Tuy nhiên ý nghĩ của thực tế được hiểu và áp dụngđúng đắn: -Về phía nhà trường, ban chỉ đạo đối với nghành công nghệ sinh học: Tổ chức chyến đi thực tế khoảng một tuần lễ để giới thiệu v
Trang 1
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC CẦN THƠ VIỆN NGHIÊN CỨU VÀ PHÁT TRIỂN CÔNG NGHỆ SINH HỌC
BÀI BÁO CÁO
THỰC TẾ CƠ SỞ
MÃ HỌC PHẦN: CS304 LỚP: DA1336A1
CẦN THƠ - 8/2015
CÁN BỘ HƯỚNG DẪN
TRẦN VŨ PHƯƠNG
SINH VIÊN ĐÀO HỒNG TƠ MSSV: B1303740
Trang 2
MỤC LỤC I.GIỚI THIỆU: 1
1.Giới thiệu về học phần: 1
2.Giới thiệu về chuyến đi thực tế: 2
II.NỘI DUNG: 5
1 Viện nghiên cứu cây ăn quả Miền Nam 5
1.1 - Thời gian: 5
1.2 - Địa chỉ: 5
1.3 - Nội dung học tập: 5
1.3.1 - Các lĩnh vực hoạt động của Viện: 6
1.3.2 - Kỹ thuật được ứng dụng trong sản xuất giống: 8
1.4 - Nhận thức bản thân: 8
2 Trung tâm kỹ thuật và CNSH Tiền Giang 9
2.1-Thời gian: 9
2.2-Địa chỉ: 9
2.3-Nội dung học tập: 9
2.3.1-Mô hình trồng dưa lưới trong nhà màng: 10
2.3.2-Quy trình sản xuất phân hữu cơ – vi sinh: 11
2.4-Nhận thức bản thân: 13
3 Trại rắn Đồng Tâm 13
3.1-Thời gian: 13
3.2-Địa chỉ: 14
3.3-Nội dung học tập: 14
3.3.1-Các hoạt động của trại: 14
3.3.2- 5 loại rắn đáng chú ý trong Y học và Kinh tế xã hội: 15
3.4-Nhận thức bản thân: 18
4 Trang trại nho Ba Mọi – Ninh Thuận 18
4.1-Thời gian: 18
4.2-Địa chỉ: 18
4.3-Nội dung học tập: 18
Trang 3
4.3.3-Quy trình trồng nho: 20
4.4-Nhận thức bản thân: 21
5 Viện Hải Dương học Nha Trang 21
5.1-Thời gian 21
5.2-Địa chỉ: 21
5.3-Nội dung học tập: 21
5.3.1-Lịch sử của Viện: 21
5.3.2-Hoạt động của Viện: 22
5.3.4-Một số ứng dụng đáng quan tâm của Viện: 23
5.4-Nhận thức bản thân: 24
6 Viện sinh học Tây Nguyên 24
6.1-Thời gian: 24
6.2-Địa chỉ: 24
6.3-Nội dung học tập 24
6.3.1-Lịch sử và các lĩnh vực hoạt động của Viện Sinh học Tây Nguyên 24
6.3.2-Hoạt động của Viện: 25
6.3.3- 5 loài động vật liệt kê trong sách đỏ: 26
6.3.4-Ứng dụng đáng quan tâm của Viện: 29
6.4-Nhận thức bản thân: 29
7 Cơ sở sản xuất café chồn 30
7.1-Thời gian: 30
7.2-Địa chỉ: 30
7.3-Nội dung học tập: 30
7.3.1-Quy trình sản xuất café chồn: 30
7.4-Nhận thức bản thân: 31
8 Cơ sở sản xuất tơ tằm 31
8.1-Thời gian: 31
8.2-Địa chỉ: 31
8.3-Nội dung học tập 31
8.3.1-Quy trình sản xuất tơ tằm: 32
Trang 4về thực tế của các cơ sở sản xuất, nhà máy, Viện nghiên cứu,… hoạt động như thế nào.
