Trong khi điều trị cho những bệnh nhân bị bỏng trong chiến tranh thế giới lần thứ II Medawar nhận thấy nếu lấy da từ một vị trí này để ghép sang một vị trí khác của cùng một cơ thể thì luôn luôn thành công, trong khi đó nếu lấy da từ một cơ thể cùng huyết thống để ghép cho một cơ thể khác thì mảnh da bị loại bỏ.
Trang 1HLA – CƠ CHẾ VÀ ỨNG DỤNG
1
CLB HỌC THUẬT KHOA SINH HỌC TRƯỜNG ĐH KHOA HỌC TỰ NHIÊN TPHCM
GV hướng dẫn: Thầy Trần Văn Hiếu
Trang 22
Trang 3QUÁ TRÌNH KHÁM PHÁ RA HLA KHÁI QUÁT VỀ HLA
CƠ CHẾ TÁC ĐỘNG CỦA HLA ỨNG DỤNG
HLA – CƠ CHẾ VÀ ỨNG DỤNG
3
Trang 41 Quá trình khám phá HLA
4
1940: Medawar P.B điều trị cho những bệnh nhân
bị bỏng
thải bỏ mô ghép
dự đoán: kết quả của đáp ứng miễn dịch
Trang 5phụ nữ nhiều lần sinh đẻ người từng được truyền máu
các kháng thể làm ngưng kết bạch cầu
Trang 6 Tại sao HLA liên quan đến thải loại? Đó
có phải là chức năng chính của HLA?
Vậy cơ chế tác động của HLA như thế nào?
Trang 7Khái niệm
7
HLA: vai ngắn của NST 6, mã hoá các protein trình diện kháng nguyên trên bề mặt tế bào.
Ở động vật có vú: MHC (major histocompatibility complex)
Trang 88
Trang 9Cấu trúc phân tử HLA
Trang 10 Biểu hiện đồng trội: Các allele của mỗi
gene HLA của cả bố lẫn mẹ đều được biểu hiện
Các gene đa kiểu hình: Trong một quần
thể có rất nhiều allele khác nhau
Trang 11Chức năng:
Trang 133 Cơ chế hoạt động
13
Kháng nguyên ngoại sinh → Thực bào → phân giải → gắp peptide vào HLA lớp II → trình diện cho tế bào lympho TCD4+
Trang 14
So sánh HLA lớp I và II
14
Đặc điểm Con đường HLA lớp II Con đường HLA lớp I
Loại tế bào trình diện kháng nguyên
Các tế bào có tua, đại thực bào,
lympho B Tất cả các tế bào có nhân
Các tế bào T đáp ứng
TCD4+ (chủ yếu: tế bào T hỗ
Nguồn kháng nguyên protein
Các protein có trong bóng nhập
bào hoặc lysosome
Các protein sản sinh từ nội
bào
Trang 15Ý nghĩa của HLA trình diện kháng nguyên
Trang 16Ý nghĩa của HLA trình diện kháng nguyên
Trang 1717
Trang 18Các tế bào T đặc hiệu với kháng nguyên của cơ thể (các tự kháng nguyên) → tiêu diệt hoặc bất hoạt
→ không có phản ứng chống lại kháng nguyên của cơ thể.
18
Đáp ứng tự miễn dịch:
Trang 19Đáp ứng miễn dịch trong cấy ghép:
19
Trang 20→ Cần có HLA tương đồng nhau để cấy ghép mà không bị thải loại.
Đáp ứng miễn dịch trong cấy ghép:
Trang 21Vấn đề: khó tìm HLA
tương đồng với người bệnh do:
- HLA rất đa dạng
- Mất nhiều thời gian
Đáp ứng miễn dịch trong cấy ghép:
Trang 22Điều kiện tương thích
22
Trang 23Điều kiện tương thích
Trang 25Trò chơi
25
Giải 1: cho những cặp HLA giống hệt nhau Giải 2: cho những cặp có sự tương đồng 80% Giải 3: cho các cặp có sự tương đồng 60%
Trang 26Trò chơi
26
A*02:06 B*46:01 DRB1*08:03 C*01:02
DRB1*02:01
A*24:02 B*55:02 DRB1*15:02 C*07:02
DPB1*02:02
A*02:06 B*46:01 DRB1*08:03 C*01:02
DRB1*05:01
A*24:02 B*55:02 DRB1*15:02 C*03:02
DPB1*02:02
Trang 27Trò chơi
Trang 28Làm thế nào để có thể tìm được người có HLA gần giống mình và có thể cho bộ phận cấy ghép?
28
Trang 294 Ứng dụng: ngân hàng HLA
29
Trang 3131
Trang 3232
Trang 36Câu hỏi
36
Câu 3: hiện tượng thải loại gây ra do con đường trình diện kháng nguyên của HLA lớp nào?
A HLA lớp 1.
B HLA lớp 2.
C Cả hai lớp.
Đáp án: C
Trang 37Câu hỏi
37
Câu 4: Điều kiện tương thích bắt buộc của HLA trong cấy ghép là gì?
A HLA A, HLA B, HLA DQ giống nhau.
B HLA B, HLA C, HLA DQ giống nhau.
C HLA A, HLA B, HLA DP giống nhau.
D HLA A, HLA B, HLA DRB1 giống nhau.
Trang 38Tài liệu tham khảo
http://intranet.tdmu.edu.ua/data/kafedra/internal/patologanatom/classes_stud/en/med/lik/ptn/Pathomorphology/3/04_Pathomorph_immune_syst.htm
http://hla.alleles.org/nomenclature/naming.html
https://www.youtube.com/watch?v=Bf2t8n1ibwQ
â
Trang 39XIN CẢM ƠN MỌI NGƯỜI ĐÃ CHÚ Ý
LẮNG NGHE!
39