Giúp HS hiểu rõ :- Nguyên nhân và hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí, như là một trong những nhân tố quan trọng, tạo tiền đề cho sự hình thành quan hệ sản xuất TBCN.. Đồ dùng dạy học :
Trang 1SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ
HỘI PHONG KIẾN Ở CHÂU ÂU
( Thời sơ – trung kì trung đại )
I Mục tiêu bài học :
1 Kiến thức :
Giúp HS nắm được :
- Quá trình hình thành XH PK ở châu Âu, cơ cấu xã hội ( bao gồm 2 giai cấp cơbản : Lãnh chúa và nông nô)
- Hiểu khái niệm Lãnh địa PK và đặc trưng của nền kinh tế lãnh địa.
- Hiểu được Thành thị trung đại xuất hiện như thế nào, kinh tế trong thành thị
trung đại khác với kinh tế lãnh địa ra sao
2 Tư tưởng :
Thông qua những sự kiện cụ thể, bồi dưỡng nhận thức cho HS về sự phát triểnhợp quy luật của xã hội loài người từ XH CHNL sang XH PK
3 Kĩ năng :
- Biết sử dụng bản đồ châu Âu để xác định các quốc gia PK
- Biết vận dụng phương pháp so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ
XH CHNL sang XH PK
II Đồ dùng dạy học :
- Bản đồ châu Âu thời PK
- Một số tranh ảnh mô tả hoạt động trong thành thị trung đại
- Những tư liệu đề cập tới chính trị, kinh tế, xã hội trong các lãnh địa PK
III Tiến trình tổ chức dạy và học :
3.Giới thiệu bài mới : GV nhắc lại 1 số kiến thức cũ ở lớp 6 liên quan đến bài
học để giới thiệu bài mới
Trang 2Hoạt động của Thầy và trò Nội dung bài giảng
- Cuối thế kỉ V, ở phươngTây có sự kiện gì
xãy ra?
- Khi tràn vào lãnh thổ của đế quốc Rôma,
người Giécman đã làm gì ? Những việc làm
ấy có tác động như thế nào đến sự hình
thành xã hội phong kiến châu Âu ?
- Lãnh chúa Phong kiến và nông nô được
hình thành từ những tầng lớp nào của xã
hội cổ đại?
-Lãnh địa phong kiến là gì ?Do ai cai quản ?
phân tích
- GV dựa vào tư liệu tham khảo SGV/ 15
phân tích kênh hình số 1 SGK
- Đời sống của - nông nô như thế nào ?
- lãnh chúa như thế nào ?
- Kinh tế chủ yếu ở lãnh địa là gì ?
- Khi hàng hóa phát triển dẫn đến điều gì ?
- Trong thành thị cư dân chủ yếu là ai ?
- Hằng năm họ tổ chức những gì ?
- Phân tích kênh hình 2 SGK/5
- Sự ra đời của thành thị có tác động như thế
nào đối với sự phát triển của xã hội phong
kiến châu Âu ?
1 Sự hình thành xã hội phong kiến ở châu Âu :
- Cuối thế kỉ V, người Giécman xâm
:
phong kiến
thuộc lãnh chúa
⇒ Xã hội phong kiến châu Âu hình thành
2 Lãnh địa phong kiến :
- Là những vùng đất rộng lớn mà các quý
riêng do lãnh chúa cai quản
- Đời sống trong lãnh địa :
cực khổ, nghèo đói …
- Kinh tế : sử dụng kĩ thuật canh tác
- Nguyên nhân : hàng hóa sản xuất ngày
xuất hiện
- Tổ chức của thành thị :
thương nhân
⇒ thúc đẩy xã hội phong kiến châu Âu
phát triển
5 Củng cố : 1 Xã hội phong kiến châu Âu được hình thành như thế nào ?
2 Cuộc sống của lãnh chúa và nông nô có gì khác nhau ?
3 Thành thị trung đại đã xuất hiện như thế nào ?
6 Dặn dò : - Học bài
- Xem và soạn bài 2 ( trả lời 2 câu hỏi cuối bài )
Trang 3Giúp HS hiểu rõ :
- Nguyên nhân và hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí, như là một trong những nhân tố quan trọng, tạo tiền đề cho sự hình thành quan hệ sản xuất TBCN.
- Quá trình hình thành quan hệ sản xuất TBCN trong lòng XH PK châu Âu.
2 Tư tưởng :
Qua những sự kiện Lịch sử, giúp HS thấy được tính tất yếu, tính quy luật của quá trình phát triển từ XH PK lên XH TBCN.
3 Kĩ năng :
- Biết sử dụng bản đồ châu Âu để xác định các quốc gia PK.
- Biết vận dụng phương pháp so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ XH CHNL sang XH PK.
II Đồ dùng dạy học :
- Biết dùng bản đồ thế giới (hoặc quả Địa cầu) để đánh dấu (hoặc xác định) đường đi của ba nhà phát kiến địa lí đã được nói tới trong bài.
- Biết sử dụng, khai thác tranh ảnh Lịch sử.
- Những tư liệu đề cập tới chính trị, kinh tế, xã hội trong các lãnh địa PK.
III Tiến trình tổ chức dạy và học :
1 Oån định :
2 Kiểm tra bài cũ :
- Hày nêu sự hình thành XH PK ở châu Âu ?
- Nguyên nhân xuất hiện các thành thị trung đại ?
3 Giới thiệu bài mới :
4 Dạy và học bài mới :
Trang 4Hoạt động của Thầy và trò Nội dung bài giảng
- Nguyên nhân nào dẫn đến các cuộc phát
kiến địa lí ?
-Họ tìm những vùng đất mới như thế nào ?
- HS đọc phần in nghiêng SGK → phân
tích
- Tiêu biểu có những cuộc phát kiến địa lí
lớn nào ?
- Phân tích kênh hình 3 – 4 – 5 SGK/6+7
(Tham khảo tư liệu SGV/20)
- Kết quả của những cuộc phát kiến địa lí
là gì?
- Sau cuộc phát kiến địa lí các quý tộc,
thương nhân đạt được những gì ?
- HS đọc phần in nghiêng SGK/7 → phân
tích
- Quý tộc và thương nhân đã làm gì ?
- Nông nô thì như thế nào ?
- Những ai trở thành giai cấp Tư sản ?
Nguyên nhân ?
- Những ai trở thành giai cấp Vô sản ?
Nguyên nhân ?
1.Những cuộc phát kiến lớn về địa líù :
- Nguyên nhân : do yêu cầu phát triển
của sản xuất → nhu cầu về thị trường
mới, nguyên liệu, vàng bạc ……
- Điều kiện: KHKT tiến bộ (tàu lớn, la bàn phương hướng…
-Tiêu biểu: VaxcôđơGama (1497), C.Côlômbô (1492), Ph.Magienlan (
1519 – 1522) ……
- Kết quả : tìm ra những vùng đất mới đem lại cho thương nhân, quý tộc những nguồn nguyên liệu quý giá (vàng bạc, châu báu ….) 2 Sự hình thành chủ nghĩa tư bản ở châu Âu : - Quá trình hình thành CNTB ở châu Âu :
⇒
⇓
⇑
⇒
5 Củng cố :
1 Các cuộc phát kiến địa lí đã tác động như thế nào đến xã hội châu Âu ?
2 Quan hệ sản xuất TBCN ở châu Âu được hình thành như thế nào ?
6 Dặn dò : - Học bài
- Xem và soạn bài 3 ( trả lời 2 câu hỏi cuối bài )
Một bộ phận quý tộc, thương nhân
Cướp ruộng đất,của
giai cấp TS
giai cấp VS
Quan hệ sx TBCN
Mất ruộng đất
Xã hội Phong kiến
Nông nô + 1 bộ phận nông dân
Trang 5Ngày soạn : 11/09/06
CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN CHỐNG PHONG KIẾN THỜI HẬU KÌ TRUNG
ĐẠI Ở CHÂU ÂU
I Mục tiêu bài học :
1 Kiến thức :
Giúp HS nắm được :
- Nguyên nhân xuất hiện và nội dung tư tưởng của phong trào Văn hóa Phụchưng
- Nguyên nhân dẫn tới phong trào Cải cách tôn giáo và những tác động trựctiếp của phong trào nàyđến XH PK châu Âu lúc bấy giờ
2 Tư tưởng :
Tiếp tục bồi dưỡng cho HS nhận thức về sự phát triển hợp quy luật của XHloài người, về vai trò của giai cấp Tư sản, đồng thời qua bài này, giúp HS thấy đượcloài người đang đứng trước một bước ngoặt lớn : sự sụp đổ của chế độ PK – một chếđộ độc đoán, lạc hậu và lỗi thời
3 Kĩ năng :
Biết cách phân tích cơ cấu giai cấp để chỉ ra mâu thuẩn XH, từ đó thấy đượcnguyên nhân sâu xa cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống PK
II Đồ dùng dạy học :
- Bản đồ thế giới (hoặc bản đồ châu Âu )
- Một số tranh ảnh về thời kì Văn hóa Phục hưng
- Một số tư liệu nói về những nhân vật Lịch sử và danh nhân văn hóa tiêu biểuthời Phục hưng
III Tiến trình tổ chức dạy và học :
1 Oån định :
2
Kiểm tra bài cũ :
- Nguyên nhân dẫn đến các cuộc phát kiến địa lí ? Kết quả ?