Mặc dù thời gian đi thực tế và môn học thực tế cơ sở là những yêu cầu bắt buộc đối với sinhviên trường Đại Học trước khi tốt nghiệp Tuy nhiên ý nghĩ của thực tế được hiểu và áp dụngđúng đắn:
-Về phía nhà trường, ban chỉ đạo (đối với nghành công nghệ sinh học):
Tổ chức chyến đi thực tế (khoảng một tuần lễ) để giới thiệu và hướng dẫn cho sinh viên các hoạtđộng quan sát, trao đổi thông tin và khảo sát tình hình thực tiễn của một số đơn vị tiêu biểu nhưViện nghiên cứu, nhà máy, cơ sở sản xuất,… có liên quan về ứng dụng công nghệ sinh học và visinh vật, từ đó có sự so sánh và bổ sung những kiến thức đã được thầy cô giảng dạy tại trường.-Về phía sinh viên:
+ Trong thời gian đi thực tế sinh sinh phải chủ động học hỏi những kinh nghiệm, cáchlàm việc có hiệu quả của mỗi cơ sở để trao dồi, nâng cao hiểu biết cho bản thân Có cái nhìntổng quan về ứng dụng lỉnh vực torng tâm cảu công nghệ sinh học giúp sinh viên định hướngnghề nghiệp một cách đúng đắn trong tương lai
+ Mở rộng về sự hiểu biết về thế giới tự nhiên, hiểu rõ hơn về sự đa dạng sinh vật baogồm các loài động vật, cũng như sinh vật biển có cách nhìn đúng về môi trường sống, hệ sinhthái tự nhiên, các động vật, thực vật quí hiếm, từ đó có ý thức bảo vệ môi trường chung cho toàncầu
+ Qua các buổi chơi sinh hoạt tập thể, giao lưu văn hóa với người dân tộc đã giúp sinhviên hình thành kĩ năng mềm, rèn luyện khả năng giao tiếp tốt, khả năng hợp tác, làm việcnhóm, biết giúp đỡ nhau,…từ đo tạo sự đoàn kết gắn bó, hiểu nhau hơn các bạn trong lớp, tạo
Trang 5
một moi trường tập thể, nâng cao tinh thần đoàn kết gắn bó, hiểu nhau hơn các thành viên tronglớp, hình thành lối sống tập thể văn minh
2 Giới thiệu về chuyến đi thực tế:
Chuyến đi thực tế kéo dài khoảng một tuần (từ 05h00 sáng ngày 07/08/2015 – 17h00ngày 13/03/2015) Chuyến đi của 2 lớp công nghệ sinh học Khóa 39, số lượng là 124 sinhviên
+Chuyến đi khởi hành lúc 05h00 sáng (07/08/2015) tại trường Đại Học Cần Thơ (tại
Hội Trường Rùa)
+07h02m sáng chúng tôi ghé tại trạm dừng chân ở Tiền Giang, 07h48m chúng tôi lạikhởi hành đi Viện cây ăn quả Miền Nam, chưa đầy tới 10 phút chúng tôi đã đến Viện cây ăn.Đến Viện cây ăn quả, chúng tôi được biết thêm về những hoạt động của Viện,
+Ở Viện cây ăn quả được một giờ chúng tôi lại khởi hành đi Trung tâm Kĩ thuật vàCông nghệ sinh học Tiền Giang 10h10m chúng tôi đến Trung tâm, đến đây chúng tôi đượccác anh phục trách biết thêm về những kĩ thuật thuật trồng Lan, dưa leo và cà chua bi trongnhà màng Đặc biệt chúng tôi được học thêm về những kĩ thuật trồng dưa lưới trong nhà màngcho năng suất cao, không sâu bệnh và côn trùng gây hại và đảm bảo sức khỏe cho người tiêudùng Bên cạnh chúng tôi biết thêm về cách làm phân hữu cơ vi sinh 11h06m chúng tôi ghé
ăn trưa
+ 12h40m chúng tôi ghé thăm Trại Rắn Đồng Tâm, ơ đây chúng tôi được các cô hướngdẫn giải thích cho chúng tôi biết thêm về các loại rắn, đủ các loại rắn được trưng bày ở đây,đặt biệt là loại “độc xà” ở đây có hơn 100 con rắn Hổ mang đang được bảo tồn, biết thêm vềnhững cây dược liệu trị bệnh rắn cắn Chúng tôi cũng sở hữu những sản phẩm từ rắn, thuốcbôi ngoài da,…Bện cạnh các loài rắn quý hiếm chúng tôi được tham quan các loài động vậtkhác cũng được trưng bày ở đây, vọc, vượn, rùa, kì đà, và chúng tôi cũng được nghe tiếngvượn hú, cũng là lần đầu tôi nghe vượn hú, cảm giác thật thích thú
+Ghé thăm trại Rắn được khoảng hơn một giờ, 13h55m chúng tôi phải khởi hành điSài Gòn để nhận phòng trọ Nhận phòng, Trường Cán bộ quản lí giáo dục, số 07 Nguyễn BỉnhKhiêm, Quận 01, TP Hồ Chí Minh Ở đây chúng tôi nghĩ qua đêm, buổi chiều chúng tôi được
đi dạo trong Thảo Cầm Viên, đi dọc trên những con đường đầy màu sắc, đúng là Thành Phố
xa hoa đầy màu sắc hơn tôi tưởng
Trang 6
+02h08m ngày 08/08/2015 chúng tôi bắt đầu cuộc hành trình mới và dài đi Nha Trang,
trên xe chúng tôi hình như tất cả đều ngủ rà ngủ gật, khoảng trời mờ mờ sáng 05h55m chúngtôi ghé ăn sáng, những gương mặt bơ phờ của chúng tôi hiện ra trên mỗi người Khoảng07h00m chúng tôi khởi hành tiếp tục và đến 08h26m chúng tôi đến chùa hang cổ Thạch-BìnhThạnh Ở đây chúng tôi được thăm ngôi chùa bên ngoài làm bằng mãnh vụn chén bị bể, được
