Có nhiều biện pháp giúp học sinh đọc viết đúng các số có nhiều chữ số phù hợp với đặc điểm t duy của học sinh bậc tiểu học, đem lại niềm vui và hứng thú trong học toán của học sinh.. Chí
Trang 1C¸c thÇy c« gi¸o
Trang 3I/ Lý do chọn đề tài:
Nh chúng ta đã biết dạy học Toán ở tiểu học nhằm giúp học sinh:
Có những kiến thức cơ bản ban đầu về số học các số tự nhiên, phân số,
số thập phân; các đại l ợng thông dụng; một số yếu tố hình học và thống
kê đơn giản Giải đ ợc các bài toán đơn giản có ứng dụng nhiều trong
thực tế xây dựng nền móng toán học để các em học tiếp lên các bậc học trên đồng thời ứng dụng thiết thực trong cuộc sống hàng ngày của các em Góp phần b ớc đầu phát triển năng lực t duy, khả năng suy luận hợp lý
và diễn đạt đúng (nói và viết) cách phát hiện và cách giải quyết các vấn đề đơn giản, gần gũi trong cuộc sống; kích thích trí t ởng t ợng, gây hứng
thú học tập toán; góp phần hình thành b ớc đầu ph ơng pháp tự học và
làm việc có kế hoạch, khoa học, chủ động, linh hoạt, sáng tạo
Để giúp học sinh đạt đ ợc mục đích trên, giáo viên cần thiết phải có
nhiều yếu tố, trong đó yếu tố quan trọng là ph ơng pháp dạy học
Trong đó việc dạy đọc viết số là một trong những nhiệm vụ quan trọng
và quyết định trong việc học toán của các em học sinh Đối với tiểu học t duy của các em đang dần dần chuyển từ trực quan sinh động sang t duy
Trang 4t duy của các em ch a thực sự hình t ợng các vấn đề phức tạp, do vậy việc đọc, viết số là một trong những vấn đề lại hiệu quả cao trong việc học
toán cho các em
Có nhiều biện pháp giúp học sinh đọc viết đúng các số có nhiều chữ
số phù hợp với đặc điểm t duy của học sinh bậc tiểu học, đem lại
niềm
vui và hứng thú trong học toán của học sinh
Chính vì vậy, mà trong chuyên đề này tôi chọn đề tài
( Rèn kỹ năng đọc, viết số có bốn chữ số cho học sinh lớp 3)
để làm đề tài nghiên cứu của mình để trao đổi với các thầy cô giáo, cùng các đồng chí và các bạn
II/Cơ sở lý luận và thực tiễn của việc dạy đọc, viết số có bốn chữ số
Bậc tiểu học tạo ra những cơ sở ban đầu rất cơ bản và bền vững cho trẻ em tiếp tục học lên bậc học trên; hình thành những cơ sở ban đầu, đ ờng nét ban đầu của nhân cách Những gì thuộc về tri thức và kỹ năng, về hành vi
và tình ng ời đ ợc hình thành và định hình ở học sinh tiểu học sẽ theo
suốt cuộc đời mỗi ng ời (nh chữ viết, nh kĩ năng thực hiện các
phép tính, nh kĩ năng ứng xử trong cuộc sống th ờng ngày )
Trang 5Trong đó kĩ năng học toán và giải toán là một nội dung quan trọng trong việc học tập và cuộc sống mỗi con ng ời Đồng thời Toán học là một môn công cụ để học các môn học khác, phục vụ trực tiếp cuộc sống
của con ng ời
Việc lĩnh hội kiến thức, kỹ năng toán và đọc, viết số có bốn chữ số là yêu cầu cơ bản của học sinh học tập bộ môn Toán Để giải quyết yêu cầu
cơ bản trên Học sinh không chỉ nghe đọc mẫu mà phải đ ợc tham gia hoạt động, thực hành, rèn luyện kỹ năng đọc, viết số có bốn chữ số
Do vậy trong việc dạy toán cho học sinh ng ời giáo viên cần phải dạy cho học sinh ph ơng pháp học toán, ph ơng pháp thực hành rèn luyện