- Quan hệ sản xuất TBCN ở châu Âu hình thành như thế nào ?
Trang 6Hoạt động của Thầy và trò Nội dung bài giảng
- Vì sao có phong trào Văn hóa Phục
hưng? Nơi xãy ra đầu tiên của phong trào
này ?
- HS đọc phần in nghiêng SGK/8→ phân
tích
Phân tích kênh hình 6 SGK/8
- Qua những tác phẩm của mình, họ muốn
nói lên điều gì ?
Nội dung ?
- Phong trào Văn hóa Phục hưng có ành
hưởng như thế nào ?
- GV nêu một số nhà khoa học và những
tác phẩm nổi tiếng thời bấy giờ ( Tư liệu
SGV/24)
- Trong suốt hơn1000 năm g/c PK châu Âu
đã làm gì ?
- Điều đó đã dẫn đến sự việc gì ?
- HS đọc phần in nghiêng SGK/9 → phân
- Phong trào ảnh hưởng như thế nào đối
với văn hóa châu Âu và nhân loại ?
1 Phong trào Văn hóa Phục hưng (thế kỉ XIV – XVII) :
- Nguyên nhân : Giai cấp TS cóthế lực kinh tế nhưng không cóđịa vị XH → họ đấu tranh
giành địa vị XH , mở đầu làcuộc đấu tranh trên lĩnh vựcvăn hóa
- Nội dung phong trào Văn hóa Phụchưng :
Lên án XH PK, Giáo hội Kitô
Đề cao giá trị con người
cuộc CM tiến bộ vĩ đại mở đường chosự phát triển của Văn hóa châu Âuvà nhân loại
2 Phong trào Cải cách tôn giáo :
- Nguyên nhân :
Giáo hội bóc lột nhân dân vàthống trị nhân dân về mặt tinhthần
Giáo hội là thế lực cản trở sựphát triển của giai cấp TS
- Nội dung Cải cách tôn giáo củaLuthơ :
Phủ nhận vai trò thống trị củaGiáo hội,đòi bãi bỏ những lểnghi phiền toái
Đòi quay về với giáo lí Kitônguyên thuỷ
- Tác động của phong trào :
Đạo Tin lành ra đời(Canvanhsáng lập) tồn tại song song vớiKitô giáo
Thúc đẩy châm ngoài cho cuộckhởi nghĩa nông dân
5 Củng cố : 1.Vì sao giai cấp TS đứng lên đấu tranh chống giai cấp quý tộc PK ?
2 Em hãy nêu nội dung tư tưởng Cải cách của Luthơ và Canvanh ?
6 Dặn dò : - Học bài - Xem và soạn bài 4 ( trả lời 2 câu hỏi SGK/12 )
Trang 7Ngày soạn : 11/09/06
TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN
I Mục tiêu bài học :
1 Kiến thức :
Giúp HS nắm được :
- XH PK Trung Quốc được hình thành như thế nào ?
- Tên gọi và thứ tự của các triều đại PK ở Trung Quốc
- Tổ chức bộ máy chính quyền PK
- Những đặc điểm kinh tế, văn hóa của XH PK Trung Quốc
2 Tư tưởng :
Giúp HS hiểu được Trung Quốc là một quốc gia PK lớn, điển hình ở phươngĐông, đồng thời là một nước láng giềng gần gũi của Việt Nam, có ảnh hưởng khôngnhỏ tới quá trình phát triển lịch sử Việt Nam
3 Kĩ năng :
- Biết lập bảng niên biểu thế thứ các triều đại Trung Quốc
- Bước đầu biết vận dụng phương pháp lịch sử để phân tích và hiểu giá trị củacác chính sách XH của mỗi triều đại cùng những thành tựu văn hóa
II Đồ dùng dạy học :
- Bản đồ Trung Quốc thời PK
- Tranh ảnh về một số công trình kiến trúc Trung Quốc thời PK : Vạn lí trườngthành, các cung điện…
- Một số tư liệu thành văn về các chính sách của nhà nước PK Trung Quốc quacác triều đại
III Tiến trình tổ chức dạy và học :
1 Oån định :
2 Kiểm tra bài cũ :
- Nguyên nhân dẫn đến phong trào Văn hóa Phục hưng ? Nội dung phong trào?
- Nêu nội dung Cải cách tôn giáo của Luthơ ? Tác động của nó ?
3 Giới thiệu bài mới :
4 Dạy và học bài mới :
- Vùng phía Bắc Trung Quốc có đặc
điểm gì ? Ở đây người Trung Quốc đã
làm gì ? ( chỉ bản đồ )
- Đến thời Xuân Thu – Chiến Quốc có
sự kiện gì xãy ra ? Cụ thể ?
- Đời sống của các tầng lớp trong XH
1 Sự hình thành XHPK ở Trung Quốc
Từ thời Xuân Thu – Chiến quốc : công
cụ bằng sắt xuất hiện → diện tích gieotrồng mở rộng → năng suất lao độngtăng
- Quá trình hình thành XHPK TrungQuốc :
Trang 8như thế nào ?
+ Quan lại , nông dân giàu ?
+ Số nông dân còn lại ?
- GV giải thích nông dân lĩnh canh và
sự phân hóa của nông dân
( tham khảo tư liệu SGV/27 )
- XH PK thời Tần như thế nào? (tham
khảo tư liệu SGV/26) Thi hành những
chính sách gì để cai trị đất nước ?
- HS đọc in nghiêng SGK/11 → phân
tích
- Phân tích kênh hình 8 SGK/11
- XH thời Hán như thế nào?
- Thi hành những chính sách gì để cai
trị đất nước ?
- Những việc làm trên tác động đến
tình hình đất nước như thế nào ?
- Trong nước các Hoàng đế đã làm gì
để xây dựng đất nước mình ? (tham
khảo tư liệu SGV/31)
- Cụ thể ? Những việc làm đó đạt kết
quả gì ?
- Đối với nước ngoài, nhà Đường đã
làm gì ?
( GV liên hệ Việt Nam) - Dưới thời Đường XHPK TQ như thế nào ? →
⇓
⇑
→
2 Xã hội Trung Quốc thời Tần-Hán : - Thời Tần : + Chia đất nước thành các quận, huyện + Ban hành chế độ đo lường và tiền tệ + Gây chiến tranh mở rộng lãnh thổ…
- Thời Hán : + Xoá bỏ chế độ pháp luật hà khắc… + Giảm tô thuế, sưu dịch…
+ Khuyến khích khai hoang, sx + Tiến hành chiến tranh xâm lược ⇒ Kinh tế phát triển, XH ổn định 3 Sự thịnh vượng của TQ dưới thời Đường : - Đối nội : Vua cử người thân tín cai quản các địa phương, mở nhiều khoa thi cử tuyển chọn nhân tài, thi hành chế độ quân điền … - Đối ngoại : tiến hành chiến tranh mở rộng bờ cõi, củng cố chế độ đô hộ các nước phía Nam…
⇒ chế độ PK cường thịnh nhất châu Á
5 Củng cố : - Vẽ sơ đồ hình thành XHPK ở Trung Quốc ?
- Vì sao nói chế độ PK TQ dưới thời Đường cường thịnh nhất châu Á?
6 Dặn dò : - Học bài
Một số quan lại +
Quyền lực giàu
chủ
Nông dân lĩnh canh ( tá điền )
XHPK Trung Quốc hình thành
Mất ruộng đất
Một số nông dân còn lại
Xã hội
TQ
Nông dân tự canh
Trang 9- Xem và soạn bài tiếp theo ( trả lời 3 câu hỏi SGK/15 ) Ngày soạn : 18/09/06
Tiết 5.
Bài 4 :
TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN (tiếp theo).
I Mục tiêu bài học :
1 Kiến thức :
Giúp HS nắm được :
- XH PK Trung Quốc được hình thành như thế nào ?
