Một số lý thuyết Hữu Cơ quan trọng
☀ Những chất tác dụng được với dung dịch NaOH
+ Dẫn xuất halogen :R-X + NaOH → ROH + NaX
Chú ý: R:gốc ankyl (gốc hidrocacbon no) pư khi đun nóng
R:dẫn xuất alyl(dạng CH2=CH-CH2-):không cần đun nóng
R:dẫn xuất vinyl(dang CH2=CH-),phenyl (C6H5-) không pư ngay cả khi đung nóng
+ Phenol
C6H5OH + NaOH → C6H5ONa + H2O
(có vẫn đục khi cho td với CO2)
+ Axit cacboxylic
R-COOH + NaOH → R-COONa + H2O
+ Este
RCOOR’ + NaOH → RCOONa + R’OH(khi đun nóng)
+ Muối của amin
R-NH3Cl + NaOH → R-NH2 + NaCl + H2O
+ Aminoaxit
H2N-R-COOH + NaOH → H2N-R-RCOONa + H2O
+ Muối của nhóm amino của aminoaxit(cẩn thận!)
HOOC-R-NH3Cl + 2NaOH → NaOOC-R-NH2 + NaCl + 2H2O
Lưu ý:
Chất tác dụng với Na, K
- Chứa nhóm OH:
R-OH + Na → R-ONa + 1/2H2
- Chứa nhóm COOH
RCOOH + Na → R-COONa + 1/2H2
☀ Những chất tác dụng được với HCl
- Tính axit sắp xếp tăng dần
C6H5OH < H2CO3 < RCOOH < HCl
- Nguyên tắc: Axit mạnh đẩy axit yếu ra khỏi muối
- Những chất tác dụng được với HCl gồm
+ Hợp chất chứa gôc hidrocacbon không no Điển hình là gốc vinyl -CH=CH2 CH2=CH-COOH + HCl → CH3-CHCl-COOH
+ Muối của phenol
C6H5ONa + HCl → C6H5OH + NaCl
+ Muối của axit cacboxylic
RCOONa + HCl → RCOOH + NaCl
Trang 2+ Amin
R-NH2 + HCl → R-NH3Cl
- Aminoaxit
HOOC-R-NH2 + HCl → HOOC-R-NH3Cl
+ Muối của nhóm cacboxyl của aminoaxit
H2N-R-COONa + 2HCl → ClH3N-R-COONa + NaCl
+ Ngoài ra còn có este, peptit, protein, saccarozo, mantozo, tinh bot, xenlulozo tham gia phản ứng thủy phân trong môi trương axit
☀ Những chất tác dụng được cả dung dịch NaOH và HCl
+ Axit cacboxylic có gốc hidrocacbon không no
CH2=CH-COOH + NaOH → CH2=CH-COONa + HCl
CH2=CH-COOH + HCl → CH3-CHCl-COOH
+ Este không no
HCOOCH=CH2 + NaOH → HCOONa + OH-CH=CH2 → CH3-CHO
HCOOCH=CH2 + HCl → HCOOCHCl-CH3
+ aminoaxit
H2N-R-COOH + NaOH → H2N-R-COONa + H2O
H2N-R-COOH + HCl → ClH3N-R-COOH
+ Este của aminoaxit
H2N-R-COOR’ + NaOH → H2N-R-COONa + R’OH
H2N-R-COOR’ + HCl → ClH3N-R-COOR’
+ Muối amoni của axit cacboxylic
R-COONH4 + NaOH → R-COONa + NH3 + H2O
R-COONH4 + HCl → R-COOH + NH4Cl
☀ Những chất làm quỳ tím chuyển sang màu đỏ (tính axit)
+ Axit cacboxylic: RCOOH
+ Muối của axit mạnh và bazo yếu: R-NH3Cl
+ Aminoaxit có số nhóm -COOH nhiều hơn số nhóm -NH2
- Những chất làm quỳ tím chuyển sang màu xanh (tính bazo)
+ Amin R-NH2 (từ C6H5NH2)
+ Muối của bazo mạnh và axit yếu RCOONa
+ Aminoaxit có số nhóm NH2 nhiều hơn số nhóm COOH