đi vào mấy cái hang, vách đá biết thêm về những cách thờ cũng của những tôn giáo Đứngtrên vách đá cạnh chùa, chúng tôi nhìn xa xa ra biển, phong cảnh thật nên thơ, dĩ nhiên là tôikhông bỏ lỡ cơ hội được nhặt những viên đá hay vỏ sò ngoài biển Mặc dù trời nóng và hìnhnhư tôi toát hết mồ hôi, nhưng chuyến đi thật ý nghĩ và tràn niềm vui với những tấm hình kĩniệm nơi ấy
+13h20m chúng tôi đặt chân lên đất Ninh Thuận ghé thăm trang trại Nho Ba ở đâychúng tôi được chú Ba giới thiệu về vườn Nho cũng như cách trồng nho và cách làm rượuvang, sau khi nghe chú Ba nói xong , chúng tôi được ra vườn Nho tham quan, lần đầu tiên đặtchân vào vườn Nho, mặt dù chỉ thấy những chùm nho mới đang độ tuổi lớn, nhưng cảm thấythú vị và hảnh viện về vùng đất Ninh Thuận Rất tiết thời gian có hạn,15h25m chúng tôi rờikhỏi trang trại Nho để lên đường ra Nha Trang
+17h02m chúng tôi đến nhận phòng ở Nhà nghĩ công đoàn 22, Phạm Văn Đồng, dọc bờbiển Do đến trễ nên chúng tôi nhận phòng và đi ăn, không được tắm biển
+ Sáng ngày 09/08/2015 chúng tôi thức sớm đi tắm biển và ngắm bình minh, chuẩn bị ăn
sáng
+08h35m chúng tôi đi Viện hải dương Học ở Nha Trang, vào đây chúng tôi được nhữnghướng dẫn viên giới thiệu những loài cá mới lạ ở trong Viện, chúng tôi được tham quan rấnhiều loại cá ở đây, ở đây chúng tôi bắt gặp phần trưng bày xương cá Ông lớn nhất, bện cạnh
đó chúng tôi được tham quan những sinh động vật được trưng bày ở đây, thật là hấp dẫn, cứnhư tôi đang được tham quan dưới biển, thấy tất cả các loại cả ở biển Bên phòng bảo mẫu,chúng tôi được gặp rất nhiều những mẫu các được trưng bày trong các lọ, bên trong chứaformon, để giữ mẫu
+Tạm biệt Viện Hải Dương học, chúng tôi khởi hành đi chợ Đầm, ở đó chúng tôi có thểmua những món quà kỉ niệm tặng cho người thân, mua và thưởng thức những món ăn đặc sản
ở Nha Trang Rời khỏi chợ Đầm chúng tôi khởi hành tiếp tục tham quan chùa Long Sơn, ở
Trang 7
đây chúng tôi được ngắm tượng Phật cao 24m, đây là ngôi chùa nổi tiếng nằm trong danhsách tha quan du lịch ở Nha Trang, ở đây chúng tôi còn thưởng thức món cơm chay đặc biệtngon dành cho khách du lịch Được 45 phút ghé thăm chùa, chúng tôi tiếp tục ghé tham quantháp Bà Ponagar, một quần thể kiến trúc và điêu khắc của dân tộc Chăm Sau khi tham quanxong chúng tôi trở về khách sạn, buổi chiều chúng tôi được tự do, tắm biển, ăn uống vui vầybên nhau
+08h00 ngày 10/08/2015 chúng tôi lên đường đi đến vùng đất cao nhất ở Tây Nguyên,
Lâm Đồng nơi có điều kiện khí hậu mát mẻ, sinh vật xanh tốt quanh năm,…Trên đường đichúng tôi ghé Bến Lội, chúng tôi được ngắm dòng suối chảy trong xanh, không khí cảm thấymát mẻ dễ chịu vô cùng
+ Ghé ăn trưa xong, chúng tôi gé tham quan Thung lũng Tình yêu,ở đây chúng tôi đượcngắn những cảnh vật đẹp và những loài hoa đua nhau khoe sắc hơn một giờ thma quan chúngtôi tiếp tiệp ghé thăm Công ty Rừng hoa ở Đà Lạt Công ty trưng bày những loài hoa trồng ở
Đà Lạt, và đặc biệt chúng tôi mua những châu hoa tươi mãi mãi được làm bằng công nghệ sấyhoa khô của Nhật Bản
+Buổi chiều chúng tôi nhận phòng trọ ở Đà Lạt,
+ 07h00 ngày 11/08/2015 chúng tôi tham quan đỉnh Langbiang,
+Tham quan và tìm hiểu về những loài động vật quý hiếm được trưng bày trong Viện SinhHọc Tây Nguyên, ghé thăm Chùa Linh Phước, Bảo Tàng Lâm Đồng, Vườn hoa Đà Lạt
+18h30m: chúng tôi đi giao lưu với người dân tộc, chúng tôi đực thưởng thức món thịt rừng cùng uống với rượu cần
+ 07h00 ngày 12/08/2015: chúng tôi tham quan cơ sở sản xuất café Chồn, một loại thức
uống hỏa hạng nhất Thăm Cơ sở sản xuất tơ tằm, chúng tôi biết được nơi và nhựng côngđoạn quay tơ dệt lụa,…Tiếp theo chúng tôi ghé qua chùa Linh Ẩn Tự
+Cùng ngày chúng tôi ghé thăm một số điểm tham quan: Trúc Lâm Viên, Thác Datala, Thiền Viện Trúc Lâm
+ Sáng 04h00 ngày 13/08/2015 chúng tôi khởi hành về Cần Thơ
+17h00 chúng tôi về đến Trường Đại Học Cần Thơ
Trang 8
1 Viện nghiên cứu cây ăn quả Miền Nam
436 ha, và Trung tâm Chuyển giao Tiến bộ Kỹ thuật đóng tại Viện Kết quả nghiên cứu KH
và chuyển giao TBKT trong suốt 20 năm qua, Viện CĂQ miền Nam đã chọn được nhiềugiống cây ăn quả được Bộ NN-PTNT công nhận tạm thời và chính thức (khu vực hóa) gồm:Xoài cát Hòa Lộc, xoài cát Chu, sầu riêng cơm vàng sữa hạt lép, chôm chôm nhãn, chômchôm Java, nhãn xuồng cơm vàng, bưởi Năm Roi, bưởi đường lá cam, quýt tiều, cam sành,sầu riêng Chín Hóa, Ri6…Viện đã thiết lập được mối quan hệ rộng rãi với nhiều tổ chức quốc