- Tên gọi và thứ tự của các triều đại PK ở Trung Quốc
- Tổ chức bộ máy chính quyền PK
- Những đặc điểm kinh tế, văn hóa của XH PK Trung Quốc
2 Tư tưởng :
Giúp HS hiểu được Trung Quốc là một quốc gia PK lớn, điển hình ở phươngĐông, đồng thời là một nước láng giềng gần gũi của Việt Nam, có ảnh hưởng khôngnhỏ tới quá trình phát triển lịch sử Việt Nam
3 Kĩ năng :
- Biết lập bảng niên biểu thế thứ các triều đại Trung Quốc
- Bước đầu biết vận dụng phương pháp lịch sử để phân tích và hiểu giá trị củacác chính sách XH của mỗi triều đại cùng những thành tựu văn hóa
II Đồ dùng dạy học :
- Bản đồ Trung Quốc thời PK
- Tranh ảnh về một số công trình kiến trúc Trung Quốc thời PK : Vạn lí trườngthành, các cung điện…
- Một số tư liệu thành văn về các chính sách của nhà nước PK Trung Quốc quacác triều đại
III Tiến trình tổ chức dạy và học :
1 Oån định :
2 Kiểm tra bài cũ :
1.Vẽ sơ đồ hình thành XHPK ở Trung Quốc ?
2 Vì sao nói chế độ PK TQ dưới thời Đường cường thịnh nhất châu Á?
3 Giới thiệu bài mới :
4 Dạy và học bài mới :
Trang 10Hoạt động của Thầy và trò Nội dung bài giảng
- Sau thời Đường, tình hình đất nước Trung
Quốc có gì thay đổi ?
- Thời nhà Tống, các vua Tống đã thi hành
những chính sách gì để ổn định và phát
triển đất nước ?
- Nhà Nguyên thành lập như thế nào ?
- Thi hành những chính sách gì để cai trị
đất nước ?
- Những việc làm đó ảnh hưởng đến đời
sống nhân dân như thế nào ? Vì sao ?
- Nhân dân có những biểu hiện như thế
nào với những chính sách cai trị đó ?
- Nhà Nguyên tồn tại đến thời điểm nào
thì bị sụp đổ ? Do đâu ? Ai lật đổ nhà
Nguyên ? Nhà nước nào thành lập ?
- Nhà Thanh được thành lập như thế nào ?
- Hs đọc phần in nghiêng SGK/13 → phân
tích những chính sách cai trị của nhà
Thanh
- Thời kì này, bên cạnh sản xuất PK ở TQ
xuất hiện hình thái kinh tế mới nào ? Tác
dụng của nó ?
- Tư tưởng chính của XH là gì ?
-Văn học có những thành tựu nào ? Kể tên
những tác giả, tác phẩm lớn ?
- Nền nghệ thuật TQ như thế nào ?
Phân tích kênh hình 9 SGK/14
- KHKT có những phát minh và thành tựu
gì ?
4 Trung Quốc thời Tống – Nguyên :
- Thời Tống : thống nhất đất nước hơnnữa thế kỉ chia cắt
Thi hành nhiều chính sách nhằm ổnđịnh đất nước ( giảm sưu thuế, pháttriển nông nghiệp – thủ công nghiệp …)
- Thời Nguyên : quân Mông cổ chiếmTrung Quốc lập ra nhà Nguyên
Thi hành chính sách cai trị :
Phân biệt đối xử với người Hán
Cấm đoán đủ điều ( vũ khí,luyện tập võ nghệ……)
5 Trung Quốc thời Minh - Thanh :
- 1368 : Chu Nguyên Chương lập ranhà Minh
- Lý Tự Thành lật đổ nhà Minh
- Quân Mãn Thanh từ phương Bắc trànxuống chiếm TQ → lập ra nhà Thanh.Thi hành nhiều chính sách áp bức nặngnề → XH TQ lâm vào suy thoái
- Thời kì này mầm mống kinh tế TBCNdần xuất hiện, Quảng Châu là thươngcảng lớn nhất Trung Quốc
6 Văn hóa – KHKT TQ thời PK :
a Văn hoá : đạt nhiều thành tựu
rực rỡ
- Tư tưởng XH : Nho giáo
- Văn học : nhiều nhà thơ văn nổi tiếng(Lý Bạch,Đỗ Phủ,Sử kí Tư Mã Thiên…)
- Nghệ thuật : lâu đời, đạt trình độ cao
b KHKT : nhiều phát minh quan
trọng : la bàn, nghề in, đóng thuyền,khai thác mỏ …
Trang 11Ngày soạn : 18/09/06
Tiết 6.
Bài 5 :
ẤN ĐỘ THỜI PHONG KIẾN
I Mục tiêu bài học :
1 Kiến thức :
Giúp HS nắm được :
- Các giai đoạn lớn của Lịch sử Aán Độ tữ thời cổ đại đến giữa thế kỉ XIX
- Những chính sách cai trị của các vương triều và những biểu hiện của sự pháttriển thịnh đạt của Aán Độ thời PK
- Một số thành tựu của văn hóa Aán Độ thời cổ, trung đại
2 Tư tưởng :
Giúp HS thấy được đất nước Aán Độ là một trong những trung tâm của vănminh nhân loại và có ảnh hưởng sâu rộng tới sự phát triển lịch sử và văn hóa củanhiều dân tộc Đông Nam Á
3 Kĩ năng :
Giúp HS biết tổng hợp những kiến thức ở trong bài ( và cả bài “Các quốc gia
PK Đông Nam Á “ ) để đạt được mục tiêu bài học
II Đồ dùng dạy học :
- Bản đồ Aán Độ – Đông Nam Á và một số tranh ảnh về các công trình kiếntrúc, điêu khắc Aán Độ – Đông Nam Á
- Sưu tầm một số đoạn trích từ các tác phẩm văn học Aán Độ đã được dịch ratiếng Việt (nếu có)
III Tiến trình tổ chức dạy và học :
1 Oån định :
2 Kiểm tra bài cũ :
1.Trung Quốc thời Minh – Thanh có đặc điểm như thế nào ?
2 Nêu những nét Văn hóa – KHKT của Trung Quốc thời PK?
3 Giới thiệu bài mới :
4 Dạy và học bài mới :
Trang 12Hoạt động của Thầy và trò Nội dung bài giảng
- GV treo bản đồ Aán Độ
- Tên gọi đất nước Aán Độ bắt nguồn từ
đâu ?
- Khoảng 2500 TCN xuất hiện điều gì ?
Sau đó ra sao ?
- Những thành thị, vương quốc đã có
những việc làm gì với nhau ? Sự kiện gì
cũng ảnh hưởng đến quá trình thống nhất
đó ?
- Từ thế kỉ III TCN trở đi đất nước Aán
Độ như thế nào ?
- GV cho HS đọc nội dung SGK
- GV chia HS thành các nhóm thảo luận :
Hãy điền vào bảng cột mốc chính và
những sự kiện tiêu biểu của AnÁ Độ thời
PK ?
- GV chỉnh sửa, kết luận và phân tích –
giải thích một số sự kiện tiêu biểu
-Vì sao Aán Độ được xem là1trong những
trung tâm của văn minh nhân loại ?
(Tư liệu SGV/32)
- Chữ viết của người Aán Độ là gì ? Có
những bộ kinh khổng lồ nào tiêu biểu ?
- Văn học Aán Độ có những đặc điểm gì ?
Cho HS đọc phần in nghiêng SGK →
phân tích qua tư liệu SGV/ 34
Có nghệ thuật kiến trúc nào tiêu biểu?
Đặc điểm ? Liên hệ ở ĐNÁ
→ phân tích kênh hình 17 SGK
1 Những trang sử đầu tiên :
- Khoảng 2500 TCN, những thành thịngười Aán xuất hiện → liên kết thành lậpnhà nước Magađa ( sông Hằng )
- Thế kỉ III TCN Aán Độ chia thành nhiềuquốc gia nhỏ → thế kỉ IV : thống nhấtdưới vương triều Gúpta
2 Aán Độ thời Phong kiến :
- Thế kỉ IV-Thế kỉ XII
-Thếkỉ XVI-Thếkỉ XIX
- Vương triều Gúpta hìnhthành và thịnh vượng
- Người Thổ nhĩ kì xâm lược
- Mông cổ tấn công lập nênvương triều Aán Độ Môgôn
- Trở thành thuộc địa củaAnh
3 Văn hóa Aán Độ :
- Chữ viết : chữ Phạn
- Các bộ kinh khổng lồ : kinh Vêđa, đạoPhật
- Văn học : giáo lí, sử thi …
- Nghệ thuật kiến trúc : nghệ thuật kiếntrúc Hinđu, Phật giáo …
5 Củng cố : Em hãy lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử của Aán Độqua mẫu bảng dưới đây?
6 Dặn dò : - Học bài Xem và soạn bài 6 ( trả lời 2 câu hỏi SGK/19 )
Trang 13Ngày soạn : 25/09/06
Tiết 7:
Bài 6 :
CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á
I Mục tiêu bài học :
1 Kiến thức :
Giới thiệu một cách khái quát nhất để HS biết :
- Khu vực Đông Nam Á hiện nay gồm những nước nào ? Tên gọi và vị trí địa lícủa các nước này có những điểm gì tương đồng với nhau để tạo thành mộtkhu vực riêng biệt ?