kỹ năng đọc, viết số có bốn chữ số
Đọc, viết số là cơ sở giúp học sinh học môn toán Do đó đòi hỏi học sinh
phải đ ợc trang bị kiến thức về đọc, viết số một cách cơ bản, có
Hệ thống kiến thức đọc, viết số đ ợc sắp xếp xen kẽ với các mạch kiến thức cơ bản khác của môn Toán bậc tiểu học
Trang 6Đọc, viết số ở bậc tiểu học, học sinh vừa thực hiện nhiệm vụ củng cố
kiến thức toán học đã lĩnh hội, đồng thời vận dụng kiến thức ấy vào đọc, viết, so sánh các số, thực hiện các phép tính
Dạy học toán ở tiểu học nhằm giúp học sinh biết cách vận dụng những kiến thức về toán vào các tình huống thực tiễn đa dạng, phong phú và những vấn đề th ờng gặp trong cuộc sống Nhờ học toán học sinh có
điều kiện rèn luyện và phát triển năng lực t duy, rèn luyện ph ơng pháp suy luận và những phẩm chất cần thiết của ng ời lao động mới
Trang 7III/ Khảo sát thực tiễn việc dạy đọc, viết số có bốn chữ số cho
học sinh lớp 3 A tr ờng tiểu học B Trực đại.
1/ Thực trạng:
Trong mọi hoạt động của nhà tr ờng Ban giám hiệu và đội ngũ giáo
viên
luôn coi việc đổi mới ph ơng pháp dạy học là nhiệm vụ trọng tâm
Coi trọng việc dạy cho học sinh có ph ơng pháp học tập đúng,
rèn kỹ năng thực hành ứng dụng trong cuộc sống Nhà tr ờng đã có
nhiều điển hình trong hoạt động dạy và học Có nhiều cô giáo đạt
danh hiệu giáo viên giỏi cấp tỉnh, cấp huyện, nhiều học sinh đạt
giải
cao trong các kỳ thi học sinh giỏi các cấp.Trong hoạt động dạy học, nhà tr ờng luôn lấy học sinh làm trung tâm, áp dụng các ph ơng pháp dạy học phát huy tính tích cực của học sinh. Trong đó môn Toán là môn học đ ợc giáo viên và học sinh trong
tr ờng đầu t thời gian và trí tuệ nhiều nhất Trong các giờ học toán
giáo viên và học sinh đã nghiên cứu và áp dụng nhiều ph ơng pháp dạy toán khác nhau vào việc rèn kỹ năng đọc viết số có bốn chữ số
2/ Kết quả khảo sát: (Riêng ở khối lớp 3)
Trang 8STT Lớp Tổng số HS
HS biết đọc, viết số
có bốn chữ số.
Tỷ lệ HS đọc, viết số có bốn
IV/ Các biện pháp rèn kỹ năng đọc, viết số có bốn chữ số cho
học sinh lớp 3
Để rèn kỹ năng đọc, viết số có bốn chữ số cho học sinh lớp 3,
giáo viên phải xác định đ ợc mục tiêu về dạy đọc, viết số có bốn
chữ số và ch ơng trình sách giáo khoa toán 3, cụ thể nh sau:
Trang 91/ Mục tiêu:
Nhận biết các số có bốn chữ số
-Biết đọc, viết các số có bốn chữ số và nhận ra giá trị của các chữ số theo
vị trí của mỗi chữ số ở từng hàng
-Biết mối quan hệ giữa đơn vị của hai hàng liền kề nhau
-Biết viết một số thành tổng các số theo các hàng và ng ợc lại
-Biết sử dụng cấu tạo thập phân của số và giá trị theo vị trí của các chữ số
*Các tiết lý thuyết gồm 3 tiết ( Tiết 91, 93, 94)
*Các tiết thực hành gồm 2 tiết ( Tiết 92, 95 )
Trang 103/ Các biện pháp rèn kỹ năng đọc, viết số có bốn chữ số cho
- Rèn kỹ năng viết số có bốn chữ số dựa vào cấu tạo thập phân của số
và giá trị theo vị trí của các chữ số trong số đó
- Rèn kỹ năng đọc số có bốn chữ số
B ớc 1: Hình thành biểu t ợng về số có bốn chữ số.
Để hình thành biểu t ợng về số có bốn chữ sốcho học sinh, khi dạy bài
Các số có bốn chữ số tôi đã h ớng dẫn học sinh nh sau:
Trang 121000 400 20 3
TiÕt 91: C¸c sè cã 4 ch÷ sè
Hµng
§¬n vÞ Chôc
Tr¨m
Ngh×n
1 000 100
100 100
10 1
1 1
100
10
Trang 13400 20 3
TiÕt 91: C¸c sè cã 4 ch÷ sè
Hµng
§¬n vÞ Chôc
Tr¨m Ngh×n
1 000 100
100 100
10 1
1 1
Trang 141000 400 20 3
TiÕt 91: C¸c sè cã 4 ch÷ sè
Hµng
§¬n vÞ Chôc
Tr¨m Ngh×n
1 000 100
100 100
10 1
1 1
Trang 15B ớc 2: Dạy đọc, viết số có bốn chữ số.
Việc dạy đọc, viết số là hoạt động liền ngay sau khi hình thành biểu t ợng
số Vì thế việc dạy đọc, viết các số vẫn dựa vào hình ảnh trực quan đó là các thẻ số đã đ ợc mô tả ở trên Nh vậy có thể thấy học sinh có thể dựa
vào kinh nghiệm đã tích lũy đ ợc ở toán lớp hai để học đọc, viết số t ơng ứng với các hình ảnh trực quan, Mặt khác với việc sử dụng các hình ảnh trực quan-thẻ số có mức độ trừu t ợng và khái quát cao hơn các hình ảnh trực quan học sinh có khả năng đọc, viết các số có nhiều chữ số, Căn cứ vào quy ớc về giá trị biểu diễn của các thẻ số, khi thấy 1 thẻ số 1000 học sinh tự hình dung ra đ ợc là có 1000 ô vuông, Hoặc chỉ cần viết, chẳng
hạn 7 ở cột hàng nghìn Học sinh tự hiểu đ ợc số 7 ở đây biểu thị cho 7 thẻ
số dạng 1000 tức là có 7000 đơn vị, đây là sự tiếp tục củng cố về “ giá trị theo vị trí( theo hàng) của chữ số” đã đ ợc chuẩn bị trong b ớc ở lớp 1, lớp
2
-Nội dung dạy học đọc, viết các số có bốn chữ số đều có cùng cấu trúc,
cụ thể là:
Trang 16+ Dạy học đọc, viết các số có tất cả các chữ số đều khác 0 Trong tr ờng hợp này giáo viên rèn cho học sinh khi đọc đến chữ số hàng chục
+Trong quá trình dạy học đọc, viết các số đều có các bài luyện tập về
đọc, viết một nhóm các số liên tiếp nhau Dạng bài tập đọc, viết số này giúp làm rõ dần đặc điểm của dãy số tự nhiên ( nếu thêm 1 vào một số thì đ ợc số liền sau nó; nếu bớt 1 ở một số thì đ ợc số liền tr ớc
nó ) và cũng để củng cố kỹ năng đọc, viết các số một cách chắc chắn cho học sinh
Trang 17Nh vậy, khi dạy học đọc, viết các số nên căn cứ vào nội dung bài học để xác định có những hoạt động nào, trong đó học sinh tham gia mức nào, sử dụng đồ dùng trực quan gì để học sinh tự nêu đ ợc cách đọc, viết các số.
Trong khi dạy học sinh đọc số có 4 chữ số tôi l u ý cho học sinh cách
đọc số có 4 chữ số ở một số tr ờng hợp sau :
- Trườngưhợpư1: Số có 4 chữ số mà có chữ số 1 đứng ở hàng đơn vị: +Nếu chữ số hàng chục là 0 hoặc 1thì chữ số 1 ở hàng đơn vị
Trang 18*Trong khi dạy học sinh viết số có 4 chữ số tôi l u ý cho học sinh
cách viết số có 4 chữ số ở một số tr ờng hợp sau :
+ Trườngưhợpư1: Dựa vào cách đọc số để viết số:
H ớng dẫn học sinh viết từ trái sang phải viết bắt đầu từ chữ số hàng
cao nhất đến hàng thấp nhất
Ví dụ: Năm nghìn chín trăm bốn m ơi bảy Viết là 5947
+ Trườngưhợpư2: Dựa vào cấu tạo số để viết số:
Tr ờng hợp này khó nên học sinh th ờng lúng túng Vì vậy tôi l u ý
học sinh đọc kỹ đầu bài và chỉ ra đ ợc các hàng t ơng ứng với từng chữ số
Trang 19Ví dụ: Viết số gồm : Tám nghìn, năm trăm, năm chục.
Tám nghìn: Chữ số 8 ở hàng nghìn
Năm trăm: Chữ số 5 ở hàng trăm
Năm chục: Chữ số 5 ở hàng chục
Hàng đơn vị không có thì ghi chữ số 0
Viết số gồm : Tám nghìn, năm trăm, năm chục: Viết là: 8550
*Trong khi dạy học sinh viết số có 4 chữ số tôi còn l u ý cho học sinh
một số bài tập về viét một nhóm các số liên tiếp nhau
Dạng bài tập này cần cho học sinh nhận xét để tìm ra quy luật của dãy số
Ví dụ : Bài 3 (trang 95) Viết số thích hợp vào chỗ chấm :
a, 3000 ; 4000 ; 5000 ; ; ;
b, 9000; 9100 ;9200 ; ; ;
H ớng dẫn học sinh tìm ra quy luật của dãy số:
Dãy số phần a là dãy số tròn nghìn Số viết tiếp vào dãy số này
là 6000; 7000; 8000
Dãy số phần b là dãy số tròn trăm Số viết tiếp vào dãy số này
là 9300;9400 ;9500
Trang 20V/ Kết quả và bài học kinh nghiệm:
1 Kết quả :
Sau một khoảng thời gian áp dụng các biện pháp trên vào thực tiễn
g aỉ ng dạy môn toán lớp 3
tại tr ờng Tiểu học B Trực Đại tôi thấy tỷ lệ học sinh
biết đọc, viết số có bốn chữ số đ ợc nâng lên Các giờ học toán đã đ ợc diễn ra nhẹ nhàng, gây đ ợc
hứng thú nhiều hơn cho học sinh
Sau đây là số liệu khảo sát cụ thể :
STT Lớp số HSTổng
HS biết đọc, viết số
có bốn chữ số
Tỷ lệ HSbiết đọc, viết số có
bốn chữ số
Trang 21
2.Bài học kinh nghiệm :
Để rèn kỹ năng đọc, viết số có bốn chữ số cho học sinh,
giáo viên cần rèn cho học sinh những kỹ năng sau
- Nhận biết các số có bốn chữ số
Biết đọc, viết các số có bốn chữ số và nhận ra giá trị của các chữ số
theo vị trí của mỗi chữ số ở từng hàng
Biết mối quan hệ giữa đơn vị của hai hàng liền kề nhau
Biết xác định số lớn nhất, số bé nhất trong một nhóm có không quá
bốn số cho tr ớc
Biết sắp xếp các số có bốn chữ số theo thứ tự từ bé đến lớn hoặc ng ợc lại Cần rèn cho học sinh biết vận dụng linh hoạt sáng tạo các kiến thức
đã học để đọc, viết số có bốn chữ số đạt hiệu quả cao
Trên đây là một số biện pháp rèn kỹ năng đọc, viết số có bốn
chữ số đã đ ợc tôi áp dụng vào thực tế giảng dạy và đã có hiệu quả
Tôi rất mong đ ợc sự góp ý của đồng nghiệp