Giáo án trọn bộ tin học 10

Biết khái niệm bài toán và thuật toán, các tính chất của thuật toán.Hiểu cách biễu diễn thuật toán bằng sơ đồ khối và bằng liệt kê các bước.. Về Kĩ năng: Xây dựng được thuật toán giải mộ

Biết khái niệm bài toán và thuật toán, các tính chất của thuật toán.

Hiểu cách biễu diễn thuật toán bằng sơ đồ khối và bằng liệt kê các bước

Hiểu một số thuật toán thông dụng

2 Về Kĩ năng:

Xây dựng được thuật toán giải một số bài toán đơn giản bằng sơ đồ khối hoặcliệt kê các bước

3 Về tư duy và thái độ:

Học sinh cần nhận thức được tầm quan trọng của môn học, vị trí của môn họctrong hệ thống kiến thức phổ thông và những yêu cầu về mặt đạo đức trong xã hộitin học hóa

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Máy tính Projecter, sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, …

2 Học sinh: Tập soạn bài, sgk, đồ dùng học tập.

III PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

- Phương pháp: Sử dụng các phương pháp,dạy học cơ bản sau một cách

linh họat nhằm giúp học sinh tìm tòi,phát hiện,chiếm lĩnh tri thức Gợi mở vấn đáp,thảo luận Phát hiện và giải quyết vấn đề Đan xen hoạt động nhóm

- Phương tiện: Bảng phụ và các phiếu học tập, Computer và projector (nếu

có)

IV TIẾN TRÌNH BÀI HỌC

1 Ổn định lớp, Kiểm tra sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ:

- Máy tính chưa có phần mềm có thể hoạt động được không? Vì sao?

- Em biết gì về khái niệm: Lệnh, chương trình, từ máy?

- Hãy cho ví dụ thiết bị nào vừa là thiết bị vào và thiết bị ra không?

- Hãy trình bày hiểu biết của em về nguyên lý Phôn – Nôi man?

3.Tiến trình bài học mới:

Hãy định nghĩa bài toán

trong tin học? Cho ví dụ

về bài toán trong tin học?

Khi cho máy giải bài

toán ta cần quan tâm

Hãy nhận xét mói quan

hệ giữa Input và Out put

HS thảo luận:

Bài toán trong tin học làmột việc nào đó ta muốnmáy tính thực hiện

Ví dụ: Đánh văn bản,nghe nhạc

Hs thảo luận và cho ví dụ.

1.Khái niệm bài toán:

Bài toán là một việc nào đó tamuốn máy tính thực hiện

Ví dụ: Giải pt bậc 2, quản lýnhân viên…

Khi giải bài toán có 2 yếu tố:+ Đưa vào máy thông tingì?(Input)

+ Cần lấy ra thông tingì?(Output)

Vì vậy cần phải nói rõ Input vàOutput và mối quan hệ giữa Input

và Output

 Các bài toán được cấu tạo bởi

2 thành phần cơ bản:

bài toán trên?

Giảng các bước thực hiện

trong SGK, cho ví dụ 3 số

5, 3, 9 và minh hoạt theo

các bước Mời 1 hs cho ví

- Có 3 bước: Xác định bàitoán, đưa ra ý tưởng, Tìmthuật toán

* Xác định bài toán:

Input: Cho dãy sốnguyên

Output: Giá trị lớn nhấtcủa dãy số

* Ý tưởng: Ta nhớ giá trịđầu tiên, sau đó so sánhvới các số khác nếu béhơn giá trị nào thì nhớ giátrị đó

* Thuật toán:………

* Các nhóm học sinh thựchiện, và trình bày

+ Input: các thông tin đã có.+ Output: Các thông tin cần tìm

từ Output

2 Khái niệm thuật toán:

Thuật toán để giải một bài toán

là một dãy hữu hạn các thao tácđược sắp xếp theo 1 trình tự xácđịnh sao cho sau khi thực hiệndãy thao tác ấy, từ Input của bàitoán, ta nhận ra Output cần tìm

Ví dụ: Tìm giá trị lớn nhất của 1dãy số nguyên

Ta có 3 bước thực hiện nhưsau:

+ Xác định bài toán+ Ý tưởng

+ Thuật toánMinh họa 3 bước trong sách giáokhoa, cho ví dụ cụ thể

Hướng dẫn chi tiết sơ đồ khối,các hình thoi, chữ nhật, ô van,mũi tên

Ví dụ: Mô phỏng việc thực hiện

thuật toánvới N=8 và dãy số: 5,1,4,7,6,3,15,11

Ds 5 1 4 7 6 3 15 11

+ Lưu bảng bài làm của hs.

