Bài giảng khám phản xạ ths BS trần văn tú

Cảm nhận sự đáp ứng co của gân cơ nhị đầu dưới ngón tay khám, nhìn thấy cơ nhị đầu và nhìn thấy sự gập của khuỷu... Quan sát sự co cơ tam đầu và đáp ứng duỗi khuỷu nếu phản xạ tăng... Qu

• 

Đánh giá cung phản xạ

Các thụ cảm thể căng cơ

(thoi cơ)

Các sợi trục hướng tâm

loại lớn có myelin (sợi IA)

Tiếp hợp với neuron vận

và thư giãn hoàn toàn

Nếu BN ngồi, 2 tay đặt lên đùi và 2 chân

buông thõng tự do

Người khám cầm búa đúng cách và sử dụng lực cổ tay để gõ

Cảm nhận sự đáp ứng co của gân cơ nhị đầu dưới ngón tay khám, nhìn thấy

cơ nhị đầu và nhìn thấy sự gập của khuỷu

Phản xạ cơ nhị đầu

Quan sát sự co cơ tam đầu và đáp ứng duỗi khuỷu (nếu phản xạ tăng)

Phản xạ cơ tam đầu

và gõ trên ngón tay bằng búa phản xạ

Cách 3: Nắm ngón cái BN trong tay người khám và nâng nhẹ cẳng tay của bệnh nhân lên khỏi đùi Gõ vào xương quay như cách 1

Quan sát sự gập của khuỷu và sự co

cơ cánh tay quay

Phản xạ cánh tay quay

Cảm nhận sự gập các ngón tay BN

Phản xạ gối

khoát bằng búa phản xạ Quan sát sự gập lòng của bàn chân

BN nằm: bắt chéo chân BN với gót BN tựa lên chân đối diện, gối gập khoảng

30o và nâng bàn chân như trên, gõ vào gân gót

Phản xạ gót

Phân

tích Phản xạ gân cơ ở người bình thường có thể từ 0 – 3+, thậm chí clonus nhẹ, do

đó phải so sánh hai bên, so sánh mức

độ để quyết định kết quả khám là bình thường hay không

Cần phải có dấu hiệu kèm theo (yếu cơ, Babinski, Hoffmann,…) để quyết định

bên nào bất thường

Bất thường khi phản xạ gân cơ khác nhau trên cơ thể

Dấu đa động (clonus): gõ phản xạ gây

co ở các cơ lân cận, một lần gõ gây ra hai hay nhiều đáp ứng

Giảm phản xạ gân cơ

•  Các sang thương ảnh hưởng cung phản xạ

•  Thoi cơ (bệnh cơ đôi khi kèm với giảm phản xạ)

•  Sợi hướng tâm

•  Bệnh lý dây thần kinh

•  Bệnh lý rễ thần kinh

•  Sang thương khoanh tuỷ tương ứng

•  Sợi ly tâm

•  Tế bào sừng trước tuỷ sống

•  Dây thần kinh vận động ngoại biên

•  Sang thương trên khoanh: các sang thương nặng, cấp tạo ra “choáng tuỷ”: mất phản xạ kèm liệt cơ

Phản xạ gân cơ tăng

•  Xảy ra với các sang thương trên khoanh ảnh hưởng đến bó vỏ hành và bó vỏ gai

Phản xạ nào bị lờn (bị thích nghi) rất nhanh, do đó lần quan sát đầu tiên rất quan trọng

Phản xạ da bìu (ở nam)

•  Vạch mặt trong của đùi

•  Quan sát sự co của cơ bìu cùng bên (bìu co và nâng tinh hoàn lên)

Phản xạ thắt hậu môn

•  Cào vào da một bên của hậu môn

•  Quan sát cơ thắt hậu môn

Phản xạ hành – hang

•  Xiết nhẹ gốc dương vật

•  Quan sát sự co của cơ thắt hậu môn

Phản xạ tương tự cũng có thể được tạo ra ở nữ bằng cách kích thích âm vật (nhưng không đề nghị làm)

Các phản xạ nông khác

•  Phản xạ giác mạc

•  Phản xạ gan bàn tay – cằm

•  Vạch vào lòng bàn tay 1 bên

•  Quan sát sự co của cơ cằm cùng bên (cằm sẽ hơi lõm xuống)

Các phản xạ bệnh lý tháp

• 

• 

• 

Bình thường: gập lòng các ngón chân

Đáp ứng Babinski: duỗi lên trên của ngón cái và các ngón còn lại thường xoè ra

Đáp ứng ba co: đáp ứng Babinski, có thêm gập lưng bàn chân, gập gối và gập hông

Nếu đáp ứng bất thường của kích thích lòng bàn chân ghi nhận “dấu Babinski” hoặc “đáp ứng Babinski”

Khó phân biệt sự rút chân tự ý hay đáp ứng ba co

Các ngón chân gập lại có thể ức chế đáp ứng Babinski, tạo đáp ứng “âm tính giả”

Đáp ứng Babinski

Phương pháp khác để tạo ra đáp ứng gan lòng

Phản xạ Oppenhein

Phản xạ Gordon Dấu

Babinski

Phương pháp khác để tạo ra đáp ứng gan lòng

•  Bóp và bẻ gập duỗi nhanh ngón chân giữa

•  Đáp ứng ngón cái duỗi lên rồi gập xuống

Dấu Bing

•  Dùng kim ấn vào mặt trên của ngón cái

•  Bình thường ngón chân sẽ cụp xuống

•  Đáp ứng bất thường là ngón cái duỗi ra hướng về kích thích đau

Phản xạ giải phóng thuỳ trán

Phản xạ tìm bú

•  Cọ nhẹ 4 điểm qua miệng BN bằng một tăm bông gòn

•  BN có phản xạ tìm bú sẽ xoay đầu về phía kích thích, môi như đang bú

Bú nút

•  Dùng tăm bông đè nhẹ lên môi bệnh nhân

•  BN có phản xạ bú nút sẽ chu môi như đang bú, một số BN

sẽ há miệng để bú hoặc cắn vào tăm bông gòn