ĐỘNG ĐẤT VÀ CÁC TAI BIẾN LIÊN QUAN ĐẾN ĐỘNG ĐẤT

ĐỘNG ĐẤT VÀ CÁC TAI BIẾN LIÊN QUAN ĐẾN ĐỘNG ĐẤT

ĐỘNG ĐẤT VÀ CÁC TAI BIẾN LIÊN QUAN ĐẾN ĐỘNG ĐẤT

Nhóm 2

1

A/ Mở đầu

Trong lịch sử đã ghi nhận nhiều trận động đất kinh hoàng xảy ra với những con số thống kê thiệt hại khủng khiếp Do động đất làm cho từng phần vỏ Trái đất bị biến đổi nên khi

nó xảy ra thường đi cùng với những tai biến vô cùng nguy hiểm ảnh hưởng sâu sắc tới môi trường địa chất Các tai

biến có liên quan đến động đất là: phá huỷ cơ học, sạt lở

đất, hoả hoạn, sóng thần

2

I Giới thiệu chung về động đất

I Giới thiệu chung về động đất

II Các tai biến liên quan đến động đất

II Các tai biến liên quan đến động đất

III Các biện pháp giảm thiểu

III Các biện pháp giảm thiểu

B/ Nội dung

3

I Giới thiệu chung về động đất

1.1 Các khái niệm chung về động đất

- Lò động đất: Là nơi

phát sinh động đất, nơi

tập trung và giải thoát

năng lượng cho động

đất

Động đất Tứ Xuyên 2008

5

- Chấn tiêu: Là trung tâm của lò động đất còn gọi

là tâm trong, phân bố ở dưới sâu trong vỏ Trái đất hoặc có thể tại

Manti ngoài Trái đất

- Chấn tâm: Là hình chiếu của chấn tiêu lên mặt

đất còn gọi là tâm ngoài

6

1.2 Nguyên nhân

Động đất

Nội sinh Ngoại sinh Nhân sinh

7

1.3 Phân bố động đất trên thế giới

Hai vành đai địa chấn lớn trên thế giới

- Vành đai động đất Thái Bình Dương: bắt đầu từ New Zealand ngược lên các quần đảo Phillipin, Nhật Bản, Camsatca, Aleut, Alasca, bang Califoocnia

( Hoa Kỳ), khu vực Trung Mỹ và dãy Andet

- Vành đai động đất Địa Trung Hải: bắt đầu từ

Malaixia kéo dài qua dãy Himalaya đến biển Caxpi, Hắc Hải và Địa Trung Hải

8

9

Sơ đồ phân bố động đất trên thế giới

10

II Các tai biến liên quan đến động đất

Phá hủy cơ học các công trình hạ tầng Gây trượt, lở đất

Gây hỏa hoạn Gây ra sóng thần, lũ lụt

11

2.1 Phá hủy cơ học các công trình hạ tầng

12

* Trận động đất ở Tứ Xuyên Trung

Quốc năm 2008

Trận động đất xảy ra vào ngày 12/5/2008 với cường

độ 7,8 độ richter chấn tâm thuộc huyện Vấn Xuyên Trận động đất này đã tác động đến nhiều khu vực

cách xa tâm chấn như: Bắc Kinh (cách 1.500 km về phía Đông Bắc), Thượng Hải (cách 1.700 km về phía Đông), Pakistan, Thái Lan, và thủ đô Hà Nội của Việt Nam

13

Lực lượng cứu hộ có sự tham gia của quân đội đang tìm kiếm người sống sót trong đống đổ nát của một bệnh viện ở thành phố Đô Giang Yển, tỉnh Tứ Xuyên

Ảnh: AP.

14

Những người địa phương dùng tay không để lần tìm trong đống đổ nát, tìm người mắc kẹt ở Đô Giang Yển Thành phố có 600.000 dân này là nơi bị ảnh

hưởng nghiêm trọng nhất vì nằm gần tâm chấn Ảnh: Xinhua.

