Vì vậy ngay từ khi ngồi trên ghế nhà trờng, các em phải đợc giáo dục về truyền thống của dân tộc qua các bài học, qua các hoạt động tập thể nh tổ chức kỷ niệm các ngày lễ lớn của dân tộc
Trang 1Tên sáng kiến : Tích hợp hoạt động giáo dục truyền
thống và học tập bộ môn văn – Tiếng việt qua một buổi sinh hoạt theo chủ điểm : “ Uống nớc nhớ nguồn”
A Đặt vấn đề :
Ngày 15 tháng 5 năm 1941, theo chỉ thị của Đảng, tổ chức Đội Thiếu niên tiền phong và Hội nhi đồng cứu vong đã đợc thành lập “ Đội nhi đồng cứu quốc “ đầu tiên ra đời tại thôn Nà Mạ, xã Trờng Hà, huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng Từ đó, ngày 15 – 5 – 1941 đợc lấy làm ngày thành lập đến nay dới sự lãnh đạo của Đảng, Đoàn, Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh đã không ngừng trởng thành lớn mạnh Bằng hoạt động thực tiễn đa dạng và phong phú của mình, Đội đợc khẳng định là lực lơng giáo dục trong
và ngoài nhà trờng, nó thể hiện sự lớn mạnh của Đội trong quá trình hoạt
động, tạo cho đội viên đợc giáo dục và tự giáo dục thông qua các hoạt động góp phần giáo dục thiếu niên nhi đồng trở thành con ngoan trò giỏi, Đội viên
và công dân tốt trong tơng lai
Đối tợng của Đội là thiếu nhi với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi là thích các hoạt động vui vẻ, hấp dẫn Vì vậy tổ chức Đội phải đáp ứng đợc nhu cầu của các em thì mới tập hợp thu hút đợc đối tợng Phải biết mềm hoá các hoạt
động giáo dục để các em dễ tiếp thu và chấp nhận Phải biết lồng ghép các hoạt động giáo dục với các hoạt động học tập với phơng châm học mà vui – vui mà học
Với ý tởng : Tổ chức một buổi sinh hoạt theo chủ điểm nhằm 2 mục
đích
1 Giáo dục cho các em Đội viên về truyền thống cội nguồn Từ đó xây dựng tình cảm tốt đẹp cho các em Đội viên, nâng cao lòng yêu nớc, tinh thần tự lập, tự cờng, truyền thống bất khuất kiên cờng song rất giàu lòng nhân ái của dân tộc, biết ơn các anh hùng thơng binh, liệt sĩ đã quên mình vì sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc
2 Qua buổi sinh hoạt bồi dỡng thêm cho các em về khả năng giao tiếp, vốn
từ ngữ và những kiến thức đã học về chủ điểm “ Cội nguồn “
Bản thân tôi đã mạnh dạn phối hợp với các bạn đồng nghiệp tổ chức buổi sinh hoạt theo chủ điểm mang tên “ Uống nớc nhớ nguồn “ mang lại hiệu quả thiết thực Trong phạm vi bài viết này tôi xin đợc mạnh dạn trao đổi cùng các bạn việc làm nói trên
B Cơ sở lý luận và thực tiễn :
I Cơ sở lý luận :
Trong tất cả các hoạt động đa dạng và phong phú của Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh thì hoạt động giáo dục truyền thống có một ý nghĩa hết sức quan trọng giúp các em nâng cao nhận thức về lý tởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, sự hiểu biết về truyền thống dân tộc, truyền thống cách mạng vẻ vang của Đảng, của Đoàn, của Đội
Các em Đội viên Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh là những chủ nhân tơng lai của đất nớc Vì vậy ngay từ khi ngồi trên ghế nhà trờng, các em phải đợc giáo dục về truyền thống của dân tộc qua các bài học, qua các hoạt
động tập thể nh tổ chức kỷ niệm các ngày lễ lớn của dân tộc và của từng địa phơng với các hình thức sinh hoạt truyền thống theo chủ đề, chủ điểm Tham quan các di tích lịch sử, các viện bảo tàng…
Qua các buổi sinh hoạt truyền thống xây dựng cho các em tình cảm tốt
đẹp về quê hơng đất nớc, lòng tự hào dân tộc Biết giữ gìn và quý trọng những gì mà lớp lớp các thế hệ ông cha để lại Từ đó xác định đợc trách nhiệm của bản thân đối với quê hơng đất nớc
Trang 2Các hoạt động giáo dục truyền thống thờng tạo ra cảm giác sơ cứng, nhàm chán đối với lứa tuổi học sinh tiểu học nếu nó không đợc tổ chức một cách linh hoạt và mềm dẻo với nhiều hình thức khác nhau Vì thế cách tốt nhất để tổ chức hoạt động truyền thống mang lại hiệu quả là phải biết lồng ghép với các hoạt động khác dới nhiều hình thức khác nhau và phải đợc tiến hành thờng xuyên liên tục