Hình 1: Trụ sở chính của Viện cây ăn quả Miền Nam
Trang 9
tế nhằm mở được nhiều khóa chuyển giao TBKT cho các địa phương Triển khai được 134
mô hình cam sành trồng xen ổi phòng trừ hiệu quả bệnh vàng lá Greening ở các tỉnh TiềnGiang, Bến Tre, Trà Vinh, Vĩnh Long, Sóc Trăng và nhiều mô hình quản lý tổng hợp bệnhchổi rồng trên nhãn tại các tỉnh vùng ĐBSCL
1.3.1 - Các lĩnh vực hoạt động của Viện:
-Chọn lọc, lai tạo và nhân giống cây ăn quả, rau, hoa, cây cảnh phục vụ cho nhu cầu trongnước và xuất khẩu
-Điều tra, quy hoạch để xây dựng hoặc tham gia xây dựng các mô hình và cải tạo các vườntạp, phát triển các vùng tập trung chuyên canh
-Chuyển giao các quy trình tiến bộ khoa học kĩ thuật vào sản xuất Chuyển giao các quy trìnhtiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất từ khâu: Chọn tạo giống, nhân giống, kỹ thuật canhtác, bảo vệ thực vật, thu hái, bảo quản đến chế biến sản phẩm, các chế phẩm, dụng cụ phục vụcho nhu cầu phát triển nghề vườn, phát triển nông thôn,… Cung cấp thông tin thị trường,khoa học công nghệ về chuyên ngành
-Nghiên cứu thị trường và tổ chức sản xuất kinh doanh và đề xuất các chính sách phát triểncây ăn qua, rau, hoa, cây ảnh,…Nghiên cứu sinh lý, sinh thái, bảo vệ thực vật , công nghệ sauthu hoạch,
-Đào tạo, tập huấn các cán bộ, nông dân; tư vấn xây dựng và chứng nhận VietGAP,GlobalGAP; giám định dư luận hóa học, vi sinh vật và chất lượng nông sản Hợp tác quốc tế
về nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ đào tạo, bồi dưỡng cán bộ
-Sản xuất kinh doanh hợp đồng liên doanh, liên kết về nghiên cứu khoa học và phát triển côngnghệ, thử nghiệm kĩ thuật mói vói các tổ chức, cá hân trong và ngoài nước
• Bộ môn Công nghệ sinh học:
-Nghiên cứu biện pháp Công nghệ sinh học để cải thiện giống cây ăn quả, lưu trữ nguồn gencây chuối và cây có múi
-Nuôi cấy mô cây chuối và cây có múi sạch bệnh, vi ghép tạo cấy giống cây có múi sạchbệnh, giám định bệnh virus trên cây ăn trái, rau và hoa
-Nghiên cứu phát triển các chỉ thị phần tử trong phân tích tính đa dạng di truyền
- Thu thập, bảo tồn, đánh giá và đưa vào sử dụng nguồn gen cây ăn quả
Trang 10
- Nghiên cứu chọn tạo giống cây ăn quả có phẩm chất tốt, năng suất cao, phục vụ nhu cầutrong nước và xuất khẩu
- Nghiên cứu chọn tạo giống gốc ghép cây có múi chống chịu với sâu bệnh hại, mặn, ngập
-Nghiên cứu sinh lý, sinh thái, giải quyết và chuyển giao kỹ thuật canh tác cây ăn quả
-Nghiên cứu biện pháp kỹ thuật tổng hợp theo VietGAP, GlobalGAP để nâng cao năng suất
và chất lượng quả
-Nghiên cứu ảnh hưởng của các giống gốc ghép để nâng cao phẩm chất thương phẩm, gốcghép để nâng cao phẩm chất giống thương phẩm, gốc ghép CAQ chống chịu điều kiện khôhạn, ngập mặn ở đồng bằng sông Cửu Long
-Xác định tác nhân gây dịch hại mới trên cây ăn quả cho các tỉnh phía Nam
-Nghiên cứu và giải quyết các vấn đề khoa học công nghệ về thu hoạch, xử lý, bảo quản vàchế biến rau quả ở tỉnh phía Nam
-Nghiên cứu công nghệ kéo dài thời gian bảo quản của một số loại trái cây
• Trung tâm chuyển giao tiến bộ khoa học kĩ thuật:
-Nghiên cứu ứng dụng các kỹ thuật phục vụ nhu cầu cấp thiết cho nông dân
-Tư vấn và thực hiện các mô hình trồng cây ăn quả theo tiêu chuẩn VietGAP và GlobalGAP
Trang 111.3.2 - Kỹ thuật được ứng dụng trong sản xuất giống:
- Nghiên cứu hoàn thiện quy trình kỹ thuật nhân giống nhãn, vải và các cây ăn quả khác bằngphương pháp ghép nêm đoạn cành cho tỷ lệ sống và xuất vườn cao; quy trình kỹ thuật nhângiống dứa cayenne bằng biện pháp giâm hom thân và hom nách lá hoàn thiện một số quytrình kỹ thuật thâm canh một số cây ăn quả: quy trình kỹ thuật cắt tỉa cành cho nhãn, vải, xoàihay quy trình kỹ thuật xử lý ra hoa cho dứa cayenne và quy trình kỹ thuật phòng trừ các đốitượng sâu hại trên cây có múi
-Nghiên cứu hoàn thiện quy trình ghép cà chua lên gốc cà tím EG203 nhằm hạn chế tác hại dobệnh, úng ngập đến năng suất của cà chua trong sản xuất rau trái vụ
-Nghiên cứu thành công quy trình kỹ thuật chăm sóc, điều khiển ra hoa lan Hạc Đính, lan HồĐiệp
-Nghiên cứu hoàn thiện quy trình kỹ thuật xử lý cận và sau hoạch kết hợp bảo quản bằngnhiệt độ thấp cho vải thiều, chuối tiêu và một số loại rau, hoa; thiết lập quy trình kỹ thuật bảoquản trong điều kiện khí hậu cải biến cho một số loại sản phẩm rau quả