 Ta thấy thuật toán có một sốtính chất sau:

+ Tính dừng: Thuật toán phải

kết thúc sau một số hữu hạn lầnthực hiện các thao tác

+ Tính xác định: Sau một số

lần thực hiện thao tác, hoặc là kếtthúc hoặc xác định để thực hiệnbước tiếp theo

+ Tính đúng đắn: Sau khi thuật

toán kết thúc, ta phải nhận đượcOutput cần tìm

3 Một số ví dụ về thuật toán:

Ví dụ: Kiểm tra tính nguyên tốcủa một số nguyên dương

_ Input: N là một số nguyêndương

Hãy xác định các bước

của bài toán này? Phát

phiếu học tập cho các

nhóm

Giáo viên giải thích các

bước giải bài toán, giảng

chi tiết sơ đồ khối.Các em

thực hiện?

+ Các nhóm đưa ra ý kiến

Thực hiện giải bài toán

_ Output: “ N là nguyên tố” hoặc

3 Về tư duy và thái độ:

- Học sinh cần nhận thức được tầm quan trọng của môn học, vị trí của mônhọc trong hệ thống kiến thức phổ thông và những yêu cầu về mặt đạo đức trong xãhội tin học hóa

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Máy tính Projecter, sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, …

2 Học sinh: Tập soạn bài, sgk, đồ dùng học tập.

III PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

- Phương pháp: Sử dụng các phương pháp,dạy học cơ bản sau một cách

linh họat nhằm giúp học sinh tìm tòi,phát hiện,chiếm lĩnh tri thức Gợi mở vấn đáp,thảo luận Phát hiện và giải quyết vấn đề Đan xen hoạt động nhóm

- Phương tiện: Bảng phụ và các phiếu học tập, Computer và projector (nếu

- Khái niệm thuật toán là gì? Thuật toán có các tính chất nào? Hãyxác định Input và Output của bài toán giải phương trình bậc hai: ax2+

Ở tiết trước chúng ta đã biết

khái niệm của bài toán và

thuật toán, đồng thời chúng ta

cũng đã xây dựng được thuật

toán của bài toán tìm giá trị

lớn nhất Để hiểu thêm về

thuật toán cũng như đi xây

dựng thuật toán của bài toán,

hôm nay chúng ta sang tiếp

các ví dụ tiếp theo

1 Em hãy cho biết Input và

Output của bài toán trên là gì?

2 Nhận xét và đưa ra Input,

Output của bài toán

Em nào có thể nhắc lại khái

niệm của số nguyên tố là gì?

Nhắc lại định lý: “Nếu một

số nguyên dương N không

chia hết cho các số trong phạm

các em hãy thảo luận và trình

bày ý tưởng để xây dựng thuật

toán của bài toàn này

Nhận xét và trình bày ý

tưởng để xây dụng thuật toán

Từ ý tưởng trên, chúng ta đi

xây dựng thuật toán bằng cách

liệt kê như sau:

Xây dựng từng bước của

thuật toán và giải thích

Nghe giảng

Thảo luận nhóm vàtrình bày ý tưởng

Nghe giảng và ghi bày

Nghe giảng và trả lờitheo

 Ý tưởng: Ta nhớ

lại định nghĩa: Một số

nguyên dương N là số nguyên tố nếu nó có đúng 2 ước số khác nhau là 1 và chính nó.

Do đó ta có:

 Nếu N = 1 thì Nkhông là nguyên tố

 Nếu 1 < N < 4thì N là số nguyên tố

 Nếu N  4 và

Em nào hãy cho biết vai trò

của biến i trong thuật toán này

là gì?

Nhận xét

Ngoài cách liệt kê trên, ta còn

có cách sơ đồ khối Em nào

hãy lên bảng xây dựng thuật

toán của bài toán này bằng

cách sơ đồ khối?

Nhận xét!