II Cơ sở thực tiễn :
Trong những năm qua Ban chấp hành Đoàn và hội đồng Đội các cấp đã
đề ra nhiều chơng trình hoạt động thiết thực nhằm giáo dục truyền thống cho
Đội viên nh :
- Cuộc hành quân theo bớc chân ngời anh hùng
- Chiến sĩ nhỏ Điện Biên
- Mừng đất nớc 50 mùa hoa
- Viết tiếp trang sử Đội…
Các phong trào này đã cuốn hút đông đảo Đội viên Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh tham gia và mang lại hiệu quả thiết thực
Tuy nhiên trong thực tế nhiều lúc nhiều nơi việc tổ chức các hoạt động giáo dục truyền thống cho Đội viên còn bị xem nhẹ cha tơng xứng với ý nghĩa to lớn của vấn đề này
Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay, khi đất nớc ta đã chuyển sang cơ chế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa thì vấn đề giáo dục truyền thống hơn bao giờ hết phải đợc đặt lên hàng đầu
Nền kinh tế thị trờng bên cạnh những mặt tích cực là tạo nên của cải vật chất nhiều hơn cho xã hội, thì mặt trái của nó cũng hết sức suy nguy hiểm
nh : Lối sống thực dụng làm cho các giá trị truyền thống bị xói mòn
Bên cạnh đó các thế lực thù địch lại không ngừng chống phá cách mạng chúng ta bằng các luận điệu đòi xem xét lại lịch sử, phủ nhận những thành tựu to lớn mà Đảng và nhân dân ta đã xây dựng nên
Trong các trờng phổ thông nói chung và các trờng tiểu học nói riêng hoạt
động các giáo dục truyền thống còn đơn điệu, xơ cứng, giáo điều hấp dẫn với học sinh
Thời gian dành cho các hoạt động giáo dục truyền thống nhìn chung còn ít
Lãnh đạo nhiều trờng học ngại tổ chức các hoạt động giáo dục truyền thống vì chạm vấn đề kinh phí ( vốn đã eo hẹp ở các trờng học lại càng eo hẹp hơn ở bậc tiểu học )
III Nội dung kinh nghiệm :
1 Hình thức tổ chức một buổi sinh hoạt theo chủ điểm
Từ những nhận thức và thực tế nói trên tôi đảm nhận chức danh Tổng phụ trách Đội, bản thân tôi đã tham mu với lãnh đạo nhà trờng, có những biện pháp tích cực để tổ chức các hoạt động truyền thống cho các em học sinh với nhiều hình thức đa dạng và phong phú, trong đó đặc biệt coi trọng hình thức tổ chức một buổi sinh hoạt Đội theo chủ điểm bằng hình thức “
sân khấu hoá “
Các hoạt động giáo dục truyền thống xoay quanh các nội dung lớn nh : + Sinh hoạt nói chuyện truyền thống nhân các ngày lễ lớn
+ Sinh hoạt theo chủ điểm
+ Tham gia thực tế ở địa phơng
+ Tổ chức thi “ sao nhi đồng chăm ngoan”, “ phụ trách sao giỏi”
Trang 3Từ một đơn vị có học sinh ở 3 vùng học ở 2 phân hiệu cha có tiếng nói trong hàng ngũ của những trờng tiêu biểu của huyện, mà những năm gần đây công tác Đội của trờng đạt đợc những thành tích đáng khích lệ, Đôị đã cùng các đoàn thể khác đa phong trào ngày một đi lên cả bề nổi cũng nh bề sâu về chất lợng Đó là nhiều năm liền đạt trờng tiên tiến cấp huyện với thành tích năm sau cao hơn năm trớc và ngày càng đợc xếp hạng ở thứ hạng cao hơn
Đặc biệt năm học 2005 – 2006 trờng đợc công nhận là trờng đạt chuẩn quốc gia giai đoạn I
2 Đối tợng tham dự :
Với thực tế trên tôi xin mạnh dạn đa ra một buổi sinh hoạt theo chủ đề “ Uống nớc nhớ nguồn “ mà trờng chúng tôi đã tổ chức có hiệu quả nhân ngày thành lập quân đội nhân dân Việt Nam 22 – 12, đối tợng tham gia là các em
Đội viên ( khối 4,5 ) Buổi sinh hoạt đã để lại dấu ấn đẹp trong lòng học sinh trờng tôi cũng nh toàn thể giáo viên của trờng
3.Thành phần tham dự gồm có :
- Ban giám hiệu
- Hội đồng giáo viên
- Anh(chị) phụ trách
- Các chi đội khối 4,5
4 Các bớc tiến hành buổi sinh hoạt trải qua 5 phần thi sau mỗi phần thi của các đội ban giám khảo sẽ công bố điểm cho từng đội dự thi.