15

Ngôi trường trung học cơ sở Cử Nguyên ở thành phố Đô Giang Yển bị sập vì nằm

gần vùng tâm chấn, chôn vùi hàng trăm học sinh Ảnh: AFP

16

Hình ảnh phổ biến ở Đô Giang Yển sau trận động đất dữ dội Giới chức Trung Quốc ước tính có tới 80% công trình xây dựng ở huyện Bắc Xuyên của tỉnh Tứ

Xuyên, nằm gần tâm chấn đã bị phá hủy hoàn toàn Ảnh: AP.

*Trận động đất ở Chile năm 2010

Trận động đất 8,8 độ

richter đã xảy ra ở miền

Trung Chile chiều ngày

27/2/2010 (giờ Việt Nam),

độ sâu chấn tiêu vào

khoảng 35 km

Sơ đồ chấn tâm động đất Chi

Lê 27/2/2010

18

Dư chấn mạnh 6,9 độ richter đã xảy ra ở bờ biển Chile, cách Concepcion 210km về phía Tây - Tây Nam và ở độ sâu 39 km Sau đó, một vụ dư chấn mạnh 5,5 độ richter cũng diễn ra ở Valparaiso, thành phố bờ biển nằm cách thủ đô Santiago 84 km về phía Tây

Trận động đất đã làm cho khoảng 500.000 ngôi nhà bị

hư hại ở các mức độ khác nhau

19

Cả Thủ đô Santiago nơi cách tâm chấn 325 km cũng bị tàn phá về nhà cửa, đường sá và điện lực, nhiều tòa nhà xưa bị

hư hại nặng nề, trong đó ngôi thánh đường Nuestra Senora

de la Providencia, bị sập tháp chuông, Viện Bảo Tàng Nghệ Thuật Quốc Gia bị hư hại nặng và một nhà đậu xe hai tầng

bị dẹp xuống, đè bẹp khoảng 50 chiếc xe

20

Tại Concepcion, thành phố lớn thứ hai của Chile cách tâm chấn 91 km, một tòa nhà 15 tầng bị sập, chi còn lại vài tầng không bị hỏng

Trận động đất này còn gây ra những rung động mạnh ở những quốc gia lân cận : Brazil, Argentina

21

* Trận động đất ở New Zealand năm

2010

Một trận động đất 7,0 độ richter đã xảy ra ngoài khơi đảo Nam của New Zealand ngày 4/9/2010 Tâm chấn ở 55 km

về phía Tây Bắc của Christchurch, ở độ sâu 12 km

Cơn địa chấn này và những trận hậu chấn đã làm vỡ

ống cống, ống nước và dây điện dưới lòng đất Những chấn động mạnh cũng làm cho nhiều chiếc cầu bị hư hại, ống

khói và tường của các tòa nhà cũ đổ sập Hệ thống điện,

điện thoại, đèn giao thông, khí đốt và nước máy bị gián

đoạn

25

Chấn tâm của trận động đất ở New Zealand

Trận động đất làm thiệt hại phần lớn các toà nhà, và

phần diện tích thành phố bị mất điện

28

2.2 Gây lở đất

Động đất khi xảy ra ở vùng đồi núi gây tai biến

nghiêm trọng Sóng động đất gây ra sự đứt gãy địa

hình và sạt lở đất đá dẫn đến sự biến đổi mạnh mẽ của

bề mặt Trái đất

29

* Trận động đất ở Sumatra, Indonesia

năm 2009

Ngày 4/10/2009 những trận lở đất xảy ra tại một

khu vực miền núi ở phía Bắc thành phố Padang, tỉnh Tây Sumatra - nơi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của trận động đất 7,6 độ richter cách đó 4 ngày