- Các giai đoạn phát triển lịch sử lớn của khu vực
- Nhận rõ vị trí địa lí của Campuchia và Lào và các giai đoạn phát triển của hainước
2 Tư tưởng :
Giúp HS hiểu nhận thức được quá trình phát triển lịch sử, tính chaất tươngđồng và sự gắn bó lâu đời của các dân tộc ở Đông Nam Á Trân trọng, giữ gìntruyền thống đoàn kết giữa Việt Nam và hai nước Campuchia, Lào
3 Kĩ năng :
- Biết sử dụng bản đồ hành chính Đông Nam Á để xác định vị trí của cácvương quốc cổ và phong kiến
- Biết sử dụng phương pháp lập biểu đồ các giai đoạn phát triển lịch sử
II Đồ dùng dạy học :
- Bản đồ hành chính khu vực Đông Nam Á (hoặc bản đồ các quốc gia cổ)
- Tranh ảnh về một số công trình kiến trúc, văn hóa Đông Nam Á
III Tiến trình tổ chức dạy và học :
1 Oån định :
2 Kiểm tra bài cũ :
1.Aán Độ thời PK có đặc điểm gì ?
2 Trình bày một số nét tiêu biểu của văn hóa Aán Độ?
3 Giới thiệu bài mới :
4 Dạy và học bài mới :
Trang 14Hoạt động của Thầy và trò Nội dung bài giảng
- Khu vực ĐNÁ hiện nay gồm bao nhiêu
nước ? Kể tên ? (từ 5/2002 có thêm
Đông Timo – thủ đô là Dily)
- Cho HS chỉ bản đồ
- Các nước có chung đặc điểm tự nhiên
gì ? Aûnh hưởng như thế nào đến cuộc
sống và sản xuất của con người
- Dấu vết của con người ở ĐNÁ được tìm
thấy vào thời gian nào ? Công cụ lao
động bằng gì ?
- Cho HS đọc in nghiên SGK/18 → phân
tích
- GV cho HS đọc nội dung SGK
- HS thảo luận nhóm và trả lời câu hỏi :
Trình bày các nội dung vào bảng niên
biểu
(GV kẻ trên bảng hoặc trên bảng phụ)
Mỗi nhóm trả lời một thời gian và sự
kiện
- HS trình bày bài làm trên bảng – Nhận
xét
- GV nhận xét, kết luận → phân tích
kênh chữ nhỏ và kênh hình 13 SGK/19
1 Sự hình thành các quốc gia cổ ở ĐNÁ :
- ĐNÁ là khu vực rộng lớn gồm 11 nước,đều chịu ảnh hưởng chủ yếu của gió mùa: mùa khô và mùa mưa
- Đến những thế kỉ đầu công nguyên, cácvương quốc cổ ở ĐNÁ được hình thành
2 Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến ĐNÁ :
Niên đại Các giai đoạn phát triển
-Thế kỉ IX
-Giữa XI –XIII
- Cuối XIII
-1213-1527
-Giữa XIV
- Nữa sauXVIII
- Đại Việt, Chămpa,Campuchia bước vào thời kìhuy hoàng
- Vương quốc Pagan đượchình thành và phát triển.Vương quốc Sukhôthaythành lập
- Vua Giava chinh phụcXumatơra
- Thống nhất Inđônêxia dướivương triều Môgiôpahít
- Vương quốc Lạn Xạng hìnhthành
- Các quốc gia PK ĐNÁ suyyếu
5 Củng cố :Bài tập : Điền tên thủ đô của các nước ĐNÁ vào bảng dưới đây :
1 Việt Nam Hà Nội
9 Bru-nây Banđa Xêri Bêgaoan
10 Myanma Yang gun
11 Đông Timo Dily
6 Dặn dò : - Học bài Xem và soạn bài phần tiếp theo của bài 6 (trả lời 2 câu hỏi SGK/22)
Trang 15Giới thiệu một cách khái quát nhất để HS biết :
- Nhận rõ vị trí địa lí của Campuchia và Lào
- Các giai đoạn phát triển lịch sử của hai nước
2 Tư tưởng :
Giúp HS hiểu nhận thức được quá trình phát triển lịch sử, tính chất tươngđồng và sự gắn bó lâu đời của các dân tộc ở Đông Nam Á Trân trọng, giữ gìntruyền thống đoàn kết giữa Việt Nam và hai nước Campuchia, Lào
3 Kĩ năng :
- Biết sử dụng bản đồ hành chính Đông Nam Á để xác định vị trí của cácvương quốc cổ và phong kiến
- Biết sử dụng phương pháp lập biểu đồ các giai đoạn phát triển lịch sử
II Đồ dùng dạy học :
- Bản đồ hành chính khu vực Đông Nam Á (hoặc bản đồ các quốc gia cổ)
- Tranh ảnh về một số công trình kiến trúc, văn hóa của hai nước Campuchia,Lào
III Tiến trình tổ chức dạy và học :
1 Oån định :
2 Kiểm tra bài cũ :
1.Các vương quốc cổ ở ĐNÁ được hình thành như thế nào ?
2 Trình bày sự hình thành và của các quốc gia PK ĐNÁ?
3 Giới thiệu bài mới :
4 Dạy và học bài mới :
Trang 16Hoạt động của
Thầy và trò
Nội dung bài giảng
Trình bày các nội
dung vào bảng
niên biểu
(GV kẻ trên
bảng hoặc trên
bảng phụ)
Mỗi nhóm trả
lời một thời gian
- GV có thể giới
thiệu sơ qua về
thân thế và sự
nghiệp của Pha
Ngừm ( tư liệu
SGV/ 44)
Quốc gia Niên đại Các giai đoạn phát triển
3 Vương quốc Cam Pu Chia
- Thời tiền sử-Thế kỉ VI
-Thế kỉ XV
- Giai đoạn phát triển thịnhvượng của quốc gia LạnXạng
- Lạn Xạng suy yếu
- Trở thành thuộc địa củaPháp
5 Củng cố :
1 Sự phát triển của vương quốc CamPuChia thời Aêng-Co được biểu hiện nhưthế nào ?
2 Em hày nêu các chính sách đối nội và đối ngoại của các vua Lạn Xạng ?
6 Dặn dò : - Học bài Xem và soạn bài 7 (trả lời 4 câu hỏi SGK/24)
Trang 17
Ngày soạn : 02/10/06
Tiết 9:
Bài 7 :
NHỮNG NÉT CHUNG VỀ XÃ HỘI PHONG KIẾN
I Mục tiêu bài học :
1 Kiến thức :
Giới thiệu một cách khái quát nhất để HS nắm được :
- Thời gian hình thành và tồn tại của XH PK
- Nền tảng kinh tế và hai giai cấp cơ bản trong XHPK
- Thể chế hính trị của nhà nước PK
II Đồ dùng dạy học :
- Bản đồ hành chính khu vực Đông Nam Á
- Tranh ảnh về một số công trình kiến trúc, văn hóa Campuchia và Lào
III Tiến trình tổ chức dạy và học :
1 Oån định :
2 Kiểm tra bài cũ :
- Em hãy lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử của hai nướcCampuchia và Lào?
3 Giới thiệu bài mới :
4 Dạy và học bài mới :
Trang 18Hoạt động của
Thầy và trò
Nội dung bài giảng
bày các nội dung
vào bảng niên
Mỗi nhóm trả lời
một thời gian và
Xã hội PK phương Đông phương Tây Xã hội PK
- Thời kìhình thành Từ TK III TCN đếnkhoảng TK X Từ TK V → TK X-Thời kì phát
triển Từ TK X → XV Từ TK XI→ XIV
- Thời kìkhủng hoảngvà suy vong
Từ TK XVI→ XIX Từ TK XIV→XV
2.Cơ sở kinh tế- XH của XHP K
- Cơ sở kinhtế
-Phương thứcbóc lột :
Nông nghiệp đóng kín trong công xã nông thôn
Địa tô
Nông nghiệp đóng kín trong lãnh địa
Địa tô
Các giai cấp
cơ bản Địa chủ và nông dânlĩnh canh Lãnh chúa và nôngnô
3 Nhà nước Phong kiến
Chế độ quân chủxuất hiện sớm (thời
cổ đại)
Chế độ quân chủ
xuất hiện muộnhơn (TK XV)
5 Củng cố :
1.So sánh những điểm giống và khác nhau về thời gian hình thành , phát triểnvà suy vong của XHPK ở phương Đông và phương Tây ?
2 Nhân tố nào dẫn tới sự khủng hoảng XHPK ?
6 Dặn dò : - Học bài
- Chuẩn bị bài cho tiết sau làm bài tập lịch sử.