-Nghiên cứu xây dựng quy trình kỹ thuật thu nhận enzym β-glucosidaza trong nhân hạt mơ,
sử dụng để khử đắng cho một số loại nước quả Ứng dụng enzym Pectinaza làm tăng hiệu suấtthu hồi nước quả, thu nhận vi khuẩn Lactic dùng trong chế biến rau muối
1.4 - Nhận thức bản thân:
-Sau khi ghé tham quan và nghe buổi thuyết trình của Cô về Viện cây ăn quả Miền Namchúng em biết thêm về tổ chức, đơn vị, những bộ môn trong Viện cũng các hoạt động củaViện
Trang 12
-Sau khi nghe buổi thuyết trình của Cô, sinh viên chúng em biết và hiểu rõ hơn kỹ thuậttrồng trọt theo mô hình VietGAP hay GlobalGAP, và nhiều kỹ thuật được ứng dụng hiệu quảtrong việc sản xuất giống mới
-Qua đó, sinh viên có niềm đam mê về cây ăn quả, lĩnh hội các kĩ thuật, làm đề tài luậnvăn tốt nghiệp hoặc nghiên cứu đề tài về cây ăn quả, sinh viên chúng em có thể đăng kí vàohọc tập và thực tập ở Viện Được các Thầy, cô hay các anh chị giúp đỡ tận tình về những kĩthuật hiện đại, công nghệ cao và truyền đạt những kinh nghiệm làm vườn cho chúng em, từ đósinh viên có thể thực hiện cho công việc trồng cây ăn quả tại nhà bằng những phương pháp và
kĩ thuật hiện đại, mới,…và áp dụng những điểm mới của lĩnh vực công nghệ sinh học vào câytrồng cho năng suất và chất lượng cao
-Qua buổi thuyết trình đó, sinh viên chúng em sẽ cho thấy ngành Công Nghệ Sinh Họccực kì quan trọng vì tạo ra nhiều giống cây ăn quả, rau, hoa nhằm cải thiện về chất lượng vànhững phẩm chất tốt cho cây trồng, ngoài ra cũng góp phần việc thúc đẩy xuất khẩu trái câyViệt Nam ra thế giới nhằm cải thiện tình hình kinh tế của người dân trồng cây ăn quả nóiriêng và của cả nước nói chung
- Việc tích cực chuyển giao công nghệ, kỹ thuật và khoa học của ngành Công Nghệ SinhHọc là điều cần thiết và hướng để thúc đẩy phát triển nền nông nghiệp theo công nghệ và kĩthuật cao Ngoài ra việc nghiên cứu thị trường tiêu thụ những sản phẩm không kém phần quantrọng, giúp cho chúng ta ngày càng được mở rộng thị trường tiêu thụ, và nâng cao hiệu quảtrong ngoại giao quốc tế, đứng vững trên trường quốc tế
2 Trung tâm kỹ thuật và CNSH Tiền Giang
Trang 13
những hiệu quả bước đầu trong xây dựng và phát triển CNSH phục vụ công nghiệp chế biến,hình thành và phát triển công nghiệp sinh học, đặc biệt là trong lĩnh vực vi sinh ứng dụng
2.3.1-Mô hình trồng dưa lưới trong nhà màng:
Theo nhân viên phụ trách kĩ thuật trồng dưa lưới của Trung tâm cho biết, dưa lưới là loạirau ăn quả chịu nắng rất tốt, chịu mưa kém (nếu gặp mưa trái sẽ bị nứt theo các khe trên mànglưới của bề mặt trái) Áp dụng mô hình trồng dưa lưới sẽ tiết kiệm chi phí cho việc phòng trừcôn trùng Áp dụng hệ thống tưới nhỏ giọt, để đảm bảo cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng choquả dưa và không bón thừa các nguyên tố Nitơ, Photpho, Kali,… chuyển đến tay người tiêudùng Dưa của Trung tâm được trồng theo mô hình sau:
40-50cm), nhiều dinh dưỡng, trong túi chứa các giá thể chủ yếu là sơ dừa Một túi chỉ trồngmột cây dưa Các bầu cây được đặt sát nhau trên mặt luống Như vậy, có thể gia tăng mật độcây so với cách trồng ngoài đất, đặc biệt, giúp cho bộ rễ cây nhanh phát triển, hút dinh dưỡngtốt hơn
-Có đầu tư và áp dụng hệ thống tưới nhỏ giọt của Israel Hệ thống tưới được lập trình, , mỗicây sẽ có một ống nước tưới Hệ thống tưới bao gồm bể chứa, bể lắng lọc, hệ thống tiêm hóachất để bón phân, thiết bị hẹn giờ và các ống nhánh (mỗi ống nước nhỏ như chiếc đũa cắmvào giá thể của túi nilon) có nhiều lỗ nhỏ li ti, có khoảng cách đều Nước được tưới trực tiếp
dùng nguồn nước máy, nước sông, nước giếng qua hệ thống xử lý rồi pha chung với chất dinh
Đặc biệt, trong mùa khô hay ở những vùng khô hạn, hệ thống tưới nhỏ có thể giúp hạn chếđược dịch hại vì lá cây không bị ướt Cỏ dại vì vậy cũng bị hạn chế rõ rệt
-Dù trồng trong nhà lưới, côn trùng không vào được, nhưng vẫn phải rất kỹ khâu vệ sinh đểtránh vi nấm lây lan Cụ thể khi tỉa, cắt cành trên cây xong, phải đem ra ngoài ngay Ngoài ra,chăm tỉa quấn cành trong giai đoạn đầu phải rất tỉ mỉ, để dây dưa bò thẳng trên dây Việc thụ
Trang 14-Thu hoạch: khi dưa đến thời điểm thu hoạch, thu mua với giá 21.000 đồng/kg Với giá bánnày, qua hạch toán, lợi nhuận thu được từ mô hình khoảng 50% tổng nguồn thu từ bándưa Thời gian sinh trưởng của dưa tương đối ngắn nên có thể trồng được từ 3 - 4 vụ/năm.