Phần 1 : Màn chào hỏi : Giới thiệu tên đội mình và các thành viên trong đội
bằng hình thức tiểu phẩm ca, hò, vè…
Phần 2 : Thi hiểu biết về chủ đề bằng hình thức trả lời câu hỏi.
Mỗi đội có 5 câu x 3 đội = 15 câu (thời gian mỗi đội 5 phút)
Phần 3 : Ai nhanh hơn bằng hình thức điền từ ngữ còn thiếu vào chỗ trống
trong ngữ cảnh
Phần 4 : Phần thi dành cho cổ động viên.
Phần 5 : Tổng kết trao giải thởng.
5 Nội dung cụ thể của một buổi sinh hoạt theo chủ điểm “ Uống nớc nhớ nguồn“
- Tuyên bố lý do
- Chào cờ, quốc ca, đội ca hô khẩu hiệu
- Giới thiệu đại biểu và thành phần tham dự
- Hiệu trởng khai mạc
- Giới thiệu chơng trình ngày hội (nội dung thi)
- Giới thiệu ban giám khảo và ban cố vấn
- Thành phần tham dự hội thi (có 3 đội mỗi đội 4 em) thực hiện nội dung sau
a) Màn chào hỏi (tiến hành trong 5 phút)
Giới thiệu tên đội : Kim Đồng, Võ Thị Sáu,Lê Văn Tám., ra giới thiệu bằng thơ ca, hò, vè và giới thiệu thành viên trong đội( với số điểm là 15 )
Ví dụ : Màn chào hỏi của đội Kim Đồng bằng hình thức dọc vè
Bạn đội trởng đại diện nói : Sau đây tôi xin thay mặt cho đội Kim Đồng xin giới thiệu thành viên của đội mình
- Tôi đội trởng Ngọc Bích ,là cây văn nghệ hát hay tuyệt vời
- Thuỳ Dung nhỏ nhắn thông minh, là cây toán học lớp mình 4A
- Minh Thế lớp thởng nhiệt tình, hăng say quản lớp cô tin
- Ngọc Biên ngoan ngoãn hiền lành, là ngời viết đẹp bạn bè mến yêu
b) Phần thi ứng xử :Phần thi ứng xử nhanh 9mỗi đội trả lời 4 câu hỏi trong vòng 5 phút với số điểm 20 )
Trang 4Các câu hỏi dành cho 3 đội :
- Đội Kim Đồng :
1 Ngày 22 – 12 là ngày gì ?
2 Những ngời lính làm nhiệm vụ bảo vệ vùng trời của tổ quốc gọi là gì?
3 Điền từ còn thiếu vào ô trống : O du kích nhỏ……… Cúi đầu
4 Trong chiến dịch Điện Biên Phủ ngời chiến sĩ nào lấy thân mình chèn pháo?
- Đội Võ Thị Sáu :
1 Bài hát “ Màu áo chú bộ đội “ của nhạc sĩ nào?
2 Ngày thơng binh liệt sĩ là ngày nào ?
3 Câu nói còn cái lai quần cũng đánh là câu nói của ai ?
4 Những ngời chiến sĩ làm nhiệm vụ bảo vệ vùng biển của tổ quốc gọi là gì ?
- Đội Lê Văn Tám :
1 Ngày thành lập quân đội ngân dân Việt Nam còn có tên gọi khác là gì ? 2.Trong bài “ Trung thu độc lập “ ngời chiến sĩ đang làm nhiệm vụ gì ?
3 Bài hát “ Quốc ca “ Nhạc và lời của ai ?
4 Em hãy cho biết quê quán anh Kim Đồng ở đâu ?
c) Phần thi ai nhanh hơn :
Ngời dẫn chơng trình đa ra luật chơi Cả 3 đội lần lợt nghe và ghi vào giấy
đợc nhiều thì đội đó thắng
Câu 1 : Em hãy liệt kê tên một số bài hát, bài thơ nói về ang bộ đội
Câu 2 :Tìm một số thành ngữ nói về tình quân dân, ý chí chiến đấu của chú
bộ đội ?
d) Phần thi dành cho cổ động viên ( có 5 phần quà cho cổ động viên)
Cách chơi : Có 10 câu hỏi, mỗi câu đợc gắn với 1 bông hoa vào cành cây, cổ
động viên sẽ giơ tay và chỉ đợc quyền lên chơi khi ngời dẫn chơng trình chỉ
định Hái bất cứ một bông hoa nào đó đa cho ngời dẫn chơng trình đọc và sau 1 phút suy nghĩ nếu không trả lời đợc thì sẽ nhờng quyền lại cho cổ động viên khác bằng cách giơ tay
đ) Phần tổng kết trao giải thởng:
1 Ban giám khảo công bố kết quả điểm thi 3 đội
2 Trao phần thởng
3 Múa hát tập thể
4 Lời cảm ơn
Ghi chú : Buổi sinh hoạt truyền thống diễn ra khoang 90 – 95 phút.
IV Kết quả đạt đợc :
Qua buổi sinh hoạt theo chủ điểm “ Uống nớc nhơ nguồn “ nhìn chung các em tham gia một cách rất tích cực với tinh thần tự giác, có ý thức kỷ luật tốt Cũng từ đó, các em đội viên hiểu thêm về truyền thống anh dũng, kiên c-ờng của anh bộ đội cụ Hồ, từ đó giáo dục các em biết tôn trọng các anh bộ
đội đã và đang giữ trọng trách lớn lao mà đất nớc giao phó Cùng với sự cố gắng nổ lực của bản thân, mỗi cá nhân khi đứng trong hàng ngủ của lực lợng
vũ trang nói riêng và của quân đội nói chung
Cũng xuất phát từ buổi sinh hoạt này, giáo dục và rèn luyện cho các em
Đội viên có kỷ năng giao tiếp, ứng xử, phát triển vốn từ ngữ, t duy sáng tạo trong các phần thi mà các em đã trực tiếp tham gia Tạo cho các em một không khí vui tơi, thoải mái cho mỗi đội viên , các em thầm hứa với các Bác , các Chú , các Anh sẽ cố gắng hơn nữa trong học tập , rèn luyện đạo đức
Trang 5để xứng đáng với những gì mà các Bác, các Chú, các Anh đã dành cho các
em đợc hởng trọn niềm vui và hạnh phúc nh ngày hôm nay
Trong buổi sinh hoạt không những các em đợc giáo dục về truyền thống
vẻ vang của anh bộ đội mà còn tạo cho các em đội viên có một sân chơi bổ ích thiết thực Qua đó giáo dục các em về truyền thống tốt đẹp của anh bộ
đội cụ Hồ còn vang mãi và để lại cho các em mối liên hệ giữa thực tế sống với bạn bè, thầy cô, gia đình với khẩu hiệu”đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết”
và những tấm gơng hy sinh vì sự nghiệp giải phóng của dân tộc
Bên cạnh đó mỗi Đội viên còn sự su tầm sách báo, tranh ảnh để tìm hiểu thêm về các chủ đề của đội với nội dung phong phú mang tính giáo dục cao, các em còn đợc hát lên những lời ca tiếng hát ca ngợi về chú bộ đội, ca ngợi những tấm gơng sáng của những Đội viên nhỏ tuổi nhng đã đóng góp
mộtphần không nhỏ công sức của mình cho công cuộc xây dựng đất nớc nh :
“Lê Văn Tám”, “Kim Đồng”, “Võ Thi Sáu”, … lời bài hát vẫn còn vang mãi trong mỗi Đội viên với ý chí tuổi nhỏ làm việc nhỏ tuỳ theo sức của mình
V Bài học kinh nghiệm :
