ô nhiễm thực phẩm do vi khuẩn
Trang 1DINH DƯỠNG VÀ AN TOÀN
Trang 31 www.thmilk.vn
1 Vi khuẩn gây bệnh
1 Vi khuẩn gây bệnh
2 Nguyên nhân thực phẩm bị ô nhiễm do VK
2 Nguyên nhân thực phẩm bị ô nhiễm do VK
3 Ví dụ một số loại vi khuẩn gây bệnh
3 Ví dụ một số loại vi khuẩn gây bệnh
4 Cơ chế gây bệnh của VK gây bệnh
4 Cơ chế gây bệnh của VK gây bệnh
6 Tác hại của vi khuẩn gây bệnh
6 Tác hại của vi khuẩn gây bệnh
NỘI DUNG
CHÍNH
5 Giải pháp hạn chế sự ô nhiễm TP do VK gây bệnh
5 Giải pháp hạn chế sự ô nhiễm TP do VK gây bệnh
Trang 4I VI KHUẨN GÂY BỆNH
1 K hái quát về vi khuẩn
Vi khuẩn là tế bào sống hết sức
nhỏ bé muốn quan sát được
phải dùng kính hiển vi, có cấu
tạo đơn giản, tế bào chưa
hoàn thiện chia thành thể
Trang 5Vi khuẩn là nhóm hiện diện đông đảo nhất trong sinh giới Chúng hiện diện khắp nơi trong đất, nước, chất thải phóng xạ, suối nước nóng và ở dạng cộng sinh và ký sinh
với các sinh vật khác
Trang 62.Phân loại vi khuẩn
Trang 7Salmonella Campylobacter
3 Một số loại vi khuẩn gây bệnh
Các vi khuẩn gây ô nhiễm thực phẩm như:
Trang 8Proteus Escherichia coli
Trang 9Vibrio cholerae Vibrio parahaemolyticus
Trang 10Ngoài ra còn có các vi khuẩn gây bệnh như là:
Trang 11II Nguyên nhân thực phẩm bị ô nhiễm
Trang 122 Do thiếu vệ sinh trong quá trình chế biến, vệ sinh cá nhân không đảm bảo, tiếp xúc với thực phẩm trong thời gian đang mắc các bệnh nhiễm trùng cấp tính, thức ăn được nấu không chín
kỹ, ăn thức ăn sống.
Trang 133 Do bảo quản thực phẩm không vệ sinh, không che đậy để côn trùng, vật nuôi…tiếp xúc vào thức ăn, mang theo các vi khuẩn gây bệnh.
Trang 144 Bản thân thực phẩm, gia súc, gia cầm đã bị bệnh
trước khi giết mổ thịt của chúng mang theo các
vi khuẩn gây bệnh.
Bản thân thực phẩm, gia súc giết mổ hoàn toàn khỏe mạnh, không chứa vi khuẩn gây bệnh, nhưng trong quá trình giết mổ, vận chuyển, bảo quản, chế biến, thực phẩm đã bị nhiễm vi khuẩn và các chất độc hại khác
Trang 15III Ví dụ
1 Vi khuẩn Salmonella
• Salmonella là trực khuẩn gram âm, hiếu khí hoặc kỵ khí tuỳ tiện, không có
bào tử, dễ mọc trên các môi trường thông thường.
• Nhiệt độ phát triển từ 5-47 ° C, thích hợp nhất là từ 35-37 ° C
• pH có thể phát triển được từ 4,5-9,0, thích hợp nhất ở 6,5-7,5 Khi pH dưới
4,0 và trên 9,0 vi khuẩn có thể bị tiêu diệt
• Vi khuẩn Salmonella gây bệnh thương hàn
Trang 16Nguyên nhân thực phẩm nhiễm salmonella
- Gia súc, gia cầm bị bệnh trước khi giết mổ.
- Lây nhiễm trong quá trình giết mổ.
- Lây nhiễm chéo do tiếp xúc giữa tp chín và sống.
- Thời gian chế biến trước khi ăn quá lâu, khi ăn ko đun lại.