Bây giờ chúng ta đi vào một

vài ví dụ mô phỏng việc thực

hiện của thuật toán trên

Với N = 29

Với N = 45

Giải thích từng bước thực

hiện của thuật toán qua 2 ví dụ

mô phỏng để học sinh hiểu

hơn về thuật toán

Trả lời

Nghe giảng

Lên bảng dán sơ đồkhối của bài toán

Nghe giảng và trả lời

Nghe giảng và trả lời

không có ước số trongphạm vi từ 2 đến phầnnguyên căn bậc 2 của Nthì N là số nguyên tố

 B3: Nếu N < 4

thì thông báo N là sốnguyên tố rồi kết thúc

 B4: i  2

 B5: Nếu

N>[ N ](*) thì thôngbáo N là số nguyên tốrồi kết thúc

 B6: Nếu N chia

hết chi i thì thông báo N

là số không nguyên tốrồi kết thúc

 B7: i  i + 1

rồi quay lại bước 5.

b Cách sơ đồ khối:

(Sơ đồ khối) Sách giáo khoa

4 Củng cố kiến thức :

Nhắc lại các bước của thuật toán thông qua ví dụ trên

5 Dặn dò:

- Biết khái niệm bài toán và thuật toán, các tính chất của thuật toán.

- Hiểu cách biễu diễn thuật toán bằng sơ đồ khối và bằng liệt kê các bước

- Hiểu một số thuật toán thông dụng

2 Về Kĩ năng:

- Xây dựng được thuật toán giải một số bài toán đơn giản bằng sơ đồ khốihoặc liệt kê các bước

3 Về tư duy và thái độ:

- Dùng để tìm thuật toán cho các bài toán khác…

- Tích cực trong học tập và rèn luyện tính chính xác

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Máy tính Projecter, sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, …

2 Học sinh: Tập soạn bài, sgk, đồ dùng học tập.

III PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

- Phương pháp: Sử dụng các phương pháp,dạy học cơ bản sau một cách

linh họat nhằm giúp học sinh tìm tòi,phát hiện,chiếm lĩnh tri thức Gợi mở vấn đáp,thảo luận Phát hiện và giải quyết vấn đề Đan xen hoạt động nhóm

- Phương tiện: Bảng phụ và các phiếu học tập, Computer và projector (nếu

có)

IV TIẾN TRÌNH BÀI HỌC

1 Ổn định lớp, Kiểm tra sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ:

- Khái niệm thuật toán là gì? Thuật toán có các tính chất nào? Hãyxác định Input và Output của bài toán giải phương trình bậc hai: ax2+

+ Cho dãy số nguyên

quay lại bước 3;

Bước 7: Nếu ai> ai+1thì

tráo đổi aivà ai+1cho

nhau;

Bước 8: Quay lại bước 5;

+ Cho dãy số (xem màn

hình)

+ Các nhóm thảo luận và

trình bày theo thuật toán

các lần duyệt bài toán

+ Hs đưa ra ý tưởng, thảoluận nhiều ý tưởng khácnhau

+ Hs trao đổi, thảo luận

+ Hs phát biểu từng bướcliệt kê sơ đồ khối

+ Hs lần lượt vẽ các bước

sơ đồ khối theo các bước

+ Các nhóm thảo luậntrình bày

Ví dụ 2: Bài toán sắp xếp

Cho dãy A gồm N số nguyên

a 1 , a 2 , a 3 , …,a N Cần sắp xếp các số hạng để dãy A trở thành dãy không giảm (tức là số hạng trước không lớn hơn số hạng sau)

+ Input: Dãy A gồm N số nguyên

+ Output: Dãy A được sắp xếp thành dãy không giảm.

* Ý tưởng: Với 2 số liền kề, nếu số trước lớn hơn số sau ta đổi chổ cho nhau Việc đó lập lai, khi không còn sự đổi chổ nào nữa.

Thuật toán sắp xếp bằng tráo

đổi (Exchange Sort)

M  N Nhập N và a 1 , a 2 , , a N

M  M – 1; i  0

M < 2 ?

i > M ? đúng

Sai

a i > a i+1 ?

i  i + 1

đưa ra A rồi kết thúc đúng

Sai

đúng Tráo đổi a i và a i+1

Sơ đồ khối cho thuật toán.

( Sử dụng máy chiếu minh họa)

4 Củng cố :

-Sắp xếp dãy số nguyên từ lớn đến nhỏ (dãy số giảm).

5 Dặn dò:

- Xem lại bài đã học

- Chuẩn bị phần tiếp theo của bài học “Thuật toán tìm kiếm tuần tự”

I Mục tiêu

1 Về kiến thức :

- Biết khái niệm bài toán và thuật toán, các tính chất của thuật toán

- Hiểu cách biễu diễn thuật toán bằng sơ đồ khối và bằng liệt kê các bước;

- Hiểu một số thuật toán thông dụng

2 Về Kĩ năng:

- Xây dựng được thuật toán giải một số bài toán đơn giản bằng sơ đồ khốihoặc liệt kê các bước

3 Về tư duy và thái độ:

- Học sinh cần nhận thức được tầm quan trọng của môn học, vị trí của mônhọc trong hệ thống kiến thức phổ thông và những yêu cầu về mặt đạo đức trong xãhội tin học hóa

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Máy tính Projecter, sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, …

2 Học sinh: Tập soạn bài, sgk, đồ dùng học tập.

III PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

- Phương pháp: Sử dụng các phương pháp,dạy học cơ bản sau một cách

linh họat nhằm giúp học sinh tìm tòi,phát hiện,chiếm lĩnh tri thức Gợi mở vấn đáp,thảo luận Phát hiện và giải quyết vấn đề Đan xen hoạt động nhóm

- Phương tiện: Bảng phụ và các phiếu học tập, Computer và projector (nếu

có)

IV TIẾN TRÌNH BÀI HỌC

1 Ổn định lớp, Kiểm tra sĩ số

2 Kiểm tra bài cũ:

Sắp xếp dãy số nguyên từ lớn đến nhỏ (dãy số giảm).

3.Tiến trình bài học mới:

CỦA GIÁO

VIÊN

HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH

NỘI DUNG BÀI DẠY

trong thư viện

Điều quan tâm ở

+ Suy nghĩ+ I = 5+ Không có i

* Xác định bàitoán:

nguyên khác nhau: a1,a2,…,aNvàmpptk số nguyên k Cần biết haykhông chỉ số I (1 iN) mà ai= k Nếu

có hãy cho biết chỉ số đó

Các bước giải bài toán: có 3 bước.

* Thuật toán.

B1: Nhập N, các số hạng khác nhau

B3 và B5 lưu ýcác biểu thứcđiều kiện.

+ Học sinh thựchiện

+ I = 6

+ Từ 1 đến N +1

a1,a2,…,aNvà khóa kB2: i  1;

B3: Nếu ai= k thì thông qua chỉ số i,rồi kết thúc

B4: i  i + 1;

B5: Nếu i > N thì thông báo dãy Akhông có số hạng nào bằng k rồi kếtthúc

B6: Quay lại bước 3

Sai

i  i + 1

i > N ?

Đúng Dãy A không có số hạng bằng k, rồi kết thúc

Sai

Dãy A có N = 7 khóa k = 10 Tìm chỉ số i để a i = k.

k = 10i = 6

* Ghi chú:

Trong thuật toán trên, i là biến chỉ số

và nhận giá trị nguyên lần lượt từ 1 đến

+ Trong thuật

toán trên giá trị

biến i biến đổi từ

+ Nhận xét

N + 1

*Bài tập thảo luận nhóm:

Cho N và dãy số a1,a2,…,aN, hãycho biết có bao nhiêu số hạng trongdãy có giá trị bằng 0

- Xem lại bài đã học

- Chuẩn bị phần tiếp theo của bài học “Thuật toán tìm kiếm nhị phân”

6 Rút kinh nghiệm:

Biết khái niệm bài toán và thuật toán, các tính chất của thuật toán.

Hiểu cách biễu diễn thuật toán bằng sơ đồ khối và bằng liệt kê các bước.Hiểu một số thuật toán thông dụng

2 Về Kĩ năng:

Xây dựng được thuật toán giải một số bài toán đơn giản bằng sơ đồ khốihoặc liệt kê các bước

3 Về tư duy và thái độ:

Học sinh cần nhận thức được tầm quan trọng của môn học, vị trí của mônhọc trong hệ thống kiến thức phổ thông và những yêu cầu về mặt đạo đức trong xãhội tin học hóa

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Máy tính Projecter, sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, …

2 Học sinh: Tập soạn bài, sgk, đồ dùng học tập.

III PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

- Phương pháp: Sử dụng các phương pháp,dạy học cơ bản sau một cách

linh họat nhằm giúp học sinh tìm tòi,phát hiện,chiếm lĩnh tri thức Gợi mở vấn đáp,thảo luận Phát hiện và giải quyết vấn đề Đan xen hoạt động nhóm

IV TIẾN TRÌNH BÀI HỌC

1 Ổn định lớp, Kiểm tra sĩ số.

2 Kiểm tra bài cũ:

- Cho N và dãy số a1,a2,…,aN, hãy cho bết có bao nhiêu số hạng trongdãy có giá trị bằng 0?

3.Tiến trình bài học mới:

CỦA GIÁO VIÊN

HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH

NỘI DUNG BÀI DẠY

+ Chia:

Dãy 1: 2 4 5

Dãy 2: 6 9 13

Ta thấy tìmkiếm trên dãy

1 có giá trịbằng k

+ Giữa = 3

+ agiua = 5 > knên ta tìm trêndãy 1

+ Các nhómthảo luận vàtrình bày

Thuật toán tìm kiếm nhị phân

(Binary Search)

* Xác định bài toán:

+ Input: Dãy A gồm N số nguyên khác nhau và 1

số nguyên k;

không có số hạng nào của dãy có giá trị bằng k

* Ý tưởng:

Sử dụng tính chất dãy A là dãy tăng, ta thu hẹpphạm vi tìm kiếm sau mỗi lần so sánh với sốhạng được chọn

• Ta chọn a giua ở giữa dãy để so sánh với k,trong đó Giua = 2 

+ Học sinh thảo luận

+ Lần lượtcác hs lênbảng

+ Các nhómthực hiện

Bước 2: Đầu ơ 1, Cuối ơ N;

Bước 3: Giữa ơ [(Đầu + Cuối)/2];

Bước 4: Nếu a giua = k thì thông báo chỉ sốGiữa

rồi kết thúc;

Bước 5: Nếu a giua > k thì đặt Cuối = Giữa

-1 rồichuyển sang bớc 7;

Bước 6: Đầu ơ Giữa + 1;

Bước 7: Nếu Đầu > Cuối thì thông báo dãyA

không có số hạng có giá trị bằng k, rồikết thúc;

Bước 8: Quay lại bước 3

b) Sơ đồ khối

SGK Trang 43

Dưới đây là ví dụ mô phỏng các bước thực hiệnthuật toán trên

+ Vẽ sơ đồkhối.

+ Các nhómthực hiện vàtrình bày

30

31

33

A 2 4 5 6 9 2

1Da

10

10

oi

10

10

7 7 7

Giua

a

5 8 6 7

aGiu a

9 30

21

aGiu a

9 30

21

22

Tại lượt thứ tưDau>cuoi nênkết luận trongdãy A không có

số hạng nào cógiá trị bằng 25cả

4 Củng cố:

Cho N và dãy số tăng dần a1,a2,…,aN, hãy tìm 1 khóa nào đó

5 Dặn dò:

Xem lại bài đã học.

- Tìm được Input và Output của 1 bài toán.

- Hiểu cách biễu diễn thuật toán bằng sơ đồ khối và bằng liệt kê các bước

- Giải một số bài toán thong dụng

2 Về Kĩ năng:

- Xây dựng được thuật toán giải một số bài toán bằng sơ đồ khối hoặc liệt

kê các bước

3 Về tư duy và thái độ:

- Học sinh cần nhận thức được tầm quan trọng của môn học, vị trí của mônhọc trong hệ thống kiến thức phổ thông và những yêu cầu về mặt đạo đức trong xãhội tin học hóa

II CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Máy tính Projecter, sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, …

2 Học sinh: Tập soạn bài, sgk, đồ dùng học tập.

III PHƯƠNG PHÁP VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

- Phương pháp: Sử dụng các phương pháp,dạy học cơ bản sau một cách

linh họat nhằm giúp học sinh tìm tòi,phát hiện,chiếm lĩnh tri thức Gợi mở vấn đáp,

thảo luận Phát hiện và giải quyết vấn đề Đan xen hoạt động nhóm

- Phương tiện: Bảng phụ và các phiếu học tập, Computer và projector (nếu

có)

IV TIẾN TRÌNH BÀI HỌC

1 Ổn định lớp, Kiểm tra sĩ số.

2 Kiểm tra bài cũ:

- Cho dãy A và N số nguyên tăng dần, hãy tìm khóa k (sử dụng thuật toántìm kiếm nhị phân)

3.Tiến trình bài học mới:

Nội dung: Giúp hs hiểu vận dụng được kiến thức để giải bài toán Khi xây dựng

thuật toán thì phải thực hiện thông qua các bước sau:

+ Xác định bài toán.

+ Ý tưởng để giải bài toán.

+ Xây dựng thuật toán.

GIÁO VIÊN

HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC

+ Dựa vào thuật toán

tìm max, hãy tìm giá

trị nhỏ nhất Min của

dãy đó

? Xác định các bước

+ Xem bài cũ trước ở nhà

+ Học sinh thảo luận nhóm

+ Các nhóm trình bày

Bài 4: cho N và dãy số

a1,a2,…,aN, hãy tìm giá trịnhỏ nhất (Min) của dãy đó

 Xác định bài toán

- Input: Số nguyên dương N