Chính cơn địa chấn khủng khiếp đã gây ra lở đất làm 4 ngôi làng bị chôn vùi hoàn toàn Theo Bộ Y tế Indonesia, hàng trăm tấn bùn, đá và cây cọ đã ập

xuống các làng Hầu như chẳng còn thứ gì sót lại sau trận lở đất

30

Tâm chấn động đất nằm cách thủ đô Jakarta khoảng 600

km

Lở đất do động đất ở Sumatra

Làng Jumanak, Padang Pariaman thành bình địa do ảnh

hưởng của những trận lở đất

33

Trận động đất mạnh 7,8 độ richter năm 1920 tại

Haiyuan, Ninh Hạ, Trung Quốc khiến các con sông đổi dòng chảy và một loạt núi sụp đổ Sự tàn phá xảy ra

đồng loạt trên 7 tỉnh Trung Quốc Ước tính 200.000

người thiệt mạng trong thảm họa này

Tâm chấn của trận động đất

* Trận động đất ở Chimbote, Peru năm

1970

Trận động đất xảy ra tại thị trấn ven biển Chimbote của Peru ngày 31/5/1970 mạnh 7,9 độ richter và có tâm chấn nằm cách đó 24 km nhưng đã cướp đi sinh mạng của

70.000 người và khiến hơn 800.000 dân mất nhà cửa Các trận lở đất cùng với các mảnh vỡ lao xuống với tốc độ

320 km/h từ ngọn núi Navado Huascaran phá hủy toàn bộ các làng mạc quanh đó Sự rung chuyển còn cảm nhận

được tại Lima - cách đó 640 km

36

2.3 Gây hỏa hoạn

Động đất tạo ra những rung động lớn trên bề mặt Trái đất Các công trình xây dựng bị phá hủy, sự đứt gãy và sạt lở, kèm theo đó là sự tác động trực tiếp hoặc gián tiếp lên các đường ống dẫn dầu khí, sự cố chập điện gây ra hỏa hoạn

38

*Trận động đất ở Loma Prieta năm 1989

Ngày 17/10/1989 động đất Loma Prieta 7.1 độ

richter xảy ra ở miền Bắc California Đất chỉ chuyển mình trong 15 giây nhưng đã làm 63 người chết và hơn 3.700 người bị thương

39

40

41

* * Trận động đất ở Lima Peru năm

2007

Trận động đất xảy ra lúc 18h40 giờ Peru ngày

15/8/2007 (6h40 giờ Việt Nam ngày 16/8) và kéo dài trong vài phút, theo cơ quan khảo sát địa chất Mỹ,

tâm chấn động đất nằm ở ngoài khơi Thái Bình

Dương, cách thủ đô Lima khoảng 145 km về phía

Đông Nam Tiếp sau nó là 4 cơn địa chấn mạnh từ 5,4

- 5,9 độ richter

43

Tâm chấn của động đất ở Lima Peru

Động đất gây hỏa hoạn ở 1 tòa nhà ở Lima Peru

* Trận động đất ở Đài Loan năm 2010

Trận động đất mạnh 6,4 độ richter làm rung chuyển miền Nam Đài Loan sáng 4/3/2010 có tâm chấn gần thị trấn Jiashian, thuộc vùng núi của Cao Hùng dẫn đến 5 vụ hỏa hoạn, trong đó có một nhà máy dệt ở Đài Nam, khiến những cột khói đen đặc bốc cao, bao trùm khu vực xung quanh, và khiến 16 thang máy bị tắc

46

Động đất 6,4 độ richter đã làm cho một nhà máy ở Cao

Hùng, Đài Loan (Trung Quốc) bốc cháy

2.4 Gây ra sóng thần, lũ lụt

Sóng thần được gây ra khi xảy ra động đất, đáy biển

bị biến dạng ở biên độ lớn Đáy biển sụp xuống đột ngột, nước biển đổ ập tới chỗ sụt rồi phản xạ trở lại đẩy nước lên thành những làn sóng rất cao tràn lên bờ với tốc độ có thể 400 - 800 km/h Tốc độ sóng càng lớn sức công phá càng mạnh

