phương pháp xư lý thông tin

Phân loạiCó 2 loại thông tin: - Thông tin định tính là những thông tin về chất của sự vật hiên tượng - Thông tin định lượng là những thông tin về lượng của sự vật hiện tượng... Thông t

I Khái niệm

• Thông tin: Thông tin là sự phản ánh sự vật, sự việc, hiện tượng của thế giới

khách quan và các hoạt động của con

người trong đời sống xã hội

Phân loại

Có 2 loại thông tin:

- Thông tin định tính là những thông tin về chất của sự vật hiên tượng

- Thông tin định lượng là những thông tin

về lượng của sự vật hiện tượng

Ví dụ

• Thông tin định tính:

- Sự phân bố của quần thể thông trên đồi Thiên An là ngẫu nhiên hay đều hay theo nhóm

- Mô tả hình dáng, màu sắc, cách sắp xếp của hoa

• Thông tin định lượng:

- Số lượng cây thông trên đồi Thiên An

- Mật độ của quần thể lúa trong ruộng

- Số lượng cá trưởng thành trong hồ

II Xử lý thông tin

1 Thông tin định lượng

Tùy thuộc tính hệ thống và khả năng thu thập thông tin, số liệu có thể được trình bày dưới nhiều dạng, từ thấp đến cao

a) Con số rời rạc

• Là hình thức thông dụng trong các

tài liệu khoa học

• Cung cấp cho người đọc những thông tin định lượng để có thể so sánh

được các sự kiện với nhau

• Con số rời rạc được sử dụng trong

trường hợp số liệu thuộc các sự vật

riêng lẻ, không mang tính hệ thống, không thành chuỗi theo thời gian

• Ví dụ: Khảo sát các loại cá ở 2 hồ, 3

ao, 4 kênh

b) Bảng số liệu

• Được sử dụng khi số liệu mang tính

hệ thống, thể hiện một cấu trúc hoặc một xu thế

• Ví dụ: Theo tài liệu FAO, diện tích đất trên toàn thế giới vào năm 1980 như sau: Tổng diện tích đất là 13075248 (triệu ha)

chiếm 100% Trong đó, diện tích đất canh tác là 1358431 (triệu ha) chiếm 10,4%,

diện tích đất lâu năm là 93784 (triệu ha) chiếm 0,7%, diện tích chuyên đồng cỏ là

3116685 (triệu ha) chiếm 23,8%, và cuối cùng diện tích rừng là 4093547 (triệu ha) chiếm 31,3%.

Bảng: Tỉ lệ diện tích các loại đất so với tổng diện tích đất trên Trái Đất

Loại đất Diện tích (triệu ha) Tỉ lệ (%)

Diện tích đất 13075248 100 Diện tích đất canh tác 1358431 10.4 Diện tích cây lâu năm 93784 0.7 Diện tích chuyên đồng cỏ 3116685 23.8 Diện tích rừng 4093547 31.3 Diện tích đất không sử dụng 4412801 33.8

NHU CẦU CỦA THẾ GIỚI VỀ MỘT SỐ KIM

LOẠI ( Đơn vị triệu st)

c) Biểu đồ

• Đối với những số liệu so sánh, người nghiên cứu có thể chuyển từ bảng số liệu sang biểu đồ để cung cấp cho

người đọc một hình ảnh trực quan về tương quan giữa hai hoặc nhiều sự

vật cần so sánh

NHU CẦU CỦA THẾ GIỚI VỀ MỘT SỐ KIM

LOẠI ( Đơn vị triệu st)

Tỉ lệ diện tích các loại đất so với tổng diện tích đất trên Trái Đất

toán từ tập hợp số liệu đã thu thập được

(công thức, phương trình, hệ phương

trình, quan hệ hàm, v.v…)

• Để có thể tìm được mô hình toán phù hợp

để sử lý số liệu, người nghiên cứu cần có những kiến thức nhất định về toán

CÁC THAM SỐ TRONG TÍNH

TOÁN ĐỊNH LƯỢNG1/ Số trung bình cộng: đặc trưng cho sự tập trung của số liệu

2/ Phương sai (s2) và độ lệch chuẩn (s) dùng để chỉ sai lệch bình phương

trung bình của các giá trị thu được

2 Thông tin định tính

• Mục đích:

Nhận dạng bản chất và mối liên hệ bản chất giữa các sự kiện

Cho phép hình dung một cách trực quan các mối liên hệ giữa các yếu tố trong cấu trúc của một sự vật mà không quan tâm

đến kích thước thực hoặc tỉ lệ thực của

chúng

Một số loại sơ đồ thông dụng

• Sơ đồ song song là loại sơ đồ mô tả mối liên hệ đồng thời giữa một yếu tố khác trong một hệ

• Sơ đồ nối tiếp là loại sơ đồ mô tả liên hệ

kế tục nhau giữa các yếu tố trong cấu trúc của một sự vật

• Ví dụ: quá trình tạo quả của cây hạt kín

• Sơ đồ các liên hệ tương tác trong trường hợp xuất hiện những mối liên hệ qua lại giữa sự vật này với sự vật khác.

• Ví dụ: trao đổi chất trong cơ thể

lipid

glucid

protid

• Sơ đồ cây là loại sơ đồ được sử dụng khá phổ

biến trong các hệ thống phân đẳng cấp.

• Ví dụ: phân loại thực vật hạt kín

Thực vật hạt kín

Phân lớp Cau

Phân lớp Mao lương

Phân lớp Sau sau

Phân lớp Cẩm chướng

Phân lớp Sổ

Phân lớp Hoa hồng

Phân lớp Cúc Hai lá mầm

Một lá mầm

• Sơ đồ thoi là loại sơ đồ mô tả mối liên hệ hình

3.Sai số quan sát

Bất cứ một phép đo nào cũng phạm phải

những sai số Vận dụng khái niệm sai số trong kỹ thuật đo lường ta có thể xem xét

ba cấp độ sai số sau đây:

1) Sai số ngẫu nhiên là loại sai số do sự cảm

nhận chủ quan của người quan sát.

2) Sai số kỹ thuật là loại sai số xuất hiện do

các yếu tố kỹ thuật gây ra một cách khách quan, không do năng lực ghủ quan của

người quan sát.

3) Sai số hệ thống là loại sai số do quy mô hệ

thống quyết định Ví dụ xác định tuổi của một tầng địa chất có thể sai số đến hàng triệu năm.

4.Phương pháp trình bày độ

chính xác của số liệu

a/ Độ chính xác phụ thuộc kích thước của hệ thống

Ví dụ: Hiện nay Chim gồm trên 9000 loài

(không quan tâm đén số lượng lẻ)

b/ Độ chính xác phụ thuộc phương tiên quan sát

Ví dụ: Đà điểu Úc cao khoảng 1,3 – 1,75m,

nặng 40-55kg.(không đòi hỏi độ chính xác tới