2.3.2-Quy trình sản xuất phân hữu cơ – vi sinh:
Phân hợp chất vi sinh (HCVS) tận dụng được hàm lượng kali dồi dào từ vỏ hạt điều, giúptiết kiệm chi phí sản xuất; đồng thời giải quyết tình trạng ô nhiễm do quá trình thối rữa, sâumọt từ vỏ trái gây ra tại các điểm sơ chế lên men hạt ca cao Phân HCVS từ vỏ hạt điều chothấy tính hiệu quả đối với cây trồng, đặc biệt giúp cây cứng chắc và đậu trái nhờ hàm lượngkali dồi dào từ vỏ hạt điều
-Thành phần chính:
+Hữu cơ (%): ≥ 20; gồm than bùn, phân bò, vỏ hạt điều,…
+Vô cơ (%): Đạm-Lân-Kali tỉ lệ: 1-2-1
+Acid Humic (%): ≥ 3.5
+Đa lượng (%): N ≥ 0.5 P2O5 ≥ 1 K2O ≥ 0.5
+Trung lượng (%): Cao ≥ 1.5 MgO ≥ 1.2 S ≥ 0.5
+Độ ẩm (%): ≤ 30
-Thành phần bổ sung:
* Chuẩn bị nguyên liệu hữu cơ:
+Mùn hữu cơ: Than bùn, phân bò, bã bùn, vỏ hạt điều,…Vỏ hạt điều tiến hành phơiphơi cho đến khi độ ẩm 28 - 32 % cho vào nghiền sơ chế và đưa vào kho chứa mùn
* Ủ men vi sinh vật phân giải celluloza:
+Chuẩn bị mặt bằng ủ: nơi ủ gần nơi chơi mùn hữu cơ để tiết kiệm công vận chuyển vàcông sức lao động
+Chuẩn bị thùng pha men, máy phun men, men phân giải, nguồn cấp nước sạch để đủ
ủ cho khối lượng hữu cơ đã định
Trang 15
+Lấy 6 lít men phân giải celluloza đã được pha chế để ủ cho 01 tấn thành
phẩm, nếu ủ khối lượng lớn thì theo công thức mà tính toán cần đủ cho khối lượng mùn cần ủ,khi ủ phải điều tiết độ ẩm 35-50%
+ Cho một lớp mùn dầy khoảng 15 - 20 cm xuống dưới sau đó tưới đều một
lượt men phân giải, Acid humic lên trên, khi đã tưới xong lớp thứ nhất thì tiếp tục cho
lớp thứ hai, cứ như vậy cho đến khi đống ủ hoàn tất việc ủ men
+Đống ủ cần được vun cao và tạo khối lớn có kích thước rộng từ 2 - 3 m, cao từ 1– 1,6 m, độ dài tùy thuộc vào mặt bằng của từng nhà máy để tiết kiệm diện tích ủ
+Thời gian ủ men phân giải celluloza cho nguyên liệu hữu cơ từ lần 1 từ 7 –
15 ngày, có thể đảo ủ lên men lần 2 từ 7 - 15 ngày thì tiến hành nghiền và sàng để
loại bỏ tạp chất, rác, chuyển vào kho chứa Nếu nhu cầu của sản xuất phân bón và
thời vụ chăm sóc cây trồng chưa gấp thì thời gian ủ có thể để lâu hơn
+Sau khi đã đủ thời gian ủ mùn hữu cơ ta thu được sản phẩm là phân nền hữu
cơ để chuẩn bị cho việc sản xuất phân bón tiếp theo
+Đóng gói thành phẩm
-Cách sử dụng:
Bón lót: trộn vào giá thể trước khi trồng
Bón bổ sung cho cây sau khi trồng, kết hợp cày xới đất hoặc phủ gốc bằng rơm, lá cây,
…sau khi bón
-Liều lượng:
Hoa (cúc, vạn thọ,…): 70-100 g/chậu (đường kính ≤ 25 cm)
Hình 2: Nơi ủ phân hữu cơ-vi sinh
Trang 16
Cây kiểng, rau Bonsai, cây ăn quả trồng trong chậu : 150-300 g/chậu (đường kính ≥ 50cm), bón bổ sung 4 lần/năm
2.4-Nhận thức bản thân:
-Sau khi ghé thăm Trung tâm Kĩ thuật và Công nghệ sinh học Tiền Giang Giúp sinhviên biết được Ngoài ra Trung tâm còn vận dụng những phụ phẩm để làm thức ăn cho heohoặc sản xuất phân hữu cơ vi sinh
-Sau khi ghé tham quan và học hỏi Trung tâm KT & CNSH Tiền Giang, giúp sinhviên nắm được kĩ thuật trồng rau, quả hoặc cây cảnh (phong lan) bằng những phương pháp,công nghệ mới, hiện đại cho hiệu quả cao từ việc ứng dụng công nghệ sinh học vào thực tiễn
và làm giảm bớt nỗi lo ngại cho người tiêu dùng về việc anh toàn và vệ sinh thực phẩm Từ đógiúp mỗi sinh viên, người có đam mê về những kĩ thuật trồng cây, có thể thực hiện để làm đềtài nghiên cứu hoặc áp dụng thực tế trên diện tích đất trồng vườn nhà để thu lợi nhuận cao vàgiúp cho người tiêu dùng tin cậy mình hơn
-Quan sát và hiểu biết thêm về các quá trình, công đoạn chuẩn bị cũng như là cácnguyên, vật liệu, các chủng vi sinh vật dùng để sản xuất phân hữu cơ - vi sinh Biết thêm vềthành phần tạo nên phân hữ cơ – vi sinh từ đó giúp cho sinh viên cũng như người nông dânkhác có thể chăm sóc và bón phân cho cây trồng, rau quả, một số cây cảnh khác một cách hợp
lý, giúp cho cây sinh trưởng và phát triển tốt
-Qua đó, với những kiến thức về thực vật, nấm, vi sinh vật,…và kiến thức của ngànhcông nghệ sinh học, chúng ta có thể tạo ra những cây trồng có năng suất và chất lượng cao.Tạo ra những sản phẩm từ việc vận dụng những phụ phẩm, những chất thừa thải, để phục vụccho nông nghiệp hoặc phục vụ cho con người như phân bón, chất đốt,…Từ đó biết được vaitrò quan trọng của ngành công nghệ sinh học phục vụ cho tương lai con người
3 Trại rắn Đồng Tâm
3.1-Thời gian:
(12h40m – 13h55m) ngày 07/08/2015
Trang 17năm 1977, được tặng “Anh hùng Lao Động” năm 1989 Khuôn viên trại rắn bao gồm cáccụm, chuồng nuôi rắn, một số loài động vật Ngoài ra còn có khu trưng bày sản phẩm, tiếpkhách và các cửa hàng dược phẩm, quà lưu niệm.
3.3.1-Các hoạt động của trại:
-Nghiên cứu khoa học: là một đơn vị có chức năng nghiên cứu khoa học, từ năm 1998 tới nayTrung tâm thực hiện nhiều đề tài cấp bộ và nhiều công trình dự án cấp nhà nước và nhiều dự
án khoa học khác Đề tài khoa học các cấp mà Trung tâm thực hiện đều đạt kết quả cao vàmang tính thực tiễn phục vụ cộng đồng
-Nuôi trồng, bảo vệ các cây con làm thuốc, chế biến thuốc y học dân tộc, cấp cứu và điều trịrắn độc cắn cho bộ đội và nhân dân
-Bảo tồn gen cây con thuốc: trung tâm là nơi bảo tồn dược liệu quí hiếm Với nuôi trồng vàlưu giữ cây giống để cung cấp cây và thuốc giống cho các đơn vị trong quân đội cũng nhưnhững cơ sở y tế địa phương trong khu vực, ngoài ra nơi đây còn là nơi để các học sinh, sinhviên các trường đại học, sau đại học đến để nghiên cứu và tìm hiểu về nguồn dược liệu phục
vụ cho những đề tài nghiên cứu khoa học Trong bảo tồn gen Trung tâm trú trọng bảo tồn cácloài rắn độc
-Trại rắn còn có xưởng sản xuất các loại thuốc y học dân tộc từ trăn và rắn để phục vụ sứckhoẻ cho nhân dân như: cao trăn, cao rắn, mỡ trăn, rượu rắn, cobratox… Ngoài chức năngnhiệm vụ đã nêu Trại rắn còn có nhiệm vụ quan trọng không thể thiếu được đó là cấp cứu vàđiều trị rắn độc cắn cho quân và dân Đồng bằng sông Cửu long
- Hiện khoa đã có đội ngũ y bác sỹ lành nghề với chuyên môn cao và trang bị máy móc hiệnđại Từ tháng 03/2006 tới nay, các bệnh nhân đến đây điều trị, được miễn giảm tiền khámbệnh và tiền viện phí hàng năm đã miễn giảm cho nạn nhân bị rắn cắn hàng trăm triệu đồng.Trong suốt thời gian qua Trại rắn đã không ngừng phát triển về cơ sở vật chất, trang thiết bị,
Trang 18
hoàn thiện về chuyên môn nghiệp vụ và y đức Trại rắn đã được vinh dự đón tiếp các nhà lãnhđạo cao cấp của Đảng, nhà Nước, Quân Đội đến thăm Và được phong tặng danh hiệu anhhùng lao động năm 1989
-Quá trình xây dựng và phát triển, Trại rắn Đồng Tâm không những là nơi nuôi bảo tồn cácđộng thực vật quí hiếm mà còn là nơi kết hợp với du lịch sinh thái thật tuyệt vời Bởi nơi đây
có quang cảnh mát mẻ yên tĩnh, nhiều cây trái thơm ngon, mang tính đặc thù của vùng sôngnước Miền tây Với đội ngũ hướng dẫn viên chuyên nghiệp, không những giới thiệu cho dukhách về họat động của Trại rắn mà còn truyền đạt cho các bạn hiểu về sinh lý, sinh thái, tậpquán, sự phát triển của từng loại rắn
- Đến với Trại rắn Đồng Tâm ngoài việc tham quan rắn và các loại thú quí hiếm còn là dịp để