49

* Động đất ở Ấn Độ Dương năm 2004

Động đất Ấn Độ Dương năm 2004, được biết đến trong cộng đồng khoa học như là Cơn địa chấn

biển lúc 07:58:53 (giờ địa phương) ngày 26/12/2004 Trận động đất kích hoạt một chuỗi các đợt sóng thần lan tỏa khắp Ấn Độ Dương, những con sóng cao 30m tàn phá các cộng đồng dân cư sinh sống ven biển ở Indonesia,Sri Lanca, Ấn Độ, Thái Lan và những nơi khác, cướp sinh mạng 225.000 người thuộc 11 quốc gia

50

* Trận động đất ở Nam Thái Bình

Dương năm 2009

Sáng 30/9/2009, ở khu vực Nam Thái Bình Dương

đã xảy ra các đợt sóng thần dữ dội, tàn phá nhiều nhà cửa và khiến gần 200 người ở Samoa, American

Samoa và Tonga thiệt mạng Thảm họa sóng thần trên

là kết quả của một trận động đất kép cực lớn có

cường độ trên 8 độ richter Các trận động đất này xảy

ra cách nhau chỉ vài phút với tâm chấn nằm dưới lòng biển hơn 30 km, cách American Samoa 200 km

54

Tâm trấn của trận động đất mạnh trên khu vực Nam Thái Bình

Sóng thần tàn phá các hòn đảo ở Nam Thái Bình Dương.

Những con đường ở American Samoa bị ngập lụt nặng nề do những đợt

sóng cao tràn vào bờ Ảnh: AP

Sóng dâng cao tràn vào bờ và cuốn phăng đi nhà cửa của người dân Ảnh: AP

* Trận sóng thần Nam đảo Java

Một trận động đất mạnh 7.7 độ richter làm rung chuyển Ấn Độ Dương ngày 17/7/2006 tại địa điểm cách bờ biển Pangandaran thuộc phía Tây đảo Java, Indonesia 200 km Trận động đất này đã gây ra một cơn sóng thần với nhiều độ cao khác nhau từ 2m tại Cilacap tới 6m tại bãi biển Cimerak cuốn và phạt

bằng những ngôi nhà ở sâu tới 400m bên trong bờ biển

59

Quang cảnh đổ nát sau trận sóng thần

Khu nghỉ mát Pangandaran hoang

tàn sau cơn sóng thần Ảnh: AP Quang cảnh tại bờ biển Pangandaran

62

III Các biện pháp giảm thiểu khi

xảy ra động đất

Động đất làm cho từng phần vỏ Trái đất bị biến đổi gây nhiều tai họa, thiệt hại khủng khiếp cho loài

người và ảnh hưởng nghiêm trọng tới môi trường:

- Gây biến đổi mạnh địa hình, địa mạo

- Phá hủy nặng nề môi trường sinh thái

- Gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng

- Gây thiệt hại nặng nề về cơ sở vật chất và kinh tế

- Là nguyên nhân gây thiệt hại về người lớn nhất trong các loại tai biến địa chất

63

Vì thế cần có các biện pháp để phòng tránh nhằm giảm

thiểu tối đa thiệt hại do động đất gây ra Cụ thể là:

- Phân tích dữ liệu lịch sử ghi chép về động đất để khoanh các vùng có nguy cơ động đất cao

-Theo dõi các khu vực đã khoanh vùng phát hiện quy luật và biểu hiện dị thường để xây dựng mạng lưới quan trắc làm

dự báo

-Công tác dự báo cần xác định chính xác 3 yếu tố: khu vực

có khả năng xảy ra động đất, cường độ, thời gian xảy ra

64

- Các công trình xây dựng cần đảm bảo về độ an

toàn, khả năng chống chịu đến mức cao nhất có thể khi xảy ra động đất

- Tăng cường công tác tuyên truyền nâng cao

nhận thức của người dân ở khu vực thường xuyên xảy

ra động đất và các vùng lân cận để họ có biện pháp

phòng chống

65

3.2 Trong lúc xảy ra động đất

- Nếu động đất xảy ra trong lúc trong nhà, chui xuống

một gầm bàn lớn hay giường nếu nó có thể chịu được

nhiều vật rớt Như thế khi nhà sập vẫn có khí thở Nếu bàn chuyển động, đi theo bàn

- Nếu không có gầm bàn thì tìm góc phòng hay cửa đứng, tránh cửa kính

- Tránh xa những vật có thể rơi xuống

- Che mặt và đầu để khỏi bị các mảnh vụn trúng

66

- Nếu mất điện, dùng đèn pin Không nên dùng nến hay diêm vì chúng có thể gây hỏa hoạn.

- Nếu động đất xảy ra trong lúc ở ngoài đường, tránh xa các tòa nhà và dây điện, tìm chỗ trống đứng

- Nếu động đất xảy ra trong lúc lái xe, ngừng xe ở lề

đường Tránh các cột điện, dây điện, và đường cầu

67

* Đặc biệt, nếu đang ở trong các tòa nhà cao tầng:

- Tuyệt đối không được dùng thang máy vì khi có động đất hay kèm theo mất điện, nếu dùng thang máy sẽ bị kẹt

- Nên tránh xa các khu vực có cửa kính, đèn điện treo

- Nghiên cứu cho thấy có khá nhiều người bị thương là do

cố ra khỏi tòa nhà cao tầng ngay lập tức hoặc chạy sang

các chỗ khác cùng tòa nhà Hầu hết thương vong liên quan tới động đất do bị tường đổ, các mảnh kính bị vỡ và văng vào người

68

3.3 Sau khi động đất xảy ra

- Kiểm tra thử có ai bị thương không Không di chuyển

người bị thương trừ khi họ ở gần dây điện hay những nguy hiểm khác, gọi cấp cứu Nếu bị nhà sập, gây tiếng động để kêu cứu

- Chuẩn bị cho các trận dư chấn, những trận động đất gây

ra bởi trận động đất vừa xảy ra Tuy nhỏ hơn nhưng chúng vẫn có thể gây ra thương tích

- Mở rađiô để xem có tin tức khẩn cấp không

- Động đất có thể làm đứt dây điện, gas, hay nước Nếu

ngửi thấy có mùi hôi, mở cửa sổ, tắt đường gas và đi ra

ngoài Thông báo các nhà chức trách

- Đến nơi tập kết an toàn

69

C/ KẾT LUẬN

Qua những nội dung đã trình bày ở trên ta nhận thấy tai biến động đất xảy ra đột ngột trong một vài phút và hầu

như rất ít có khả năng dự báo trước, gây nên những hậu

quả nghiêm trọng Chính vì thế ở những khu vực có nguy

cơ xảy ra động đất cần thực hiện tốt những biện pháp giảm thiểu thiệt hại do động đất gây ra đặc biệt là đảm bảo sự an toàn cho con người

70

Tài liệu tham khảo

 1/ Nguyễn Đình Hòe, Nguyễn Thế Thôn, Địa chất

môi trường NXB ĐHQG Hà Nội 2001

 2/ Hoàng Văn Mùa, Địa chất học, NXB Nông nghiệp

 8/http://calitoday.com/news.

 dat-tai-Chile Mot-trong-7-tran-manh-nhat-lich-su

9/http://www.tienphong.vn/Quoc-Te/187507/Dong- boc-chay-sau-tran-dong-dat-o-dai-loan.htm

10/http://dantri.com.vn/c36/s36-382240/nha-may- 11/

http://vnexpress.net/gl/the-gioi/tu-lieu/2010/01/3ba17dee/