Kiến thức: - Nêu được bản chất của hô hấp ở thực vật, viết được phương trình tổng quát và vai trò của hô hấp đối với cơ thể thực vật.. Tăng diện tích lá: - Tăng diện tích lá hấp thụ ánh
Trang 1Tuần: 6, Tiết: 11.
Ngày soạn: 16/09/2010
Bài 12 HÔ HẤP Ở THỰC VẬT
I MỤC ĐÍCH BÀI DẠY:
1 Kiến thức:
- Nêu được bản chất của hô hấp ở thực vật, viết được phương trình tổng quát và vai trò của hô hấp đối với cơ thể thực vật
- Phân biệt được các con đường hô hấp ở thực vật liên quan với điều kiện có hay không có oxi
- Mô tả được mối quan hệ giữa hô hấp và quang hợp
- Nêu được ví dụ về ảnh hưởng của nhân tố môi trường đối với hô hấp
2 Kỹ năng:
- Quan sát hình và phân tích hình
- Kỹ năng tư duy
3 Thái độ:
II PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
1) Phương pháp:
+ Hỏi đáp
+ Khám phá
+ Diễn giảng
2) Các đồ dung dạy học:
- Hình 12.1, 12.2 SGK
III TRỌNG TÂM:
Phần II Con đường hô hấp ở thực vật
IV NỘI DUNG VÀ TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:
1) Chuẩn bị:
- Kiểm tra kiến thức cũ: (5 phút)
Nêu các biện pháp tăng năng suất cây trồng thông qua sự điều khiển quang hợp
Đáp án:
1 Tăng diện tích lá:
- Tăng diện tích lá hấp thụ ánh sáng là tăng cường độ quang hợp dẫn đến tăng tích lũy chất hữu cơ trong cây → tăng năng suất cây trồng
- Điều khiển tăng diện tích bộ lá bằng các biện pháp: Bón phân, tưới nước hợp lí, thực hiện kĩ thuật chăm sóc phù hợp đối với loài và giống cây trồng
2 Tăng cường độ quang hợp:
- Cường độ quang hợp thể hiện hiệu suất hoạt động của bộ máy quang hợp.
- Điều tiết hoạt động quang hợp của lá bằng cách áp dụng các biện pháp kĩ thuật chăm sóc, bón phân, tưới nước hợp lí phù hợp đối với loài và giống cây trồng, tạo điều kiện cho cây hấp thụ và chuyển hóa năng lượng mặt trời một cách có hiệu quả
3 Tăng hệ số kinh tế:
- Tuyển chọn các giống cây có sự phân bố sản phẩm quang hợp vào các bộ phận có giá trị kinh tế với tỉ lệ cao (hạt, quả, củ…) → tăng hệ số kinh tế của cây trồng
- Các biện pháp nông sinh: Bón phân hợp lí
- Vào bài: Hô hấp là gì và ở thực vật có hô hấp không? Để hiểu rõ điều này chúng ta cùng tìm hiểu bài 12 Hô hấp ở Thực Vật
2) Tên bài mới: Bài 12 HÔ HẤP Ở THỰC VẬT
Trang 2NỘI DUNG BÀI
(LƯU BẢNG)
THỜI GIAN
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY HOẠT ĐỘNG CỦA TRÒ
I Khái quát về hô hấp
ở thực vật :
1 Hô hấp ở thực vật là
gì ?
- Hô hấp ở thực vật là
quá trình chuyển đổi
năng lượng của tế bào
sống Trong đó, các phân
tử cacbohidrat bị phân
giải đến CO2 và H2O,
đồng thời năng lượng
được giải phóng và một
phần năng lượng đó được
tích lũy trong ATP
2 Phương trình hô hấp
tổng quát :
C6H12O6 + 6O2 →
6CO2 + 6 H2O + Năng
lượng(nhiệt + ATP)
3 Vai trò của hô hấp
đối với cơ thể thực vật.
- Duy trì nhiệt độ thuận
lợi cho các hoạt động
sống của cây
- Cung cấp năng lượng
dưới dạng ATP cho các
hoạt động sống của cây
- Tạo ra các sản phẩm
trung gian cho các quá
trình tổng hợp các chất
hữu cơ khác trong cơ thể
II Con đường hô hấp ở
thực vật.:
1 Phân giải kị khí
(đường phân và lên
men):
- Điều kiện :
10 phút
10 phút
- Hô hấp ở thực vật diễn ra ở cơ quan nào?
- Nhận xét, kết luận vấn đề
- Hô hấp ở thực vật là gì?
- Nhận xét, kết luận vấn đề
- Quan sát hình 12.1 SGK và trả lời các câu hỏi:
+ Vì sao nước vôi trong trong ống nghiệm bên phải bình chứa hạt nảy mầm (hình 12.1A) bị vẫn đục khi bơm hút hoạt động?
+ Giọt nước màu trong ống mao dẫn di chuyển về phía trái (hình 12.1B) có phải do hạt nảy mầm
hô hấp hút O2 không, vì sao?
+ Nhiệt kế trong bình (hình 12.1C) chỉ nhiệt độ cao hơn nhiệt độ không khí bên ngoài bình chứng thực điều gì?
- Nhận xét, kết luận vấn đề
- Em hãy viết phương trình tổng quát của quang hợp
- Nhận xét, kết luận vấn đề
- Hô hấp có vai trò gì đối với thực vật hay không? Đó là những vai trò nào?
- Nhận xét, kết luận vấn đề
- Em hãy nêu điều kiện xảy ra phân giải kị khí?
- Nhận xét, kết luận vấn đề
- 1 HS trả lời(diễn ra trong mọi cơ quan của cơ thể thực vật), các HS khác bổ sung(nếu có)
- Lắng nghe
- 1 HS trả lời(là quá trình
chuyển đổi năng lượng của
tế bào sống), các HS khác
bổ sung(nếu có)
- Lắng nghe
- 1 HS trả lời(do hạt nảy mầm hô hấp tạo CO2; đúng,
vì hạt nảy mầm hút ôxi làm hụt thể tích khí; hoạt động
hô hấp tỏa nhiệt), các HS khác bổ sung(nếu có)
- Lắng nghe
- 1 HS lên bảng viết, các
HS khác bổ sung(nếu có)
- Lắng nghe
- 1 HS trả lời (duy trì nhiệt
độ, cung cấp năng lượng,
…), các HS khác bổ sung(nếu có)
- Lắng nghe
- 1 HS trả lời(thiếu ôxi), các HS khác bổ sung(nếu có)
- Lắng nghe
Trang 3+ Xảy ra trong rễ cây
khi bị ngập úng hay
trong hạt khi ngâm vào
nước hoặc trong các
trường hợp cây ở điều
kiện thiếu oxi
- Gồm :
+ Đường phân : Là
quá trình phân giải
Glucozo đến axit piruvic
(xảy ra trong tế bào
chất)
+ Lên men
2 Phân giải hiếu khí:
- Gồm chu trình Crep và
chuỗi chuyền electron
trong hô hấp
+ Chu trình Crep diễn ra
trong chất nền của ti thể
Khi có oxi, axit piruvic
đi từ tbc vào ti thể Tại
đây axit piruvic chuyển
hóa theo chu trình Crep
và bị oxi hoá hoàn toàn
+ Chuỗi chuyền electron
diễn ra ở màng trong ti
thể Hiđrô tách ra từ axit
piruvic trong chu trình
Crep được chuyền đến
chuỗi chuyền electron
đến oxi để tạo ra nước
III Hô hấp sáng :
- Là quá trình hấp thụ O2
và giải phóng CO2 ở
ngoài sáng
VI Quan hệ giữa hô
hấp với quang hợp và
môi trường :
1 Mối quan hệ giữa hô
hấp và quang hợp:
5 phút
10 phút
- Phân giải kị khí gồm những loại nào?
- Nhận xét, kết luận vấn đề
- Dựa vào hình 12.2, hãy cho biết có bao nhiêu phân tử ATP
và phân tử axít piruvic được hình thành từ 1 phân tử glucozơ bị phân giải trong đường phân
- Nhận xét, kết luận vấn đề
- Dựa vào kiến thức sinh học 10, hãy mô tả cấu tạo của ti thể là bào quan hô hấp hiếu khí?
- Nhận xét, kết luận vấn đề.
- Hô hấp hiếu khí gồm có những gì? Diễn ra ở đâu?
- Nhận xét, kết luận vấn đề
- Dựa vào sơ đồ trên hình 12.2 SGK, hãy so sánh hiệu quả năng lượng của quá trình hô hấp hiếu khí và lên men
- Nhận xét, kết luận vấn đề
- Hô hấp sáng là gì? Hậu quả của
hô hấp sáng?
- Nhận xét, kết luận vấn đề
- Dựa vào kiến thức về quang hợp và hô hấp, hãy chứng minh quang hợp là tiền đề cho hô hấp
và ngược lại?
- 1 HS trả lời(đường phân
và lên men)
- Lắng nghe
- 1 HS trả lời(2 ATP)
- Lắng nghe
- 1 HS trả lời(Hai lớp màng bọc, màng ngoài không gấp khúc, màng trong gấp lại thành các mào trên có chứa nhiều loại enzim tham gia vào quá trình hô hấp tế bào), các em khác lắng nghe và bổ sung (nếu có)
- Lắng nghe
- 1 HS trả lời(chu trình Crep và chuỗi chuyền e, diễn ra ở ti thể), các HS khác bổ sung(nếu có)
- Lắng nghe
- 1 HS trả lời(hô hấp hấp hiếu khí tạo ra năng lượng ATP nhiều hơn so với hô hấp kị khí), các HS khác bổ sung(nếu có)
- Lắng nghe
- 1 HS trả lời(Là quá trình hấp thụ O2 và giải phóng
CO2 ở ngoài sáng; hậu quả lãng phí sản phẩm quang hợp), các HS khác bổ sung(nếu có)
- Lắng nghe
- 1 HS trả lời(Sản phẩm của quang hợp: C6H12O6 và O2
là nguyên liệu của hô hấp
và chất ôxi hóa trong hô hấp Ngược lại sản phẩm của hô hấp: CO2 và H2O là nguyên liệu để tổng hợp
C6H12O6 và CO2 trong
Trang 4Hô hấp và quang hợp là
2 quá trình phụ thuộc lẫn
nhau Hô hấp cung cấp
năng lượng và nguyên
liệu cho quang hợp,
ngược lại quang hợp
cung cấp nguyên liệu cho
hô hấp…
2 Mối quan hệ giữa hô
hấp và môi trường:
a Nước :
- Nước cần cho hô hấp,
mất nước làm giảm
cường độ hô hấp
b Nhiệt độ:
- Khi nhiệt độ tăng,
cường độ hô hấp tăng
theo đến giới hạn mà
hoạt động sống của tế
bào vẫn còn bình thường
c Oxi :
- Có ôxi mới có hô hấp
hiếu khí Hô hấp hiếu khí
đảm bảo cho quá trình
phân giải hoàn toàn
nguyên liệu hô hấp, giải
phóng CO2 và nước, tích
lũy nhiều năng lượng
hơn so với phân giải kị
khí
d Hàm lượng CO2 :
- CO2 là sản phẩm của
hô hấp vì vậy nếu CO2
được tích lại (> 40%) sẽ
ức chế hô hấp → sử
dụng CO2 trong bảo quả
nông sản
- Nhận xét, kết luận vấn đề
- Hãy cho biết quang hợp và hô hấp có mối quan hệ với nhau như thế nào?
- Nhận xét, kết luận vấn đề
- Hãy cho biết các yếu tố của môi trường ảnh hưởng đối với hô hấp của thực vật là những yếu tố nào?
- Nhận xét, kết luận vấn đề
- Nêu ảnh hưởng của nước đối với hô hấp
- Nhận xét, kết luận vấn đề
- Nêu ảnh hưởng của nhiệt độ đối với hô hấp
- Nhận xét, kết luận vấn đề
- Dựa vào kiến thức về hô hấp đã học ở phần trên, hãy nêu vai trò của ôxi đối với hô hấp của cây
- Nhận xét, kết luận vấn đề
Bảo quản nông sản với mục đích là giữ chất lượng và khối lượng nông phẩm bằng cách ngăn chặn những nhân tố có lợi cho hoạt động hô hấp, cụ thể:
+ Làm giảm hàm lượng nước:
phơi khô, sấy khô
+ Giảm nhiệt độ: để nông phẩm nơi khô mát, bảo quản trong tủ lạnh
+ Tăng hàm lượng CO2: bơm
CO2 vào buồng bảo quản
- Nêu ảnh hưởng của hàm lượng
CO2 đối với hô hấp
- Nhận xét, kết luận vấn đề
- Hô hấp chịu ảnh hưởng của các
quang hợp), các HS khác
bổ sung(nếu có)
- Lắng nghe
- 1 HS trả lời(phụ thuộc nhau, sản phẩm của quá trình này là nguyên liệu quá trình kia và ngược lại), các
HS khác bổ sung(nếu có)
- Lắng nghe
- 1 HS trả lời(nước; nhiệt độ; ôxi, hàm lượng CO2 ), các HS khác bổ sung(nếu có)
- Lắng nghe
- 1 HS trả lời(nước cần cho
hô hấp…), các HS khác bổ sung(nếu có)
- Lắng nghe
- 1 HS trả lời(nhiệt độ tăng, cường độ hô hấp tăng), các
HS khác bổ sung(nếu có)
- Lắng nghe
- 1 HS trả lời(Có ôxi mới
có hô hấp hiếu khí, đảm bảo cho quá trình phân giải
…), các HS khác bổ sung(nếu có)
- Lắng nghe
- Lắng nghe
- 1 HS trả lời(CO2 là sản phẩm của hô hấp vì vậy nếu
CO2 được tích lại (> 40%)
sẽ ức chế hô hấp), các HS khác bổ sung(nếu có)
- Lắng nghe
- Lắng nghe
Trang 5yếu tố môi trường: O2, nước, nhiệt độ, CO2,… Nồng độ CO2
trong môi trường cao sẽ ức chế
hô hấp
- Bảo vệ môi trường để cây xanh
hô hấp tốt
- Lắng nghe
3) Củng cố: (5 phút)
- Yêu cầu học sinh đọc và ghi nhớ phần tóm tắt in nghiên ở cuối bài
- Sử dụng các câu hỏi SGK
4) Bài tập về nhà: Dặn HS về nhà học bài và soạn bài 7 THỰC HÀNH: THÍ NGHIỆM THOÁT
HƠI NƯỚC VÀ THÍ NGHIỆM VỀ VAI TRÒ CỦA PHÂN BÓN.
5) Rút kinh nghiệm:
Tổ trưởng ký duyệt Giáo viên soạn
Thái Thành Tài