- Qua buổi sinh hoạt truyền thống theo chủ đề đã để lại cho bản thân một số kinh nghiệm về tổ chức một buổi sinh hoạt truyền thống theo hình thức sân khấu hoá, cần thực hiện tốt những yêu cầu cơ bản sau :
+ Để buổi sinh theo chủ điểm đạt kết quả tốt thì ngời Tổng phụ trách đội phải phối hợp chặt chẽ với các huynh trởng cần tổ chức cho các em ôn lại những nội dung mà cuộc thi đề ra đảm bảo tính giáo dục, vừa đảm bảo tính phong phú vui tơi, sôi nổi mang màu sắc của đội
+ Bên cạnh đó công tác chuẩn bị là công tác quan trọng nhất cần đợc sắp xếp một cách lô gíc, đầy đủ cụ thể nh : Thành lập đội(gồm 3 đội chơi, mỗi đội 5 em: Trang trí cắt chữ phẳng”Uống nớc nhớ nguồn” và một số chữ khác, bàn ghế cho 3 đội ngồi chơi theo hình chữ u, chuẩn bị sân khấu, cây hoa và chậu cảnh, loa máy, 4 – 5 chiếc micarô và đàn đệm hát cũng nh các câu hỏi, câu khẩu hiệu tạo ra đợc hứng thú cho mỗi đội viên, có ý thức tham gia sinh hoạt một cách thoải mái Đây cũng chính là mục tiêu của đội đề ra
+ Để tạo hào hứng sôi nổi cho buổi sinh hoạt và để động viên khích lệ toàn thể đội viên thì ban tổ chức là ngời Tổng phụ trách phải biết tham mu với Ban giám hiệu nhà trờng tạo điều kiện về kinh phí để khuyến khích các em bằng những món quà nhỏ nh : tặng sách truyện, khăn, mũ, vở… phần thởng tuy nhỏ nhng mang nhiều ý nghĩa và mang tính giáo dục cao đối với các em
Để làm đợc điều này Đội cần phải gây quỹ để hỗ trợ thêm phần kinh phí để hoạt động Đội hoạt động đạt kết quả tốt
+ Muốn buổi sinh hoạt đạt kết quả cao hơn theo đúng ý tởng của ngời Tổng phụ trách khi xây dựng chơng trình thì yêu cầu cần phải có sự kết hợp giữa Tổng phụ trách và các chi đội thống nhất nội dung tạo điều kiện để các em
s-u tầm tìm hiểs-u giúp các em tích cực tham gia tốt bs-uổi sinh hoạt theo chủ đề Qua đó cũng cần lôi cuốn các cổ động viên tham gia vào guồng quay nhằm tạo điều kiện thoải mái vui tơi sau khi tham gia sinh hoạt để thu hút các em tham gia vào các buổi sinh hoạt theo chủ đề khác
+ Để tạo đợc không gian đẹp, vui tơi cho buổi sinh hoạt thì ngời Tổng phụ trách cùng kết hợp giữa các ban ngành đoàn thể của trờng cũng nh của địa phơng, tạo nên sức mạnh tổng hợp trong việc giáo dục truyền thống cho Đội viên, chú trọng về cơ sở vật chất, trang trí đẹp vui mắt, có ý nghĩa phù hợp với chủ đề sinh hoạt và phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý của các em”học mà chơi, chơi mà học”
Trang 6VI.ý kiến đề xuất :
- Để công tác Đội của nhà trờng hoạt động ngày càng tốt hơn nữa, rất mong Hội đồng Đội huyện cung cấp một số mô hình sinh hoạt theo hình thức sân khấu hoá bằng hình thức tập huấn cho Tổng phụ trách hoặc tham quan thí
điểm ở nhiều trờng hơn nữa nhất là các trờng tiêu biểu
- Thời gian học tập của các em học sinh tiểu học là quá căng thẳng, các em phải học 2 buổi/ngày nên phần thời gian dùng để bố trí các hoạt động giáo dục truyền thống (cả nội và ngoại khoá) là quá ít
Trên đây là một vài ý kiến nhỏ của bản thân tôi, rất mong sự góp ý của các cấp lãnh đạo
Xin chân thành cảm ơn