DIỄN ĐẠT TRONG VĂN NGHỊ LUẬN

- Moọt soỏ loói vaứ caựch sửỷa loói veà dieón ủaùt trong baứi vaờn nghũ luaọn.. Kú naờng: - Nhaọn dieọn caực caựch dieón ủaùt hay trong moọt soỏ vaờn baỷn nghũ luaọn - Traựnh caực loói v

Tuaàn 29

DIEÃN ẹAẽT TRONG VAấN NGHề LUAÄN I.MUẽC TIEÂU :

1 Kieỏn thửực: - Naộm ủửụùc caực yeõu caàu veà dieón ủaùt trong baứi vaờn nghũ luaọn.

2 Kú naờng: Coự kú naờng vaọn duùng nhửừng caựch dieón ủaùt khaực nhau ủeồ trỡnh baứy vaỏn ủeà linh

hoaùt, saựng taùo

3 Thaựi ủoọ: - Biết cách tránh lỗi về dùng từ, viết câu, sử dụng giọng điệu không phù hợp với chuẩn

mực ngôn từ của bài văn nghị luận

II TROẽNG TAÂM:

1 Kieỏn thửực: - Caực yeõu caàu veà dieón ủaùt trong baứi vaờn nghũ luaọn.

- Moọt soỏ loói vaứ caựch sửỷa loói veà dieón ủaùt trong baứi vaờn nghũ luaọn

2 Kú naờng: - Nhaọn dieọn caực caựch dieón ủaùt hay trong moọt soỏ vaờn baỷn nghũ luaọn

- Traựnh caực loói veà duứng tửứ, ủaởt caõu, sửỷ duùng gioùng ủieọu khoõng phuứ hụùp vụựi chuaồn mửùc dieón ủaùt cuỷa baứi vaờn nghũ luaọn

- Vaọn duùng nhửừng caựch dieón ủaùt khaực nhau ủeồ trỡnh baứy vaỏn ủeà linh hoaùt, saựng taùo

III CHUAÅN Bề :

1 GV: Giaựo aựn, SGK,SGV, hửụựng daón chuaồn kieỏn thửực kú naờng

2 HS: Đọc sgk vaứ naộm noọi dung cụ baỷn, ủũnh hửụựng tỡm hieồu caực caõu hoỷi theo caực caõu hoỷi cuỷa giaựo vieõn

IV TIẾN TRèNH DAẽY HOẽC:

1 Ổn ủịnh lớp:

kiểm tra sĩ số:

2 Kiểm tra baứi cũ :khoõng

3 Baứi mụựi:

Vaứo baứi: Moọt baứi vaờn nghũ luaọn hay khoõng nhửừng phaỷi ủaỷm baỷo caực yự maứ coứn phaỷi dieón ủaùt toỏt Vaọy dieón ủaùt phaỷi nhử theỏ naứo? Hoõm nay coõ troứ cuứng tỡm hieồu baứi Dieón ủaùt trong vaờn nghũ luaọn

Hoaùt ủoọng 1: Hửụựng daón

hoùc sinh caựch sửỷ duùng tửứ

ngửừ trong vaờn nghũ luaọn

- GV cho HS tìm hiểu ví dụ

(1) (2) trong SGK và làm rõ

các nội dung:

-GV: Cùng trình bày một nội

dung cơ bản giống nhau

nh-ng cách dùnh-ng từ nh-ngữ của hai

đoạn khác nhau nh thế nào?

Hãy chỉ rõ u điểm và nhợc

I Cách sử dụng từ ngữ trong văn nghị luận:

1.Baứi taọp 1:

- Đây là hai đoạn văn nghị luận cùng viết về một chủ đề, cùng viết về một nội dung Tuy nhiên mỗi đoạn lại có cách dùng từ ngữ khác nhau

- Nhợc điểm lớn nhất của đoạn văn (1) là dùng từ thiếu chính xác, không phù hợp vói đối tợng đợc nói tới Đó là những từ ngữ: nhàn rỗi, chẳng thích làm thơ, vẻ đẹp lung linh

- ở đoạn văn (2) trỡnh baứy dieón ủaùt chớnh xaực, thaọn troùng hụn

+Duứng pheựp theỏ tửứ ngửừ ủeồ traựnh truứng laởp, laứm cho yự tửự

điểm trong cách dùng từ của

mỗi đoạn

- Cho HS chỉ ra những từ

ngữ dùng không phù hợp

Yêu cầu HS sửa lại những từ

ngữ này

- GV tiếp tục cho HS phân

tích ví dụ ở bài tập 2 và trả

lời các câu hỏi trong SGK

- GV tiếp tục cho HS phân

tích ví dụ ở bài tập 3 và trả

lời các câu hỏi trong SGK

Hoaùt ủoọng 2: Hửụựng daón

hoùc sinh caựch sửỷ duùng keỏt

hụùp caực kieồu caõu trong vaờn

nghũ luaọn

Goùi HS thửùc hieọn baứi taọp 1

theõm phong phuự: Hoà Chớ Minh, Baực, Ngửụứi, ngửụứi chieỏn sú caựch maùng, ngửụứi ngheọ sú