Trang 19Ngày soạn : 02/10/06
I Mục tiêu bài học :
Giúp HS ôn lại những kiến thức đã học trong phần khái quát lịch sử TG (XHPK)
II Đồ dùng dạy học :
- Bản đồ TG (bản đồ câm)
- Tranh ảnh tư liệu lịch sử và các bài tập trắc nghiệm
III Tiến trình tổ chức dạy và học :
1 Oån định :
2 Kiểm tra bài cũ :
1 XHPK hình thành và phát triển như thế nào? Cơ sở kinh tế và XH ?
2 Đặc điểm về nhà nước Phong kiến ?
3 Giới thiệu bài mới :
4 Dạy và học bài mới :
Dựa vào những kiến thức Lịch sử TG, GV ra bài tập trắc nghiệm để HS tham khảo và trả lời ( đánh dấu X vào trước câu đúng )
1 XHPK ở châu Âu được hình thành như thế nào ?
a Người Giécman xâm chiếm và thành lập nhiều vương quốc mới
b Lãnh chúa trở thành người có quyền thế và giàu có
c Nô lệ và nông dân biến thành nông nô phụ thuộc vào lãnhchúa
d Cả a, b, c đều sai
2 Ai là người sáng lập ra đạo Tin lành :
b Leonardo De Vanci d C.Côlômbô
3 Khu vực Đông Nam Á hiện nay bao gồm mấy nước :
a 9 nước c 11 nước.
b 10 nước d 12 nước
4 Trung Quốc phát triển nhất châu Á dưới thời kì nhà nước nào ?
a Nhà Tống c Nhà Minh
Trang 20 GV sử dụng bản đồ câm, cho HS vẽ kí hiệu (đường, mũi tên…) chỉ các cuộc phát kiến địa lí lớn.
HS lên thể hiện trên bản đồ
⇒ GV nhận xét, chỉnh sửa cho phù hợp
phương Tây theo mẫu bảng dưới đây :
1 Sự hình thành
và XHPK
Xã hội PK
-Thời kì hình thành Từ TK III TCN đến khoảng TK X. Từ TK V → TK X
- Thời kì khủng
2 Cơ sở kinh
Các giai cấp cơ bản Địa chủ và nông dân lĩnh canh Lãnh chúa và nông nô
GV sơ kết – phân tích – chỉnh sửa hoàn chỉnh
5 Củng cố :
Sơ kết các bài tập, khắc nhớ cho các em kĩ năng chỉ – đọc bản đồ …
6 Dặn dò : Xem và soạn bài 8 (trả lời 3 câu hỏi SGK/28)
Trang 21Ngày soạn : 09/10/06
LỊCH SỬ VIỆT NAM
( TỪ THẾ KỈ X ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX ).
-ĐINH - TIỀN LE Â ( Thế kỉ X )
Tiết 11.
Bài 8 : NƯỚC TA BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP
I Mục tiêu bài học :
1 Kiến thức :
Giúp HS hiểu được :
- Ngô Quyền xây dựng nền độc lập không phụ thuộc vào các triều đại phongkiến nước ngoài, nhất là về tổ chức nhà nước
- Nắm được quá trình thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh
II Đồ dùng dạy học :
- Sơ đồ tỗ chức bộ máy nhà nước
- Bản đồ 12 sứ quân
- Một số tranh ảnh ( như đền thờ của vua Đinh, vua Lê … )
III Tiến trình tổ chức dạy và học :
1 Oån định :
Trang 222 Kiểm tra bài cũ :
3 Giới thiệu bài mới : GV nhắc lại 1 số kiến thức cũ ở lớp 6 liên quan đến bài
học để giới thiệu bài mới
4 Dạy và học bài mới :
- Ở lớp 6 các em đã học về các cuộc đấu
tranh của nhân dân ta giành độc lập dân tộc,
được kết thúc bằng sự kiện gì ? Ý nghĩa của
chiến thắng này ?
- Tình hình đất nước ta khi quân Nam Hán
thua chạy ?
- Ngô Quyền đã có những việc làm nào
trong công cuộc xây dựng đất nước ?
+ Ở trung ương?
+ Ở địa phương ?
- GV vẽ sơ đồ tổ chức Nhà nước thời Ngô :
thời Ngô ? (còn đơn giản )
- HS thảo luận nhóm, trình bày qua bảng
niên biểu tình hình chính trị cuối thời Ngô:
- GV sơ kết, nhận xét các nhóm trình bày và
kết luận
- Giữa thời cuộc rối ren như vậy có nhân vật
nào xuất hiện ?
- HS đọc in nghiêng SGK tiểu sử Đinh Bộ
Lĩnh
- Oâng đã làm gì để dẹp loạn các sứ quân ?
- Đất nước được thống nhất vào thời gian
nào ?
1 Ngô Quyền dựng nền độc lập :
- Năm 939 : Ngô Quyền lên ngôi vua,
chọn Cổ Loa làm kinh đô
- Tiến hành xây dựng đất nước :
theo chế độ quân chủ (vua đứngđầu )
nơi quan trọng
2 Tình hình chính trị cuối thời Ngô :
- Năm 944
- Năm 950
- Năm 965
Tam Kha chiếm ngôi vua
- Ngô Xương Văn lật đổDương Tam Kha giành lạingôi vua
thế lực cát cứ nổi lên tranhchấp với nhau
3 Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước:
- Đinh Bộ Lĩnh tổ chức lực lượng liên kết
đánh đâu thắng đấy ( Vạn thắng vương )
- Cuối 967 : tình trạng chia cắt chấm dứt,đất nước được thống nhất
5 Củng cố : Cho HS lập bảng theo mẫu :
Vua
Trang 23STT Tên các sứ quân Địa bàn đóng quân
6 Dặn dò : - Học bài
- Xem và soạn bài 9 ( trả lời 3 câu hỏi cuối phần I /31 của bài )
Giúp HS nắm được :
- Thời Đinh – Tiền Lê, bộ máy nhà nước đã được xây dựng tương đối hoànchỉnh, không còn đơn giản như thời Ngô Quyền
- Nhà Tống xân lược nước ta, nhưng chúng đã bị quân, dân ta đánh cho đại bại
- Nhà Đinh và nhà Tiền Lê đã bước đầu xây dựng nền kinh tế, văn hóa pháttriển
2 Tư tưởng :
Giáo dục HS :
- Lòng tự hào, tự tôn dân tộc, ý thức độc lập, tự chủ trong xây dựng kinh tế,quý trọng các truyền thống văn hóa của ông cha
- Sự biết ơn đối với những người có công xây dựng, bảo vệ đất nước trong thời
kì đầu giành lại độc lập
3 Kĩ năng :
- Bồi dưỡng kĩ năng vẽ sơ đồ, lập biểu đồ, kĩ năng sử dụng bản đồ khi học bài,trả lời câu hỏi kết hợp với xác định trên bản đồ và điền kí hiệu vào vị trí cầnthiết
II Đồ dùng dạy học :
- Tranh ảnh về đền thờ vua Đinh, vua Lê tại Ninh Bình
- Một số hiện vật mới phát hiện ( nếu sưu tầm được )
III Tiến trình tổ chức dạy và học :
1 Oån định :
2 Kiểm tra bài cũ :
- Ngô Quyền đã có những việc làm nào trong công cuộc xây dựng đất nước?
- Đinh Bộ Lĩnh đã làm gì để dẹp loạn các sứ quân ? Kết quả ?
Trang 243 Giới thiệu bài mới :
4 Dạy và học bài mới :
- Sau khi dẹp loạn 12 sứ quân, Đinh Bộ
Lĩnh đã làm gì ?
- HS đọc phần in nghiêng SGK/28 →
phân tích về vùng đất Hoa Lư
- Năm 970 Đinh Bộ Lĩnh còn làm gì ?
- Việc nhà Đinh đặt tên nước và không
dùng niên hiệu của Trung Quốc nói lên
điều gì ?
- Đinh Bộ Lĩnh còn làm những gì ? Ý
nghĩa những việc làm đó ?
- Cuối 979, triều đình nhà Đinh xãy ra
biến cố gì ? Triều đình tồn tại bao lâu ?
Mấy đời vua ? ( 13 năm (968 → 980)
và 2 đời vua )
- Nhân cơ hội đó nhà Tống đã làm gì ?
- Trong hoàn cảnh đất nước như vậy,
có sự kiện gì xãy ra ?
- HS đọc phần in nghiêng SGK → phân
tích
- HS thảo luận về những việc làm sau
khi lên ngôi của Lê Hoàn ?
+ Tổ chức nhà nước ?
+ Về hành chính ?
1 Nhà Đinh xây dựng đất nước :
- Năm 968 Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi
Hoàng đế, đặt tên nước là Đại Cồ Việt,đóng đô ở Hoa Lư
- Tiến hành :
Phong vương cho các con
Cử các tướng lĩnh nắm các chứcvụ chủ chốt
Xây dựng cung điện, đúc tiền
Nghiêm trị những kẻ phạm tội
- Ý nghĩa : khẳng định độc lập chủquyền, là nước lớn ngang hàng với TrungQuốc
2 Tổ chức chính quyền thời Tiền Lê :
- Cuối 979, nội bộ triều đình rối loạn,Đinh Tiên Hoàng và Đinh Liễn bị ámhại
- Nhân cơ hội, nhà Tống lăm le xâmphạm nước ta
huy kháng chiến → nhà Tiền Lê thànhlập
- Tổ chức nhà nước :
Trang 25+ Về quân đội ?
- HS đọc qua phần diễn biến trong
SGK/30 → GV tường thuật trên bản
đồ
- Kết quả ?
- Ý nghĩa của cuộc kháng chiến là gì ?
- Quân đội : gồm 10 Đạo và 2 bộ phận(Cấm quân và quân địa phương )
3 Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn :
- Diễn biến : SGK/30
- Kết quả : Cuộc kháng chiến kết thúcthắng lợi, tướng Hầu Nhân Bảo bị giếttại trận
- Nêu những việc làm của Lê Hoàn sau khi lên ngôi ?
- Cho HS tường thuật diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn trên bản đồ ?
6 Dặn dò :
Học bài, soạn bài tiếp theo.
Phủ, châu Phủ, châu Phủ, châu
Trang 26Ngày soạn : 16/10/06
NƯỚC ĐẠI CỒ VIỆT THỜI ĐINH – TIỀN LÊ
( tiếp theo)
II SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ – VĂN HÓA
I Mục tiêu bài học :
1 Kiến thức :
Giúp HS nắm được :
- Thời Đinh – Tiền Lê, bộ máy nhà nước đã được xây dựng tương đối hoànchỉnh, không còn đơn giản như thời Ngô Quyền
- Nhà Tống xân lược nước ta, nhưng chúng đã bị quân, dân ta đánh cho đại bại
- Nhà Đinh và nhà Tiền Lê đã bước đầu xây dựng nền kinh tế, văn hóa pháttriển
2 Tư tưởng :
Giáo dục HS :
- Lòng tự hào, tự tôn dân tộc, ý thức độc lập, tự chủ trong xây dựng kinh tế,quý trọng các truyền thống văn hóa của ông cha
- Sự biết ơn đối với những người có công xây dựng, bảo vệ đất nước trong thời
kì đầu giành lại độc lập
3 Kĩ năng :
- Bồi dưỡng kĩ năng vẽ sơ đồ, lập biểu đồ, kĩ năng sử dụng bản đồ khi học bài,trả lời câu hỏi kết hợp với xác định trên bản đồ và điền kí hiệu vào vị trí cầnthiết
II Đồ dùng dạy học :
- Tranh ảnh về đền thờ vua Đinh, vua Lê tại Ninh Bình
- Một số hiện vật mới phát hiện ( nếu sưu tầm được )
III Tiến trình tổ chức dạy và học :
1 Oån định :
2 Kiểm tra bài cũ :
- Nêu những việc làm của Lê Hoàn sau khi lên ngôi ?
- Trình bày diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn 981?
3 Giới thiệu bài mới :
Trang 274 Dạy và học bài mới :
- Cho HS đọc nội dung SGK và lập các
nhóm thảo luận :
+ Em hày điểm qua tình hình nông
nghiệp nước ta thời Đinh - Tiền Lê ?
+ Trình bày tình hình TCN và thương
nghiệp thời Đinh - Tiền Lê ?
+ Nguyên nhân nào làm cho kinh tế
thời Đinh – Tiền Lê có bước ?
- GV nhận xét kết quả trình bày của
các nhóm và kết luận
→ phân tích kênh chữ sgk/32 và hình
20 SGK/33
- XH thời Đinh – Tiền Lê bao gồm
mấy giai cấp ?
- Giai cấp thống trị và bị trị gồm những
tầng lớp nào ?
- Cho HS lên trình bày sơ đồ trên bàng,
GV chỉnh sửa kết luận
- Nền giáo dục như thế nào ? Vì sao
chưa ?
- Tín ngưỡng, tôn giáo ?
- Trong dân gian có loại hình văn hóa
nào ? Liên hệ thực tế địa phương
1 Bước đầu xây dựng nền kinh tế tự chủ :
a Nông nghiệp : Chia ruộng đất cho
dân, khuyến khích sx và khai khẩn đấthoang, chú trọng thuỷ lợi
⇒ bước đầu ổn định và
b Thủ công nghiệp : Lập nhiều xưởng
sx mới , nghề cổ truyền
c Thương nghiệp : Đúc tiền đồng, các
trung tâm buôn bán, chợ … hình thành.Buôn bán với nước ngoài
2 Đời sống xã hội và văn hoá :
a Xã hội :
( Giai cấp thống trị )
( Giai cấp bị trị )
b Văn hóa :
- Giáo dục chưa
- Đạo Phật được truyền bá rộng rã,chùa chiền xây dựng ở nhiều nơi
- Các loại hình văn hóa dân gian
Thợ thủcông
Thươngnhân
Mộtsố địachủNô tì
Trang 28- Đời sống XH và văn hóa Đại Cồ Việt có gì thay đổi ?
6 Dặn dò :
Học bài, soạn bài10 ( trả lời 3 câu hỏi SGK/38 )
Ngày soạn : 16/10/06
CHƯƠNG II NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÝ (THẾ KỈ XI-XII)
Giúp HS nắm được :
- Nắm vũng các sự kiện về việc thành lập nhà Lý cùng với việc dời đô vềThăng Long
- Việc tổ chức lại bộ máy nhà nước, xây dựng luật pháp và quân đội
2 Tư tưởng :
Giáo dục HS :
- Lòng tự hàolà con dân nước Đại Việt
- Ý thức chấp hành pháp kluật và nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc
3 Kĩ năng :
- Rèn luyện cho HS kĩ năng lập bảng, biểu thống kê, hệ thống các sự kiệntrong khi học bài
II Đồ dùng dạy học :
- Chuẩn bị bản đồ chung về nước ta → hướng dẫn HS xác định địa danh trongbài
- Sưu tầm một số tranh ảnh tư liệu
III Tiến trình tổ chức dạy và học :
1 Oån định :
2 Kiểm tra bài cũ :
- Trình bày nền kinh tế nước ta thời Đinh – Tiền Lê ?
- Đời sống XH và văn hóa Đại Cồ Việt có đặc điểm gì ?
3 Giới thiệu bài mới :
4 Dạy và học bài mới :
Trang 29Hoạt động của Thầy và trò Nội dung bài giảng
- Sau khi Lê Hoàn mất, ai là người
thay thế ?
- GV giới thiệu về Lê Long Đĩnh
(tham khảo tư liệu SGV/59)
- Khi Lê Long Đĩnh chết, ai được thay
thế làm vua
- HS đọc in nghiêng SGK/36 → phân
tích một số nét tiêu biểu về kinh đô
Thăng Long
- Năm 1054 có sự thay đổi nào đáng
chú ý ?
- HS thảo luận nhóm nội dung còn lại ở
SGK/36 và trình bày sơ đồ bộ máy
chính quyền TW và địa phương ?
- Tại sao nhà Lý lại giao các chức vụ
quan trọng cho những người thân cận
nắm giữ ? (tham khảo tư liệu SGV/60)
- Trước kia chúng ta đã có hệ thống
pháp luật chưa ? Vì sao ?
- Đến năm 1042 nhà Lý đã làm gì ?
-HS đọc in nghiêngSGK/37→phân tích
- Từ nhận xét trên hãy nêu sự cần thiết
và tác dụng của bộ Hình Thư thời Lý ?
1 Sự thàn h lập nhà Lý :
- Cuối 1009, Lê Long Đĩnh chết → triềuthần tôn Lý Công Uẩn lên ngôi → nhàLý thành lập
- Năm 1010 Lý Công Uẩn dời đô về Đại
La, lấy tên là Thăng Long
- Năm 1054 nhà Lý đổi tên nước là ĐạiViệt
- Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước :
Vua, quan đại thần
Lộ, phủHuyện
Trang 30- Luật pháp thời Lý bảo vệ quyền lợi
cho ai ? Nghiêm khắc vấn đề gì ?
- Quân đội thời Lý gồm mấy bộ phận ?
- Nêu đặc điểm mội bộ phận ?
- Quân đội thời Lý thi hành chính sách
gì ?Nêu đặc điểm của chính sách này ?
- Chủ trương của nhà Lý đối với các tù
trưởng miền núi và các nước láng
giềng là gì ? Nhận xét ?
b Quân đội : →Cấm quân Quân địa phương -Thi hành chính sách :“ngụ binh ư nông”
- Chủ trương :
Gảõ con gái,ban chức tước cho tùtrưởng miền núi → cũng cố đoànkết dân tộc
Quan hệ bình đẳng với các nướcláng giềng
5 Củng cố :
- Nhà Lý thành lập như thế nào?
- Vẽ lại sơ đồ bộ máy nhà nước thời Lý ?
6 Dặn dò :
Học bài, soạn bài11 ( trả lời 2 câu hỏi SGK/40 )
Trang 31Ngày soạn : 23/10/06
Bài 11 :
CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM
LƯỢC TỐNG ( 1075 – 1077 )
I Mục tiêu bài học :
1 Kiến thức :
Giúp HS hiểu được :
- Aâm mưu xâm lược nước ta thời đó của nhà Tống là bành trướng lãnh thổ,đồng thời giải quyết những khó khăn về tài chính và xã hội trong nước
- Cuộc tiến công, tập kích sang đất Tống ( Giai đoạn thứ nhất – 1075 ) của LýThường Kiệt là hành động chính đáng của ta
- Nắm được diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống ở giai đoạn hai và chiếnthắng to lớn của quân dân Đại Việt
II Đồ dùng dạy học :
- Bản đồ Đại Việt thời Lý – Trần
- Lược đồ về cuộc tiến công để phòng vệ của nhà Lý ( nếu có )
- Sưu tầm một số tranh ảnh tư liệu
III Tiến trình tổ chức dạy và học :
1 Oån định :
2 Kiểm tra bài cũ :
- Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời Lý?
- Trình bày đặc điểm về quân đội và luật pháp thời nhà Lý ?
3 Giới thiệu bài mới :
4 Dạy và học bài mới :
Trang 32Hoạt động của Thầy và trò Nội dung bài giảng
- Giữa thế kỉ XI tình hình nhà Tống
như thế nào ?
- Mục đích xâm lược nước ta để làm
gì?
- HS đọc in nghiêng SGK phân tích
câu nói của Tống Thần Tông
- Để xâm lược Đại Việt, nhà Tống đã
có những việc làm gì ?
- Đứng trước âm mưu đó nhà Lý đã
làm gì để đối phó ?
- Cho biết vài nét về Lý Thường Kiệt ?
- Trước tình hình đó Lý Thường Kiệt
đã làm gì để chuẩn bị kháng chiến ?
- Oâng đã đưa ra chủ trương nào để
đánh giặc ?
- Lý Thường Kiệt đã có câu nói gì ?
Thể hiện điều gì ? Thực chất đây là
cuộc tấn công như thế nào
- HS đọc diễn biến SGK/40
- GV treo bản đồ tường thuật qua phần
diễn biến
- Kết quả của cuộc tấn công này ?
- Ý nghĩa của trận tập kích này là gì ?
1 Nhà Tống âm mưu xâm lược nước ta:
a Aâm mưu của nhà Tống :
- Nhà Tống âm mưu xâm lược nước ta đểgiải quyết tình hình khó khăn trong nước
- Tiến hành : xúi giục Chămpa đánh lênphía Nam Đại Việt, phía Bắc ngăn cảnviệc đi lại của nhân dân 2 nước, muachuộc các tù trưởng
b Đối phó của ta :
Cử Lý Thường Kiệt làm tổng chỉ huytổ chức cuộc kháng chiến
2 Nhà Lý chủ động tiến công để phòng vệ :
5 Củng cố :
- Trình bày âm mưu xâm lược của nhà Tống đối với nước ta ?
- Tường thuật lại trận tập kích vào đất Tống trên bản đồ ?
6 Dặn dò :
Học bài, soạn bài11 tiếp theo ( trả lời 3 câu hỏi SGK/43 )
Trang 33I Mục tiêu bài học :
1 Kiến thức :
Giúp HS hiểu được :
- Aâm mưu xâm lược nước ta thời đó của nhà Tống là bành trướng lãnh thổ,đồng thời giải quyết những khó khăn về tài chính và xã hội trong nước
- Cuộc tiến công, tập kích sang đất Tống ( Giai đoạn thứ nhất – 1075 ) của LýThường Kiệt là hành động chính đáng của ta
- Nắm được diễn biến cuộc kháng chiến chống Tống ở giai đoạn hai và chiếnthắng to lớn của quân dân Đại Việt
II Đồ dùng dạy học :
- Bản đồ Đại Việt thời Lý – Trần
- Lược đồ về cuộc tiến công để phòng vệ của nhà Lý ( nếu có )
- Sưu tầm một số tranh ảnh tư liệu
III Tiến trình tổ chức dạy và học :
1 Oån định :
2 Kiểm tra bài cũ :
- Trình bày âm mưu xâm lược của nhà Tống đối với nước ta ? Nhà Lý đã đối phó như thế nào ?
- Trình bày diễn biến trận tập kích vào đất Tống của nhà Lý ?
3 Giới thiệu bài mới :
4 Dạy và học bài mới :
Trang 34Hoạt động của Thầy và trò Nội dung bài giảng
- Sau khi rút khỏi Ung Châu, Lý
Thường Kiệt đã làm gì ? Nêu cụ thể ?
- Sử dụng lược đồ giải thích những
khu vực bố phòng
- Tại sao Lý Thường Kiệt chọn sông
Như Nguyệt làm phòng tuyến chống
quân xâm lược Tống ?
- HS đọc in nghiêng SGK trả lời
- Sau thất bại nhà Tống đã làm gì ?
- HS đọc diễn biến SGK/41
- GV tường thuật diễn biến trên lược
đồ
- Kết quả như thế nào ?
- GV cho HS đọc phần diễn biến trận
chiến SGK/41+42 GV tường thuật
trên lược đồ
- HS tường thuật lại trên lược đồ
- GV và HS cùng miêu tả tường thuật
xuất xứ và phân tích bài thơ “Thần”
của Lý Thường Kiệt ý nghĩa
- Kết quả cuộc chiến đấu trên phòng
tuyến Như Nguyệt ?
- Tại sao trên đà thắng lợi, Lý Thường
Kiệt không tấn công mà đề nghị
“giảng hoà với giặc” GDHS
- Nguyên nhân dẫn đến thắng lợi của
quân ta ?
- Chiến thắng quân Tống mang ý nghĩa
gì đối với nhân dân ta ?
1 Kháng chiến bùng nổ :
- Lý Thường Kiệt hạ lệnh cho các địaphương ráo riết chuẩn bị bố phòng
- Oâng cho xây dựng phòng tuyến sôngNhư Nguyệt làm nơi đối phó với quânTống
b Kết quả : Quân Tống không lọt sâu
vào nước ta buộc phải đóng quân ở bờBắc sông Như Nguyệt
2 Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt :
a Diễn biến : SGK/41+ 42
b Kết quả :
- Quân giặc “mười phần chết đến 5 – 6 “
- Quách Quỳ chấp nhận “giảng hòa” vàrút quân về nước
c Nguyên nhân thắng lợi :
- Sự đoàn kết, anh dũng trong chiến đấucủa nhân dân ta
- Sự lãnh đạo tài tình của Lý ThườngKiệt
d Ý nghĩa lịch sử :
- Là trận đánh tuyệt vời trong lịch sửchống giặc ngoại xâm của dân tộc
-Bảo vệ nền độc lập tự chủ của đất nước
- Nhà Tống phải bỏ mộng xâm lược ĐạiViệt
5 Củng cố :
- Kháng chiến bùng nổ như thế nào ?
- Tường thuật cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt trên lược đồ
6 Dặn dò : Học bài, ôn lại các kiến thức học từ đầu năm để tiết 17 ôn tập
Ngày soạn : 30/10/06
Trang 35Tiết 17 : ÔN TẬP
I Mục tiêu bài học :
Yêu cầu :
- HS nắm được những kiến thức cơ bản từ bài 1 bài 11
- Tình hình nước ta thời trung đại, các triều đại, các cuộc kháng chiến chốnggiặc ngoại xâm ……
II Đồ dùng dạy học :
- Lược đồ các nước châu Á
- Bản đồ Việt Nam
- Sưu tầm một số tranh ảnh tư liệu
III Tiến trình tổ chức dạy và học :
1 Oån định :
2 Kiểm tra bài cũ :
- Kháng chiến bùng nổ như thế nào ?
- Tường thuật diễn biến cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt trên lược đồ?
3 Dạy và học bài mới :
GV trắc nghiệm HS qua những câu hỏi:
- Người Giéc man đã làm gì sau khi
tràn vào lãnh thổ các nước ở châu Âu ?
- Miêu tả về lãnh địa phong kiến ?
tổng hợp ý kiến trả lời
- Nguyên nhân dẫn đến các cuộc phát
kiến địa lí ?
- Nêu một số nhà phát kiến địa lí tiêu
biểu ?
- Vì sao giai cấp tư sản đứng lên đấu
tranh chống giai cấp quý tộc phong
kiến ?