Trang 17- Đối với gia súc và gia cầm: trong chăn nuôi cần chú ý đề
phòng bệnh tật cho chúng Phải kiểm tra thú y khi giết súc vật, điều này càng làm tốt thì càng ít cơ hội bán hoặc xuất ra các loại thịt đã nhiễm salmonella Trong khi giết thịt phải
đảm bảo tính riêng rẽ, tránh sự lây lan của vi khuẩn, chú ý tới các loại dụng cụ dùng khi giết thịt.
- Trong bảo quản thực phẩm: đảm bảo thời gian cất giữ
thức ăn đã chế biến và các nguyên liệu.
- Thực hiện đúng quy trình trong chế biến.
- Đun sôi thức ăn trước khi ăn là biện pháp tốt nhất Thịt đã
ướp lạnh thời gian đun nấu phải dài hơn bình thường Tùy
theo loại thực phẩm mà thời gian đun sôi có thể kéo dài hơn Thức ăn còn thừa, thức ăn dự trữ phải đun lại trước khi ăn.
Biện pháp phòng bệnh nhiễm Salmonella
Trang 18Tác hại : ảnh hưởng đến tính chất của thực phẩm, gây ngộ độc thực phẩm:
phụ thuộc vào liều lượng và tình trạng sức khỏe:
- Thời kỳ ủ bệnh: thường từ 12-24h,
nhưng có thể kéo dài vài ngày có
thể tới 6-7 ngày.
-Phát bệnh: các dấu hiệu đầu tiên là
bệnh nhân thấy buồn nôn, nhức đầu choáng váng khó chịu, sốt, đau
bụng Sau đó xuất hiện nôn mửa và tiêu chảy nhiều lần, phân toàn nước Đại đa số các bệnh nhân trở lại bình thường sau 1-2 ngày và không để lại
di chứng
Trang 192 Vi khuẩn Bacillus cereus
• Bacillus cereus là VK hình que,
gram dương, có bào tử, có khả
năng phát triển trong điều kiện
yếm khí.
• Nhiệt độ phát triển tốt nhất của
vi khuẩn là 30-35 ° C , nó có thể
phát triển ở nhiệt độ thấp nhất
là 4 ° C và tối đa là 48-50 ° C đối
với Mesophiles và 43 ° C đối với
Trang 20Nguyên nhân:
Các thực phẩm hay bị nhiễm Bacillus cereus như ngũ cốc, rau quả khô, khoai tây, sữa, bánh có kem Gạo, gia
vị và các thực phẩm đã chế biến như các sản phẩm thịt nướng, thịt khô, xúp, lòng đỏ trứng khô, xôi, cơm bị nhiễm vi khuẩn ở nhiệt độ môi trường sẽ sinh độc tố
hoặc trong quá trình chế biến mất vệ sinh.
Trang 21Biện pháp:
• Đảm bảo vệ sinh khi chế biến thực phẩm
• Bảo quản lạnh thực phẩm khi chưa ăn ngay và không nên chế biến thực phẩm quá lâu trước khi ăn.
Trang 22Ảnh hưởng đến chất lượng, tính chất của
thực phẩm; và phụ thuộc vào liều lượng mà con người ăn phải và yếu tố sức khỏe sẽ gây nên ngộ độc thực phẩm
Triệu chứng lâm sàng:
- Thời gian ủ bệnh: từ 1-14h đối với hội chứng
tiêu chảy hoặc 4-16h, đối với hội chứng nôn.
- Thời kì phát bệnh: thường kéo dài 12-24h đối
với hội chứng tiêu chảy bao gồm các triệu chứng như đau bụng, tiêu chảy và choáng váng, thường kéo dài 6-36h đối với hội chứng nôn.