+Tuy nhiên, ở đoạn văn này đã biết cách trích lại các từ ngữ

đ-ợc dùng để nó chính xác cái thần trong con ngời Bác và thơ Bác của các nhà nghiên cứu, các nhà thơ khác làm cho văn có hình

ảnh sinh động, giàu tính thuyết phục

2 Baứi taọp 2:

- Các từ ngữ: linh hồn Huy Cận; nỗi hắt hiu trong cõi trời; hơi gió nhớ thơng; một tiếng địch buồn; sáo Thiên Thai; điệu ái tình; lời li tao,moọt baỷn ngaọm nguứi daứi, tieỏng ủỡu hiu cuỷa khoựm truực, boõng lau, nieàm than van cuỷa bụứ soõng, baừi caựt đợc sử dụng đều thuộc lĩnh vực tinh thần, mang nét nghĩ chung: u sầu, lặng lẽ rất phù hợp với tâm trạng Huy Cận trong tập Lửa thiêng

- Các từ ngữ giàu tính gợi cảm (đìu hiu, ngậm ngùi dài, than van, cảm thơng) cùng với lối xng hô đặc biệt (chàng) và hàng loạt các thành phần chức năng nêu bật sự đồng điệu giữa ngời viết (Xuân Diệu) với nhà thơ Huy Cận

3 Baứi taọp 3:

- Bài tập yêu cầu sửa chữa lỗi dùng từ trong đoạn văn:

+ Các từ ngữ sáo rỗng, không phù hợp với đối tợng: Kịch tác gia vĩ đại, kiệt tác,

+ Dùng từ không phù hợp với phong cách văn bản nghũ luận: viết nh nói, quá nhiều từ ngữ thuộc phong cách ngôn ngữ sinh hoạt: ngời ta ai mà chẳng, chẳng là gì cả, phát bệnh

II/ Cách sử dụng kết hợp các kiểu câu trong văn nghị luận 1.Baứi taọp 1:

Hai ủoaùn vaờn ủaừ cho ủeàu baứn veà nhaõn vaọt Troùng Thuỷy trong truyeàn thuyeỏt Truyeọn An Dửụng Vửụng vaứ Mũ Chaõu-Troùng Thuỷy

-ẹoaùn vaờn 1 sửỷ duùng toaứn caõu tửụứng tuaọt, caỏu taùo cụ baỷn gioỏng nhau: ủeàu laứ caõu chuỷ ủoọng vụựi chuỷ ngửừ laứ Troùng Thuỷy Caựch dieón ủaùt naứy khoõng sai nhửng ủụn ủieọu, thieỏu sửực gụùi caỷm

- ẹoaùn vaờn 2 sửỷ duùng nhieàu kieồu caõu: caõu tửụứng thuaọt, caõu hoỷi tu tửứ; sửỷ duùng linh hoaùt caõu ngaộn, caõu daứi; sửỷ duùng moọt soỏ pheựp tu tửứ veà caõu: pheựp cheõm xen, pheựp lieọt keõ

- Nhử vaọy, caựch sửỷ duùng caực kieồu caõu trong ủoaùn 2 linh hoaùt, uyeồn chuyeồn, phuứ hụùp vụựi laọp luaọn vaứ caỷm xuực cuỷa ngửụứi vieỏt

2.Baứi taọp 2:

ẹaựnh giaự hieọu quaỷ dieón ủaùt cuỷa caựch sửỷ duùng caực kieồu caõu -ẹoaùn trớch chuỷ yeỏu sửỷ duùng kieồu caõu mieõu taỷ vụựi nhửừng tửứ ngửừ, hỡnh aỷnh giaứu tớnh hỡnh tửụùng Vieọc sửỷ duùng kieồu caõu naứy coự taực duùng gụùi leõn ụỷ ngửụứi ủoùc nhửừng tửụỷng tửụùng cuù

Goùi HS thửùc hieọn baứi taọp 2

Goùi HS thửùc hieọn baứi taọp 3

- GV hớng dẫn HS tổng hợp

lại vấn đề đi đến kết luận

yêu cầu sử dụng từ ngữ vaứ

sửỷ duùng keỏt hụùp caực kieồu

caõu trong văn nghị luận

theồ, sinh ủoọng veà laứng queõ cuỷa nhaứ thụ Nguyeón Bớnh, giuựp ngửụứi ủoùc hieồu hụn “ chaõn queõ” trong thụ cuỷa oõng

