Bài giảng kỹ thuật thông tiểu BS trần thảo tuyết tâm

Mục tiêu• Trình bày được mục đích của việc đặt thông tiểu • Trình bày được các chỉ định, chống chỉ định • Đặt thông tiểu thành công trên mô hình • Rút thông tiểu thành công trên mô hình

KỸ THUẬT THÔNG TiỂU

BS Trần Thảo Tuyết Tâm

Mục tiêu

• Trình bày được mục đích của việc đặt thông tiểu

• Trình bày được các chỉ định, chống chỉ định

• Đặt thông tiểu thành công trên mô hình

• Rút thông tiểu thành công trên mô hình

• Trình bày được cách xử trí các trường hợp khó

Giới thiệu

• Đưa ống thông vào bàng quang lấy nước tiểu cho các mục đích khác nhau.

• Thủ thuật vô khuẩn

• Có chỉ định, chống chỉ định, và biến chứng

Chỉ định

• Điều trị:

– Bí tiểu cấp và mãn tính

– Theo dõi lượng nước tiểu sau khi dùng thuốc – Dẫn lưu máu và máu đông

• Chẩn đoán

– Lấy nước tiểu vô khuẩn cấy

– Đo lượng nước tiểu tồn dư

– Theo dõi lượng nước tiểu

Chống chỉ định

• Chấn thương niệu đạo: nghi ngờ/ xác

định:

– Máu đọng lỗ niệu đạo

– Tiểu máu đại thể

– Tụ máu vùng TSM

–  đánh giá: khám sinh dục, TR, chụp cản quang niệu đạo ngược dòng

Thận trọng

• không dùng thường quy cho trường hợp tiểu không tự chủ

• Chỉ sử dụng khi các phương pháp không xâm lấn khác thất bại

Chuẩn bị dụng cụ

• Khăn không thấm nước

• Tấm trải vô khuẩn

• Găng vô khuẩn

• 4-5 gạc vô khuẩn

• Forceps

• Dung dịch sát khuẩn

• 2 syringe 10cc

• Bộ ống nối chứa nước tiểu

• Hủ đựng mẫu có tem

• Băng keo cố định

Các loại catheter

• Một đầu

• 2 đầu: Foley

• 3 đầu

kích cỡ khác nhau : đơn vị F(French)

Chọn kích cỡ ống

< 14 F 14-16F > 18 - 24 F

-Niệu đạo hẹp

-Tiền sử chấn

thương hay chít

hẹp niệu đạo

Niệu đạo bình thường

Có nguy cơ tắc nghẽn ống

thông ( các bệnh nhân có máu cục trong bàng quang)

Chuẩn bị bệnh nhân

• Giải thích tiến trình

• Cho biết các biến chứng có thể có:

– Chấn thương

– Chảy máu

– Nhiễm trùng

• Tư thế

Giải phẫu học cơ quan sinh dục nữ

Tiến hành thông tiểu nữ

Thủ thuật vô khuẩn

Giải phẫu học cơ quan sinh dục nam

Thông tiểu nam

Biến chứng

• Chấn thương

• Nhiễm trùng

•  chít hẹp, sẹo

Rút ống ngay khi có thể

Các trường hợp khó

• Đã từng PT liên quan đến niệu đạo

• Béo phì

• Thay đổi cấu trúc khung chậu

• Tư thế bị hạn chế

• Nữ: Sinh đẻ nhiều lần

• Nam: hẹp bao qui đầu, hẹp niệu đạo, tiền liệu tuyến to

Chuyển chuyên khoa

Dòng nước tiểu yếu

• Đặt sai vị trí

• Catheter bị tắt nghẽn

• Bàng quang trống

Tóm tắt

• Thủ thuật xâm lấn

• Tuân thủ nguyên tắc vô khuẩn

• Rút ống ngay khi đã đạt mục đích

Tt Thao tác Hệ số - 1

điểm

0 điểm 1 điểm 2 điểm Tổng

điểm

1 Chuẩn bị dụng cụ

• Bộ dụng cụ TT vô trùng

•Dụng cụ cần cho thông tiểu

1

2 Giải thích bệnh nhân 2

3 Chuẩn bị bệnh nhân

• Bọc lộ vùng thông tiểu

• BN nằng ngửa, mở đùi, co gối

• Vệ sinh bộ phận sinh dục ngoài

1

4 Rửa tay 1

5 Mang gant 1

6 Trải khăn vô khuẩn 1

7 Thử bóng & nối ông thông tiểu 1

8 Sát trùng vùng lổ tiểu ngoài 1

9 Bôi chất nhầy 1

10 Bọc lộ và sát khuẩn lổ tiểu ngoài 1

11 Đặt thông tiểu nam/ nữ 3

12 Bơm bóng cố định 1

13 Ghi nhận 1

14 Tổng điểm

Bảng kiểm