Tác hại do nhiễm Bacillus cereus
Trang 23Tụ cầu khuẩn
• Tụ cầu là các cầu khuẩn
gram dương, không tạo
Trang 24Nguyên nhân nhiễm tụ cầu khuẩn
• Người có bệnh về mũi họng, viêm đường hô hấp… tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm nhất là thức ăn đã nấu chín
• Bảo quản thực phẩm đã chế biến không tốt
• Quy trình thực hiện chế biến thực phẩm chưa đúng, chưa nghiêm ngặt
Trang 25Tụ cầu khuẩn Biện pháp phòng bệnh
• Khám tuyển và khám định kì những người có bệnh về mũi họng, ngoài da…
• Hàng ngày kiểm tra tay công nhân
• Bảo quản thực phẩm, nhất là thức ăn đã nấu chín, tốt nhất được ăn ngay, nếu không phải bảo quản lạnh Với các loại bánh có kem sữa cần thực hiện nghiêm ngặt các quy chế vệ sinh nơi sản xuất và nơi bán hàng
• Điều kiện vi khí hậu hợp lí nơi sản xuất, đề
phòng cảm lạnh cho nhân viên
Trang 26Tụ cầu khuẩn làm ảnh hưởng đến tính chất thực phẩm, gây ngộ độc thực phẩm.
Triệu chứng lâm sàng:
- Thời gian ủ bệnh: ngắn, từ 1-6h Đây là dấu
hiệu quan trọng để chẩn đoán phân biệt với ngộ độc thực phẩm do Salmonella
- Thời kì phát bệnh: bệnh nhân thấy chóng mặt, buồn nôn, rồi nôn mửa dữ dội, đau bụng quặn
và tiêu chảy, đau đầu, mạch nhanh, nhiệt độ vẫn bình thường hoặc hơi sốt do mất nước
Bệnh sẽ khỏi hoàn toàn sau 1-2 ngày, ít khi tử vong
Trang 27IV.CƠ CHẾ GÂY BệNH CỦA VI
KHUẨN ??
Trang 29V Các giải pháp hạn chế sự ô nhiễm do vi
khuẩn gây bệnh
1 Chọn thực phẩm tươi, sạch; thực hiện ăn chín uống chín;
không để thức ăn sống lẫn với thức ăn đã được chế biến; ăn ngay khi vừa nấu xong (trong 2 giờ đầu); không ăn thức ăn
nguội để lâu, thực phẩm khi bảo quản cần để tủ lạnh.
Trang 30-Giữ tay sạch sẽ và móng tay phải cắt ngắn Nước uống nên
được lấy từ nguồn sạch và được đun sôi đầy đủ.
- Lưu trữ thực phẩm dễ hư hỏng trong tủ lạnh, được bao bọc kín.
- Xử lý và lưu trữ thực phẩm sống và chín riêng (ngăn trên của
tủ lạnh cho thực phẩm nấu chín và ngăn thấp hơn cho thực
phẩm tươi sống) để tránh lây nhiễm chéo.
- Vệ sinh sạch và rã đông tủ lạnh thường xuyên và giữ cho
2 Giữ nơi chế biến sạch sẽ Thực hiện đúng các quy trình trong chế biến và bảo quản thực phẩm:
Trang 31VI Tác hại của vi khuẩn gây bệnh
Ngộ độc thực phẩm
Trang 32Ảnh hưởng tới chất lượng thực
phẩm
- Vi khuẩn gây bệnh và độc
tố của chúng đều gây ảnh
hưởng xấu đến chất lượng
Trang 34Ngộ độc thực phẩm ở súc vật
Triệu chứng
C ampylobacter jejuni
gây nên sảy thai ở cừu.
Trên chó và mèo cũng gây
nên tiêu chảy do
campylobacter và nó có
thể lan truyền sang
người nếu ở điều kiện
vệ sinh kém.
Trang 35Viêm khớp, phát ban đỏ, viêm phổi, viêm đốt sống…
Phát ban đỏ, hội chứng tan máu-urê huyết, bệnh thần kinh ngoại biên….
Gây bệnh
Trang 36Viêm màng não, sảy thai…
Phát ban đỏ, hội chứng tan máu ure huyết, viêm khớp huyết thanh âm tính
Viêm khớp, viêm tim
Trang 38TÀI LiỆU THAM KHẢO:
-DINH DƯỠNG VÀ VỆ SINH AN
TOÀN THỰC PHẨM_ ĐH Y HÀ NỘI
Trần Liên Hà.