du khách tìm hiểu thêm về những cây thuốc nam là nguồn dược liệu vô cùng quí giá đangđược lưu trữ và nhân giống để phục vụ chữa bệnh cho quân và dân Với những lợi thế củamình, hàng năm Trung Tâm đã đón nhận hàng ngàn học sinh, sinh viên các trường ở TiềnGiang, Thành Phố Hồ Chí Minh
3.3.2- 5 loại rắn đáng chú ý trong Y học và Kinh tế xã hội:
Trang 19
+Thịt rắn đang là đặc sản của các nhà hàng, quán nhậu, giá bán 200.000-300.000 đ/kg
có khi trên,
+Da rắn có giá trị làm mĩ phẫm: dây nịt, ví, bóp,…
ii Rắn hổ hèo (rắn Long Thừa, hy rắn ráu trâu):
-Họ: Colubridae
từ nâu nhạt ở những vùng khô tới gần như đen ở những khu rừng ẩm ướt Nói chung nó hayđược tìm thấy ở khu vực ven đô thị, nơi số lượng các loài gặm nhấm khá phong phú Loài nàyphân bố ở Afghanistan, Bangladesh, Campuchia, Trung Quốc, Ấn Độ, Sri Lanka, Indonesia(Sumatra, Java), Iran, Lào, Tây Malaysia, Nepal, Myanma, Pakistan (khu vực Sindh), ĐàiLoan, Thái Lan, Turkmenistan, Việt Nam
-Rắn hổ hèo có giá trị về Yhọc và Kinh tế:
-Về Y học:
+Cao rắn có vị ngọt, hơi mặn, tính ấm, là vị thuốc bổ mạnh cho gân cốt
Cao rắn hổ hèo giúp giảm đau do cứng khớp, đau dây thần kinh, trị nhứt mỏi, tê liệt,…là bàithuốc quí trị bệnh liên quan về xương khớp
+Thịt nạc rắn: săn chắc do vận động nhiều nên cao rắn hổ hèo chứa nhiều acid amin vàdinh dưỡng thiết yếu bổ cho xương khớp
+Mật rắn: hữa ho đau lưng, đau bung, nhứt đầu, đau đầu kinh niên,…pha với rượuuống hoặc nuốt chửng
+Xác rắn: chứa kẽm Oxyd, Titan Oxyd, Flavonoid, chữa các chứng động kinh nguyhiểm ở trẻ em, sát trùng, đau cổ họng, lỡ loét, thối tai, cháy nước, chảy mủ
Hổ mang
-Rắn có giá trị về Kinh tế và Y học:
-Giá trị về Y học:
Trang 20
Rắn cạp nong có giá trị dược liệu Thịt, mật, máu, xác rắn lột, cùng với rắn Hổ mang,rắn ráo lập thành bộ 3 ngâm trong rượu thành rượu Tam xà; chữa tê thấp và chứng viêm đaukhớp.Nọc rắn có tác dụng ức chế sự phát triển của một số loại tế bào ung thư, hạ huyết áptrong chữa bệnh cao huyết áp, chữ trị thấp khớp, viêm cơ
-Giá trị về kinh tế:
Da rắn thuộc được ưa chuộng, Rắn sống được xuất khẩu (trước đây vào những năm 60 thế
kỷ XX, khi rắn còn khá nhiều trong tự nhiên)
iv Rắn lục đuôi đỏ
- Họ: Viperidae
- Phân bố: Loài rắn này sinh sống chủ yếu trên khu vực núi cao và trong các khu rừng
sâu thuộc dãy Trường Sơn, vùng núi thuộc khu vực Vùng Tây Bắc Việt Nam, Tây bắc ViệtNam,hiện nay ở cần thơ cũng có loại rắn này
-Nơi sinh sống: Phần lớn thời gian sông trên cây, vì thế nên da có màu xanh để có thể
dễ ràng ngụy trang Thị lực của rắn lục rất tốt vào ban đêm nhưng ngược lại ban ngày thì thịlực yếu
-Tập tính:
Đây là loài cực độc trong số các loại rắn lục, mình xanh và đuôi có màu nâu đỏ, chiềudài tối đa khoảng 60 cm với cân nặng khoảng 300gram Tổng chiều dài con đực 600 mm, concái dài 810 mm; chiều dài đuôi con đực 120 mm, con cái 130 mm
Đây cũng là loài đặc biệt vì trong họ hàng nhà rắn lục chỉ có rắn lục đuôi đỏ là loại đẻcon, chúng không giống một số loài rắn khác ấp trứng mà sau khi trứng được thụ tinh thì ở lạingay trong bụng rắn mẹ và quây thành bào thai riêng biệt như của loài thú, trong thời gian ấptrứng rắn mẹ vẫn sinh hoạt bình thường, nhưng lúc sinh con ra là lúc phần bụng chỗ hậu môn
sẽ rách ra và toàn bộ số rắn con sẽ chui ra, lúc đó cũng là lúc kết thúc cuộc đời rắn mẹ Lúcrắn mẹ mang thai thì do cấu tạo đặc biệt nọc độc của nó tập trung nhiều nhất và hung dữ nhất.Thức ăn: côn trùng, ếch, nhái, chim, chuột
Giá trị: mật rắn có tác dụng tiêu độc, tiêu khối u, thịt rắn ngâm rượu trị nhức mỏi, đau khớp,…
v.