- Nêu nội dung tư tưởng cải cách của
Luthơ và Canvanh ?
- Các triều đại Trung Quốc được thành
lập như thế nào ?
- Đặc điểm của những chính sách cai
Bài 1 : Sự hình thành và phát triển của
XHPK ở châu Âu ( phần 1, 2 )
Bài 2 : Những cuộc phát kiến địa lí
Bài 3 : Cuộc đấu tranh của giai cấp Tư
sản chống phong kiến thời hậu kì trungđại ở châu Âu
Bài 4 : Trung Quốc thời Tống – Nguyên
Minh – Thanh
Trang 36trị?
- Sự phát triển của Aán Độ dưới vương
triều Gúp - ta được biểu hiện như thế
nào ?
- Sự hình thành và phát triển của các
quốc gia phong kiến Đông Nam Á ?
- Nêu nội dung đặc điểm ?
- Nhận xét về tổ chức nhà nước thời
Ngô ?
- Tình hình nước ta như thế nào sau khi
Ngô Quyền mất ?
-Tại sao lại xãy ra “loạn 12 sứ quân “
- Trình bày những ngành nghề chính
của nền kinh tế nước ta lúc bấy giờ ?
- Đời sống XH có gì thay đổi khác
trước ?
- Nguyên nhân nào làm cho nền kinh
tế nước ta phát triển ?
- Nguyên nhân dẫn đến sự thành lập
nhà Lý ?
- Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước thời Lý ?
- Tại sao Lý Thường Kiệt chọn sông
Như Nguyệt làm phòng tuyến ?
- Ý nghĩa lịch sử trận thắng ?
Bài 6 : Các quốc gia phong kiến Đông
Nam Á
Bài 7 : Những nét chung về xã hội
phong kiến ( phần cơ sở kinh tế )
Bài 8 : Nước ta buổi đầu độc lập (phần 1
và 2)
Bài 9 : Nước Đại Cồ Việt thời Đinh
-Tiền Lê
Bài 10 : Nhà Lý đẩy mạnh công cuộc
xây dựng đất nước
xâm lược Tống ( 1075 – 1077 )
5 Củng cố :
- Nhận xét buổi ôn tập , đúc kết những kiến thức cơ bản nhất để HS nắm chắcvề Lịch sử TG và lịch sử Việt Nam
6 Dặn dò : Học bài, ôn lại các kiến thức học để tiết 18 kiểm tra 1 tiết.
Trường THCS Nguyễn Thông
Họ và tên : ………
Kiểm tra 1 tiết – Tiết 18
Môn : Lịch sử 7
Điểm :
Trang 37Lớp : ……… Thời gian : 45 phút
Ngày …… tháng …… năm 2006
I Phần trắc nghiệm : ( 3 điểm )
Bài tập 1 : Đánh dấu X trước câu trả lời đúng nhất ( 2 điểm)
1 Khi tràn vào lãnh thổ của đế quốc Rôma, người Giécman đã làm gì ?
A Tiêu diệt các vương quốc cũ
B Thành lập nhiều vương quốc mới
C Chiếm ruộng đất chia cho tướng lĩnh, quý tộc
D Cả a, b, c đều đúng
2 Các giai cấp mới hình thành trong xã hội Phong kiến ở châu Âu là :
A Chủ nô
B Lãnh chuá – nông nô
C Nô lệ
D Địa chủ – nông dân lĩnh canh
3 Người có công dẹp “loạn 12 sứ quân” thống nhất đất nước ta là :
A Đinh Toàn
B Lê Hoàn
C Đinh Bộ Lĩnh
D Lý Công Uẩn
4 Người làm bài thơ “Thần “ nổi tiếng, được xem là bản Tuyên ngôn độc lập đầu tiên của nước ta là :
A Lý Công Uẩn
B Lý Thường Kiệt
C Lý Kế Nguyên
D Tông Đản
Bài tập 2 : Nối cột thời gian và sự kiện dưới đây cho phù hợp ( 1 điểm)
1 1009 a Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược
Tống
1 + ……
2 1042 b Nhà Lý đổi tên nước là Đại Việt 2 + …….…
3 1054 c Nhà Lý ban hành bộ Hình Thư 3 + ………
4 1075 – 1077 d Nhà Lý thành lập 4 + …………
II Phần tự luận : ( 7 điểm )
1 Trình bày những nét chung về Xã hội Phong kiến ? ( 3 điểm)
2 Nhà Tống âm mưu xâm lược nước ta như thế nào ? Nêu nguyên nhân thắng
lợi và ý nghĩa lịch sử của chiến thắng chống Tống trên Sông Như Nguyệt ? ( 4 điểm)
Trang 38Häc bµi, chuÈn bÞ bµi sau.
§đ gi¸o ¸ntuÇn 8/2008
Ngày soạn :
Ngµy d¹y:
TuÇn 9:TiÕt 17:
Bài 12 : ĐỜI SỐNG KINH TẾ, XÃ HỘI
I ĐỜI SỐNG KINH TẾ
I Mục tiêu bài học :
1 Kiến thức :
Giúp HS hiểu được :
- Dưới thời Lý nền kinh tế nông nghiệp, thủ công nghiệp đã có chuyển biến vàđạt một số thành tựu nhất định như diện tích đất đai được mở rộng, thuỷ lợiđược chú ý, nhiều nghề thủ công mới xuất hiện
- Việc buôn bán với nước ngoài được phát triển
- Xã hội có sự chuyển biến về giai cấp Văn hoá, giáo dục phát triển, hìnhthành Văn hoá Thăng Long
- Tranh ảnh trong SGK
- Sưu tầm thêm một số tranh ảnh tư liệu cần thiết khác
III Tiến trình tổ chức dạy và học :
1 Kiểm tra bài cũ :
2 Dạy và học bài mới :
* Giới thiệu bài mới :
Trang 39Hoạt động của Thầy và trò Nội dung bài giảng
- Cho HS đọc 1 đoạn SGK
- Ruộng đất cả nước thuộc quyền sở
hữu của ai ? Thực tế do ai canh tác ?
- Cho HS đọc in nghiêng SGK phân
tích
- Nhà Lý còn có những việc làm gì đối
với nông nghiệp ?
- Nhà Lý có những biện pháp nào
khuyến khích nông nghiệp phát triển ?
- HS đọc in nghiêng SGK phân tích
- Những việc làm đó thể hiện điều gì ?
Cụ thể ? Tại sao mạnh ?
- Thủ công nghiệp có những ngành
nghề nào phát triển ?
HS đọc in nghiêng SGK phân tích
- Em có suy nghĩ gì về những việc làm
của vua nhà Lý ?
- Tại sao vua Lý không dùng gấm vóc
của nhà Tống ?
- Ngoài những ngành nghề cổ truyền
còn có những ngành nghề thủ công nào
- HS đọc in nghiêng SGK phân tích
Vân Đồn có vai trò gì ?
- Việc thuyền buôn nước ngoài vào
nước ta phản ánh điều gì ?
- Sự phát triển TCN và TN thời Lý
2 Thủ công nghiệp và thương nghiệp :
- Thủ công nghiệp : có rất nhiều ngànhnghề tạo ra các sản phẩm có chất lượngcao
- Thương nghiệp : hoạt động trao đổibuôn bán ở trong và ngoài nước diễn rarất mạnh
- Vân Đồn được coi là nơi buôn bánthuận tiện với thương nhân nước ngoài
5 Củng cố ,h íng dÉn vỊ nhµ:
- Nhà Lý đã làm gì để đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp ?
- Nêu mối quan hệ giữa NN, TCN, TN thời Lý ?
-Học bài, trả lời câu hỏi SGK.
-Soạn phần II : Sinh hoạt xã hội và văn hoá
Trang 40Ngày soạn : 05/11/06
Bài 12 :
ĐỜI SỐNG KINH TẾ, XÃ HỘI
I Mục tiêu bài học :
1 Kiến thức :
Giúp HS hiểu được :
- Dưới thời Lý nền kinh tế nông nghiệp, thủ công nghiệp đã có chuyển biến vàđạt một số thành tựu nhất định như diện tích đất đai được mở rộng, thuỷ lợi đượcchú ý, nhiều nghề thủ công mới xuất hiện
- Việc buôn bán với nước ngoài được phát triển
- Xã hội có sự chuyển biến về giai cấp Văn hoá, giáo dục phát triển, hìnhthành Văn hoá Thăng Long
II Đồ dùng dạy học :
- Tranh ảnh trong SGK
- Sưu tầm thêm một số tranh ảnh tư liệu cần thiết khác
III Tiến trình tổ chức dạy và học :
1 Oån định :
2 Kiểm tra bài cũ :
- Nêu sự chuyển biến của nền nông nghiệp nước ta ?
- TCN và TN thời Lý có đặc điểm gì ?
3 Giới thiệu bài mới :
4 Dạy và học bài mới :