-Phaõn tớch giaự trũ caõu: Chổ nghú laùi cuừng ủaừ se loứng

+ Caõu ngaộn goùn hụn nhieàu so vụựi caõu trửụực vaứ sau noự, coự taực duùng doàn neựn thoõng tin, nhử moọt sửù khaỳng ủũnh chaộc goùn, dửựt khoaựt

+ Caõu khoõng chuỷ ngửừ neõn coự giaự trũ khaựi quaựt ẹieàu chổ nghú laùi cuừng ủaừ se loứng khoõng cuỷa rieõng ngửụứi vieỏt, khoõng cuỷa rieõng ai maứ cho taỏt caỷ moùi ngửụứi ủoùc vaứ nghú veà caỷnh laứng queõ cuỷa Nguyeón Bớnh

3 Baứi taọp 3:

Phaựt hieọn vaứ phaõn tớch loói veà caõu trong ủoaùn vaờn:

-Caỷ hai ủoaùn vaờn ủeàu maộc loói sửỷ duùng moọt moõ hỡnh caõu cho caỷ ủoaùn, daón ủeỏn caỷm giaực naởng neà, ủụn ủieọu, nhaứm chaựn

III Keỏt luaọn:

- Veà caựch sửỷ duùng tửứ ngửừ: lửùa choùn tửứ ngửừ chớnh xaực, phuứ hụùp vụựi vaỏn ủeà caàn nghũ luaọn; keỏt hụùp sửỷ duùng caực pheựp tu tửứ tửứ vửùng vaứ moọt soỏ tửứ ngửừ mang tớnh bieồu caỷm, gụùi hỡnh tửụùng ủeồ boọc loọ caỷm xuực phuứ hụùp

- Veà caựch sửỷ duùng keỏt hụùp caực kieồu caõu: keỏt hụùp moọt soỏ kieồu caõu trong ủoaùn; sửỷ duùng caực pheựp tu tửứ cuự phaựp ủeồ taùo nhũp ủieọu, nhaỏn maùnh thaựi ủoọ, caỷm xuực

4 Cuỷng coỏ, luyeọn taọp:

- Veà caựch sửỷ duùng tửứ ngửừ nhử theỏ naứo? lửùa choùn tửứ ngửừ chớnh xaực, phuứ hụùp vụựi vaỏn ủeà caàn nghũ luaọn; keỏt hụùp sửỷ duùng caực pheựp tu tửứ tửứ vửùng vaứ moọt soỏ tửứ ngửừ mang tớnh bieồu caỷm, gụùi hỡnh tửụùng ủeồ boọc loọ caỷm xuực phuứ hụùp

- Veà caựch sửỷ duùng keỏt hụùp caực kieồu caõu nhử theỏ naứo? keỏt hụùp moọt soỏ kieồu caõu trong ủoaùn; sửỷ duùng caực pheựp tu tửứ cuự phaựp ủeồ taùo nhũp ủieọu, nhaỏn maùnh thaựi ủoọ, caỷm xuực

5 Hửụựng daón tửù hoùc:

- ẹoỏi vụựi baứi hoùc ụỷ tieỏt naứy: - Veà caựch sửỷ duùng tửứ ngửừ nhử theỏ naứo?

- Veà caựch sửỷ duùng keỏt hụùp caực kieồu caõu nhử theỏ naứo?

- ẹoỏi vụựi baứi hoùc ụỷ tieỏt hoùc tieỏp theo:

Chuaồn bũ baứi: “Hoàn Trửụng Ba da haứng thũt”

- Neõu vaứi neựt veà Lửu Quang Vuừ?

-Chuỷ ủeà cuỷa taực phaồm?

- YÙ nghúa cuộc đối thoại giữa hồn Trương Ba và xỏc anh hàng thịt, vụựi ngửụứi thaõn, vụựi ẹeỏ Thớch?

- Cảm nhận về đoạn kết của vở kịch? Neõu vaứi neựt veà ngheọ thuaọt? YÙ nghúa vaờn baỷn?

Tửù choùn: Oõng giaứ vaứ bieồn caỷ

+ Hình ảnh những vịng trịn lặp lại vẽ ra do vịng lượn của con cá cĩ nghĩa gì? Gợi lên cho ta suy nghĩ gì?

+ Hình ảnh con cá kiếm và cuộc chiến đấu của ơng lão biểu tượng cho những điều gì?

Nêu vài nét về nghệ thuật, ý nghĩa văn bản?

Oân kiến thức:Vợ chồng A Phủ của Tô Hoài

V Rút kinh nghiệm: