Nguai giao vien hieu qua phai thuc hien nhilu nhiem vu va cac nhiem vu nay c6 the phan thanh ba vai tro chinh : 1 lira chgn va ap dung bien phap giang day mot each hieu qua nh4t, 2 thigt
Trang 2ROBERT J MARZANO
JANA S MARZANO - DEBRA J PICKERING
Quan Ij hieu qi OP HOC
I
Ngi/ai dich : PHAM TRAN LONG
Hieu dinh : LE V A N CANH
f
Jjlil-N H A X U A T B A Jjlil-N GlAO D U G V I E T N A M
Trang 3Classroom Management t/iat Works
Reseoch-Based ^Irotegiei for Every leacher
or mechanical, including photocopy, recording, or any information storage and retrieval system, without permission from ASCD
1703 N Beauregard St • Alexandria, VA 22311 - 1714 USA
i ASCD is not responsible for the quality of the translation
Ban quySn thuoc ASCD Moi quyan ioi da dugc dang ki Khi chira dugc
phep ciia ASCD, khong ai c6 quy^n sao chcp ho&c luu truydn bk ki
, phan nao trong cu6n sach nay dudi bat ki dang nao, bang bk ki phuong
tien dien tii hay ca hoc nao, bao g6m photocopy, ghi am, ghi hinh, hay dung bat ki he thdng luu iru thong tin va tlm kiem nao
ASCD khong chiu trach nhifm vl chk lucTjig cua ban djch
Sach dupe mua ban quyen theo Hop dong
giO-a Nha xuk ban Giao due Viet Nam va T6 chirc ASCD Hoa Ki
Nha xuat ban Giao due Vict Nam gifr quyen cong bo tac ph3m ban ticng Viet
Thai dai chiing ta dang song la thai dai dien ra cupc chay dua quyet het ve khoa hoc - cong nghe giiia cac quoc gia Trong boi canh do, quoc gia nao khong phat trien dugc nang lire khoa hoc - cong nghe ciia minh thi quoc gia ay kho tranh duoc su tut hau, cham phat trien Do vay, naot nen giao due tien tien tao ra dugc nguon '
nhan luc chat lugng cao c6 kha nang dong gop cho sir phat trien
khoa hoc-congnghe quoc gia, thtic day sir phat trien kinh te ben vung
la cai dich ma tat ca cac quoc gia deu nhim tol Miic tieu ciia nen giao due do la mang den cho hoc sinh niem say me hoc tap, khat khao dugc vuan toi nhung chan troi mol ctia tri thtic voi mot niem tin
manh het ring minh c6 the thuc hi?n dugc khat vgng do Noi each
khac, giao due phai dat trong tam vao viee khoi day su say me hoe tap,
kich thieh su to mo va sang tao cua hge sinh de cac em c6 kha nang
kien tao kien thtic tu nhung gi nha truong mang den cho ho, de hg
thirc sir thay ring moi ngay den truong la mot ngay c6 ich Nhu vay,
mot nen giao due tien tien khong dat trong tam vao viee giup nguoi hoc tiep thu cac tri thirc khoa hge ma nha truong va sach giao khoa dua lai cho hg Nguge lai, muc tieu ctia nen giao diic do la gitip nguoi hge nhan ra dugc nhung nang lire tri tue ctia minh
de di tim nhung Ioi giai chua biet cho nhiing van de da biet theo con duong phii hgp nhat voi nang lire tri tue ctia ca nhan do
Su hien dien ctia mot nen giao diic nhu vay phii thuge vao nhieu yeu to, nhung yeu to quyet dinh nhat la quan niem ve vai tro ciia nguoi thay Quan niem khong dung ve vai tro trung tam ctia nguoi thay doi voi chat lugng giao due rat de dua nen giao diic den ch6 sai lech Dat nguoi thay len vi tri quyen uy tuyet doi ve chan li khoa hge
la mot sai lam, nhung sai lam se Ion ban neu ha thap hoac tham chi phti nhan vai tro then chot eiia nguoi thay doi voi chat lugng giao diic
L d l N O I D A U
3
Trang 4Giao su Hoang Tuy da noi rait dung rang: "Yai each hieu giao due
tho so nang ve cam tinh, khi thi nhan manh mot chieu hoc sinh lam
trung tarn, khi khac ton chuong trinh, sach giao khoa len dia vi hnh hon
giao due, nhan dinh chat luong dai hoc thap khongphai do thayma do
chuong trinh, v.v dan den hoan toan xem thuong viec xay dung
' dpi ngu thay giao theo chuan muc chuyen mon vadao due hien dai"
Lay kha nang sang tao kien thuc moi ciia nguoi hoc lam muc tieu
cua giao due khong phai la ha thap vai tro cua nguoi thay Ngugc lai,
; : vai tro cua nguoi thay dugc de cao gap boi Khong c6 hoc tro sang
tao neu khong c6 nhung nguoi thay sang tao Nguoi thay sang tao
la nguoi biet chia se nhung vui buon trong qua trinh cung kien tao
tri thuc, biet huong dan nguoi hoc phat hien van de, dat ra cac gia
^ thuyet va so sanh de danh gia cac gia thuyet do, tu do chon ra mot
gia thuyet thich hop, su dung nhung kien thuc va hieu biet tong hop
tir nhieu mon hoc de dua ra mot giai phap moi cho van de da biet va
cuoi Cling biet kiem nghiem, danh gia giai phap do
Tat ca nhirng noi dung tren day dugc the hien trong bp sach quy
' D6imdiphuongpMp d^yhqc gom cac cuon Nghe thuat va khoa hoc
day hoc - tac gia Robert J Marzano; Nhung pham chat ciia nguoi
giao vien hieu qua - tac gia James H Stronge; Tarn doi moi de
tro thanh ngudi giao vien gioi - tac gia Giselle O Martin-Kniep;
Quan h hieu qua lop hoc-tac gia Robert J Marzano, Jana S Marzano
& Debra J Pickering De c6 dugc bg sach nay, Nha xuat ban Giao due
Q Viet Nam da c6 nhung no luc dang tran trong trong viec tuyen chgn,
(> thuong thao ban quyen vol Hiep hoi Giam sat va Xay dung Chuong trinh
(ASCD) ciia Hoa Ki, to chiic dich sang tieng Viet va gioi thieu v6i
i' doc gia Viet Nam
Se ching c6 gi moi khi noi ring day hoe vua la mot khoa hgc vua
la mot nghe thuat Tuy nhien, trong cuon Nghe thuat va khoa hoc
day hoc, tac gia Robert J Marzano li giai quan niem do ve boat dgng
day hgc mot each cu the nhu sau :
Noi mot each ngin ggn, nghien eiiu se khong bao gia eo du kha nang dinh ra cac phuong phap day hgc phu hgp voi mgi hgc sinh
va mgi lop hgc Dieu tot nhat ma cac nghien euu c6 the mang lai
la cho chiing ta biet phuong phap day hgc nao c6 nhieu kha nang
nhat de thuc su c6 hieu qua voi cac hgc sinh M6i ^i^o vien phai tu
4 QUAN LI HIEU QUA LOP HQC
xay dung phuong phap day hoc cu the cho hoc sinh ciia minh tai thoi diem thich hop Bcri le do, phan quan trong ciia viec day hoc c6 hieu qua phai la nghe thuat va cuon sach nay cung vi vay c6 ten ggi
Nghe thuat va Khoa hoc day hoc
Trong toan bg cuon sach, tac gia da su dung nhieu chiing cii khoa hgc de chiing minh noi dung tren day, dong thoi chi ra cho giao vien nhiing each lam cu the de thuc hien noi dung do Khi mot quan niem sai lech la c6 mot phuong phap day hoc nao do eo the ap dung cho mgi doi tugng day hgc, trong mgi dieu kien su pham va mgi giao vien phai day theo phuong phap do dang con rat pho bien trong nhung nguoi quan H va dao tao, boi duong giao vien, y kien cua Marzano la rat dang suy nghi
James H Stronge, tac gia cua cuon Nhiing pham chat cua nguoi giao vien hieu qua, cho ring nguoi giao vien c6 hieu qua la tong hoa ciia "cac tinh each cua nguoi giao vien nhu la mot ca nhan binh thuong, qua trinh dao tao giao vien, each quan h lop hgc va each giao vien soan bai, day va theo doi su tien bg ciia hgc sinh" bao gom ca nhiing hgc sinh gioi, hgc sinh eo nang khieu va nhiing
hgc sinh eo nguy eo (nhung hgc sinh yeu kem) Trong cuon Tarn doi men de tra thanh nguoi giao vien gioi, tac gia Giselle O Martin-Kniep trinh bay nhiing thii thuat day hgc eu the mang tinh ggi y de giao vien van dung vao timg lop hgc de mgi hgc sinh du la hgc sinh
CO nang khieu, hgc sinh c6 kha nang nhan thiie nhanh hay nhung hgc sinh yeu kem van dat dugc ket qua hgc tap mong dgi Van dung nhiing thii thuat do trong tung lop hgc cu the la ca mot qua trinh hgc tap sang tao khong ngiing ciia nguoi giao vien Dieu nay la mot
su that hien nhien boi le "Giao vien kho c6 the nuoi duong dugc boat dgng hgc tap dich thuc cho nguoi hgc neu nhu ban than hp lai khong tham gia vao qua trinh hgc tap" Cum tu "hgc tap dich thuc" nghe qua don gian nhung de nuoi duong dugc dgng eo do thi khong don gian ehiit nao Hgc dich thuc bao gid cung la mot qua trinh gian nan va bon phan ciia nhung nguoi lam thay la lam the nao de qua trinh do it gian nan hon doi voi nguoi hge Nhiing ggi y eiia Giselle
O Martin-Kniep trong cuon sach nay se giup cac thay, eo giao thuc hien bon phan do mot each CO hieu qua ; , , ) • ( , !
LOI NOI OAU s
Trang 5Viec td chuc dich va xuit ban bO sack quy nay la m6t vitc \km
rat kip thoi va dang ghi nhan cua Nha xuat ban Giao due Viet Nam
trong boi canh Dang, Nha nuoc va nganh Giao due dang quyet tarn
ddi men giao due de dua chat luong giao due len ngang tarn
doi hoi ciia su nghiep cong nghiep hoa, hien dai hoa dat nuac voi
muc tieu cao ca la de dan toe Viet Nam ta "buoc len dai vinh quang
sanh vai voi cac cucmg quoc nam chau" n h u Bac Ho muon van
kinh yeu ciia dan toe ta v i n h i n g mong muon Bo sach la tai heu
tham khao quy cho cac nha quJn l i giao due, cac thay, c6 giao a
tat ca cac cap hoc, hoc vien cao hoc, nghien cuu sinh chuyen nganh
su pham va quan l i giao due
Tuy nhien, eung can nhan manh Aug, npi dung cua bo sach the
hien triet l i va van hoa giao due cua Hoa Ki Mac du y nghia khoa
hoc cua bo sach vugt ra ngoai giol han ciia bien gioi quoc gia va tren
thuc te bo sach da dugc dich ra nhieu thii tieng, cac can bo quan l i
eung nhu cac thay, c6 giao can c6 su van dung sao cho phii hop vcri
dieu kien thirc te ciia timg truong, tung dia phuong Do eung chinh la
khia canh khoa hgc va nghe thuat cua day hoc noi rieng va giao due
not chung
Do CO su khac biet gitra nen giao due Hoa Ki va nen giao due
Viet Nam nen c6 mot so khai niem chua c6 trong von tir vung ciia
tieng Viet Nhung nguoi dich va bien tap da c6 ging het sue minh
de truyen tai ngi dung ciia bg sach mot each chinh xac va de hieu
vai doc gia Viet Nam Tuy nhien, do nang luc ciia nhung nguol dich
va yeu cau ve mat thoi gian nen nhung thieu sot trong ban dich
la dieu khong tranh khoi Cac dich gia va Nha xuat ban Giao due
Viet Nam xin cam ta va tiep thu nhung gop y ciia dgc gia gan xa
Thay mat nhom djch gia
Lfi Vdn Canh
O D A N I I H I R I n i )A I O P HOC
VAI TRO C H U DAO
C U A Q U A N LI L 6P HOC
Giao vien la nguoi dong nhieu vai tro khac nhau trong mot lop hgc, nhung
c h i c chSn mot trong nhirng vai tro quan trgng nhat do la quan l i lop hgc Viec day va hgc c6 hieu qua khong thg d i i n ra 6 mot lop hgc quan l i kem N6u hgc sinh m i t trat t u , khong ton trgng giao vien, hay khong c6 cac ngi quy, khong c6 cac quy t i e ung x u ro rang thi tinh trang hon loan se thuong xuyen xay ra Trong nhung tinh huong nhu vay, ca giao vien va hgc sinh deu
bj anh huong Giao vien phai gang sue de day, con hgc sinh thi hgc dugc it hon so v o i nhiing gi hg phai hgc Trai lai, nhung lop hgc dugc quan l i tot
se tao m o i truong thuc dSy viec giang day va hgc tap Nhung mot lop hgc dugc quan l i t6t khong phai t u nhien ma c6 Viec tao ra m o i truong hgc tap t6t doi hoi phai c6 sir no luc rSt nhi8u va nguoi c6 trach nhiem nhieu nhat
dk tao ra m o i truong do chinh la giao vien
Ngay nay, nhi§u nghien cuu cho thSy, giao vien chinh la nhan to quan trgng duy nhSt anh huong d6n thanh tich hgc tap ciia hgc sinh, hay it nhdt do
eung la nhan t6 quan trgng nhdt va duy nhdt ma chung ta c6 the tac dgng den
D6 minh hga di6u nay, t u kSt qua nghien cuu tren khoang 60 000 hgc sinh,
S Paul Wright, Sandra Horn va William Sanders (1997) khSng dinh nhu sau :
Cac Vk qua cua nghien cuu nay chung minh rang, giao vien la nhan t6
quan trong nh4t anh huong d6n viec hoc tap cua hpc sinh Ngoai ra, cac ket qua eung cho th5y sir khac biet Ion ve tinh hieu qua giua cac giao vien Ham y true tilp va ro rang ciia phat hien nay la viec nang cao chat luong giao due bang each nang cao tinh hi?u qua cua giao vien Day c6 the la nhan to
CHUONG 1 Uni TRCI C H U O R O C O B Q U A R LI LffP H Q C 7
Trang 6t6t hom bat ki cac nhan t6 don le nao khac Nhung giao vien hi^u qua duang
nhu thanh cong vai tat ca cac doi tucmg hoc sinh a cac muc do nhan thuc,
bat chdp su khong dong nhdt trong lap hgc cua hp Neu giao vien giang day
khong hieu qua thi nhirng hoc sinh dugc giao vien do day se khong dat dugc
nhiJng tiln bg tuong ximg trong hoc tap, bat ke nhiing hoc sinh do giong
nhau hay khac nhau nhu the nao ve thanh tich hpc tap (tr 63) [nhan manh " '
a nguyen ban]
Nha nghien cuu Kati Haycock (1998) su dung nhtjng phat hien ciia nghien
cim nay va cac nghien cihi khac ciia William Sanders cung dong nghiep (vi du :
Sanders va Hom, 1994) de phac hoa mot birc tranh an tugng ve tac dong
sau sac ma mot giao vien c6 the c6 doi vai thanh tich hoc tap ciia hoc sinh
Diem cot loi dugc minh hga o hinh 1.1 mo ta su khac biet ve thanh tich giua
cac hoc sinh qua mot nam hoc vai giao vien giang day c6 hieu qua cao va vai
giao vien giang day khong c6 hieu qua
Hinh 1.1 ]
Sir hieu qua cua giao vien i tac dong 161 ket qua cua hoc sinh •
Theo hinh 1.1, hoc sinh
trong lop ciia cac giao
vien dugc xep vao loai c6
hieu qua cao nhat c6 the
tang them dugc 52 diem
phan v i trong thanh tich
hgc tap ctaa minh sau mot
nam hgc Hgc sinh trong
lop cua cac giao vien it
hieu qua nhat c6 the chi
t5ng them 14 diem phan
vj trong suot mot nam hgc
So sanh nay tham chi cgn
4n tugng hom khi mot so
nha nghien cim danh gia
hieu biet ciia hgc sinh tang ^
them khoang 6 diem phan
vj chi dan gian vi cac em truomg thanh hom Ion hon mot tu6i va thu lugm
dugc thong tin, kien thuc mgi tu cugc song hang ngay (xem Hattie, 1992 ;
Cahen va Davis, 1987) Do do, cac giao vien c6 hieu qua thdp dong gop
Giao vien hieu qua nhSt it hieu qua nh^t Giao vien
• B\im phdn vi tdng ISn do tinh hiSu qua cCia gido vidn
3 D\im phan vi tSng I6n do su Wdng th^nh cda hoc sinh
8 Q U A N LI HIEU QUA LOP HOC
khong dang ke vao viec phat trien kien thtxc va kT nang ciia hpc sinh ngoai nhiJng cai ma cac em thu lugm dugc, don gian chi la do cac em da Ian han
mgt tu6i trong xa hgi day ip thong tin ciia chting ta •*
Sanders va cac d6ng nghiep ciia iminh - nhung nguai da tap hop dir lieu tij cac hgc sinh tieu hgc a Tennessee - khong phai la nhung nguai duy nhat neu ra sir khac biet lorn ve thanh tich ciia hgc sinh a cac lop do cac giao vien khong hieu qua so vai cac hgc sinh do cac giao vien hieu qua giang day
Haycock (1998) bao cao cac ket qua tuong tir tu nhirng nghien cuu da thuc hien a Dallas va Boston ^ Toi da di den nhiing ket luan tuang tir trong cong trinh nghien cuu ciia
minh, cho dii toi da ap dung mgt phuong phap hoan toan khac vai phuang phap dugc dung trong cac nghien ciiu da tao nen tang cho cac ket luan ciia Haycock Khac vai nhung nghien ciru dugc thirc hien a Tennessee, Dallas
va Boston dira tren du lieu thu dugc tir hgc sinh qua cac nam hgc, toi da sir dung imgt qua trinh nghien cuu dugc ggi la sieu phan tich de tong hgp nhirng
ket qua nghien cuu a cac truang giang day hieu qua trong 35 nam qua (xem Marzano, 2000a, 2003b) Cach tiep can nay cho phep toi tach rai tac dong cua mgt truang noi chung ra khoi tac dong ciia mgt ca nhan giao vien den thanh tich ciia hgc sinh Hinh 1.2 minh hga cho cac phat hien cua toi
Hinh 1.2
Hieu qua cua nha tnfdng giao vien doi v6i hoc sinh 6 mufc diem phan vi 50
Trudng trung binW giao viSn trung binh
giao vien hieu qua nhSt
Trudng
it hi§u qu^ nhSt/
giao vien hiSu qua nh^t
C H U O N G 1 Uni TRO CHU 0 0 0 CUH QUAn LI LffP HPC
Trang 7D6 hiku tac dong ma mot giao vien c6 the tao ra, hay xem mot trong nam
tinh hu6ng a hinh 1.2 (De biet cac con so tren hinh 1.2 dugc tinh toan nhu
th% nao, xem Marzano, 2000a) Nhu mo ta d hinh 1.2, gia sir m6t hoc sinh
hit dhu a muc 50 diem phan vi trong mon Toan, hoc a mot truong trung
binh vai mot giao vien giang day c6 hieu qua trung binh, thanh tich ciia em
do se v i n a muc 50 diem phan vj sau khoang hai nam hoc, nhu vay la du d6
theo Cling vai cac ban hoc Nhung dieu gi se xay ra vai hoc sinh do neu em
hoc a mot truang dugc xem la mot trong nhimg truang kem hieu qua nhat
va khong may lai hoc vai mot trong nhiing giao vien c6 hieu qua thap nhat ?
Sau hai nam hoc, em se rat tir muc 50 diem phan vi xuong muc 3 diem phan
vj Em do CO the hoc dugc mot chut kien thuc toan hoc nao do, nhung viec
hoc nay rofi rac va khong c6 to chuc nen da mat nen tang mot each dang ke
trong mot thai gian ngan C) tinh huong thu ba, ciing hoc sinh do hoc a mot
truang thuoc loai hieu qua nhat, nhung giao vien cua em lai a muc hieu qua
thap nhat Ket qua la khi vao lap, hoc sinh a muc 50 diem phan v i , sau hai
nam hoc, em do c6 muc 37 diem phan vj Trai vai hai tinh huong truac, tinh
huong thu tu dua ra mot buc tranh rat lac quan Hoc sinh nay khong chi dugc
hoc a truang thugc loai hieu qua nhkt ma con dugc hoc vai giao vien hieu
qua nhat Khi vao lap, em c6 muc 50 diem phan vi nhung sau hai nam hoc,
muc diem cua em la 96 diem phan vj Tinh huong thu nam mo ta mot each an
tugng nhat ve anh huong cua mot ca nhan giao vien CQng hoc sinh do hoc
a mot truang thugc loai kem hieu qua nhat, nhung lai dugc hgc vai mot giao
vien giang day c6 hieu qua nhat Khi hgc xong lap nay, hgc sinh da a muc
63 diem phan vj, nghia la cao han 13 diem phan vj so vai luc bat dau hgc
Tinh huong cuoi cung nay da thuc su cho thay dugc tarn quan trgng ciia ca
nhan giao vien Ngay ca khi ngoi truang hg day dugc danh gia la rat khong
hieu qua, thi ca nhan cac giao vien vSn c6 the lam cho hgc sinh tidn bg hgn
nhieu trong hgc tap
Mac du tac dgng ciia giao vien d6n thanh tich hgc tap ciia hgc sinh la ro
rang, nhung dgng luc khien giao vien tao ra dugc mot hieu qua nhu vay lai
khong dan gian chut nao Nguai giao vien hieu qua phai thuc hien nhilu nhiem
vu va cac nhiem vu nay c6 the phan thanh ba vai tro chinh : (1) lira chgn va
ap dung bien phap giang day mot each hieu qua nh4t, (2) thigt ke chuang trinh
giang day tao thuan Igi cho viec hgc ciia hgc sinh va (3) su dung hieu qua
cac bien phap quan l i lap hgc
Q U A N I f HIEU Q U A LOP HQC
Vai tro dau tien lien quan den cac bien phap giang day va each &p dung
cac bien phap nay NhOng giao vien hieu qua luon c6 nhieu bien phap giang
day di su dung Hg c6 ki nang trong viec ap dung phuang phap hgc tap hop
tac, su dung so do tu duy, biet su dung bai tap ve nha nhu the nao la tot nhit,
biSt sii dung cau hoi va to chuc cong viec nhu the nao Ngoai ra, hg con h\h
nhiJTig bien phap nay nen dung khi nao vai tung hgc sinh cu the va vai tung
ngi dung cu the Mac du viec hgc tap hgp tac c6 the dat hieu qua rat cao trong bai hgc nay, nhung c6 the bien phap khac lai t6t han a mot bai hgc khac Mot vai bien phap chung cho ket qua nghien cuu tot trong viec nang cao thanh
tich ciia hgc sinh dugc trinh bay chi tiet trong Day hoc hieu qua : Nhung bien
phap de nang cao thanh tich cua hoc sinh (Classroom Instruction That Works : Research - Based Strategies for Increasing Student Achievement, Marzano,
Pickering va Pollock, 2001)
Vai tro thu hai lien quan den viec giang day c6 hieu qua la each thiet ke chuang trinh giang day tren lap Dieu nay c6 nghia la nhung giao vien hieu qua thuang c6 ki nang sap xep ngi dung giang day ciing nhu cac bugc thuc hien mot each hgp li Nhung giao vien nay khong dua hoan toan vao pham vi
va thu tu kien thuc trinh bay trong sach giao khoa ma con xem xet nhu cau ciia tat ca hgc sinh cQng nhu ciia tung ca nhan hgc sinh, de tu do quyet djnh ngi dung can dugc nhan manh, quyet djnh cac buac thuc hien ngi dung mot each hgp l i nhat Hon niia, nhiSng giao vien nay ciing rat c6 ki nang xay dung
va bo tri cac hoat dgng hgc tap de trinh bay kien thuc mai a cac hinh thuc khac nhau (vi du, ke chuyen, giai thich, minh bga) va cac phuang tien khac nhau (vi du, trinh bay mieng, trinh bay tren giay, trinh bay c6 su dung video, trinh bay dua tren mang Internet, mo phong, cac hoat dgng thuc hanh)
Vai trg thu ba lien quan den viec giang day hieu qua la quan l i lop hgc Day chinh la chii de ciia cuon sach nay Cac chuong sau se trinh bay chi tiet
va minh hga cac yeu to khac nhau ciia viec quan li hieu qua lap hgc
Tuy nhien, truac khi di sau vao van de quan l i lap hgc, dieu quan trgng cac ban nen nha la mot trong ba vai tro nay deu can thiet nhung chua phai la yeu to dii de viec giang day dien ra hieu qua Dieu do c6 nghia la khong mot vai tro dan le nao dii de dam bao cho viec hgc ciia hgc sinh, nhung neu thieu mot trong ba vai tro do thi chac chan hgc sinh se gap kho khan trong viec hgc
LOP HOC 11
Trang 8Tii\, L o i h ( } khang dinh rang, bien phap giang day hieu qua va viec
thidt ke t6t chuang trinh giang day trong lap hoc dugc xay dimg tren nhn tang
ciia viec quan li hieu qua lap hoc Nhu Long va Frye (1985) giai thich trong
cu6n sach Thuc hien den tan ngay tin'esau : Cam nang qucin U hieu qua lap hoc
{Making It Till Friday : A Guide to Successful Classroom Management),
that hoang duang klii tin rang :
nhiing giao vien hieu qua c6 thS ngan chan moi van de ki luat bang
each cuon hiit hoc sinh vao hoat dong hoc tap thong qua viec sir dung tai lieu
va cac hoat dong hung thii trong lop hpc Sir tiem an doi vai cac van de lai ton
tai ben ngoai nhung yeu to c6 tinh li thuyet do Hoc sinh gap nhung kho khan
a nha c6 the cung gay phien phirc a lop hoc ; hoc sinh c6 van de vai cac ban
trong gia giai lac hay trong lop hoc cung thuong lam lien luy den giao vien ;
hoc sinh c6 sir thay doi tarn trang ciing gay ra nhieu van de Do mai chi la mot
vai trong muon van li do (tr.3 - 4)
I Tuang tir, trong tong ket cac nghien cuu ciia minh, Edmund Emmer, Julie
Sanford, Barbara Clements va Jeanne Martin (1982) ciing luu y :
d tat ca cac cap hoc trong trucmg cong, quan li hieu qua lop hoc da dugc
thua nhan la yeu to ca ban cua giang day hieu qua Neu giao vien khong the
CO dugc su hgp tac cua hoc sinh va khong cuon hiit dugc cac em vao hoat
dong giang day, thi viec giang day hieu qua khong the dien ra Han nua,
viec quan li toi con lam lang phi thai gian tren lap, lam giam thoi gian lam bai
tap cua hoc sinh va lam sa sut chat lugng ciia moi truang hoc tap (tr 13)
Tom t a t Ijch suT nghien cu'u quan l i Idp hoc
Co the khong cucmg dieu khi noi rSng, quan li lop hoc la moi quan tam
hang dau cua giao vien tir truac den nay Tuy nhien, nghien cuu mot each he
thong ve quan li hieu qua lop hoc thi mai chi dien ra trong thai gian gan day
0 day, chung toi chi diem qua cac nghien cuu quan trong nhat ve quan li lap
hoc (De biei them chi tiet va cac thao luan toan dien, xem Emmer, 1984 ;
Brophy, 1996 va Doyle, 1986, 1990)
Co the cho rang, viec nghien cuu quan li lap hoc mot each c6 he thong,
quy mo Ian va dang chu y dau tien la ciia Jacob Kounin (1970) Ong da phan tich
bang video ciia 49 lap 1 va lop 2, ma hoa hanh vi ciia hoc sinh va giao vien
12 QUAN LI HIEU Q U A LOP H o q
]sIhuTig phat hien ciia Kounin sc dugc thao luan sau ban a chuong 5, nhung cung c§n nhac den a day la ong da nhan ra mot vai khia canh quan trong ciia viec quan li hieu qua lap hoc Nhirng khia canh nay la (1) "bao quat la]5 hoc" ; (2) su troi chay va su cuon hut trong liic trinh bay bai hoc; (3) bieu 16 cho hoc sinh biSt hanh vi nao ciia cac em dugc mong dgi d nhiJng thai di6m nhlt dinh va
(4) su da dang va thach thiic trong bai tap giao cho hoc sinh lam tai lap "Bao quat
lap hoc" la su phat hien nhanh chong va chinh xac cac van de ve hanh vi hay cac vAn de hanh vi tiem an va xu li no ngay lap tiic Trong bon khia canh
neu tren thi day la khia canh dang tin cay nhat de phan biet nhirng nguofi quan li
xu4t sic lop hoc vai nhirng nguai quan li trung binh va duai trung binh
Nam 1976, Brophy va Evertson da bao cao ket qua cua mot trong nhiing nghien ciiu quan trong ve quan li lap hoc (cho tai thai diem do) trong mot cuon
sach c6 tira de Hoc tic viec giang day : Mot trien vong phat trien (Learning
from Teaching : A Developmental Perspective) Doi tugng thir nghiem ciia hg
la 30 giao vien tieu hgc c6 nhiing hoc sinh luon tien bg vugt bac ve thanh tich
hoc tap Nh6m so sanh gom 38 giao vien c6 thanh tich trung binh hon Khi do,
nghien ciiu ciia Brophy va Evertson c6 the dugc xem nhu la mot su so sanh
giua cac giao vien xuat sac vai cac giao vien binh thuong Mac dii nghien ciiu tap trung vao nhieu hanh vi giang day khac nhau, nhung quan li lop hgc noi len nhu mot trong nhirng khia canh quan trong ciia viec giang day hieu qua
Trong nhirng dieu hg phat hien ra c6 rat nhieu dieu lien quan den quan li lop hgc
da dugc xac nhan tir cac ket qua truac do cua Kounin Brophy va Everson
(1976) noi ve nghien cuu ciia hg nhu sau :
Nhieu dieu da dugc noi trong cuon sach nay ve cac phat hien cua chung toi lien quan den quan li lap hgc Co le diem quan trgng nhat de ghi nha la phan i ; Ion cac khao sat ve hieu qua cua giao vien cho thay kT nang quan li lap hgc la t
quan trgng nhat de quyet dinh sir thanh cong ciia viec giang day, dii no dugc do bang sir tiep thu kien thuc ciia hgc sinh hay bang sir phan loai theo diem so Do do, cac kT nang quan li la chu yeu va quyet dinh Mot giao vien thieu ki nang quan
li lop hgc chac chan se kliong hoan thanh tot vi^c giang day (tr 27)
Mot loat bon nghien ciiu dugc thuc hien o Trung tam Nghien cim va
Phat trien Giao due cho giao vien a Austin, Texas da danh dau mot moc
quan trgng trong nghien ciru quan li lap hgc Nghien cuu dau tien dugc
C H U O N G 1 U n i T R O C H U D R O C O R Q U A R L I L O P H P C 13
Trang 9tiSn hanh v a i 27 giao vien a cac truong tiSu hoc Nghien cui, m u hai - v d i 51
giao vien a cac truong trung hoc pho thong Ket qua nghien cuu d6i vai
giao vien cac truong tieu hoc dugc bao cao bai Emmer, Everston va Anderson
(1980) Ket qua nghien cuu doi vai giao vien cac truong trung hoc ph6 thong
dugc bao cao bai Evertson, Emmer (1982) va trong Sanford, Evertson (1981)
Ca hai nghien cmi nay deu mo ta, tuang quan ve ban chat va gan bo chat che vai
nhirng hanh dong ciia giao vien c6 lien quan tai hanh v i tap trung hoac hanh v i
quay pha ciia hoc sinh M o t Ian n&a, cac phat hien tru'oc day cua Kounin lai
dugc C l i n g c6 mot each manh me M o t trong nhiJng ket luan quan trong hon
ciia cac nghien even nay la viec chii y sam den quan l i lap hoc ngay t u dSu
nam hoc Day chinh la yeu to quyet dinh de mot lap hoc hoat dgng t6t
Nghien cuu t h i i ba va thii t u ciing dugc thuc hien g cac truofng ti^u hgc va
trung hoc, da xem xet tac dgng ciia viec huan luyen ve phuang phap quan l i
lop hgc dua tren cac phat hien ciia hai nghien cuu dSu tien Nhung phat hien do
dugc bao cao bai Emmer, Sanford, Clements, Martin (1982) ; Emmer,
Sanford, Evertson, Clements, Martin (1981) ; Evertson, Emmer, Sanford,
Clements (1983) N h u Emmer (1984) da mo ta :
Trong hai nghien ciru sau (nghien cuu thu ba va thir tu - ND), su can
thiep dien ra d thai diem bat dSu nam hoc va da dat dugc kk qua trong viec
cai thien each ung xii cua giao vien trong nhilu khia canh, chu kliong phai xii
ca cac khia canh quan li -, hanh vi ciia hoc sinh cung phii hop hon trong cac
nhom lop thu nghiem so vai nhom lop d6i chung (tr 17)
Dong thai, cac nghien cuu nay da xay dung cac buac nghien ciiu va
thuc hanh quan l i lap hgc t u cu6i nhiing nam 1980 d6n nhiJng nam 1990
vai ket qua la hai cuon sach ve quan l i lap hgc da ra dgi : mot cho cSp t i l u
hgc (Evertson, Emmer va Worsham, 2003) va mot cho cSp trung hgc ca
sa (Emmer, Evertson va Worhsham, 2003) D8n nay, ca hai cu6n sach nay
da dugc tai ban tai Ian t h u sau va v i n dugc xem la tai lieu chii y6u cho viec
ap dung nghien cuu ve quan l i lap hgc trong giao due ph6 thong
Nghien cuu ke hogch lap hoc do Jere Brophy thuc hien (xem Brophy,
1996 ; Brophy va McCaslin, 1992) la nghien cuu quan trgng t i l p theg v6
quan l i lop hgc No bao gom cac bai phong win chuyen sau va nhung quan sat
1 4 QUAN LI HIEU QuA LDP HOC
(J6i v o i 98 giao vien, trong do mot so dugc coi la nhung nha quan l i hieu qua
va mot s6 khac thi khong Nghien cuu nay mo ta giao vien cung nhung chi tidt lien quan tai cac d6i tugng hgc sinh dac biet ( v i du, nhirng hgc sinh gay g6 -thu djch, hgc sinh gay g6 - thu dgng, hgc sinh qua h i l u dgng) trong nhung
tinh huong dac biet Nhi8u kk qua nghien cuu cho thay, trong khi cac nha
quan l i hieu qua lap hgc thuong ap dung cac bien phap khac nhau v a i cac d6i tugng hgc sinh khac nhau thi cac nha quan l i kem hieu qua lop hgc lai thuong ap dung cac bien phap nhu nhau ma khong chii y tai doi tugng hgc sinh hay tinh hu6ng Do vay, mot trong nhung khuyen nghi ciia nghien cii-u nay la giao vien nen xay dung mot loat cac " k l nang giiip da" de ap dung vai cac d6i tugng hgc sinh khac nhau (Chuong 4 trinh bay sau han cac ham y trong nghien cuu ciia Brophy)
Bat chSp anh huang sau s^c cua cac nghien cuu nay, quan l i lap hgc
da nhan dugc su tan thanh manh me trong mot nghien cuu toan dien ciia Margaret Wang, Geneva Haertel va Herbert Walberg (1993) Hg da ket hgp k6t qua ciia ba nghien cii-u truac do Nghien cuu thu nhat gom mot ban phan tich ngi dung 86 chuang t u cac tong quan nghien cuu hang nam, 44 chuong
tu s6 tay huang dan, 20 ban bao cao ciia chinh phii va cac uy ban, 11 bai bao tren tap san Phan tich nay dua ra mot danh sach gom 228 bien so dugc xem
la CO tac dgng d§n k6t qua ciia hgc sinh Nghien cuu t h u hai la mot khao sat
134 chuyen gia giao due v a i yeu cSu danh gia tung bien so trong 228 bien so
wk muc do tac dgng ciia chiing den ket qua ciia hgc sinh Nghien cuu thu ba
g6m mot ban phan tich 91 cong trinh t6ng quan cac nghien cuu quan trgng K6t qua cu6i cung ciia phan tich tong quan khong 16 nay la quan l i lap hgc
dugc x6p dung dau ve tac dgng ciia no den thanh tich ciia hgc sinh
T o m tai, viec nghien cuu trong suot 30 nam qua cho thay, quan l i lop hgc
la mot trong nhirng y8u t6 q u y l t dinh ciia viec giang day hieu qua Nhieu nghien cuu va nhieu cuon sach dugc xuat ban da trinh bay cac dac diem ciia quan l i hieu qua Igp hgc Vay cuon sach nay se cung cap ngi dung gi mai ? ChSc chSn, cuon sach nay se khang dinh nhiing ket qua va khuyen nghi t u nhigu nghien cuu truac Tuy nhien, nhiau khuyen nghi trong cuon sach nay dugc dua ra dua tren mot phuang phap luan nghien cuu m a i chua dugc ap dung truac day v a i cac nghien cuu quan l i lap hgc Phuang phap luan do la
sieu phan tich -A^ ; ^ P t
CHUONG 1. uni T R O C H O nno cun oufin L I Lfrp H O C 15
Trang 10Sieu phan tich va quan li Idp hoc
Sieu phan tich la mot phuong phap nghien cuu dugc nha nghien cuu Gene
Glass va cac cgng su chinh thuc xay dung vao dau nhirng nam 1970 (xem
Glass, 1976 ; Glass, McGaw va Smith, 1981) Noi mot each don gian, do la
ki thuat ket hgp djnh lugng cac ket qua tu nhilu nghien cuu Ngay tu khi mai
ra doi, no da dugc su dung rgng rai trong cac ITnh vuc giao due, tarn li
va y hgc Tac dgng manh mg ciia sieu phan tich den cac ITnh vuc nghien cuu
nay dugc neu trong cuon sach Khoa hoc danh gid nhu thi nao : Cdu chuyen
ve sieu phan tich (How Science Takes Stock: The Story of Meta-Analysis) ciia
Morton Hunt (1997)
Trong thuc te, phuong phap nghien cuu nay cho phep chiing ta xay dung
nhung khai quat hoa ve giao due, tam li va y hgc ma truac day chua c6
Mot cau hoi c6 tinh logic la : Tai sao hanh dgng don gian ciia viec kit hgp
cac ket qua tu nhieu nghien cuu lai c6 sue manh d6n nhu vay ? Cau tra lofi la
bat ki mot nghien cuu don le nao, du dugc xay dung tot dSn dau, cQng se
CO "16i khong kiem soat dugc" anh hucrng d6n kk qua eiia no minh hga
dieu nay, chung ta hay xem mot nghien cuu dugc thiSt kk hoan hao, phan tich
tac dgng ciia mot bien phap quan li lop hgc eu thS dSn hanh vi cua hgc sinh
Nghien cuu nay chia ngau nhien hgc sinh thanh hai nhom - mot nhom ap dung
bien phap (nhom thu nghiem) va mot nhom khong ap dung (nhom d6i chung)
Nghien cuu c6 the dam bao chae chdn rang, ca hai nhom lam mgi viec chinh
xae nhu nhau, tru bien phap quan li lop la boat dgng dang dugc nghien cuu
Ngay ca voi muc do kiem soat chat che nay, cac ket qua eiia nghien cuu van c6
the bi anh huong boi loi khong kiem soat dugc Vi du, each do hanh vi ung xu
ciia hgc sinh c6 the khong nhay cam (khong phat hien dugc) voi mot s6 hanh vi
quan trgng doi voi nghien cuu; hoae viec gi do khong lien quan din nghien cuu
CO the xay ra voi cac hgc sinh trong nhom thuc nghiem hay nhom d6i chung
nhung lam anh huong d6n hanh vi cua hgc sinh,
Trong thuc te, hau nhu khong thl ki6m soat dugc tat ca cac 16i trong
mot nghien cuu Do la li do tai sao cac nha nghien cuu gan cho cac kk qua
cua hg mot do do xac suat Khi cae nha nghien cuu thong bao kk qua ciia hg c6
y nghia a mue 0,05, hg mu6n noi rang chi c6 mot kha nang rat nho - chua din
5 trong 100 kha nang - de nhijng ket qua exia hg eo 16i khong kilm soat dugc
16 Q U A N LI Hieu Q U A LOP H Q C
trong nghien cuu Khi cac nha nghien cuu thong bao kit qua ciia ho c6 y nghia
(3 rnuc 0,01 nghia la hg mu6n noi rang con s6 nay tham chi con nho hon, tiic
la kha nang cac kit qua c6 loi khong kiem soat-dugc chua den 1 trong so 100 ]^a nang Bang each kit hgp cac kit qua cua nhilu nghien cuu, chung ta c6
thI noi chac chan hon nhilu so voi khi chung ta chi thuc hien mot nghien cuu
don le, rang bien phap nao do hieu qua hay khong hi?u qua Khai ni^m nay se (ju(?c xem xet chi tilt hon a chuang 2 i*:- ; ^
DI vilt cu6n sach nay, toi da thuc hi?n sieu phan tich cac kit qua tu horn
100 bao cao rieng le Toi sg trinh bay, bang nhiing thuat ngu khong mang tinh chuyen mon, nhiing kit qua ciia sieu phan tich do trong toan bg cu6n sach n^y va chiing la nin tang cho cac khuyin nghi ctia toi (xem Phy luc de bilt chi tilt hom vl sieu phan tich va Marzano, 2003a vai cdc s6 li9u cy thI)
mnh 1.3
Kgt qua si§u phSn tfch cOa bfin ygu t6 qu^n If
Yeu to He s o t d c dong trung binh Sodoiti/cing nghien curu nghien cihj So lirong hanh vi sai pham So phan v| giim
Noi quy va quy tac Cfng xif -0,763 626 10 28
M6i quan he thay - tr6 -0,869 1 110 4 31
Lini y : TSt ca hp s6 tac dong c6 y nghia 0 mirc 0,05 ^ , ,
Nhu dugc thI hien a hinh 1.3, sieu phan tich ciia toi tap trung vao bon
ylu t6 chung ciia quan li hieu qua lop hgc : (1) noi quy va quy tac ung xu, (2) can thiep ki luat, (3) mSi quan he thay - tro va (4) dinh huang tarn li
Cac chuong sau cua cu6n sach sg tap trung vao cac yeu to nay (eung voi
mot vai ylu t6 khae) Tuy nhien, hay xem qua y nghTa ciia cac diem phan vi
dugc trinh bay d hinh 1.3 Cot thii tu bieu thi s6 lugng nghien ciiu dugc dung
de khao sat tiing ylu t6 trong b6n ylu t6 tren Cot thii ba cho biet tong so hgc sinh trong cac nghien cuu nay Cot thu hai.thliii^nJie.so tac dgng-tnm^ binh
ciia bin ylu tl chung ve quan li lap hpistij V', i S \' i ' H U A N
fHuoNr, 1 uni T R O C H U ono cun auAn Li Lfrp H O C | 17
Trang 11He s6 tdc dpng la mot chuSn do luong duac dung trong M C H phan tich
Trong khuon kh6 ciia cu6n sach nay, he s6 do cho ban bigt muc dp khac biet v6
hanh vi ma ban c6 t h i ki vong giua cac lop c6 ap dung hieu qua mot bien phap
nao do ciia quan l i lop hoc vai nhijng lop khong ap dung no
De minh hpa, hay xem he so tac dong trung binh ciia viec can thiep ki luat,
nhu dugc the hien a hinh 1.3, he s6 nay la -0,909 He s6 trung binh nay dugc
tinh dira vao ket qua tu 68 nghien cihi tren 3322 hgc sinh He s6 tac dong
trung binh -0,909 c6 the dugc hieu la a cac lop hgc ap dung hieu qua cac bien
phap ki luat thi s6 ikn vi pham ki luat trung binh it horn 0,909 dp l?ch chudn
so vai s6 \an vi pham ki luat trung binh trong nhung lop khong ap dung hi?u
qua cac bi?n phap ki luat
Mot trong nhihig uu diem ciia vi^c sir dyng h? s6 tdc dpng 1^ chung ta c6
the chuyen doi he so nay thanh sir thay doi ve diem phan vi tuang ung vai s6
ihn vi pham ki luat trung binh xay ra trong lop hpc Hay cpi hanh vi vi pham
la bat ki hanh vi nao ciia hpc sinh ma khong dugc giao vien ung hg Mot hanh
vi vi pham c6 the la v6 hai, chang han nhu khi hgc sinh noi chuyen rieng vai
ban ben canh hoSc nghiem trgng nhu viec hgc sinh khong ton trgng giao vien
Nhu vay, a vi du nay, chung ta chi quan tam d i n so \hn vi pham ki luat trong
lop hgc chu khong phan biet muc do nghiem trgng ciia cac hanh vi vi pham
ki luat do He so tac dgng trung binh -0,909 ciia can thiep ki luat noi len
dieu gi ? Trong truang hop nay, he s6 tac dgng -0,909 thg hien a muc giam 32
diem phan vi tuang ung vai so Ian vi pham ki luat trong lap (dS hiku them
he so tac dgng dugc the hien bang nhiang thay doi tinh bang dikm phan vi nhu
the nao, xem phan Phu luc) Dieu nay c6 nghla la, s6 Ian vi pham ki luat trung
binh trong cac lop ap dung hieu qua cac can thiep ki luat se a muc phan vi thu 18
theo su phan bo cac hanh vi vi pham ki luat a nhiJng lap khong ap dung hieu qua
cac can thiep ki luat
De hieu sau han ve viec phan bo hanh vi vi pham ki luat, chiing ta hay xem
hinh 1.4 Hay gia su rang, so \an vi pham trung binh m6i ngay la 10 a nhung
lap khong ap dung cac can thiep ki luat va do lech chudn la 5,0 Di6u nay
dugc minh hoa trong phan bo a ben phai trong hinh 1.4 Trong phan b6 chuSn,
dieu nay c6 nghla la trong mot s6 ngay nao do s6 \an vi pham ki luat se
nhieu hgn 10 Thuc ra, chiing ta c6 the du doan rang trong mot s6 ngay nao do
so Ian vi pham ki luat se la 2 (hoac Ian han 2) do lech chuSn tren trung binh
18 QUAN Li HIEU QUA LOP HOC
1 yc la, trong mot s6 ngay, cac lop nay c6 the c6 tai 20 Ian vi pham ki luat
Mgugc lai, trong mot s6 ngay nao do, s6 \hn vi pham ki luat c6 thg la 2 dp lech
chuSn duai trung binh - tiic la mot s6 ngay nao do khong c6 hien tugng vi pham
ki luat Noi each khac, cac lop khong ap dung cac can thiep ki luat c6 thi c6
nhiJng ngay hien tugng vi pham ki luat xay ra khong nhieu va c6 nhung ngay hien tugng vi pham ki luat xay ra nhieu han, nhung so Ian vi pham ki luat
trung binh se la 10 l4n trong mot ngay Bay gia ta hay xet phan bo a phia
trai hinh 1.4, minh hga cho nhirng lop ap dung hi?u qua cac can thi?p ki luat
d day, s6 \an vi pham trung binh la 5,46 va do lech chuan la 5,0 Vao nhihig
ngay nghiem trpng, cac lap nay c6 din 15,46 l§n vi pham ki luat; con nhiing ngay kha han, cac lop nay c6 th6 khong c6 hi?n tugng vi pham ki luat nao
Hinh 1.4
H$ s6 i&c dfing cCia cdc can thiSp kT ludt
Phan b6 xac su^t
cac hanh vi vi pham doi v6i nhumg I6p
dp dung — • can thiep ki luat
Phan h6 xkc su^t
cac hanh vi vi pham doi v6i nhiifng I6p
< khong dp dung can thiep l<i iuat
S6 Ian vl pham trung binh 5,46
nhiing lap ap dung hieu qua cac can thiep ki luat, ve ca ban, it han a cac lop
khong ap dung cac can thiep ki luat Sau mot nam, viec giam hanh vi vi pham dem lai mot khong khi khac biet ro ret giua hai lop hgc nay Trong vong mot nam, cac lap ap dung cac can thiep ki luat se c6 khoang 980 hanh vi vi pham, trong khi cac lop khong ap dung se c6 khoang 1 800 hanh vi vi pham
r-ui r/~>Mr- 1 iini T n h rHi'i nofi ni'ia n i i A n i i i &o unr 10
Trang 12Cac he so tac dpng dugc mo ta a hinh 1.3 gan nhu da chung minh dugc
viec su dung hieu qua cac bien phap quan h' lop hgc c6 thd lam giam dang ke
su Ion xgn trong lop Cac kk qua sieu phan tich ciia toi cung chung minh tac
dgng ciia viec su dung hieu qua cac bien phap quan li lop hgc dan muc dp
tham gia cac hoat dgng tren lop va ket qua hgc tap cua hgc sinh (xem
hinh 1.5)
Hinh 1.5 cho hik ring, nhiing lop ap dung cac bi?n phap quan li hi$u qua
lop hgc c6 ti 1? hgc sinh tham gia vao c^c hoat dgng tren 16p la 0,617 dg l?ch
chuan cao hon a nhihig lop khong ap d\ing bi?n phap quan li hi^u qua lop hgc
Dieu nay th8 hi^n a s\c tSng 23 dikm phan vj trong cdc hoat dgng tren lop
Hinh 1.5 ciing chi ra rSng, cac lop ap dung bi?n phap quan li hi?u qua lop hgc
d^t muc thanh tich la 0,521 do l?ch chudn cao hon thanh tich a cac lop khong
ap dung bi?n phap quan li hi^u qua lop hgc, diSu nay th8 hi?n d vi?c tang 20
di6m phan vi trong k6t qua Noi each khac, sieu phan tich ciia toi chi ra rang,
trung binh, hgc sinh a nhvmg lop ap dung cac bien phap quan li hieu qua lop
hgc CO so diem thanh tich cao hon 20 di6m phan vi so vai hgc sinh a cac
lap khong ap dung bien phap quan li hieu qua lop hgc Bang nhi6u each do,
ta thay quan li hieu qua lop hgc c6 tac dgng manh me d6n hgc sinh
Hinh 1.5
Tac dgng cOa quan li I6p hgc den mure d6 tham gia cac hoat d6ng tren I6p ket qua hpc tap cCia hpc sinh
trung binh So doi tudng nghien ciiru nghien ciiru So lupng phan vj tdng So
MLTC do tham gia
cac hoat dpng tren I6p +0,617 784 7 23
Chiiy : Tat ca cac he s6 tac dpng c6 y nghia a muc 0,05
Cac nha quan li hieu qua Idp hoc la do bafm sinh hay do du'dc
dao tao ?
Mac du dac diem ciia nguai quan li hieu qua lop hpc la rk ro rang va tham
chi CO phan hien nhien theo true giac, nhung dilu eo thk chua ro la lam sao
(jg ban CO the tra thanh mot nguai quan li hieu qua lop hgc Ban c6 the dat
cau hoi : Cac nha quan li hieu qua lap hgc la do bSm sinh ? hoSc, lieu ban c6 thi tra thanh nguai quan li hieu qua lop hgc khi ma ban con chua phai la nguai quan li t6t ? May thay, cau tra lai la nhung nguai quan li hieu qua lop hpc la do dupe dao tao ma nen Nhijng giao vien quan li hieu qua lop hpc la nhung nguai hilu va bi8t ap dung cac bien phap cu thi Su hiSu biet va ren luyen cac bien phap nay c6 th6 lam thay doi hanh vi ciia giao vien Hanh vi do lai tu no din din su thay d6i hanh vi a hpc sinh va cuoi ciing tac dpng tich cire den ket qua
ciia hpc sinh Mpt ihn nua, bang chung nghien cuu lai ling hp khang dinh nay
minh hpa, hay xem nghien cuu cua Walter Borg va Frank Aseione (1982) Nghien ciju nay eo su tham gia ciia 34 giao vien tieu hpc - nhung nguofi dugc phan cong ng§u nhien vao cac lop thuc nghiem va doi chijng Cac nha nghien cuu da thSy rang : (1) nhijng giao vien dugc huan luyen ap dung cac bien phap quan li hieu qua lap hgc (nhom thuc nghiem) su dung cac bien phap nay t6t han nhirng giao vien chua dupe huan luyen (nhom doi chiing), (2) hpc sinh ciia cac giao vien trong nhom thuc nghiem it vi pham ki luat han
va CO ti le tham gia vao cac hoat dpng tren lap cao han hpc sinh trong nhom
d6i chtjng
Mpt trong nhung phat hien triln vpng nhSt tu cac nghien cuu wk qua trinh
tra thanh nguai quan li hieu qua lop hpc la giao vien eo the hpc dupe ki nang nay kha nhanh Vi du, trong nghien cuu vai khoang 40 giao vien trung hpc ph6 thong dugc phan cong ngau nhien vao cac nhom thuc nghiem va cac nhom d6i chung, Emmer, Sanford, Clements va Martin (1982) da nhan ra rang,
ki nang quan li lap hgc ciia giao vien c6 th6 dugc cai thi?n mot each dang ke,
tham chi chi chn can thi?p dan gian bang vi?c cung cdp cho hg mgt quyen sach
huomg din va t6 chuc cho hg hai bu6i hoi thao Emmer va cac cgng sy:
ciia ong da mo ta nhu sau : ,
Cach tiSn hanh thuc nghiem trong nghien cuu chu ylu la cung cap thong tin, khong c6 ca hoi cho cac y kien phan hoi, thuc hanh c6 huong dan, !
chin doan voi nhung can thiep c6 muc dich, hoac ting ho va khuyen khich
lien tuc tu nhan vien hay d6ng nghiep Vi vay, each tiSn hanh nay phii hop
vai kieu dugc xem nhu mgt su can thiep tai thilu (tr 65) Nhung kat qua tuang tu v6 su can thiep t6i thilu d6i vai giao vien tilu hgc
cung dugc Emmer, Saniord, Evertson va Clements (1981) dua ra
.n T n r o u M n n n n u Q n i l A n I 1 I i t p Hnn 9i
Trang 13C u o n s a c h n a y du'dc c a u true nhu' t h e n a o ?
Bay chuong con lai trong cu6n sach nay trinh bay chi tik ban nhidu khia
canh khac nhau ciia quan h' Idp hoc Chuong 2 de cap den npi quy va cac
quy tic ling xu trong lop hoc Chucmg 3 thao luan ve cac can thiep ki luat
Chuong 4 tap trung vao m6i quan he thay - tro Chuong 5 de cap dSn
dinh huong tarn h' Chuong 6 dua ra mot quan diem hoan toan khac ve quan
h' lop hoc Thay vi xem xet viec giao vien c6 the lam gi de tang cuong quan
li lop hoc thi chuong nay lai xem xet vai tro ciia hoc sinh trong viec quan li
hieu qua lop hoc Thirc t6, chuong nay thao luan ve trach nhiem ciia hoc sinh
doi vai quan l i lop hoc Chucmg 7 xem xet viec bat dau nam hoc theo each
nhu the nao de dam bao mot su khoi dau tot cho viec quan l i Cuoi cimg,
voi su thay doi tu vai tro ciia ca nhan toi boi canh lop hoc dugc de cap
tu chuong 2 d6n chuong 7, chuong 8 xem xet vai tro cua nha truong trong
cong tac quan l i
Moi chuong deu bat dau bang viec can nhac cac van de ve nghien cuu
va li thuyet Tiep theo, xem xet cac chuong trinh cu the dac biet manh a mot
khia canh nao do cua quan l i lop hoc Trong tam cua moi chuong la phan
CO tua de "Coc bu&c hanh dong" Do la nhirng ggi y cu the cho giao vien
dung lop
Tom tat
R6 rang, ca nhan m6i giao vien dung lop c6 the c6 tac dong Ion den
ket qua cua hoc sinh Trong ba vai tro cua giao vien dung lop - lua chpn
bien phap giang day, thiet ke chuong trinh giang day va ap dung cac bifn
phap quan l i lop hoc - thi quan l i lop hoc la nen tang Nghien cuu ve quan
li lop hoc va phuong phap sieu phan tich trong cuon sach nay khang dinh
cho luan diem tren
22 QUAN LI HIEU QUA LOP HQC
N O I Q U Y
Co le khia canh ro rang nhk cua quan l i hieu qua lop hpc 1^ viec thilt
k^, thyc hien cac npi quy va quy tac ung xu tren lop Emmer, Evertson va Worsham (2003) cho thay su can thiet phai c6 cac npi quy va quy tac ung xu tren lop bang each giai thich nhu sau :
Cac npi quy va quy tac umg xu d moi lop hoc la khac nhau, nhung tat ca cac lap hoc dugc quan li hieu qua deu can den chiing Giao vien khong the giang day, hoc sinh khong the hoc tap hieu qua neu khong c6 cac quy dinh ve hanh vi ung xir, nhu khi nao hoc sinh dugc di lai trong lop hoc hoac nixrng hanh dgng thuomg xuyen ngat lai giao vien, gay roi cac ban thi xir li nhu the nao
Tuy nhien, viec sir dyng cac npi quy khong hi^u qua va thieu cac quy tic ung xir
cho cac hoat dgng thuang nhat trong lap hgc, nhu vi?c kiem tra sT so hgc sinh
CO mat, tham gia thao luan, ngp bai t$p ho$c ki8m tra bai c6 ihk gay lang phi thai gian va lam giam s\c t^p trung, chii y ciia hgc sinh (tr 17)
Cho dii doan nay dupe trieh trong mot eu6n sach giao khoa ve quan l i lop hpe cap trung hoe eo so, nhung cac tac gia ciing eo cung nhan djnh ve cac npi quy va quy tac ung xu ca ban (Evertson, Emmer va Worsham, 2003) Mae du hai thuat ngii nay thinh thoang dupe dung thay the Ian nhau, nhung npi quy va quy tac ung xu c6 mot so khac biet quan trong Ca hai deu chi su
ki vpng eho cac hanh vi Tuy nhien, npi quy xac dinh nhiing ki vpng hoac tieu chuan chung, con quy tac ung xu truyen tai sir ki vpng doi voi nhung hanh vi cu the (Evertson va eac cpng su, 2003 ; Emmer va cac epng su, 2003)
C H U O N G 2 nOl QUV Uft QUV iflc U P G KU" 23
Trang 14Vi du, mot giao vien c6 the thiet lap noi quy "Ton trong nguai khac va tai san
cua ho" Chi rieng mot noi quy nay cung keo theo mot loat cac hanh vi dugc
ki vpng Tuang tir, giao vien cung c6 the thiet lap cac quy tac ung xu cu the
d6i voi viec thu bai tap, nop bai muon, tham gia thao luan trong lop hoc,
nhiing ki vong nay kha ranh mach ve ban chat
Nghien cuTu va li thuyet
Nhu da thao luan a chuong 1, cac phat hien tir phuomg phap sieu phan
tich ciia toi lam ca so cho cac khuyen nghi duac dua ra trong cuon sach nay
Hinh 2.1 trinh bay ket qua ciia sieu phan tich lien quan dkn cac noi quy va
quy tac ung xu
Hinh 2.1
H§ s6 t^c (I6ng 66i v6i c^c n6i quy quy t i c Ctng xit
He so tac dong trung binh
Khodng tin ciy
95%
So do! tiTdng nghien curu
So lUOng nghien ciiru
So phan vj glim hanh vi
Hang dau tien a hinh 2.1 the hien he so tac dong trung binh ciia viec de ra
va thuc hien cac noi quy, quy tSc ling xii trong lop hoc noi chung Trong 10
nghien ciina tren 636 hoc sinh thi he so tac dong trung binh la -0,763 Hinh 2.1
Cling cho biet he so tac dpng trung binh ciia viec dh ra va thuc hien cac npi quy
va quy tac umg xu a ckp trung hpc ph6 thong, trung hpc ca so va cuoi ti6u hoc
Truac khi xem xet he s6 tac dpng a cac bac hpc naY' hay tap trung vao he s6
tac dpng trung binh-0,763
O U A N I i HIFIJ Ol lA 1 r'lp l~ir^r
He s6 tac dpng nay chi ra rang, a cac cap, lop hoc khac nhau thi s6 hanh
vi sai pham trung binh trong nhung lap thuc hien hieu qua cac noi quy va
quy tic ling xu c6 28 di^m phan vj thap han so hanh vi sai pham tri^ng binh
a nhung lop khong thuc hien Hinh 2.1 ciing cung cap thong tin chua dupe
trinh bay trong phSn thao luan a chuang 1 ve he so tac dpng (cu the a cot ghi khoang tin cay 9 5 % ) Khoang each do doi vai he so tac dpng trung binh -0,763
la tu -0,598 den -0,927 Hieu khoang each nay la gi se giiip ma rpng thao
luan v8 tac dung cua phuang phap sieu phan tich
Hay nha lai, a chuang 1 toi da mo ta sieu phan tich la mot phuang phap
kk hap dinh lupmg ket qua tu nhieu nghien cuu Trong truang hap nay,
nhu'ng ket qua tu 10 nghien cuu dupe tong hop de dua ra he so tac dpng trung binh -0,763 cho cac npi quy va quy tac ung xu Ngoai ra, toi da dua ra nhan
xet rSng sieu phan tich cho phep chiing ta chac chan han ve ket qua ciia minh,
vi s6 hpc sinh tham gia trong mot sieu phan tich nhieu han so vai mot nghien cuu dan le Doi vai viec de ra va thuc hien cac npi quy, quy tac ling xu,
he so tac dpng trung binh dupe dua ra a hinh 2.1 c6 so doi tupng nghien cuu
la 636 hpc sinh trong 10 nghien cuu M6i nghien ciiii trong so 10 nghien cuu nay deu c6 so doi tupng nghien cuu khoang 60 hpc sinh Khi cac nha nghien cuu chi CO 60 hpc sinh trong mot nghien cuu, duang nhien hp se khong
tin tuang nhieu vao ket qua ciia minh He so tac dpng ma hp quan sat c6 the
la kha Ian, nhung do c6 the la do 16i khong kiem soat dupe da dS cap a
chuang 1 V i du, hpc sinh a nhirng lop thuc hien cac npi quy va quy tac ung
xii ve ban chat c6 the it gay roi han hpc sinh a nhiJng lap khong thuc hien
cac npi quy va quy tac ung xii Noi chung, cang c6 nhieu nghien ciiu va trong moi nghien cuu lai cang c6 nhieu so doi tupng nghien ciiu thi loi khong kiem scat dugc cang c6 xu huong tu' loai bo va cac ket qua cang dang tin cay han
d hinh 2.1, dp tin cay ciia tung he so tac dpng duac bao cao a cot
khoang tin cay 9 5 % cho biet pham vi cua he so tac dpng ma a do chiing
ta chac chan den 9 5 % ring se thky he s6 tac dpng thuc nSu nghien cuu
khong CO loi Do do, hinh 2.1 cho chiing ta biet chac chan den 9 5 % rang
he so tac dpng thuc nho nhat do thuc hien cac npi quy va quy tSc ung xu
(neu khong c6 16i khong kiem soat dupe trong mot nghien cuu) la -0,598
Ion nhat la -0,927 Noi each khac, chiing ta van khong chic chan rang
he so tac dpng -0,763 dupe bao cao c6 bj lam sai lech bai 16i hay khong
No CO the cao hoac thap mot each gia tao, nhung chiing ta c6 the noi rang
Trang 15vai khoang tin cay 95% thi he s6 tac dong thuc c6 le khong nho han -0,598
va khong Ian hoTi -0,927 Dieu do khien chiing ta tin tuong viec de ra
va thuc hien cac noi quy, quy tac ung xir c6 tac dong ro rang din hanh vi
ciia hoc sinh Thuc te, bat ki khoang tin cay nao khong bao gom 0,00 dugc
hiSu la "c6 y nghia a muc 0,05"
6 hinh 2.1, khong c6 khoang tin cay nao bao gom 0,00 ; do do, he so tac
dong CO y nghia a muc 0,05 Khi ban doc cac chuong con lai ciia cuon sach nay,
ban se thay rang (bang each xem xet khoang tin cay 95%) tat ca cac he so tac
dong dugc bao cao tu sieu phan tich ciia toi la c6 y nghTa a miic 0,05 Thuc t6
chi CO mot he so tac dong den gan muc 0 xuat hien a hinh 2.1 De minh hoa
ro hon ve khai niem khoang tin cay, hay xem xet sau hon he so tac dong nay
I (•
Nhu dugc mo ta a hinh 2.1, cac he so tac dong trung binh doi vai trung hpc
pho thong, trung hpc ca sa, cuoi tieu hpc Ian lupt la -0,772, -0,617 va -0,772
(Khong CO cac so lieu de tinh toan he so tac dpng trung binh doi vai dau tieu hpc)
Nhiing so lieu nay la c6 thuc Theo thao luan a tren, chiing ta biet ca ba he so
tac dpng nay la c6 y nghia a muc 0,05, bai vi khoang tin cay cua chiing khong
bao gom 0,00 Tuy vay, du khoang tin cay doi vai trung hpc ca so khong bao
gom 0,00, nhung no a gan 0 ; tu -0,059 den -1,293 Dieu nay c6 nghia la
chiing ta chac chan den 95% rang he so tac dpng thuc ciia cac npi quy va quy tac
ung xu den hanh vi ciia hpc sinh cap trung hpc ca sa c6 the Ion a miic -1,293
hoac nho a muc -0,059 Day la mot khoang each kha Ion va khiln chiing ta
khong tin tudng nhieu vao he so tac dpng trung binh doi vai cap trung hpc
ca sa nhu vai cac cap hpc khac Li do tai sao chiing ta it tin tuong han vao miic
trung binh nay the hien ro rang a hinh 2.1 Muc trung binh -0,617 dugc d\ra
tren mot nghien cuu c6 so doi tugng nghien ciiu la 48 hpc sinh V i c6 qua it
doi tugng trong nghien cuu nay nen chiing ta phai thiet lap mgt khoang tin c^y
rpng quanh miic trung binh Phai chSng, dilu nay se khiln chiing ta nghi ngd wh
hieu qua cua cac npi quy va quy tac ung xu a cap trung hpc co sa ? Chac chan
la khong No van c6 y nghia a miic 0,05, la chuan thong thuang trong nghien ciiu
giao due Ngoai ra, can cii vao khuon mau ciia he so tac dong dugc noi den trong
suot cuon sach nay, toi c6 the tin tuong noi rang neu c6 them nhCrng nghien cuu
khac nua ve tac dong ciia cac noi quy va quy tac ung xu a cap trung hpc co so
thi khoang tin cay se nho hon nhieu, don gian vi chiing ta co nhieu hpc sinh hon
de tinh muc trung binh ;, , ,
2fi OUAN LI HIFU n[)A I OP H o r
Tuy nhien, tinh hu6ng nay minh hoa tinh logic va didm manh ciia pliucnig
phap sieu phan tich Khi t6ng hop ket qua tu nhilu nghien ciiu, ban co thk noi vai su chac chSn Ion hon rSng mot bien phap quan li lop hpc nao do (h»y hit ki
mpt bien phap nao khac ma ban dang nghien ciiu) co tac dpng ro rang dSn hanh vi va ket qua ciia hpc sinh
Ngoai cac he so tac dpng dugc mo ta o hinh 2.1, nghien cuu ve moi truong gia dinh ciing cho thay tam quan trgng ciia cac npi quy va quy tac ling xii V i dy, trong mpt nghien ciiu hon 69 000 cap cha me va con cai, Xitao Fan va Michael Chen (2001) da tim ra he so tac dpng 0,26 doi vai viec thiet lap cac npi quy
va quy tac ling xu d nha den ket qua hpc tap ciia hpc sinh Dieu nay co nghia
la, viec de ra cac npi quy va quy tac ung xu a nha co lien quan den viec tang them 10 diem phan vi trong ket qua ciia hpc sinh a truong Co the viec su dung diing cac npi quy va quy tac ling xu a nha giiip phat trien tinh each d hpc sinh, khien cac em cu xii tot hon a truong va ket qua hpc tap tot hon Tuang tu, trong mpt nghien cuu 2 000 hpc sinh trung hpc pho thong, Ellen Slicker (1998) da tinh dugc he so tac dong -0,79 doi voi viec thuc hien cac npi quy va quy tac ling xu o nha den hanh vi ciia hpc sinh o truong Dieu nay
CO nghia rang, viec su dung hieu qua cac npi quy va quy tac ling xu a nha lien
quan den viec giam 29 diem phan vj doi vai hanh vi gay roi a truong Cac nha nghien ciiu khac (Christenson, Rounds va Gomey, 1992 ; Martini, 1995) ciing cong bo nhieu ket qua tuong nr
Ro rang, nghien ciiu nay ung hp quan diem cho rang viec de ra va thuc hien cac npi quy a lap hpc va a nha co tac dpng manh den hanh vi va ket qua hpc tap ciia hpc sinh Tuy nhien, nghien ciiu ciing chi ra rang, khong nen
ap dat don thuan cac npi quy va quy tic ung xii len hpc sinh Thay vao do,
vi^c de ra cac npi quy va quy tac ling xii phu hgp phai co lai giai thich va sy nhat tri ciia ca nhom Dieu nay da dugc chiing minh trong mpt nghien ciiu cua Brophy va Evertson (1976) Trong nghien cuu nay, hp da so sanh phuong phap giang day ciia cac giao vien c6 hpc sinh thuong dat ket qua cao hon mong dpi vai phuong phap ciia mpt nhom giao vien dupe chpn ngau nhien Hp viet:
Cac giao vien thanh cong han da danh nhieu cong siic de giai thich noi ^ quy va li do cho hpc sinh Dieu nay la quan trpng de giiip hpc sinh thay dugc sir can thiet ciia noi quy va chap nhan no Trai vol viec chuan bj can than de
CO sir giai thich ro rang va linh hoat trong vi^c I'rng pho vai cac tinh liuong,
Trang 16cac giao vien it thanh cong hem thuang khong dira ra noi quy gi ca (do do
ho thuong dua ra cac quyet djnh bat nga lam sao lang nhiem vu giang day),
hoac CO nhieu noi quy cu the qua muc va chang c6 y nghia gi (tr 58 - 59)
Trong cuon Ki lugt vai long tu trong (Discipline with Dignity), Richard
Curwin va Allen Mendler (1988) cung binh luan vS t§m quan trong ciia viec
hoc sinh dong gop y kien khi thiet lap cac noi quy va quy tic ung xir trong
lop hoc Ho noi rang, cac noi quy va quy tac ung xu trong lop hoc nen dugc
xem nhu mot "hgp d6ng" (tr 47) giira giab vien va hgc sinh
Mot Ian nua, nghien cuu \h moi trucmg gia dinh c i i n g khang dinh sir cSn
thiet ciia viec thuoTig lugng cac ngi quy va quy tSc ung xu hem la ap dat
Nghien cuu cua Slicker chi ra rang, viec thuang lugng cac ngi quy va quy tSc
ung xu a nha c6 he s6 tac dgng -0,47 d6n hanh vi cua hgc sinh a trucmg khi so
sanh vai cac ngi quy va quy tac ung xu bi ap dat mot each cung nhSc Di6u nay
CO nghia la viec thuc hien cac ngi quy va quy tic ung xu dugc thuang lugng
giua bo me va con cai lam giam 18 diSm phan vj trong hanh vi khong dung
ciia hgc sinh o trucmg so vai khi cac ngi quy va quy tic ung xu bi ap dat
cung nhac a nha
Do do, nghien cuu va li thuyet khang dinh cac ngi quy va quy tic ung xu
dugc thao luan vai hgc sinh la mot khia canh quan trgng ciia quan l i lap hgc,
khong chi anh hucmg den hanh vi ciia hgc sinh ma con d8n kSt qua hgc tap
ciia cac em
Cac chirdng trinh boi du'dng giao vien
Hau nhu tat ca cac chuang trinh v6 quan li lap hgc d8u tap trung vao b6n
yeu to lien quan den quan l i lap hgc a miic do nao do nhu mo ta trong cu6n
sach nay Cac chuang trinh cu the thuang nhin manh d6n cac ygu t6 nay nhilu
hon so vai nhiJng y6u t6 khac Trong phin nay, toi xin tom t i t ngin ggn cac
dac diem ciia mot chuang trinh r i t hieu qua trong viec thuc hien cac ngi quy
va quy tac ung xii Cac chuang khac cung c6 nhijng phan thao luan tuang tu
ve cac chuang trinh hieu qua trong cac chii d.h quan l i lap hgc
Mot trong nhirng chuang trinh quan l i lap hgc dugc nghien cuu t6t nhit
la Chuomg trinh To chirc va Quan li Lap hoc (Classroom Organization and
Management Program - COMP) do Carolyn Evertson va cac d6ng nghiep a
pai hoc Vanderbilt phat tridn (xem Evertson, 1995 ; Evertson va Harris, 1999) Ben canh viec nhin manh d8n cac ngi quy va quy tic ung xu, chuo»ng trinh nay tap trung vao cac bien phap t6 chuc lap hgc, xay dung y thuc tu chiu trach nhiem cho hgc sinh, lap k6 hoach va t6 chuc giang day, thuc hien viec
giang day, duy tri dgng luc va tao mot khai d i u t6t dep
COMP CO sue thuySt ph^c dSc bi?t manh mg ve tac dgng ciia no den hgc sinh Cu thS, mgt s6 nghien cuu da cho thay chuang trinh nay lam giam
hanh vi quay pha, tang kha nang t^p trung va tham chi lam tang k6t qua ciia hgc sinh khi do bing cac bai kiSm tra dugc chuan hoa cr ca cap tieu hgc va trung hgc ca sa (xem Evertson, 1995 d8 c6 t6ng quan v6 v i n d8 nay) Theo Evertson (1995), COMP dugc thifit ka nhu mgt each tiSp can dua tren nhu cSu phat triSn dgi ngii can bg giao due ph6 thong Trong 6 den 18 tuin dao tao tai chuc, giao vien phan tich thuc tiln lap hgc ciia minh bang each su dung mgt loat ban liet ke nhung muc cin kiem tra, ap dung cac bien phap dua tren nghien cuu va kiem tra hieu qua nhung n6 luc ciia minh
Sach giao khoa dugc dung trong khoa hgc bao gom Quan li lop hoc cho giao vien
tiSu hoc (Classroom Management for Elementary Teachers, Evertson va cac
cgng su, 2003) va Quan li lap hoc cho giao vien trung hoc ca sa (Classroom
Management for Secondary Teachers, Emmer va cac cgng su, 2003)
Theo Evertson (1995), "Tu nam 1989, COMP da dao tao dugc hom 5 870 giao vien, cac nha quan l i giao due cr 28 bang / vung lanh tho va nhan dugc han 2 900 su ling hg, tan thanh" (tr 7)
• • ^ Cac bUdc hanh dong ' *"
Bw6c hanh dgng 1 •
Xdc dinh cac noi quy va quy the irng xir cu the cho l&p hoc cua ban
Nhu da dh cap cr phin truac, cac lap hgc khac nhau se c6 cac ngi quy
va quy tic ung xu khac nhau tuy thugc vao nhu cau va dac diem cua giao vien cung nhu hgc sinh Tuy nhien, giao vien thuang su dung cac ngi quy va quy tic ung xii trong cac pham tru chinh sau day :,
Trang 17• Nhung ki vong chung doi vai viec ung xii
• Bat dku va ket thiic ngay hoc hoac tiet hoc
• Sir chuyen tiep va ngat quang ,
• Tai Heu va thiet bi
• Hoc nhom „ , , ,
• Lam viec tai cho va cac hoat dpng c6 giao vien huang dan *;
Dieu nay khong c6 nghia la ban phai c6 cac noi quy va quy tSc ung xu trong
timg pham tru tren Trong thuc t%, viec lam nhu vay c6 th6 se phan tac dung
Qua that, Emmer, Evertson va Worsham (2003) da khuy6n nghi rSng, giao vien
chi nen ap dung khoang bay noi quy va quy tic ung xu a ckp trung hpc ca so
Evertson, Emmer va Worsham (2003) khuy6n nghi chi ckn tu nam d6n tarn
npi quy va quy tic ung xu a cip tiku hpc Do do, d i k quan trpng la ban phai
lira chpn can than cac npi quy va quy tic ung xu cho lop hpc ciia ban
• LTng xu" chung trong Icfp hpc
Phan Ian cac tinh huong lien quan den nhiJng ki vpng chung ve viec chung
ta ling xu vai nguai khac nhu th8 nao va hp ung xu vai chung ta nhu th6 nao
Dieu do cung dung vai lop hpc Cac npi quy va quy tic cung can dupe thiSt
"lap cho hanh vi ung xu chung trong mot loat b6i canh khac nhau
O cap tieu hpc, cac npi quy va quy tac ung xu chung trong lop hpc thuang
tap trung vao cac npi dung sau :
• Le phep va san sang giup do nguai khac
• Ton trpng tai san ciia nguai khac £
• Ngat lai giao vien hay nhung nguai khac
• Danh hay x6 day nguai khac (xem Doyle, 1986 ; Evertson va cac cpng sir,
2003 ; Good va Brophy, 2003)
De minh hpa cac npi quy va quy tic ung xu chung trong 16p hpc c6 thk
dupe tiep can nhu th6 nao a cip ti6u hpc, hay xem cau chuyen nho duai day :
Trong tuan le ddu tieu ciia nam hoc, thay Banner chia hoc sinh lap 3 ciia
minh thanh cac nhom va giao cho moi nhom mot trong bon noi quy chinh ciia
lap hpc Nhiem vu cua cac hoc sinh la viit noi quy len tren mot manh gidy
va trang tri manh gidy bdng cac hinh ve don gidn lien quan den noi quy^ do Khi lam viec cac em se thdo lugn chu de cua cac npi quy - nhitng hanh vi ungxic than trpng Cac hanh vi irng xu nhu sau :
1 Giup hai ban cung lap trong mot ngay ; nghi den nhung nguai khac
2 Bao tdi san cua nguai khac nhu la cua minh ; nghi xem chinh ban se cam thay the nao
3 Hay nghe nhitng nguai khac truac khi noi; suy nghi tru&c khi bgn noi
4 Ton trpng nguai khac ; suy nghi tru&c khi bgn hanh dpng
Thinh thoang, thay Banner Igi Idy mpt manh gidy a tren tuang xuong vd thdo lugn vai cac hpc sinh vi$c "suy nghi" cd the giup cac em hieu vd tudn thu cac npi quy nhu thi nao Khi can thiet, cd l&p Igi bS sung them mpt npi quy len mpt mdnh gidy mai, thuang bdt ddu bdng tir "suy nghi" ^
6 cip trung hpc ca sa, cac npi quy va quy tac ung xu chung thuang tap trung
vao cac npi dung sau :
• Mang tai lieu den lap , ,,
• Ng6i diing cho quy dinh ngay tu dau buoi hpc
• Ton trpng va le phep vai nguai khac / ;
• Noi chuyen hay khong noi chuyen a nhiing thai diem cu the ^
• Rai khoi cho ngoi
• Ton trpng tai san ciia nguai khac (xem Emmer va cac cpng sir, 2003 ; Brophy, 1996 ; Doyle, 1986 ; Good va Brophy, 2003)
Cau chuyen nho duai day mieu ta sinh dpng mpt giao vien trung hpc
C O sa l i n d i u t i l p can cac npi quy va quy tac ung xu chung trong lap hpc
nhu t h I nao :
••/•J ^,'s^::;i fa*' 'i ' • „,f
Co Sweeney, gido vien tiingAnh lap 9, c6 hai muc tieu trong tudn ddu cua nam hpc la trao dSi vai hpc sinh ve npi quy lap hpc vd giai thieu cdc bdi hpc chinh trong chuang trinh giang day cua quy ddu tien Co quyet dinh se tgo nen mpt khong khi vui ve bdng each dung tha khi dk cap den cd hai muc tieu a cung
Trang 18rtiQi thai diem cua bai hpc dau tien de trao doi ve cac npi guy Hoc sinh cua c6
nhgn duQC mQt tagidy cd bai tha dan gian do cd tu sang tac nhu sau :
Hay mang theo gidy, but chi va sdch va,
, Neu cac em khong mudn nhin bQ mgt cau kinh cua c6 V"*'*^
O d'fa vi cac em, CO thdu hieu tdm trgng cua cac em
, ' - f • ' ' •'••^^
Cac em can biet rang c6 mong, Cac em ton trqng va cam thdy duf/c ton trgng
! V C a c em hay chit y din lai li ciia m'mh va liphep,
( J : Trdnh gay go va xin hay dung treu chgc
Thinh thoang cac em ngSi, thinh thodng cac em di Igi, Thinh thodng cac em nghe, thinh thodng cdc em noi
Nhung hay chi Idm khi din lu-0 minh
Hay nghe c6, c6 se Idng nghe cdc em
Ngi quy nay can cd di chung ta cd thi hoc tot
Hay tudn theo noi quy thi cdc em se cd phdn thuang
Co Cling buoc phdi noi rang, Viphgm noi quy nghia let bi trimg phgt
Neu noi quy nay la khdt khe va bat nga
Hay dua ra de nghi, nhung chi duac viit bdng tha
Dung nhu cd hi vong, cdc hoc sinh da to ra rat thich thu khi doc bai tha
Dieu nay tgo nen mot khong khi vui ve trong lap hoc khi c6 vd tro cung doc lai
J tung cdu tha thdo lugn y nghia cua noi quy Kh > c6 dan bai tha len bdng thong
tin truac cua lap, cd da nhgn thdy chdc chdn rdng hoc sinh cd phdn img tich
cue vai noi quy han trudc day - khi md cd chi dan mot danh sdch cdc quy dinh
khd khan Han the nira, cd cam thdy sdn sang bat dau bai hoc cua minh bdng
viec dung tha nhu mot each truyin dgty tudng vd cdm xuc
• Bat dau ngay hoc hoac bat dau tiet hoc
Cach thuc bat dau tiet hoc tao k h o n g k h i chung cho n h u n g gi d i l n ra
tiep theo M o t k h a i dau tot dep la diSu dac biet quan trong trong mot lop hoc
khep k i n - n o i hoc sinh bat dau va kSt thiic bu6i hoc v a i cung mot giao vien
lioac cy c u n g mpt p h o n g hpc K h i b u 6 i hoc d u g c bo t r i v a i nhidu g i a hpc do
cac giao v i e n khac nhau day, t h i each bat dSu m o i g i a hoc la rSt quan trpng
p o do, can CO noi quy va quy tac u n g x u cho viec bat dau ngay hoc va bat dSu
t i l t hoc, c u n g n h u kit thiic ngay hoc va ket thuc tiet hoc Cach kit thiic ngay hoc hay t i l t hoc dl lai cho hoc sinh mot an t u g n g ma cac em se m a n g theo
trong n h u n g \an gap sau
CJ cSp t i l u hoc, cac n o i quy va quy tac u n g x u l i e n quan din viec bat dau
va kit thuc ngay hoc thucmg tap trung vao cac noi dung sau :
• Bat diu ngay hoc bang cac boat d o n g xa hoi cu the ( v i du : nhan biet
ngay sinh, cac su k i e n quan trong trong d a i song hoc sinh) j ,
• Bat dau ngay hoc v a i Lai the trung thanh ^'^ "**• -jJ'H^wn.: %m>'
• T i l n hanh cac boat d o n g c6 t i n h hanh c h i n h ( v i du : d i e m danh, thu tien
an trua)
• Ket thuc b u o i hoc bang viec lau don p h o n g hoc va ban ca nhan
• K i t thiic b u 6 i hoc bang viec c4t don tai lieu (xem Evertson va cac c o n g su,
2003 ; D o y l e , 1986 ; B r o p h y , 1996 ; G o o d va B r o p h y , 2 0 0 3 )
D I h i l u cac n o i quy va quy tac l i n g x i i d u g c ap d u n g n h u the nao, hay x e m
cau chuyen nho d u a l day :
Co Patton dd thiet lap thdi quen cho hoc sinh Idp 2 cua cd nhdm giiip cdc
em bdt dau vd ket thiic budi hoc mot each hieu qud vd tang tdi da thai gian gidng bai Khi hoc sinh vdo lap, ngay lap tire cdc em di ve phia bdng cd mac treo ciing cdc the ghi ten vai nhieu mdu sac Hoc sinh thdo the ghi ten cua minh vd dgt vdo trong cdc hop di chpn bica an trua md cdc em yeu thich Ngay sau khi hoc sinh ngdi xudng, cdc em bdt tay vdo cdc cdng viec chiidn bi cho bai hoc mai Trong khi do, cd Patton xem ai vdng mat bdng each kiem tra the ghi ten van dang treo tren bdng vd chudn bi dim sudt an trua bdng each dim the trong hop biea an trua yiu thich Khdng cd thai gian Idng phi vd moi thu dugc chudn bi cho mgt ngdy Idm viec hieu qud Cudi budi hgc, hgc sinh treo lai the cua minh vao bdng ngay sau khi cdc em dgn dep vd cat tdi lieu Khi tat cd cdc the dugc treo Igi bdng, cd Patton cho cd lop nghi ^
( ' ) Hoc sinh trong hSu hk cac t r u i n g cong lap a MT phai dpc lai th§ nay hang ngay va trong cac buoi le
chao C O N D
r H I f O N G 2 n O i O U V U f t Q U V T l i c t r P G X I J 33
Trang 196 cAp trung hoc ca sa, cac noi quy va quy tSc ung xu hen quan d8n viec
bat d4u va k i t thuc bu6i hoc thuong tap trung vao cac noi dung sau :
• Diim danh dau tiet hoc
• Vao dau tiet hoc, trao doi voi nhung hoc sinh bo la bai hoc truac vi vSng mat
• Tro chuyen voi hoc sinh cham bat nhip voi bai hoc
• Ket thuc tiet hoc vai nhiing yeu cau ro rang v6 bai tap v6 nha (xem
Emmer va cac cong sir, 2003 ; Doyle, 1986 ; Brophy, 1996 ; Good va
, Brophy, 2003)
Cau chuyen nho sau day mieu ta each mot giao vien t i l n hanh cac noi
dung nay nhu the nao :
Cong viec thuang ngay ciia thdy Lima voi vi^c bat dau va kit thuc budi hoc
ducrc thiet ke sao cho tan dung duac toi da tiet hoc 47phut va chuyin giao duac
mot so track nhi^m quan li cho hoc sinh D S 1dm duac dieu nay, thdy xip hoc
sinh vao cac nhom cd vai tro cu the duac phdn cong tren casa ludn phien nhau
Trong moi nhom, cd mot hoc sinh ddng vai tro "Nguai to chicc " Trong nhitng
phut ddu tien cua budi hoc, cong viec cua nguai td chirc la kiim tra tieng thdnh
vien cua nhdm minh xem cd ai can gidi thich ve nhCtng noi dung dd dime gidng
d hdi trudc va ddm bdo rang tat cd moi nguai cd du tdi lieu theo yeu cau cho
\ hoc Trong khi dd, thdy Lima nhin khdp lap hoc de ddnh ddu nhung nguai
cd mgt vd di mudn vao sd cua minh Sau mot hogc hai phitt, hoc sinh va thdy
Lima dd sdn sang de bat ddu budi hoc Cudi budi hoc, nguai td chicc duac ddnh
mot khodng thai gian de dam bdo rdng tdt cd moi nguai dd ghi chep vd hieu
bai tap ve nha Neu cd nhitng van de hay nhdm Idn xdy ra md khdng gidi quyit
duac trong nhdm, nguai td chirc se nha thdy Lima giiip dd Theo quan diim
cua thdy Lima, phuang phdp tiep can theo nhdm nay giiip ddm bdo cac nhu
cau cd nhdn cua hoc sinh duac gidi quyit ngay Igp ticc, hgn chi tdi da khd ndng
gay rdc rdi trong lap hoc
• Su" chuyen tiep va si/ ngat quang
Chac chan, hoc sinh c6 mot loat l i do d8 ra, vao lop hoc V i du, hoc sinh
c6 the phai ra ngoai lop de vao phong ve sinh, len van phong, Ngoai ra, ca lop
CO tha cung ra ngoai d6 tham dy: mot bu6i l l toan truong, dkn thu vien,
^hu-ng chuygn tidp va ngit quang nay c6 the gay ra Ion xon neu khong c6 cac noi quy va quy tac ung xu phu hop
C) cdp t i l u hoc, cac noi quy va quy tac ung xu lien quan den viec chuyen tigp va ngat quang thuong tap trung a nhung boat dong sau ;
• Rakhoi phong hoc , ' ,
• Tra lai phong hoc
• D i ve sinh
• Len thu vien va phong tu lieu ' ' \ \
• DSn quay an uong tu phuc vu <
• Ra chai a san truong
• Luyen tap phong chay chua chay va phong chong cac tham hoa
• Nguai giiip viec lap hoc (Xem Evertson va cac cong su, 2003 ; Doyle,
1986 ; Brophy, 1996 ; Good va Brophy, 2003) ^/
Cau chuyen nho dual day mieu ta viec chuyen tiep va ngSt quang c6 the dugc giai quyet nhu the nao a cap tieu hoc :
Phia trong cdnh cica lap hoc, thdy Swanson treo mot bang cd dinh mot tgp gidy Mdi mdnh gidy Id mot danh sdch cdc noi quy vd quy tac irng xu cho viec chuyen tiip thuong dien ra, nhu di ve sinh, gidi lao vd tap trung Ben le mdi danh sdch la nhitng bice tranh do cdc hoc sinh ve hang nam de minh hoa phdn quan trong nhdt ciia mdi noi quy vd quy tac ung xu Trudc khi ra ngoai, thdy Swanson yeu cdu mot hoc sinh Idt den trang thich hop vd sau do cd lap cung xem Igi noi quy do Sau khi cd Idp vdo lap hoc, thdy Swanson Idt den trang thich hap vd yeu cdu mot sd hoc sinh cu the huang ddn cd lap ddnh gid mice do hanh vi cua cdc bgn Bdng each nay, thdy cd ca hdi de khen ngai nhitng hanh vi tdt vd gidi quyit cdc vdn di Khi trang ddu cua tap gidy duac md ra, hoc sinh ludn thdy Idi nhdc nha chung "Bdy gid tdi nen lam gi ? "
CJ c4p trung hoc ca sa, cac noi quy va quy tac ung xu gan lien vai chuyen tiSp va ngat quang thuang tap trung vao cac boat dong sau :
• R a k h o i lop v''^'-'' '{.:•'- ••
• Tra lai lop :•>;:('• , ' ' • -^•'"•'V'
Trang 20• Luyen tap phong chay chCra chay va phong ch6ng cac tham hoa
• Gia an tnra (xem Emmer va cac cpng sir, 2003 ; Doyle, 1986 ; Brophy,
1996 ; Good va Brophy, 2003)
De hieu cac hoat dong nay dupe ap d\ing nhu the nao a cap trung hoc
CO so, hay xem cau chuy?n duoi day :
-Khi noi ve cac npi quy va quy tac img xu an toan, cd Bono thay rang viec
thu hut su chit y cua cac hQC sinh trung hgc cung kho nhu: vi?c cac tiep vien
hang khong thu hut su chu y cua cac hanh khdch bay thu&ng xuyen khi hp giai
thich cac quy tac an toan Mgt nam, c6 tinh ca xem Igi bo phim ma cd da xem
each day may chuc nam Bg phim ke ve vi$c hgc sinh chui xuong gam ban trong
mgt vy tan cong hgt nhdn Co quyet djnh chieu phim nay cho cac hgc sinh ciia
minh de thu hiit su chu y cua cac em va cho cac em mgt trgn cuai Qua nhien,
each nay rat hi^u qua Cac em cham chu den tan luc hit phim Co bat ddu :
r "Chung ta se xem Igi mgt vai quy tac img xu chinh cua lap d day Cac em da
thay mgt so khac biet a nhicng vi^c cd phai lam khi cd la hgc sinh Khi cac em
nghe, hay san sang cho c6 biet cac quy tac img xu nao c6 the giong nhu cac quy
tac img xic c6 da nghe khi cd la hgc sinh - va nhimg quy tac img xir nao cd the
khac nhieu "
• Viec su' dung tai lieu va thiet bi
Tai lieu va thiet bj c6 vai tro thiet yeu doi vai nhieu mon hoc Phan Ion cac
mon hoc su dung sach giao khoa va nhieu mon can cac hoc lieu khac nhu thiet
bi thi nghiem, tai lieu nghe thuat, thiet bi may tinh, Thuong thi cac noi quy
va quy tac ung xu lien quan den viec su dung tai lieu, thiSt bi la ISy va sSp xSp
lai cho cQ nhung tai lieu, thiet bi nay
O cap tieu hoc, cac npi quy va quy tac ung xu ve viec su dung tai lieu va
thiet bi thuong lien quan den :
• Phattai lieu
« • Thu tai lieu >; • r ;)
• Cat giu cac tai lieu chung
• Khu vuc ban ciia giao vien va khu luu giii tai lieu
• Khu vifc ban cua hpc sinh va khu luu giii tai lieu
Q U A N Lf HIEU QUA LOP HOC
• Viec su dung may nuoc uong, b6n riia va got but chi (xem Evertson va
cac cpng su, 2003 ; Doyle, 1986 ; Brophy, 1996 ; Good va Brophy, 2003)
De hiSu cac npi quy va quy tac ung xu nay dupe thy:c hi?n nhu thi nao
Mgt trong nhimg vai trd chinh duac quy dinh trong cac nhdm hgp tac cua thay Brayson Id "Nguai phu trdch tai li^u " Mdi tudn, hgc sinh trong nhdm dugrc chi dinh vai trd nay cd trdch nhiem phdt vd thu tdi li^u trong sudt budi hgc
E>i ddm bdo tdt cd hgc sinh deu hieu vai trd nay, thay Brayson hu&ng ddn hgc sinh phan bi?t ba khu vuc chinh cat giir tdi li^u Thdy ddn nhan vdo cdc khu
vifc nay la Ciia cdc bqn, Ciia tdi vd Ciia chUng ta Ciia cdc bgn la cdc tdi li^u •
trong bdn rieng cua hgc sinh, nguai phu trdch khdng duac dgng den nhimg tdi li^u ndy Ciia tdi Id cdc tdi li^u cua thdy Brayson, hgc sinh khdng dugc su dung <
Cua chung ta Id tdt cd cdc tdi li$u khac trong lap dugrc nguai phu trdch tu li^u t phdt ra vd thu Igi Tdt cd hgc sinh, khi den lugrt minh Id nguai phu trdch, deu hieu tdm quan trgng cua su phan bi^t ndy vd hieu rang thdy Brayson mong mudn cdc em Idm theo quy tac ciia thdy Ong Brayson thuong ndi diia "Cdc bgn Id Thuyen truang, nhung hay nha rang, tdi Id Dd doc hdi quan "
O cap trung hpc ca sa, cac npi quy va quy tac ung xu lien quan den vi^c
su dung tai lieu va thiet bi thuong tap trung vao cac hoat dong sau :
• Phat tai lieu
• Thu tai li?u
• c a t giii tai li?u chung (xem Emmer va cac cpng s\r, 2003 ; Doyle, 1986 ; Brophy, 1996 ; Good v^ Brophy, 2003)
De hieu cac npi quy v^ quy tSc ung xu nay dupe thyc hi?n nhu the n^o
Of cap trung hpc co so, hay xem cau chuyen duoi day :
Qua nhieu nam kinh nghiem, thdy Teller dd nhgn thdy rang, ngay cd hgc sinh trung hgc phd thdng ban tu nhien ciing cdn gidm sdt chat che luc bat ddu
vd kit thiic budi thi nghiem khoa hgc mai ddm bdo dugtc chdc chdn rang thiet
bi duac phdt ra, thu Igi vd cdt giic dung cdch Di giup thdy viic gidm sdt ndy, (hay dd nha nguai tra gido ve dnh chup cdc bice dnh khu vuc cdt giif do khi tdt
cd cdc thiet bi duac dgt diing cho Cdc bue dnh ndy dugc in to nhu dp phich qudng cdo vd treo trin tuang egnh mdi khu vuc cdt do nhu mgt bdn huang
n i i u T6r i r n G x i r 37
Trang 21dan va di nhdc nha hoc sinh cat thiet bi dung cho Thinh thoang, thay Teller
che mot hogc hai bice dnh bang mgt buc tranh hdi hu&c hogc ki la ma thdy lay
tren Internet Neu cac hoc sinh phu trdch viec cat thiet bi a tirng khu vuc khong
di V thay hue tranh m&i vd nhqn xet ve no, thi thdy biet rang cac em da khong
con nhin dnh de kiem tra xem thiet bi dd dirac cat dung cho, dung each chua
Sau do, thdy se nhdc nha cac em mot each nh? nhdng nhung kien quyet vi^c
sir dung cac birc dnh moi khi cat thiet bi ' ' ' ; v ' '
• Hoc nhom
Hoc nhom - dgc biet la hoc theo nhom hap tac - la mot hoat dong giang
day hieu qua Thuc tk nghien cuu cho thSy rang, hoc theo nhom hop tac c6
tac dong tich cue tai ket qua ciia hoc sinh, quan he giiJa cac ca nhan va thai do
hoc tap (xem Slavin, 1995 ; Johnson va Johnson, 1999 ; Nastasi va Clements,
1991) Nhirng Igi ich tich cue nay c6 dugc la do su tuong tac cua hgc sinh vai
ngi dung va vai nhau dugc tang len De viec hgc theo nhom hgp tac dat dugc
nhirng ket qua tich cue do, no phai dugc thiet lap qua viec thuc hien cac ngi
quy va quy tac thich hgp
Cac ngi quy va quy tac lien quan den hgc nhom a cap tieu hgc thuong tap
trung vao nhirng hoat dong duai day :
• Tham gia va nit lui khoi nhom •
• Nhirng hanh vi dugc mong dgi ciia hgc sinh trong nhom
• Nhirng hanh vi dugc mong dgi ciia hgc sinh khong a trong nhom
• Giao tiep cua nh6m vai giao vien (xem Evertson va cac cgng sir, 2003 ;
Doyle, 1986 ; Brophy, 1996 ; Good va Brophy, 2003)
Cau chuyen duai day mieu ta mot giao vien da tiep can vai hgc nhom
nhu the nao :
Co Westerberg dd tranh khong dp dung phuomg phdp hgc nhom trong lap cua
minh trong nhieu nam den tan khi c6 tham du mqt hgi thdo ve Idm the nao khai
thdc toi da thai gian hoc nhom Sau budi hoi thdo, c6 dd nhdn ra rang, truac day
CO chua bao gia dat ra nhirng yeu cau img xic trong nhom mot each ro rang cho
hoc sinh Bay gia, bdt cir khi ndo dp dung hoc nhom, c6 deu ddnh thai gian liic ddu
vd cuoi moi budi de xem Igi cac quy tac rdi cung hQc sinh xic lixem cac quy tac nay
CO tdc dting tot cho nhom nhu the ndo Vi du : Quy tac "Hai ngudi trudc toi" Id di nhdc nha hoc sinh nha cac bgn khdc giup truac khi din gap c6 Trong ngdy dau tien ciia du an mdi theo nhom, cd Westerberg nhdc nha hgc sinh quy tdc^ndy
vd gio' thich tdm quan trong cua vi$c giup da Idn nhau Vdo cuoi budi hoc mdi
ngdy CO Igi yeu cau hoc sinh mo ta viec hoc cua mdi cd nhdn, ghi Igi cdc vi du vi vi4c ho (1) dd nhdn duqc sugiiip da tic cdc thdnh vien trong nhom cua minh nhu
thi ndo vd (2) cd the giup da nhau tot han nhu the ndo Hang ngdy, truac khi bdt ddu hgc, hgc sinh dgc cho cdc thdnh vien trong nhom nhirng ghi chep ciia minh ve budi lam vi^c truac Day la su bdt ddu budi hoc nhom bang each xem Igi nhirng cdi gi minh dang lam tot vd nhirng hanh vi ndo can duac lam tdt han
Cac ngi quy va quy tac lien quan den hgc nhom a cap trung hgc ca sa thuong tap trung vao cac hoat dong sau :
• Tham gia va rut lui khoi nhom -u ' i \<< ; • ,rm "••vh
• Lanh dao nhom va cac vai tro trong nhom
• Quan he cua nhom vai ca lap hoac vai cac nhom khac
• Giao tiep cua nhom vai giao vien (xem Emmer va cac cgng su, 2003 ; Doyle, 1986 ; Brophy, 1996 ; Good va Brophy, 2003)
De hieu cac hoat dong nay dugc tiln hanh nhu thS nao a cap trung hgc ca so, hay xem cau chuyen sau :
Co Frost vd cd Savory ddng y rang, nam nay hg rat thich day cdc hgc sinh lap 8 bai vi hg dugrc dgy cung nhau Mot trong nhirng uu the chinh cua ciing lam vi^c nhom la hg cd the sdm cdc vai the hi?n nhirng hanh vi dugc mong dg'i
a hgc sinh, cuang di$u cd hanh vi thich hgp vd khdng thich hgp Vi du, khi dp dung hgc theo nhdm hgrp tdc, hg se phdn vai, chdng han nhu nguai giir sd sdch, nguai chdm cdng, nguai doc cdng vd nguai djnh gid Truac khi hgc sinh bdt ddu hgc, hai giao vien se dien theo each cuang di^u, hdi huac hanh vi thich hgp ddi v&i mdi vai Cd Frost vui nhgn khi cd ddng vai la mgt nguai ddc cdng dgc tdi:
"Nay, cd kia, di lam vi$c ngay Dimg luai bieng Lam cd vi^c cua tdi cho tdi Tdi ra l^nh " Hgc sinh tdn thuong Sau do, cd Savory se bdt chuac hdnh vi cua mgt nguai ddc cdng, ciing theo each cuang di^u : "Ndo, ndo, tdi nghichung ta dang sao nhdng nhiem vu Hay nhin vdo muc tieu cua chiing ta Idn nira vd nam
ro nhirng gi chiing ta phdi Idm tiep theo " Ngay cd viec bdt chuac nghiem tuc nay ciing khien hgc sinh budn cuai nhung cdc em se ndm bdt dugfc vdn de vd no
cd hieu qua nhu mong mudn ,
- A mm T A P I'rnR xfr I 311
Trang 22• Lam viec tai cho va cac hoat dpng c6 giao vien hi/dng dan
Mac du hoc nhom, dac biet la hoc theo nhom hop tac, la sir ren luyen car\
thiet va pho bien a tieu hoc va trung hoc co so, nhung lam viec tai ch6 va
cac hoat dong c6 giao vien huong dan van la ydu t6 chinh ciia giao due pho
thong (Gamine va Kammenui, 1992 ; Doyle, 1990 ; Good va Brophy, 1994)
D o i k h i , nhiing huong dan true tiep cho ca lop la each t6t nhkt di cung cip
kien thuc cho hoc sinh va doi khi hoc sinh phai lam viec tai ch6 ciia minh d6
thuc hanh va xem xet lai noi dung da hoc'(Anderson, Reder va Simon, 1995,
1996) Dg minh hoa, trong thao luan ciia minh v8 hpc theo nhom, Thomas
Good va Jere Brophy (2003) cho hik :
i 1 Chiing toi khuySn nghi phuong phap hoc nhom, mac du diSu quan trong la
dung xem hpc nhom nhu su thay thfi hoan toan viec hpc chung ca lop theo each
j truyen thong, ma nhu mot bien th6 cua vi|c hpc chung ca lop vai nhung mat
, tich cvc van dupe duy tri nhung mot s6 thao tac tilp theo dupe hoan thanh bai
sir hpp tac trong cac nhom nho hon la bai lam viec theo m6i ca nhan tai cho
,- ' (tr.288)
Lam viec tai ch6 va cac hoat dong c6 giao vien huong dan thuong lien quan
den k i vong hoc sinh ng6i yen a cho ctia minh Cac noi quy va quy tac a
cap tieu hoc lien quan d6n lam viec tai ch6 va cac hoat dong c6 giao vien
huong d i n thuong tap trung vao cac hoat dong sau :
, • Hpc sinh cham chii lang nghe khi giao vien trinh bay
• Sy tham gia cua hpc sinh
• Sy trao ddi giiJa cic hpc sinh '
• Co dupe s\ gitip d5
• Hanh v i ben ngoai cho ngoi
• Hanh v i k h i da hoan thanh cong viec (xem Evertson va cac cpng su,
• 2003 ; Doyle, 1986 ; Brophy, 1996 ; Good va Brophy, 2003)
M i n h hpa duoi day mo ta mot giao vien t i l u hpc da thuc hien viec nay
nhu the nao :
Co Somerset la nguai lao luyen trong viec giitp d& hoc sinh khi cac em
lam viec tai ban Tuy nhien, nam nay, vi li do nao do, cac phuong phap cua c6
khong hieu qua Idm Khi can giiip do, hoc sinh gia tay nhung neu khong dtr^c giitp ngay, chung bdt ddu vdy tay, keu ca va ra khoi cho ngoi Cuoi ci4ng,^c6 Somerset nghira mot h? thSng ma mdu mdi Moi hoc sinh du^xcphdt mot tarn the mau xanh, mot tarn the mdu vdng vd mgt tdm the mdu do Khi Idm viec dgc lap,
CO yeu cau hoc sinh ddt the xanh cqnh ban cua minh Neu hp bat ddu c6 van de, hpc sinh se ddt the vdng cgnh ban cua minh nhimg van tiep tuc Idm bai den khi
CO Somerset co thi din giup Doi khi hpc sinh tu gidi quyet dupe vdn de cua minh truac khi co Somerset din Neu diiu ndy xdy ra, hpc sinh chi can doi lai bdng the xanh Co Somerset se khen ngpi vd chiic mimg em do Neu hpc sinh hoan todn be tdc vd khong thi tiip tuc Idm bai, em do can ddt the do len ban
vd ngoi yen dpc sdch den khi co Somerset co thi den giiip He thong ma mdu ndy dd trd thdnh mot phdn chinh thicc trong each tiep can ciia co Somerset toi hoat dpng lam viec tai cho cua hpc sinh
Cac npi quy va quy tSc a c4p trung hpc co so lien quan den lam viec
tai ch6 va cac hoat dpng co giao vien huong d i n thuong tap trung vao cac hoat dpng sau : !>;
• Hpc sinh cham chu ISng nghe k h i giao vien trinh bay
• Su tham gia ciia hpc sinh
• Su trao d6i giua cac hpc sinh
• Co dupe su giup da ,
• Hanh v i ben ngoai cho ngoi
• Hanh v i khi da hoan thanh cong vi?c ( X e m Evertson va cac cpng su,
2003 ; Doyle, 1986 ; Brophy, 1996 ; Good v^ Brophy, 2003)
Dg hiSu vdn &h nky dupe tiSn h^nh nhu th6 n^o a c4p trung hpc co sd,
h5y xem xet minh hpa sau day : , v
Trong gia hpc vi chii de Nghien ciru su phdn cong lao dpng trong xd hoi hi^n dgi, thay Wimple co rdt it cdc quy idc bai thay thay thuc su chdng can den nhieu quy tdc Hpc sinh thuong irng xic dung muc trong cdc hoat dpng co giao vien huong dan, hpc nhom vd Idm viec tai cho Vdn de duy nhdt thay thay Id mot
so hoc sinh noi nhiiu trong cdc cupc thao lugn nhom Thay khong mudn dap tat sir nhlet tinh cua hpc sinh, nhung thdy ciing mudn nhirng hpc sinh tram tinh, it noi phai noi nhiiu hon Do do, thay bdt ddu buoi thao lugn bdng each phdt cho ,^
li
Trang 23mSi hoc sinh mot s6 the, nhung the nay quyet dinh thai luang thao ludn
Truac khi noi, hoc sinh phai tha mot trong nhitng cai the vao mot hop a giira
phong hoc Khi hit the, em do phai Idng nghe Khi buoi thao luan bat dau Idng
xudng, niu hoc sinh nao van con tat ca ba the, thi thdy Wimple si hoiy kien true
tiep tit em do Kit qua Id nhiiu hoc sinh duac tham gia hom vd nhung nguai
tham gia thu&ng xuyen cung xem xet y kien cua minh can than hem truac khi
; diing mot the
Bi/dc hanh dong 2 i^
Thu hut hoc sinh tham gia thiet ke cac noi quy va quy tac ung xir
Buac hanh dong thu hai ban nen ap dung vai cac noi quy va quy tac ung
xu lop hoc la loi cuon hoc sinh tham gia vao viec thiet ke chinh cac noi quy
va quy tac ung xu nay Nhu da dugc de cap trong phan nghien cmi va l i thuy8t
ciia chuong nay, nhiJng nguai quan l i hieu qua lop hgc khong don gian chi
apdat cac noi quy va quy tac ung xu len hgc sinh, ma hg con khuyen khich
hgc sinh tham gia vao viec xay dung cac ngi quy va quy tac ung xu ^
Truac khi thirc hien cac ngi quy va quy tSc ung x u cu the vai hgc sinh,
giao vien nen to chuc mot cugc thao luan cung cac em nhung ngi dung lien
quan den thuc te vai nhieu tinh huong trong dai song thuc, bao ham ca cac
ngi quy va quy tac ung xu V i du, phan Ian hgc sinh y thuc dugc rang cac
quy tac ung xu trong mot biia an toi a nha cung vai khach khac each ung xu
dugc ap dung khi chi c6 cac thanh vien trong gia dinh Tuong tu, phan Ian hgc
sinh nhan thuc dugc ring, cac quy tic chi ph6i hanh vi trong nha tha khong
ap dung vai cac hanh v i trong phong khach Mot cugc thao luan ve t i m quan
trgng ciia cac ngi quy va quy tac ung xu trong nhung tinh huong ngoai truang
hgc la mot each tot de b i t d i u cho cugc thao luan ve cac ngi quy va quy tic
ling xtr trong lop hgc
Tiep theo, ban c6 the trinh bay cho hgc sinh cac ngi quy va quy tic ung xii
ma ban da dua ra, giai thich va neu ra vi du cho tung ngi quy va quy t i c
Sau do, hgc sinh c6 the thao luan ve cac ngi quy, quy tac do va dugc de xuat
cac quy tac thay the khac, nen bo sung va bo bat cac quy tac nao Neu hgc sinh
khong dong y ve tam quan trgng hay chi tiet ciia mot ngi quy hay quy tic
nao do, giao vien nen danh dii thofi gian de giai quyet van de nay Ngu c6 th6
iTigt cugc thao luan nhom se dua ra mot noi quy hay quy tic thoa hiep ma t i t
ca CO th^ chip nhan dugc N I U khong, ban vai tu each la giao vien nen dua
ra quy^t dinh cu6i cung sau khi da can nhic k i Tuy nhien, thuc xk clio thiy,
mgt cugc thao luan dugc thuc hien se khien hgc sinh thay ban quan tam den
y kiSn va su dong gop cua hg De minh hga mgt cugc thao luan c6 the dien ra nhu t h I nao trong lop hgc, hay xem cau chuyen sau :
Ngdy dau tien cua lap hoc, thdy Whiteside tree nhieu tagidy kho lorn quanh phong, mSi ta gidy c6 in mot trong bay quy tac lap hoc quan trong a tren ddu trang Khi Idm viec nhom, cac hoc sinh duac phdt bay mdnh gidy dinh, tren do
hg phai viet nhan xet cua minh doi vai tirng quy tdc vd sau do ddn len cac ta gidy to tuang ung Ho c6 the nhdn xet rdng quy tdc nay la duac, hay c6 the dua
ra de nghi cu thi Id quy tdc ndy nen dugc sua nhu the nao hodc tham chi Id bo
di Sau khi tat cd cdc nhom da xong, thdy Whiteside dung cgnh tirng quy tdc
vd mdnh gidy nhdn xet ciia moi nhom Khi cdc mdnh gidy c6 nhitng nhan xet giong nhau, thdy hua se xem xet di nghi do Khi cdc mdnh gidy trinh bdy quan ^ diim khdc nhau, thdyyiu cdu cdc nhom gidi thich quan diem cua minh Sau khi thdo ludn, thdy Whiteside noi thdy se xem xet cdc quan diim khdc nhau ndy Vai ngdy sau, thdy Whiteside trinh bdy vai cd lap cdc quy tdc da dugc sira lai Mgt so hgc sinh hdi long ; mgt so khdc vdn chua thoa man Tuy nhien, cdc quy tdc vdn dugc giu nguyen vd thdy Whiteside sdn sdng di bdt ddu bdi hgc vi Nguon goc nhd nuac
Ket luan
Cac ngi quy va quy tic ung x i i trong lop hgc la quan trgng, nhung m6i
giao vien c6 Xhk dua ra cac ngi quy v^ quy tic ung xu khac nhau Cac ngi quy
va quy tic ung x u thuang chia thanh nhixng pham tru nhu : nhiJng k i vgng chung d6i vai viec ung x i i , bat d i u va k6t thiic ngay hgc hay tiet hgc,
su chuySn ti8p va ngit quang, su dung tai lieu va thi8t bi, hgc nhom, lam viec tai cho va cac hoat dong c6 giao vien huong dan Trong mgi truang hop, dieu quan trgng la phai thu hut dugc hgc sinh tham gia vao viec thiet ke cac ngi quy va quy tic ung xu trong lap hgc
Trang 24CAN THIEP KI LUAT
— ——-T
Noi rSng ki luat la diku luon thucmg true trong dau nhieu giao vien c6 le
la chua day du Theo J Ron Nelson, Ron Martella va Benita Galand (1998),
cuoc tham do y kien hang nam cua Vien Gallup ve thai dp ciia ngudi dan doi
vai truong cong luon cho thSy vSn de nghiem trong nhat ma cac truong hoc
ngay nay phai doi mat la su thieu ki luat Mac du nghien cuu ciia Gallup nham
giai quySt vin dh ki luat a cdp truong hoc, nhung chinh giao vien dung lop lai
la nhung nguoi dau tien bien ho cho van de ki luat Mot ket qua rat khong vui
tir nghien cuu la nhin chung giao vien tin ho khong nhiing khong dugc chuan
bj de xu li cac hanh vi quay pha, ma cac hanh vi quay pha trong lop cung anh
huong dang ke vao viec giang day ciia hp (Furlong, Morrison va Dear, 1994 ;
Lowry, Sleet, Duncan, Powell va Kolbe, 1995) Cotton (1990) uoc lugng
rSng, chi mpt mxa thbi gian tren 16p dugc d ^ h cho giang d^y, ntia c6n l^i phdi
danh d l giai quy I t cdc v4n de ki lu^t
Truoc khi ban sau hon, dieu quan trong phai chi ra rang, giai quyet van de
ki luat khong phai la trach nhiem cua mot minh giao vien dung lap K i luat
hieu qua la su ket hgp cua quan l i hieu qua d cap truong va quan l i hieu qua
6 cap lap hgc va v§n dS nay se dugc ban ki d chuong 8 Trong chuong nay,
chiing ta giai quylt vSn dh can thiep ki luat ma mot giao vien dung lop c6 the
su dung Cu thg hon, chiing ta se ban toi nhirng bi6n phap giiip giao vien c6
t h l su dung khi hgc sinh khong tuan theo cac noi quy va quy tSc ling xu dugc
quy djnh nhu da trinh bay a chuong 2
I^Jghien cu'u va li thuyet
Mgt s6 nguai tin rSng, hanh dong ki luat, du bang hinh thuc nko cQng
]^6ng hieu qua ma con gay phan tac dung doi vai hanh vi va ket qua hgc tap ciia hoc sinh Dan cu nhu Alfie Kohn, ong da the hien nhirng suy nghi nay trong loat tac pham ciia minh (xem Kohn 1993, 1996) Su thilu tin tuang vao bien phap ki luat dugc the hien ro rang trong nhan xet ciia ong ve cac hinh phat: ^.^
Chiing ta phat tre nhu thi nao ? Hay xem nhQ-ng each chung ta su dung '!
Chung ta giam ham tre bang each : nhot tre nho trong phong, "troi chan" thidu
nien bang each khong cho ra khoi nh^, phat sinh vien a lai truong sau gia hoc ,
va tat ca d6u la nh&ng bi?n phdp lien quan t6i thdi gian nham c6 lap tre. (1993,
tr. 165)
Mac du Kohn va nhirng nguai cung quan diem da chi ra dugc nhirng diem bat hgp li (xem Wlodkowski, 1982) khi su dung bien phap k i luat khong phii hgp ciing nhu su tin tuang thai qua vao cac hinh phat, nhung ciing khong ling hg hoan toan viec khong su dung cac bien phap ki luat Ngugc lai, cac nghien cuu va l i thuyet ung hg manh me viec sii dung can bang nhieu bien phap khac nhau De minh hga, Scott Stage va David Quiroz (1997) da thuc hien mgt sieu phan tich bao gom 99 nghien cuu, 200 so sanh thuc nghiem vai hon 5 000 hgc sinh Ket qua chung la cac can thiep ki luat da giiip giam cac hanh vi quay pha ciia han 80% doi tugng trong cac nghien ciiu ma hg phan tich Bon nhom hanh vi ki luat ma Stage va Quiroz xac dinh c6 lien quan dac biet tai phan thao luan trong chuong nay la (1) khen thuang, (2) hinh phat, (3) khong cc) he qua tuc thi va (4) ket hgp hinh phat va khen thuang "
Khen thuang, theo Stage va Quiroz, la viec cong nhan hoac khen thuang
cac hanh vi tich cue hoac khi nhirng hanh vi tieu cue ngung diing luc
Hinh phat la viec nhirng hanh vi kliong phu hgp se phai chiu hau qua
tieu cue Khong c6 he qua tuc thi la viec nhijng hanh vi tieu cue khong phai
chiu hau qua ngay, ma se bi nhac nho khi hanh vi do sap xay ra V i du, giao
^ien CO th6 nhSc nha hgc sinh kiem chS nlu em do hay c6 hanh vi qua miic
trong gia nghi Cuoi cung, ket hap hinh phat va khen thuang la viec cong nhan
hoac khen thuang nhung hanh vi phu hgp, con nhirng hanh vi khong phu hgp phai chiu hau qua Bang 3.1 the hien he so tac dong ciia cac nhom nay
Trang 25Hinh 3.1
Cac kS't qua tCf nghi§n cCfU cCia Stage Quiroz
Cdc bien phdp ki luat He so tac dong trung binh So he so tac dong giim hanh vi So phan vj
vi pham
Ngudn : DiJ li$u tir Stage va Quiroz (1997) r r h < f ,''\
Ket qua trong hinh 3.1 c6 it nhat hai dac diSm n6i bat Truac hit, can thic|i
khong CO he qua tuc thi - tieu circ hoac tich cue - t a i hanh v i ciia hoc sinh
CO he so tac dong thap nhat : -0,64 Tuy vay, day van la he s6 khong nho
Dieu nay c6 the cam nhan dugc Con nguai hoat dong t6t nh§t trong m o i
truang c6 phan hoi - trong truong hop nay, phan h6i la viec phan biet hanh
vi phu hgp va khong phii hgp Ket qua nay cung nhan dugc sir ling hg tii
mot ket qua nghien cihi khac do A n d y Miller, Eamonn Ferguson va Rachel
Simpson (1998) thirc hien : "R6 rang, k i t qua ciia nhting nghien cuu cho thSy
cac truoTig hoc phai can bSng giiia viec thuoTig - phat" (tr 56)
Thu hai, doi lap ro rang v a i quan diem khong ch4p nhan hinh phat duoi
b§t c u hinh thirc nao de can thiep k i luat, he s6 tac dong cua cac can thiep c6
su dung hinh phat la kha Ian (-0,78) Tuy nhien, a day c6 mot di6u cSn luu
y rang, ket qua nay khong c6 nghia la hk k i hinh phat nao cung thanh cong
Thuc vay, trong bai t6ng quan nghien cihi ciia minh, George Bear (1998) da
canh bao manh me rang nghien cuu nay chi ling hg tinh hieu qua ciia cac hinh
phat nhe nhang
Du sao thi nhirng ket qua ciia Stage va Quiroz ciing thira nhan manh me
nhijng tac dong tich cue ciia cac bien phap k i luat Tren thuc tg, nhirng k i t qua
nay da khien Stage va Quiroz (1997) dua ra nhan xet sau :
T o m lai, nghien cuu sieu phan tich nay da chi ra r i n g , nhiJng can thiep c6
tac dung lam giam hanh vi quay pha a cac truang cong lap Chiing toi hi vgng
cdc kk qua nay se giiip tach biet sir hieu sai ve viec khong the Iciem soat hifu qua hanh vi quay pha trong lop hoc v a i thuc ik la cac can thiep dugc sir dung
rpng rai trong truang hoc thuc s u lam giam cac hanh vi quay pha (tr 361 - 3 6 ^
Dua tren nhiJng k i t qua ciia Stage va Quiroz, toi sap xep cac nghien c\x\x
trong sieu phan tich cua minh thanh nam nhom bien phap can thiep, trong do
t4t ca cac bien phap deu dan tai can bang giiia he qua tieu cue va tich cue
K.lt qua cua toi th6 hien trong hinh 3.2 ve he so tac dong trung binh cua nam nhom N h u da mieu ta trong chuomg 2, khoang t i n cay 95% trong cot 3 du doan muc do tin tuang ciia chiing ta vao he so tac dong trung binh trong cot 2, tuc la he s6 tac dong "c6 thuc" c6 the dat dugc neu chiing ta loai t r u dugc mgi 16i khong k i l m soat dugc trong nghien cuu Theo dinh nghia, bat k i khoang tin cay nao khong chua 0,00 se dugc coi la eo y nghia a muc 0,05
Hinh 3.2
H§ so tac dong do! v6i cac bien ph^p ki luat
Hinhthiirc can thiep ki luat
He so tac dong trung binh
Kholing tin cay 95%
So doi tirong nghien curu
So ludng nghien curu
So phan vj giam hanh vi
vi pham
PhSn Qtig ciia gi^o vi§n -0,997 (-0,907) t6i (-1,087) 1191 25 34 Ph^n thircing hien hiJu -0,823 (-0.669) tdi (-0,977) 672 20 29 Hinh phat tri/c tiep -0,569 (-0,309) tdi (-0,829) 243 7 21 Phdi hop theo nhom -0,981 (-0,781) t6i (-1,181) 417 13 34
^Phfii hop v6i gia dinh -0,555 (-0,251) t6i (-0,858) 169 3 2, J
Nam nhom bien phap nay se dugc thao luan k i han trong phan "Cac buac
hanh dong" a chuang nay N o i ngan ggn, phan img cua gido vien la nhijng
hanh v i va l a i noi ciia giao vien cho hgc sinh thay hanh v i eiia cac em la phu
hgp hay khong phu hgp Phan thuang hien hitu la viec hgc sinh nhan dugc
phan thuang hoac su ghi nhan doi v a i cac hanh v i phu hgp K h i hgc sinh the hien nhung hanh v i khong phu hgp, phSn thuang hien huu c6 the bj thu lai
^^^nh phat true tiep la nhung can thiep dua tai hau qua true tiep va cu the danh
cho nhiing hanh v i khong phu hgp Phoi hap theo nhom la bien phap trong do
^Ot nhom hgc sinh cu t h i phai dat dugc mot tieu chuSn nhdt dinh ve hanh v i
Trang 26phu hgrp Phdi hap vai gia dinh la bien phap trong do viec ki6m soat hanh
diln ra tai nha hoc sinh Nhu hinh 3.2 da chi ro, tat ca nam nhom bien pha|,
can thiep nay deu dan tai viec giam hanh vi gay roi
Cac bien phap ki luat to ra c6 tac dpng trong viec giam cac hanh vi khoni^
phu hop cua hoc sinh o moi cap hoc Nhu trong hinh 3.3, hieu qua ciia cac can
thiep ki luat ngay cang Ion doi vai cac cap hoc thap hon Dieu nay khong co
nghia la cac can thiep ki luat tra nen kem hieu qua a c§p hoc cao hon Thuc
vay, he so tac dong trung binh -0,694 d6i vai cSp trung hoc ph6 thong tuong
ung vai 25 diem phan vi giam cac hanh vi vi pham Bo sung them nhiJng
chung cu sieu phan tich day thuyet phuc ve nhiJng can thiep ki luat phu hgii
se tao ra nhung thay doi tich cue trong hanh vi cua hoc sinh la bang chung
cho thay, tren thuc te, phu huynh hoc sinh mong mu6n giao vien ap dung bien
phap ki luat doi vai con em minh Vi du, trong cuoc khao sat phu huynh cap
trung hoc ca sa, John Coldron va Pam Boulton (1996) kit luan rang "nhi^u
cha me to y mong muon nha truang ap dung ki luat mot each cong bang, cung
ran nhung khong ha khac" (tr 62)
So iiTdng nghien cufu
So phan vj giam hanh vi
Cae nghien cuu ve y kien hoe sinh cung cho ket qua tuong tu Vi du
mot so nghien cuu da tiln hanh diSu tra y kidn hoe sinh ve hieu qua ciia
cac hinh thuc thuang phat khac nhau (Sarpe, Wheldall va Merrett, 1987 :
Hougton,MerrettvaWheldall, 1988;Caffyn, 1989; Harropva Williams, 1992;
Merrett va Tang, 1994 ; Miller, Ferguson va Simpson, 1998) Trong nghien
cuu 50 hoc sinh tieu hoc va cha me ciia cac em nham khao sat, so sanh y ki6n
cija phu huynh va hoc sinh doi vai nhiJng hanh dong ciia nh^ truang v^ giao vien, Andy Miller, Eamonn Ferguson va Rachel Simpson (1998) da lam sang to nhung he qua tieu cue tu nhung hanh vi khong phu hop cua hot sinh j{inh 3-4 trinh bay tom tat cac kSt luan ciia cac nha nghien cuu nay Mac du tighien cuu ciia hp dien ra tai cac truang hoc a Anh, nhung vin la hop li Ijii cho rang hoc sinh Hoa Ki va hoc sinh Anh khong c6 may khac biet trong van nay
Hinh 3.4 Phu huynh hoc sinh x^p hang cac bien ph^p ki lu§t
Bi#n phap \C{ luat Phu huynh xep hang xep hang Hoc sinh trung binh Xep hang
Thong bao cho phu huynh ve hSnh vi
Y6u c l u hoc sinh vi pham 66n gap Hifu trucing 2 5 3,5
GiSo vi§n gap ri&ng hoc sinh vi pham Si giSi thich 3 6 4,5
GiSo vien ph§ binh hoc sinh vi pham trudc I6p 4 4 4,0
Gieio vien gap rieng hoc sinh d l phe binh 5 8 6,5 Khong cho hoc sinh vi pham ra choi 6 9 7,5 GiSo vi§n giai thich nhCfng h&nh vi vi pham tru6c I6p 7 3 5,0 Kh6ng cho hoc sinh vi pham di tham quan v6i trLfdng 8 1 4,5 Chuyin cho ngoi cCia hoc sinh vi pham trong I6p 9 10 9,5
Y6u c^u hoc sinh vi pham
Ngudn : Phong theo Andy Miller, Eamonn Ferguson va Rachel Simpson, Hi?u qua quan sat
^Wc ve thicongphgt trong tneang tieu hoc : Bo sung quan diem cua cha m? Tarn li hoc giao due,
'8 (1), 55 - 64 Ban quyin 1998, Taylor va Francis Ltd., http://www.t;in(lf rn.uk/ioumals
Trang 27Nhung k6t qua trong hinh 3.4 cung ckp mot so sanh thii vi voi nhilTiL)
k8t qua trong hinh 3.5 ve viec phu huynh va hoc sinh x6p hang nhung hanii
dpng dugc coi la he qua tich cue ciia hanh vi phu hop Xin lu^ y rang, troni
hinh 3.4, phu huynh danh gia bien phap dugc thong bao v6 hanh vi quay
pha ciia con cai a truang la bien phap ki luat c6 hieu qua nhdt; trong khi do,
hgc sinh xep hang bien phap nay dung thu hai
Hinh 3.5
Phu huynh va hoc sinh xep hang cac bien ph^p khen thi/dng
Bien phap khen thircing Phu huynh xep hang xep hang Hoc sinh Xep hang
trung binh Th6ng bao cho phu huynh ve hSnh vi t5t
Hoc sinh di/oc l<hen vi lam bai tot 3 3 3,0
Hoc sinh 6uac tuyen di/ong trudc I6p 4 6 5,0
Hoc sinh di/Oc tuyen di/ong
Tri/ng bay bai l^m cCia hoc sinh 6 5 5,5 i
Ngitdn : Phong theo Andy Miller, Eamonn Ferguson va Rachel Simpson, Hieu qua quan su:
dugc ve thuangphat trong truang tieu hoc: Bdsung quan diim cua cha m^, Tarn li hgc giao dye
18 (1), 55 - 64 Ban quySn 1998, Taylor va Francis Ltd., http://www.tandf.co.uk/iniirnals
d bang 3.5, chiing ta cung thSy tinh hinh tuomg tir Phu huynh danh gia
cao nhat bien phap dugc thong bao vh hanh vi tich cue cua con cai va hgc sinh
danh gia bien phap nay cao thu nhi Tir nghien cixu nay, chiing ta thky ring
\ A K \ i u i i c i t r-\i IA I / - v n L J r ^ r •
Ijgn l?'^ "^"^^ 8'^ P'^^P ^hen thuong va
luat Co mot dilu thii vi trong y ki6n ciia hgc sinh v6 ki luat dugc nit ra tir j^ien cuu ciia Patricia Kearney, Timothy Plax, Ellis Hays va Marilyn Ivey
/199I) Do la, nghien cuu da hoi hgc sinh lop du bi dai hgc ve hanh vi khong
hu hgp ciia giao vien Cu tha, hg da yeu cau hgc sinh liet ke nhiJng hanh vi ciia giao vien ma hgc sinh cho la khong phu hgp Tat ca 254 hgc sinh dua
ra 1 762 vi du cu thk v6 nhung hanh vi khong phu hgp cua giao vien ma
cac em tung chiing kiln Duai day la mot so nhung hanh vi do : *
• Vangmat
• Mugngia
• Trong h6t gia ma chua cho hgc sinh nghi
• Cho hgc sinh nghi khi chua c6 trong bao het gia
• Giang Ian man khong an nhap vai mon hgc >
• Khong chuSn bi bai giang hoac bai giang Ign xgn
• Tra bai cham )
• Che nhao »
• Noi qua nhieu
• Co nhiing quy dinh v6 li va v6 doan (tuy tien)
• Khong tra lai cau hoi ciia hgc sinh
• Quay roi tinh due
• Khong quan tam den hgc sinh '
• Cham diem khong cong bang
• Tinh each tieu cue '
• Thien vi Mot trong nhiJng thong diep ro rang nh4t tu nghien cuu nay la cac hgc
sinh CO mot y thiic ro rang ve "su cong bang" va do la dieu dugc hgc sinh
mong dgi nhat N6u hgc sinh cam thSy giao vien c6 nhiing hanh vi khong
^ung muc, cac em se khong mu6n diSu chinh hanh vi cua chinh minh Mot Ian
^^a, can chii y rang, nghien cuu nay hudng dSn d6i tugng sinh vien, nhung van hgp H khi ap dung cho hgc sinh trung hgc pho thong
C H w o N f , r nnn THlgP Hi L U O T 51
Trang 28Cu6i ciing, mot vai nghicn cuu da chi ra rang, a ckp hoc cang cao, cac van
d6 vk ki luat xay ra cang nhieu trong cac truong cong lap (McFadden, Marsch,
Price, va Hwang, 1992) Dieu nay c6 the do mot vai nhan to nhu anh huanj)
ciia cac ban cung trang lua, anh huang cua moi truong, khac biet v6 giaj,
nhijng klio khan ve hanh vi va cam xiic a tuoi day thi (Fry va Gabriel, 1994 ;
Sanson, Prior, Smart va Oberklaid, 1993 ; Zoccolillo, 1993)
Cac chircfng t r i n h b o i durdng g i a o v i e n
Phan nay chi mieu ta hai trong so cac chuang trinh nhdn manh bien phap
ki luat, do la : Thai gian suy nghT (Think Time) va Ki luat nghiem (Assertive
Discipline) (De xem nhung chuang trinh hieu qua dugc su dung trong truong,
xem them Brophy, 1996 ; Nelson, Martella va Galand, 1998 ; Bear, 1998)
Thai gian suy nghT (Nelson va Carr, 1999) la mot chuang trinh chat chc
da dugc chung minh c6 tac dung lam giam cac hanh vi quay pha cung nhu
tang cuang sir tham gia ciia hoc sinh (xem t6ng quan nghien cuu cua Sugai va
Colvin, 1996) Chuang trinh c6 3 muc tieu ca ban :
• Cung cap cac bien phap ki luat thong nhk cho tk ca giao vien trong
tru'ong khi hgc sinh c6 nhiing hanh vi quay pha
• Phan hoi cho hgc sinh biSt khi hg c6 nhung hanh vi quay pha va chc
phep lap ke hoach tranh nhung hanh dgng tuang tu trong tuang lai
• Cho phep giao vien va hgc sinh loai bo nhiing hanh vi xa hgi tieu cue
va tao ra nhung hanh vi tich cue
Chung ta se xem xet sau han chuang trinh Thai gian suy nghia chuang 8
khi xem xet van de ap dung mot chuang trinh trong toan truang Noi ngSn ggn,
mot trong nhCmg dac trung ciia Thai gian suy nghT la ''phong hoc Thai gian
suy nghT" - mot phong hgc dac biet danh cho nhung hgc sinh c6 hanh vi
quay pha ma giao vien khong the dieu chinh dugc trong lop hgc binh thuang
Moi quan he giUa lop hgc binh thuang va phong hoc Thai gian suy nghT la
moi quan he cgng sinh Giao vien thuc hien nhiing quy tac ung xu cu \hk
de xii li hanh vi khong phu hop hoac quay pha ciia hgc sinh va luon no lire
lam dieu do trong lap hgc binh thuooig Tuy nhien, ngu hgc sinh khong ihk
va khong mu6n huong ung nhirng n6 luc do trong lorp hgc binh thuang thi
hg se bi chuy6n tai phong hgc Thai gian suy nghT, nai hg se phai phan tich
suy nghT nghiem tiic \h hanh vi ciia minh Hoc sinh se khong dugc tra v6
1^ hgc binh thuang cho tai khi to ra c6 y thuc ve hanh vi da khign hg phai
id'x phong hgc Thai gian suy nghT, higu hanh vi phu hgp la gi va sSn sang chSp
nhSn nhung hanh vi phu hgp do , ^
fCi luat nghiem (Canter va Canter, 1976) la chuang trinh dugc su dung
rgng rai ma phien ban ban dSu dua tren bien phap dieu chinh hanh vi truyen th6ng, trong do hanh vi khong phu hgp se din tai nhung hau qua cu the Chinh vi vay, mot vai nguai thuang ggi bien phap nay la "bat bugc theo dinh huang" (Wolfgang, 1995 ; Charies, 1996) Mot vai nguai da phe phan
chirong trinh nay kha gay gat Vi du, trong cu6n Tran tra vi phan thuang :
Rdc rSi vai sac vang, Ki hoach khuyin khich bhng lai ich, NhUng diem A, Tuyen duang va nhitng each mua chugc khdc (Punished by rewards : The Trouble with Gold Stars, Incentive Plans, A s, Praise, and Other Bribers), Kohn (1993)
cho rang, Ki luat nghiem wk ca ban vin c6 cho hong 6ng cung luu y : "Ngay ca
khi phuang phap nay thanh cong trong viec giir trat tu lop hgc, giSng nhu bien phap cay gay va cu ca rot dugc su dung a truang hgc va a nha, chuang
trinh nay cung khong thS giiip tre tra thanh nhimg nguai hik suy nghT va
CO long trie an" (tr 165)
Nhung nha nghien cuu khac khong d6ng tinh vai y kien tieu cue cua
Kohn lai tin rang, n6u phan tich kT nghien cuu v6 chuang trinh, ta se th§y mot
kk qua khac (xem Brophy, 1996) Tren thuc tS, su phan d6i ciia Kohn huang
vao phien ban ban dku cua Ki luat nghiem Tinh tu khi khai dau, chuang
trinh da thay d6i kha nhi6u (xem Canter va Canter, 1992) Truac h6t, chuang
trinh phan biet ro rang quy dinh va huang dan Quy dinh thi luon dugc ap
dung trong mgi liic, con huang din thi thay doi tuy theo boat dgng Thu hai, chuang trinh phan biet ro hanh vi lam viec rieng gay can tra va khong gay can tra ciia hgc sinh NIU mot hgc sinh lam viec rieng nhung khong lam phien tai
ai, giao vien se nhac nhof nhiJng hanh vi lam viec rieng do va hgc sinh khong
phai chiu hau qua Thu ba, phien ban hien tai nhin manh vao he qua tich cue
khi CO nhimg hanh vi phu hgp, trong khi phien ban goc lai nhan manh nhirng
he qua tieu cue khi c6 hanh vi khong phu hgp Thu tu, nhung he qua tieu cue
dugc giir a muc t6i thilu - nhan manh vao viec duy tri muc do nay chu khong
phai tinh khic nghiet ciia he qua Thu nam, theo doi hanh vi la vIn de lien
quan tai ca nhan chu khong phai lien quan tai tap thi, day cung la dac diem
^oi bat ciia phien ban ban dau , , , , , ^ 5 i i H a , ,
Trang 29Viec tien hanh phien ban hien nay ciia Ki luat nghicm bao g6m n5m biroc
Buac dau tien la tap trung thiet lap mot moi truang tich cue cho ki luat Di^i,
nay doi hoi giao vien thay the nhiJng dieu hoc sinh khong mong mu6n banj
nhiing mong dgi tich cue Buac thii hai la giao vien tim hieu va thuc hanli
hanh vi quyet doan Cu the la, giao vien tim hieu su khac biet giija hanh V|
quyet doan, khong quyet doan va thu dich Li tuong ma noi thi giao vien si;
thuc hanh hanh vi quyet doan cho toi khi tra thanh thoi quen Noi chung
nhijng giao vien quyet doan the hien su khong bSng long cua minh bang mgt
hanh vi cung ran, khong de 16 xiic cam, hanh dong dut khoat nhung cunt;
nhac tai hanh vi dugc mong dgi Buac thu ba la thi6t lap nhung giai han va
he qua De bao hieu cho hoc sinh biet hg sap di tai giai han, giao vien can dua
ra nhijng tin hieu nham canh bao hgc sinh, dat ra cac cau hoi va d6i khi dua
ra nhiing yeu cau Buac thu tu la ap dung cac he qua neu mgt hgc sinh vuai
qua giai han Buac cu6i cung la thuc hien day du he th6ng cac phSn thuanjj
hoac nhung ki vgng ro rang cho hanh vi tich cue NhiJng thay d6i nay trong
Ki luat nghiem la rat quan trgng va bien no thanh chuang trinh ma trong do
he qua tieu cue va tich cue can bang nhau, thay vi chi c6 he qua tieu cue nhu
thuang nghi
(^1^^^ C a c bu'dc h a n h d o n g
Bi/dc hanh dong 1 yfr
Tan dung nhirng ki thudt cu the de cdng nhan, khen thirang nhirng
hanh vi chap nhan duffc ciing nhw nhan biet va dp dung he qua tieu
cue doi v&i nhitng hanh vi khong chap nhan duffc
Nhu da thao luan a phan tren, sieu phan tich ciia t6i xac dinh nam hinh thuc
can thiep ki luat c6 the su dung dk tao ra su can bang giira he qua tieu cue va
tich cue : phan ung eiia giao vien, phan thuang hien hiju, hinh phat true ti6p
ph6i hop nhom va phoi hop vai gia dinh Buac hanh dong nay ap dung cho
tat ca nam nhom
Phan ung bang hanh dong va lai not cua giao vien la nhii'ng each dan gian
nhat de cong nhan, khen thuang nhiJng hanh vi chap nhan dugc cung nhi'
phan bi§t, ap dung hau qua tieu cue d6i vai nhung hanh vi khong chdp nhan dugc Emmer, Evertson va Worsham (2003) da liet ke mgt loat nhiing phan ung cua giao vien, bao g6m : *
• Ra hieu bang anh mat vai hgc sinh mac loi bang each den gan hgc sinh
do Day la mgt each tinh ih nhung hieu qua dk canh bao cho hgc sinh
rang em dang cu xu khong dung
• Dung nhirng tin hieu hinh thS nhu dua ng6n tay len m6i hoac iSc dau d6 biSu thi hanh dong ciia hgc sinh la kh6ng phu hgp
• N6u hgc sinh kh6ng tuan thu quy tic, hay nhac nha hgc sinh do mgt each dan gian - li tuong la nhac nha cang rieng va cang tinh te cang tot - hoac
cung CO th6 chi ra hanh vi phu hgp ban mong hgc sinh do thuc hien
• N6u mgt hgc sinh chi dan gian la dang lam viec rieng ma kh6ng cu xu sai, chi cSn chi ra hanh vi phu hgp ban mong hgc sinh d6 thuc hien
• N6u hgc sinh kh6ng c6 phan ung vai nhirng can thiep tinh te, each dan
gian la yeu chx hgc sinh do ngung nhiing hanh vi kh6ng phu hgp
Du dan gian, nhirng phan ung nay da lam giam hanh vi khong phii hgp ciia hgc sinh (Madsen, Becker va Thomas, 1968)
Ra hieu la mgt bien phap phan ung khac cua giao vien No ham y viec dua
ra mgt tin hieu cho hgc sinh truac khi hanh dong kh6ng phii hgp xay ra (Carr
va Durand, 1985 ; Lobitz, 1974) Vi du, giao vien xac dinh dugc mgt hgc sinh
cu th6 thuang bat dku noi chuyen vai cac hgc sinh khac a xung quanh truac
khi em do c6 nhirng hanh dong quay pha Khi di6u kien nay da dugc xac djnh
va d6 chuy6n tai no tai hgc sinh, giao vien c6 the danh mgt dau tich len quyen
va dk ma tren ban cua hgc sinh m6i khi em do dinh noi chuyen vai cac ban
xung quanh Bang each dugc cung edp mgt tin hieu rieng, hgc sinh do biet
minh dang chuSn bi vuang vao nhiing hanh vi c6 the de lai hau qua tieu cue cho ban than ^^^^ Tat ca cac vi du tren dSu de cap dSn nhiing hanh vi khong phii hgp Phan
'J^g ciia giao vien ciing la mgt bien phap hieu qua dk khen thuang hanh vi phii
hgp Trong cu6n Ki luat va Long tu trong (Discipline with Dignity), Richard
Curwin va Allen Mendler (1988) da mieu ta mgt bien phap ma hg ggi Ja "khen
^ung lue" (tr 97) Hg giai thich :
Trang 30Cir moi 15 20 phut (2 - 3 Ian trong mpt tik hpc a ckp trung hpc ca so),
nhan biet dugc liic hpc sinh dang hanh dpng dung noi nho vai hpc sinh do
de cac em khac khong nghe thay, rang ban thich each hpc sinh do chii y iSng nghe,
hoac hpc sinh do lam bai rat tot vi bai lam rat chi ti6t, hoac cau hoi hpc sinh do
dat ra trong lop la rat hay Bien phap nay giiip dam bao sir rieng tu ciia hpc sinh
bai vi cac hpc sinh khac se khong bao gio biet dugc cupc trao d6i rieng ciia ban
vai hpc sinh do la mot phan hoi tich cue hay tieu cue Hpc sinh c6 the kk lai cho
cac ban khac, nhung khi do hpc sinh se phai chju trach nhiem khi tinh rieng tu
bi mat di (tr 97)
' Curwin va Mendler khang dinh rang, hpc sinh rk mong dgi each phan ling
tich circ nay ciia giao vien Tham chi, vice giao vien giii im lang khi khong
CO vi du ro rang nao ve hanh vi t6t se bi hpc sinh coi la mot dang phan hoi
tieu cue
Noi tom lai, phan ting ctia giao vien la bien phap true tiSp va c6 sue manh
de tao CO so cho ca he qua tich cue va tieu circ d6i vai hanh vi ciia hpc sinh
Minh hoa dual day chi ra bien phap phan ling ciia hai giao vien :
• Co Wood rat hieu hoc sinh cita minh Khi Colin bdt dm gay rdi buSi thao luan
cua lop, CO chi dan gian di den va dua vao ban cua Colin md khong lam gidn
dogn buSi thao luan Khi cgu ta dung lai, c6 di sang ban khac Vai Shawna,
chu dong la each hieu qua han Shawna thuong xuyen phdi got but chi va trong
lucgot but chi, em hay treu choc cac ban khac Co Woodgidm tan suat cua hanh vi
nay bang each theo doi sat sao Shawna Ngay khi em Idy ra cay but chi da got,
CO Wood di tai ben em va khen em da chudn bi tdt de khong phai rai khoi
' ^ • cho ngoi trong tiet hoc
• Thay Foseid biet rang rat nhiiu hoc sinh lap 8 khong thich hi dey, ngay ca khi
su de y nay la tich cue Do do, thay da tao ra nhung tin hieu khen ngai tinh ti
de cung CO nhung hanh vi tich cue Muc tieu cua thay Id, it nhdt mot idn trong
tiet hoc, bat duac dnh mat cua hoc sinh va dua ra tin hieu do Thdy biit hoc sinh
rat mudn cd dugrc su cong nhgn nay vd thdy nhan ra lam nhu vgy khiin thdy
cam thdy tot han vao cuoi ngay ,,,
• Phan thLTdng hien hUu
Nhu ten gpi ciia no, phan thuong hien hint la viec sii dung nhihig hien vat
tugng trung cho hanh vi phu hop Doi khi nhung tiep can thupc nhom nay
cflng ^^^^ phiiu, vi hoc sinh se dugc nhan mot loai giSng nhu
i^y bien nhan khi c6 hanh vi phu hop va khong dugc nhan nua khi c6 hanh
vi khong phu hgp Sau nay, hpc sinh c6 tha d6i nhiJng tem philu nay thanh
nhiJng dac quySn, cac boat dpng hoac vat dung (Reitz, 1994) Luc diu, nghien
Clin vS tern phieu chi tap trung vao viec tang cuong nhung hanh vi tich cue (O'Leary, Becker, Evans va Saudargas, 1969) Tuy nhien, nghien ciiu da chi
ra rang, tet^ phiiu c6 hieu qua nhSt neu dugc trao cho nhiJng hanh vi tich cue
va bi l^y vMmg hanh vi tieu cue (Kaufman va O'Leary, 1972)
Nhu da dupe dinh nghia a day, phin thuong hien hiJu bao gom tat ca cac loai cong nhan hoac tu'ong thuong cu th6 tu phia giao vien Chu y la bat cu-
be th6ng phan thuong hien hihi nao cung can thong qua thao luan ki cang ve
li do kn sau he thSng do Hon nira, cin can than de dam bao phan thuong hien
hiJii khong dupe hilu hoac su dung nhu mot hinh thue mua chupc hoac ap biic hanh vi ciia hpc sinh Day c6 thS la di6u ma Kohn phan doi manh me nhat
vh nhung he thSng nay - va di8u do cQng la chinh dang (Kohn, 1993, 1996)
Minh hpa duoi day mieu ta each tigp can cua giao vien voi bien phap phSn thuong hien huu :
Bdt ddu buSi hoc, thdy Powell yeu cdu sinh vien dien vao bang muc tieu sau :
ngay hom nay
Tu ddnh gid
O Jolly Ranchet la thucmg hieu mot loai keo noi tieng, tre em rat thich
Trang 31nhan ra hqc sinh da ngoan ngoan tra Igi, th&y chuyin diSm 4 thanh diim 5
Vi thay tin rdng, trong hau hit cac truang h(rp, hoc sinh biit dich xdc vi sao
thay cong hay trir diim nen thdy khong not gi vai hoc sinh trir khi rdt can thiit
Thay thdy rang, sit dung H thong nay, tat ca tucmg tdc lai noi ciia thdy vai hgc sinh
deu tap triing vdo khia cqnh tich cue trong hanh vi cua hoc sinh chir khong phdi
khia cgnh tieu cue
• Hinh phat tri/c tiep
N h u da mieu ta a day, bien phap hinh phat true tiep huong vao he qua tieu
cue hem la he qua tich cue doi v a i hanh v i ciia hoc sinh N h u ten goi ciia no,
nhung bien phap nay bao ham nhung he qua ro rang va true t i l p khi hoc sinh
CO hanh v i khong phu hap M o t trong nhung bien phap v6 hinh phat true ti6p
rat CO hieu qua la thoi gian c6 lap
Thai gian c6 lap chi viec mot hoc sinh bj di6u khoi lop hoc tai mot noi
danh rieng cho nhijng hoc sinh hay gay roi Mac du bien phap nay ban dSu
dugc thiet ke de dung trong giao due dac biet cho tre bi r6i loan hanh vi
nghiem trong (xem Drabman va Spitalnik, 1973), nhung no ciing dugc su
dung rat hieu qua trong giao due binh thuong (Zabel, 1986) Tuy nhien,
nen chii y rang, giao vien c6 the de dang lam dung bien phap thai gian c6 lap
neu hg chi don thuan mong "t6ng k h u " v4n d6 hanh v i thay v i giai quySt no
(Harris, 1985)
Muon su dung hieu qua bien phap thai gian c6 lap thi c§n phai cho hgc
sinh biet ro hanh v i cu the nao se dan tai viec ap dung bien phap nay Han niJa,
hgc sinh can y thuc dugc rang, thai gian c6 lap chi dugc su dung khi nhiing
no luc sua doi hanh v i gay roi trong pham v i lap hgc thong thuong khong
thanh cong V i du sau minh hga each giao vien su dung bien phap thai gian
CO lap nhu the nao :
• hi
Khi mot van de ve hanh vi khong the giai quyit duac trong lap hgc, hoc sinh
a truang trung hoc Main thuong duac dua din mot can phong nhd ngay sat
phong Tra li Hi?u truang di chiu "thai gian c6 lap " Tra li Hieu truang thuang
xuyen tuang tdc vai nhung hoc sinh bi gui tai phong nay va 6ng tra thanh
nguai thuc thi cdc bien phap ki lugt Tuy nhien, c6 Canyon Igi muon can phong
duac su dung nhu y dinh ban ddii, nai nhung hgc sinh vi phgm phdi bi each li
vai nhitng em khdc Coyeu cdu, khi c6 dua hgc sinh tai phong do, khong ai duac tuang tdc vai cdc em " Diiu quan trong la chinh toi thuc thi ki lugt doi vai tieng
em mot Do Id each duy nhdt toi gidi quyet dugrc nguyen nhan goc re cua van de
\ vdn duy tri moi quan he dung muc vai cdc em " Tra li Hieu truang rdt hieu v'
vd hoan nghenh each tiep can nay cua c6
Bin bit nhiSu han nhitng gi gay ra la mot bien phap dugc su dung khi
hgc sinh c6 hanh v i pha hoai hoac djch chuyen do dac trong lop hgc V i du, nSu hgc sinh lam lat mot cai ban, can thiep bang bien phap nay se yeu e i u hgc sinh khong chi lat ngugc ban lai, ma eon phai xep lai cac ban khac trong Idp cho thang hang NghTa la hgc sinh dugc yeu cau phai den bu nhieu ban nhijng gi minh gay ra, do do gui di mot thong diep manh me ve hau qua ciia hanh vi (xem Foxx, 1978) V i du duoi day minh hoa each bien phap den bu nhiSu han nhimg gi gay ra dugc su dung nhu the nao :
Terrel khong vui vi phdi ngSi va sica Igi tat cd nhitng trang bi rdch trong cuSn tu dien tgi lap hgc That khong may, horn truac cgu dd mat binh tinh trong lap vd pha quyin tu diin cgu dang dung Han nita, day khong phdi Idn ddu tien cdu pha sdch ciia minh Do do, cd giao da sap xep mot vai buoi sau khi tan hgc
di Terrel sua Igi sdch bang each dan nhitng trang bi xe vd x6a nhitng vet bdn
Co ciing ditng khodng thai gian yen Idng vd tap trung ndy de noi chuyen vai Terrel vi each cgu kiem che su nong gian ciia minh
• Phoi hdp nhom
Phoi hap nhom cung tuang t u nhu bien phap phan thuang hien huu,
ngoai tru viec no ap dung cho nhom hgc sinh dugc thiet lap t u truac thay v i ap dung v a i ca nhan V i du, ban c6 tha dat ra mot so hinh thuc thuang neu ca lop nho gia tay truac khi phat b i l u trong gio hgc, hoac hgc sinh quen gia tay chi mot vai lan trong ca ngay Cac nha nghien cuu va l i thuyet nhin ehung phan biet giua bien phap ph6i hgp nhom phu thugc lan nhau va bien phap phoi hgp
nhom phu thugc (Litow va Pumroy, 1975) Bien phap phoi hap nhom phu
thuoc Idn nhau doi hoi mgi hgc sinh trong nhom phai dat dugc tieu chuan
hanh v i ciia ca nhom thi m a i dugc cong nhan V i du tren minh hoa bien phap ph6i hgp nhom phu thugc l l n nhau, boi v i hanh v i dich ciia viec gio tay truac
khi phat b i i u ap dung cho tat ca hgc sinh Bien phap phdi hap nhom phu thuoc
Trang 32chi doi hoi mot ca nhan ho5c mot s6 ca nhan nao do trong nhom dat dugc
hanh vi tieu chuan cua ca nhom Trong vi du tren, ph6i hop nhom phu thuoc
se dugc ap dung n&u mot hoac mot s6 it hoc sinh trong lop khong gia tay thi
ca lop van nhan dugc sir cong nhan bang mot hinh thuc cu th^
R6 rang, bien phap phoi hgp theo nhom phu thupc nhSn manh vao ap
lux-cua ban dong trang lua len nhijng hoc sinh c6 hanh vi tach biet Tren thuc t£\
yeu to nay chinh la li do lam cho bien phap nay tra nen hieu qua Tuy nhien,
vai giao vien cung rat c6 li khi lo iSng rSng each tiip can nay c6 th6 lam nhung
hoc sinh bi tach biet thay xau ho Vi vay, toi khuyin nghj cac giao vien ckn
het sue chii y khi su dung bien phap ph6i hgp theo nhom phu thugc Vi du
duai day minh hoat mot cong dung ciia bien phap ph6i hgp theo nhom
Co Muldoon mudn hoc sinh trong lap cung lam vi^c vai nhau di cac em
CO cam giac mgt cong dong "Chung ta ciing chim hoac cimg bai" - c6 thuang
nhdc hQc sinh Ngay tic ddu nam, c6 da de ra nhirng hanh vi duac mong dai,
ma neu tat ca hqc sinh deu lam theo, thi lop se duac nhan Diim dp luc Vi du,
jreu tat ca hoc sinh cat do dung sau gia hoc Todn, ca lap se duac 25 Diim dp luc
Lap CO the dung so diem nay de thuang luang vai cd Muldoon - giong nhu
' gay "dp luc " vai cd - ve viec hoan bai kiim tra, dat ra mot tSi "khong cd bdi
ve nhd ", hoac ddnh nhieu thai gian han cho bai tap l&n Cd lap khong chi cung
• • CO gang de kiem diem, ke hogch nay con buoc cac em phdi dong thugn vai nhau
trong vi$c su dung diem nhu thi nao
• Phoi hdp vdi gia dinh
Nhu da mieu ta trong muc nghien cmi va li thuy6t cua chuong nay, lien lac
vai gia dinh c6 thS la mot hinh thuc hieu qua ca vai he qua tieu cue va tich cue
Hinh thuc ca ban nhat cua phSi hap vai gia dinh la lam cho phu huynh y thuc
dugc nhiJng hanh vi tieu cue hoac tich cue ciia con cai hp thong qua mot buc
thu hoac lai nhSn cho cha me, mot cu dien thoai, hoac mot buoi tai tham
Vai giao vien da chuan bj sin nhiJng lai nhan vai phSn dk trdng d6 hg diln
nhan xet Nhung mlu nay dung dS thong bao ca hanh vi tieu cue Ian tich cue
CJ cip do chi tiet hon, ban c6 thi thilt lap mot he th6ng he qua tieu eye va
tich cue de thuc hien tai nha Di6u nay doi hoi phai gap go true tigp cha me
hoc sinh de thiet lap nhiJng he qua cu th6 (chung ta se xem xet nhung dong lire
O l )AN I I HIFl I ril lA I rito u r ^ i
-ciia cugc gap mat nay trong chuang 4 va 6) Vi du, ban c6 thS gap cha me -ciia
mpt hgc sinh hit ki dS ban v8 hanh vi cu th6 trong lap cua em hoc sinh do ma
b^n mu6n sua d6i Cung vai cha me hgc sinh, ban se xac dinh nhQ'ng he qua tigu cue cho hanh vi khong phu hgp va he qua tich cue cho hanh vi phu hgp ciia hgc sinh Vai nhung thong s6 dugc thiet lap, ban se theo doi dugc hanh vi ciia hoc sinh va thong bao thuang xuyen cho cha me hgc sinh de hg ap dung nhiJng he qua tieu cue hoac tich cue Vi du duai day mo ta each giao vien
sir dung bien phap phoi hgp vai gia dinh nhu the nao x,
Karla va Keisha la cap sinh doi ndi tiing trong lap Tuy nhien, cac em noi ^;
tieng chu yeu vi "Idm tro he " trong lap vd khien cho thay Beatty rat kho giir , ^ cho cd lap trgt tu Hanh vi nay dgc biet gay phien nhieu khi Karla vd Keisha (hi dua xem ai lam tro he gioi han Sau rat nhieu bi$n phap ki lugt md khong thdnh, thay Beatty da lien lac vai cha me cac em, nhung nguai rd rang y thuc duac hanh vi cua cac em nhung khong biit phai xu li nhu the nao De cimg nhau gidi quyit van di, thay Beatty vd cha m^ cua cgp sinh doi da quyet dinh thay se goi dien den nhd vdo cac buoi chieu thu sau de thong bao ve hanh vi cua cac em Niu cd hai em deu trgt tu vd ngoan ngodn cd tudn, cac em se dugc (hue phim dixem toi thu sau, vi chung rat thich xem phim Tuy nhien, neu cac em khong cu xu ngoan ngodn thi khong nhirng khong duac xem phim md con khong duac xem tivi hay dung mdy tinh Thdy Beatty thay bi$n phap c6 ket qua ngay tu tudn ddu tien
Bi/dc hanh dong 2 •
Thiet lap nhirng gidi han rd rang cho nhimg hanh vi khong the chap nhan duac va mgt h^ thdng hieu qua dighi lt}i nhirng hanh vi nay
Dk sir dung he qua tieu cue va tich cue mgt each hieu qua, ban phai dat
ra nhiing giai han Vi du, gia su ban dang c6 lam giam so Ian hgc sinh phat bieu ma khong gia tay bang bien phap phoi hgp nhom Se la khong thuc te
neu mong dgi tit ca hgc sinh dku phai nha gia tay truac khi phat bieu
^cri su dong gop va thao luan cua hgc sinh, ban c6 the xac djnh dugc so Ian
"hoc sinh khong tuan thii" nhung vin c6 th6 ch4p nhan dugc trong mgt khoang
thai gian cu th6 - vi du mgt tik hgc N6u s6 \an vi pham a duai muc tieu chuan,
hoc sinh van dugc cong nhan bang mgt hinh thuc cu the N6u s6 \kn vi pham
^ugt muc, hgc sinh se khong dugc cong nhan gi
Trang 33Dat ra nhirng giai han la ca hoi tuyet v a i de hoc sinh cung tham gia vai
viec tu- kigm soat ban than Thay v i ban tir minh dat ra cac giai han, ca lap c6
thk lam diSu do sau khi thao luan v i sao hanh v i do la quan trong va c6 thC
mong dgi gi neu thirc hien hanh v i do Giai han dugc dat ra v a i sir dong thuan
cua hoc sinh se la giai han dugc chinh giao vien sir dung V i du duai day
mo ta each tiep can ciia giao vien v a i nhirng giai han
Co Campell giai thick vai hoc sinh rang, c6 ra quy dinh "khong an keo va
vS Iceo cao su" vi c6 mudn ho trg nhirng bdc lao cong luonphai mat nhieu thai
gian ga nhicng mieng keo cao su khoi vat dung trong tru&ng va cdc tarn tham
Lap CO hieu nhirng ciing cho rang can c6 mot khodng thai gian truac khi dua ra
hinh phgt, dgc biet trong cdc ki nghi- khi v6 keo thi cd a moi nai Co Campell
cuoi citng ciing dongy rang, Idn dau tien hoc sinh bi nhin thay vut v6 keo khong
dung cho se bi cdnh cdo ; Idn thu hai se hi phgt sau gia hoc ; Idn thu ba se phai
a Igi sau gia hoc va giup cdc bdc lao cong don truang hoc
M o t khi giai han da dugc thiet lap, ban can ghi chep lai day du de theo
doi hanh v i cua hoc sinh (Deitz va Repp, 1973 ; Irvin va Lundervold, 1988)
N o i chung, viec ghi chep cang dan gian cang tot Phien ban goc ciia chuong
trinh Ki lugt nghiem (Canter va Canter, 1976) su dung mot ban mau ghi chep
cong khai rat chi tiet, gom mot bang trang va nhij-ng dau tich Hien nay, nhijne
ban mau ghi chep dan gian tra nen thong dung han ; giao vien hoac hoc sinh
hoac ca hai, moi nguai giij rieng cho minh mot ban ghi chep Dieu nay khong
CO nghTa la ghi chep cong khai la khong hieu qua Tuy nhien, v a i mot ghi chep
cong khai nhu vay, ban de khien su chii y chuyen t u hanh v i sang ban ghi
chep D u a i day la mot v i du ve ghi chep ciia mot giao vien
Co Babbage chuyen su dung mdy PalmPilot ciia cd de ghi chep ve hoc sinh
Co khong chi ghi Igi nhicng thong tin ve lap hoc vd nhirng chuyen vgt vdnh,
CO con CO mot he thong ma hda sir dung nhirng bieu tuang nho vd nhirng dau
hieu de theo doi hanh vi cua hoc sinh, cd tieu cue Idn tich cue Vi du, khi hoc
sinh hoc tap chdm chi vd tham gia nhiet tinh vdo bdi hoc, hoac nguac Igi,
it tham gia vd gay phien nhieu, cd c6 the nhanh chong ghi Igi hdnh vi ndy vdo
bdn ghi chip ve hoc sinh Bdt ki luc ndo cd ciing cd the chi cho hoc sinh nhirng
ghi chep ve cdc em vd dm thdm khen nggi hoac cdnh bdo cdc em khi phii hgp
62 Q U A N LI H I E U Q U A L O P H O C
Tom tat
Nguyen tic chi dao ciia can thiep k i luat la bien phap nay phai tao ra
svr can bSng giua he qua tieu cue d6i v a i hanh v i khong phu hop va he qua tich cue doi v a i hanh v i phu hgp Nhirng bien phap cu the dung cho ca he qua tieu cue va tich cue la : phan ung cua giao vien, phan thuong hien hii-u, hinh phat true tiSp, ph6i hgp nhom va ph6i hgp v a i gia dinh D u su dung
bien phap nao thi diku quan trong la phai thiSt lap nhiing giai han va mot he
thSng ghi chep cho phep ban theo doi hanh v i ciia hgc sinh mot each hieu qua
va khong gay cho hgc sinh cam giac kho ehiu
r m iriKin ^ r.an THlfiP H I L U f l T 63
Trang 34MOI Q U A N HE THAY - T R O
Khia canh thu ba trong viec quan h' hieu qua lop hoc, xep sau noi quy
quy tac ling xu va can thiep ki luat, chinh la m6i quan he thSy - tro Co y
kien con cho rang, moi quan he thay - tro la yeu to cot loi cho nhung nhan
to khac Neu giao vien c6 quan he tot vai hoc sinh, thi hoc sinh se sin sang
chap nhan nhung noi quy, quy tac ung xu va bien phap ki luat khi cac em
vi pham Neu khong c6 nen tang la mot m6i quan he t6t, hoc sinh thuang c6
nhijng hanh vi quay pha di ngugc lai cac noi quy va quy tic ung xu Mot l4n nua
dieu nay tao nen mot cam nhan true giac ro rang
Nghien cufu va li thuyet
Ket qua sieu phan tich ciia toi ve moi quan he thSy - tro dugc bao cao
trong hinh 4.1 Co le dieu gay an tugng nhk trong s6 cac phat hien khong phai
la he so tac dgng trung binh -0,869 (con so nay ban than no da la kha Ion va
an tugng), ma la he so tac dgng cue ki Ian doi vai ckp cuoi tieu hgc va trung hgc
ca so (Luu y la khong c6 du lieu dk tinh toan he s6 tac dgng trung binh cho
cap dau tieu hgc) Toi ciing canh bao rang, neu c6 nhieu nghien ciiu han vc
tac dgng ciia moi quan he thay - tro thi cac he s6 tac dgng trung binh Ian nhu
the CO the se giam xuong Chiing qua thuc Ian hon nhieu so vai nhung con so
thuong thly trong khoa hgc xa hgi Tuy nhien, chiing mang thong diep ring m6i
quan he thay - tro rat quan trgng doi vai hgc sinh nho tuoi (cap duoi trung hgc
pho thong) va do vay no c6 anh huang sau sac tai hanh vi ciia hgc sinh
Hinh 4.1 ^
He so tac dong doi v6i m6i quan he thay - tr6
He so tac dong trung binh
KhoSng tin cay 95%
So do! tiring nghien ciiru
So li/ong nghien cufU
So phan vj giam hanh vi
ring nhung van de ki luat xay ra c6 the tranh dugc bai nhiing moi quan he
th4y - tro tot hon (Sheets, 1994) Trong ban tong quan cac cong trinh da
cong bo, Rosa Sheets va Geneva Gay (1996) nhan thay rat nhieu van de ve hanh vi riit cue la do do va trong moi quan he thay - tro : "Nhung nguyen nhan ciia rat nhieu hanh vi trong lap bj coi la vi pham quy dinh, tren thuc te,
la nhu'ng van de ca nhan giiJa thay va tro" (tr 86 - 87) Mot so nha nghien ciiu
da dat han thanh van de rang, sir do va xay ra vi nhieu giao vien dat minh vao moi quan he "chiing toi - bgn hg" vai hgc sinh (Plax va Kearney, 1990)
Cac nha nghien ciiu da khong ngung c6 gang de xac dinh cac dac diem chung ciia nhung giao vien ma hgc sinh ua thich, va nha do, c6 dugc moi quan he t6t dep vai hgc sinh (vi du : Barr, 1958 ; Good va Brophy, 1995)
Nhung nghien ciiu nay xac djnh dugc cac dac diem nhu tinh can than, tinh than soi noi, kien nhan va mot so dac diem khac, nhung lai khong tap trung vao dgng lire ciia chinh m6i quan he thSy - tro Tuy nhien, mot so nghien ciiu da tap trung true tiep hoac gian tiep vao dgng luc nay ' Lien quan tai bien phap quan li lop hgc, mot trong nhiSng cong trinh hihi ich ve viec xac dinh dgng luc ciia moi quan he thay - tro hieu qua la nghien ciiu
^ Theo Wubbels va dong nghiep (xem Wubbels, Brekelmans, van Tartwijk
Trang 35va Admiral, 1999 ; Wubbels va Levy, 1993 ; Brekelmans, Wubbels va Creton,
1990) Dugc xay dung tren ca so cong trinh truac do ciia Timothy Lear^
(1957), Wubbels va cac dong nghiep (xem Wubbels va Levy, 1993 ; Wubbels
va cac cong sir, 1999) xac dinh hai true ma sir tuong tac ciia chung se dinh
hinh m 6 i quan he th§y - tro M o t true la tuomg tac giila ap dat vai nhugng bp :
true kia la tuang tac giua hgp tac vai chong doi
Hinh 4.2
Tifong t^c giCira dat hdp tSc
Chong doi cao
Apdi it cao
Quan thiy - trd toiiru
Nhirpng bo cao
Hop tdc cao
A p dat cao c6 dac diem la c6 muc dich ro rang va c6 chi dan cu the
Nhirng muc dich va chi dan do giao vien cung cap c6 lien quan tai ca ngi
dung hoc tap va hanh v i Dieu nay c6 nghia la giao vien neu muc dich va nhij-ni;
chi dan lien quan tai noi dung hoc tap ciing nhu nhung hanh v i dugc mong
dgi trong lap Do chac chan la nhirng dac diem tich cue Tuy nhien, ap dat
cao cung c6 the bao gom dac diem thieu chii y va thieu quan tam tai Igi icb
ciia hoc sinh Thai cue kia ciia ap dat cao la sir nhugng bg cao - vai dac diem la
thieu muc dich va thieu ro rang Ca hai thai cue - ap dat tuyet doi va nhugng
bg tuyet doi - deu khong tao ra m o i quan he thay - tro t o i uu True thu hai
hgp tac doi nghich vai chong doi - ciing nhu vay
Hgp tac cao c6 dac diem la quan tam tai nhu cau va y kien ciia nguoi
khac, khao khat la thanh vien ciia mot dgi han la vai t u each ca nhan
M o t Ian niia, day la nhirng net tich cue Nhung hgp tac tuyet doi thi c6 dac
diem la khong the hoac thieu kien quyet trong hanh dong khi khong c6
sir tham gia va dong y ciia nguai khac Chong doi tuyet doi - thai cue kia
ciia hgp tac tuyet d6i - c6 dSc diem la chu dong doi khang va mong mu6n can tra muc tieu ciing nhu khao khat ciia nguai khac M o t Ian nila, ca hai thai cue - hgp tac tuyet doi hoac chong doi tuyet doi - deu khong thg dugc coi la k i ^ " " ^ ^ i '^^^^ ^'^^y ~ ^^o viec hgc T6t nhdt la k i t hgp dat vua phai hoac cao (thay v i ap dat tuyet doi) va hgp tac vira phai hoac cao (thay v i hgp tac tuyet doi) Dieu nay se giiip tao ra moi quan he
th^y " '^^^ ^^^^ HiJih 4.2 mo ta moi quan he nay
Vung to mau trong hinh 4.2 mo ta moi quan he thay - tro toi u u trong tirong tac giiia ap dat va hgp tac M o t Ian nua, hay chii y rSng vung nay khong bao gom ap dat tuyet doi va hgp tac tuyet doi N h u Wubbels va d6ng nghiep ciia ong (1999) da luu y :
Noi ngan gpn, giao vien nen la nguoi vira huong dan va giang day hieu qua, vira than thien, san sang giup da va hgp tac Giao vien ciing nen dong cam vai hoc sinh, thau hieu the giai ciia cac em va lang nghe cac em Giao vien tot la nguai quyet doan, chac chan va ro rang khi truyen dat vai hoc sinh Giao vien tot khong phai la ngucri cau kinh, kho chiu, hung hang, hay che gieu, nong gian hoac
u sau Ho phai la nguai dat ra tieu chuan va luon duy tri sy kiem soat trong khi van cho phep hoc sinh tu chiu trach nhiem va tu do doi vai viec hoc tap (tr 167)
Dieu thu v i la, khi mai buac chan vao nghe, cac giao vien thuong sEn
sang bieu hien nhung cir chi c6 dac diem ciia tinh hgp tac cao Tuy nhien,
vi thieu kinh nghiem trong vai tro dan dat, cac giao vien tre thuang khong gioi thg hien su ap dat cao (Wubbels va Levy, 1993) Qua thofi gian ( h i 6 den 10 nam), hg se dan dan thanh thao sir ap dat That khong may, hg cung tra nen it hgp tac han N h u Wubbels va dong nghiep da viet : "Giao vien tra nen kem hgp tac han va cang ngay cang c6 nhieu nhiJng hanh dong theo huang ngugc lai, mot sir thay doi c6 anh huong tieu cue tai thai do ciia hgc sinh" (Wubbels va cac cong sir, 1999, tr 166)
Lian Chiu va Michael Tulley (1997) da ti6n hanh mot nghien ciiu nham ciing c6 them nhting ket luan ciia Wubbels va dong nghiep H g phong
^an 712 hgc sinh cac lap 4, 5 va 6 (368 hgc sinh nam va 344 hgc sinh nu) Cac hgc sinh dugc giai thieu 4 lua chgn ve sir ua thich cua hg doi vai cac
^i?n phap quan l i ciia giao vien : (1) cac quy djnh / thuong - phat, (2) moi quan
he ~ lang nghe, (3) d6i mat - thoa thuan va (4) khong ua thich kieu nao
Trang 36Ba bien phap dhu dua tren mo ta ciia Wolfgang va Glickman (1986) vS each
quan li lop hoc Bien phap quy dinh / thu&ng -phgt ve ban chSt dung nhu ten
gpi cua no Giao vien su dung bien phap nay can thong bao ro v6 quy djnh /
thuong - phat cho hoc sinh Hanh dong phu hop voi cac quy dinh thi c6
ket qua tot, lam trai quy djnh se chiu he qua xau Bien phap quan he
-long nghe c6 dac diem la hau nhu it hoac khong nhan manh vao chinh cac v i n dh
ki luat Thay vao do, su nhan manh dugc chu trpng vao nhung moi quan
tarn cua hoc sinh Cuoi cung, bien phap ddi mat - thoa thugn c6 dac di6m la
chu y true tiep toi cac v i n de ki luat nhung khong phai theo each ciing nhSc
Cung vai viec ap dung nhirng he qua tieu cue cho hanh vi khong phu hop,
giao vien cung the hien su quan tam toi nhu cau va mong muon cua hoc sinh
Y kien cua hoc sinh duoc tom tat trong hinh 4.3
Ngudn : Trich dan v a i su cho phep ciia Lian Hwang Chiu va Micheal Tulley, Sir ira ihich cua
hoc sinh doi vai cac bien phap ki higt ciia giao vien Tap chi T a m li hoc giao due, 24(3), 169 - 175
Ban quyen 1997
Du lieu trong hinh 4.3 khang dinh mong mu6n ro rang ciia hoc sinh vc
kieu quan l i doi mat - thoa thuan So phSn tram hoc sinh ua thich each ti6p
can doi mat - thoa thuan it nhSt ciing gap doi cac each tiep can khac Ta c6
the noi rang, doi mat - thoa thuan la each goi khac ciia su ket hop giiia ap dai
hop li va hop tac hop li nhu Wubbels da dinh nghia
^ Mot nghien cuu cua Jere Brophy va Carolyn Evertson (1976) ciing iing ho
t|m quan trong ciia su kkx hop ap dat va hop tac Ho kiem tra cong viec ciia
jjioang 30 giao vien lop 2 va lop 3 - nhung giao vien luon luon dat thinh tich t6t hon so vai nhom giao vien dugc lira chon bat ki Jere Brophy va Carolyn gvertson viet:
NhiJng giao vien c6 y thiic kiem soat ban than va c6 trach nhiem vai nhung viec xay ra tren lap the hien rSng ho la nguai chiu trach nhiem [nh4n manh theo nguyen g6c] Ho thiSt ke va duy tri moi truang hpc tap chung cua toan lap hoc Mac du ho thuong hay chap nhan nhung lai nai ni hoac ggi y cua hoc sinh, nhung ho van kilm soat dugc nhirng viec dang diln ra, cung nhu each thirc va thai dilm xay ra su viec NhiJng giao vien nay thuong la nhiJng nguai thanh cong nhat trong viec giiip hoc sinh dat thanh tich hpc tap tot (tr 42)
Nhung k i t luan cu6i cung ciia Brophy va Evertson ve ca ban cung giong
nhu ciia Wubbels M6i quan he thSy - tro t6i uu nh4t la su can bang giira ap
dat va hop tac Dong cu6i ciia nghien cihi cung cap mot vien canh huu ich ve ban chat cua m6i quan he thSy - tro hieu qua, do la quan tam toi nhu cSu cua nhiing kiSu hoc sinh khac nhau Tai Hoa K i , giao vien truang cong lap phai
lam viec vai xk ca tre em, trir tre pham phap va tre trong benh vien tam thin
Nhung hoc sinh nay mang theo dSn lap v6 s6 nhirng van de nghiem trong trong cuoc s6ng ciia ho Hinh 4.4 cung cap mot tom tat ngan gon ve nhung
ki6u van dh ma hoc sinh phai d6i mat trong cuoc song va do ciing la nhirng
van de ma giao vien phai xu li
Hinh 4.4
Cac hang muc van de nghi§m trong hoc sinh phai ddi mSt
Hang m u c T h o n g ke
V6 gla c u C L T moi (Jem c6 700 000 ngifdi v6 gla cU
2 trieu ngudl v6 gla cu m6l n a m
12 trifiu ngudi tr6 th&nh v6 gla cu tai m6t thdi diem n^o (36 trong 6d\
4 0 % s6 ngudi v6 gla cir c6 con chung cung Ici nhijfng difa tr6 v6 gia c u
(Trung tSm v6 gia or va ddi ngheo qu6c gia, Crespi, 2001)
Khijng hoan g
tam If
Khoang 8% trh vj thanh nien bi khCing hoang tam !(moi nSm
(BO Yte va Cac dich vu con ngudi Hoa Ki [1999], Stanard, 2000)
5% s6 tr^ tCr 9 -17 tudi bj khCing ho^ng tSm If chi m6t s6 it (JUOc chijfa tri
(Shaffer [1998], Stanard, 2000) ^
Trang 37Hinh 4.4
C^c hang muc v^n 6i nghiSm trong hoc sinh phSi 66i mat
Hang muc Thong ke
Tl/tLf Ti/ tCf Id nguygn nhSn gay tCf vong cao nh^t, hdn b^t ciJ bSnh tat nao d trS tCrl 5 - 1 9 tu6
06\i trS tCrlO - 1 4 tudi, tL/tCfia nguySn nhan gay tiJvong t h i j t u
(Trung tSm kiSm so6t djch b^nh [2000], Stanard, 2000)
Hoc sinh
bao lire PhSn I6n hoc sinh bao \ac va hung hang - nhOmg em bi dinh chi hoac bj 6u6\c - ia nhiJng tr^ bj r5i loan sifc kho6 tarn th^n hoSc da bj lam dung
(Vdn phdng Tuphdp vi thdnh niSn va NgSn ngCra pham ph6p [1999], Luongo, 2000)
V6i hdn 5 6 % tr6 la nan nhan cCia bao li/c, sa hanh hung wi tinh t h i n va t h i xac x^y ra
d trudng hoc
(Porter, Epp va Bryant, 2000)
Hon 5 0 % hoc sinh nam va 2 5 % hoc sinh nOf bao cao r i n g cac em d§ tCmg bj hanh hung
vd t h i xac d trudng hoc
(Trung tSm kiim soitdjch bSnh [1992], Porter vi cdc cdng su, 2000)
2 0 % Xrh em va thanh niSn, khoang 11 triSu ngi/dl, c6 v i n dii vg phat trign, hanh vi va /
hoac cam xuc c6 t h i chan doan dUdc NhiJmg v i n d6 nay lam tang nguy cd bi^n hp thanh nan nhan hoac / va gay ra bao lire
(Porter va cac c6ng sir, 2000)
Rdi loan
an udng 15 - 1 8 % hoc sinh trung hoc phd thong c6 triSu chCmg an u6ng v6 d6 (Crago, shisslak va Estes, 1996)
5 - 1 0 % cac trirdng hdp m i c chijfng bi^ng an ia nam gidi
(Crosscope - Hapel, Hutchins, Getz vd Hayes, 2000)
NghiSn ruou 2 0 % tr6 em Hoa Ki I6n len trong cac gia dinh c6 ngi/di nghien rUdu
(Vi$n qu6c gia v4 lam dung thuoc [1998], Johnson, 2001)
NhOfng gia dlnh c6 ngirdi n g h i § n rudu de b i l u 16 sir tijfc gian ra ngoai hdn va thidu si/
ap, dinh k^t, lien lac trifc tidp giOfa cac ttianh vien so v6i nhOmg gia dinh khong c6 ngifdi nghiSn rifpu
(Crosscope - Hapel, Hutchins, Getz va Hayes, 2000)
3 - 7% s6 tre 6 tudi ddn tnidng, h l u hdt la cac em nam, bi mSc chifng tang ddng gi^m
tap trung (ADHD)
(HiSp hdi Nhi khoa Hoa Ki, 2000)
C6 khoSng 5 0 % trong sd 1,6 trieu trS em d c i p tidu hoc bj m i c ADHD dong thdi bj rdi
loan hoc tap
(Trung tSm kiSm sodt dich b$nh [1997-98], trong "NghiSn cCtu cCia Tning tSm ki4m
sodit dich benh khSng dinh m6i liSn h$ gidra ADHD va khi nSng hoc tSp k6m", n.d)
M61 dang cua bSnh ADHD la chimg m i t tap trung cung chidm ti le idn ti/ 3 - 5 %
(ErK 2000)
Gan 7 0 % tre bj m I c A D H D ddng thdi cung gap phai nhOfng kho khSn khdc nhi/khong
c6 kha nang hoc tap, rdi loan cam xuc, hdi hop va nhieu hdn the
(Ross 2002)
Ojnh hu-ong
gi6i t(nh 6 % hoc sinh cho r i n g minh bj ddng tfnh hoac li/8ng tinh va 1 3 % khdng c h i c c h i n i l m v^ gidi tinh cua minh NhiJmg hoc sinh ddng tinh va li/dng tinh c6 ti |g trung binh •
mac cac benh sifc khoe tam than va rdi loan an udng cao hon h4n va quan tam
nhieu hon tdi si/ bao hanh tinh due
(Bio Ykhoa Harvard, 2000) y
Hinh 4.4
C^c hang muc v^n 66 nghi§m trong hoc sinh phi! 66\t
H^ng muc Thong kS
Cha me
phai ngdi tu 1,5 tridu tri em e6 cha me phiii ngdi tu 10 triSu thanh niSn c6 bd hoac me hoSc cS bd va me phSi ngdi tij 6 mdt thdi di^m
nao d6 trong ddi
(Kleiner, 2002)
Nghao ddi Khoding 15,7 tri6u tr^ em sdng trong nhOfng gia dinh e6 thu nhap di/di mCfe nghSo
Gin 5 0 % tr6 em sdng vdi me ddn than la tr6 em nghao
Hdn 4 triau tr^ em p h i i ti/ xoay xci mdt minh 6 nha (Her, 2002)
5 0 % trS em nghSo ci thanh thj va ndng thdn b i l u hiSn c6 v i n dd vd hoe tap, hanh vi
va ciim xuc
(Adelman va Taylor, 2002)
Lam dyng th^ xac
hoac
tinh dye
V
Nam 1993, theo bao cao, 1,55 triSu tr6 em bj ddi xCf tdi td va 1,22 tridu trS em khac
e6 nguy cd gap nguy hiem, ph^n anh tl Id lam dung tang gin g i p ddi ti/ nam 1986
den nam 1993
(B6 Y te va Cac djch vu con ngudi Hoa Ki [1996], Thompson va Wyatt, 1999)
Tinh trung binh, hdn 5 tr6 em tCf vong mdi ngay do thi/dng tich va thidu ngi/di cham s6c trong thdi gian dai
(Ban c6 vSn v4 lam dung vd bd rai tr& em Hoa Ki [1995], Thompson vk Wyatt, 1999)J
Nhiing kk qua nghien cuu dugc bao cao trong hinh 4.4 la su canh tinh
sau sac Nhung mieu ta chung chung han ve van de ma hoc sinh phai doi mat cung tuang tu Trong t6ng quan cac nghien cuu ve sir ngugc dai tre em, Ross Thompson va Jennifer Wyatt (1999) luu y rang, mot ti 16 Ion hoc sinh bi nhac nho v6 hanh vi hay gay ra cac v4n d6 a truang hoc da tung bj lam dung v6 thg xac hoac tinh due, mot vai bao cao du doan rang khoang 60 - 70% s6 hoc sinh nay da tung bi lam dung Noi chung, khoang 12 - 22% tre em
o cac truang hoc bi mac cac benh r6i loan tam than, cam xuc hoac hanh vi
va mot s6 it phai dilu tri tam than (Adelman va Taylor, 2002) Giam doc Trung tam Chinh sach Nhan khiu hoc du tinh c6 khoang 40% nhung nguai
tre tu6i c6 nguy ca that bai a truang hoc do nhirng van de nghiem trong ngoai truang hoc (Adelman va Taylor, 2002) Cuoi cung, Hiep hoi Co van Truang hoc luu y rang, 18% hoc sinh c6 nhu cau dac biet doi hoi phai c6 can thiep va chua tri dac biet, vugt qua dieu kien thong thuang san c6 cua giao vien dung lap (Dunn va Baker, 2002)
r m rniNn A mrti niian Hft THHV - TRO 71
Trang 38Truong hoc c6 le la nai duy nhSt quan tarn tai nhu cau ciia rkt nhieu tre
phai d6i mat vai thach thuc Ian trong cuoc song That khong may, du khong
duac coi la mot ph§n trong cong vice thuang nhat ciia giao vien, viec d6i mat
vai nhirng vdn dg nghiem trong nay lai la mot thuc tk trong truong hoc ngay
nay Jere Brophy da xem xet van de nay trong Nghien cuu Ke hoach Lap hoc
(xem Brophy, 1996 ; Brophy va McCaslin, 1992) Nghien cuu bao gom quan
sat va phong van vai 98 giao vien, trong do c6 mot so dugc xac djnh la nhung
nha quan If hieu qua va so khac thi khong Trong tam cua nghien cmi la gioi
thieu cho giao vien nhirng vi du ve nhirng kieu hoc sinh cu the (chang han :
hoc sinh gay go - thu dich, hoc sinh gay go - bi dpng, hoc sinh hieu dong
thai qua) trong nhirng tinh huong cu the Mot trong so nhieu phat hien ciia
nghien ciru la nhiing nguai quan li hieu qua lap hoc nhat c6 xu huong sir dung
nhieu bien phap khac nhau vai nhirng doi tugng hoc sinh khac nhau, trong
khi nguai quan li kem thi khong Cu the la, nhiing nguai quan li hieu qua se
ap dung nhijug biep phap khac biet va phii hop vai tung hoc sinh dua tren
nhu cau ca biet cua hoc sinh do Mac dii Brophy khong noi han ra nhirng phat
hien trong nghien cuu cua ong ve moi quan he thSy - tro, ta van c6 the thay ro
moi lien he nay Nhirng nguai quan li hieu qua khong doi xu vai moi hoc sinh
nhu nhau, dac biet trong nhihig tinh huong c6 van de ve hanh vi Trong khi
mot so hoc sinh can su khuyen khich, thi so khac can su khien trach nhe nhang,
so khac nira c6 the can su khien trach cung ran han Tren thuc te, Brophy
(1996) dua ra mot khuyen nghi manh me rang, giao vien hay phat then mot bp
"ki nang giiip da" de ap dung vai nhirng kiku hoc sinh khac nhau
Cac chu'dng trinh boi du'dng giao vien
Mot Ian nira phai khang dinh ring, khong c6 mot chuang trinh nao tap
trung cu the vao moi quan he thay - tro Tuy nhien, mot trong nhiJng chuang
trinh phat trien giao vien noi tieng nhat va rat manh ve mang nay la Ki vong
ciia giao vien va Ket qua cua hoc sinh (Teacher Expectations and Student
Achievement), hay con goi la TESA (Kerman, Kimball va Martin, 1980)
Day la mot chuang trinh bo duang giao vien rat tot, thuang duac nhac tai
nhu "mot trong nhirng chuang trinh dugc sir dung nhieu nhat de phat triSn
giao vien trong ca nuac" (Joyce va Showers, 1988, tr 42) Chuang trinh
dua tren phan than ma rpng ciia nghien cuu ve ki vpng cua giao vien (xem
Nhung hanh vi nay dugc chia thanh ba loai : ca hoi phan ung, thong tin
phan h6i va y kien ca nhan Ca hoi phan ung giai quyet cac van de nhu sap xep
hop If cac kieu phan ung dat ra, giiip da tirng hpc sinh, cha dpi phan irng (nghia la, giao vien se dpi bao lau de hpc sinh c6 phan ung) va cac loai cau hoi
fhong tin phan hoi giai quyet cac van de nhu khang dinh nhirng bieu hien dung,
tuyen duang va li do tuyen duang, lang nghe va chap nhan nhirng cam xiic
Y kiin ca nhan giai quyet van de vS su gSn giii, lich su, quan tam ca nhan,
tinh cam Mac dii nghien ciru ban dau ve TESA cho rang chuang trinh anh huong mot each tfch cue tai hanh vi cua giao vien, hpc sinh va ket qua cua hpc sinh (xem Kerman, Kimball va Martin, 190 ; Sadker va Sadker, 1994 ; Grayson va Martin, 1985), mot s6 nghien cuu khac lai cho thay nhijng ket qua khong ro rang vai tinh hieu qua ciia no (xem Gottfredson, Marciniak, Birdseye vaGottfredson, 1995)
Cac burdc hanh dong
Slide hanh dong 1 •
Diing nhung fa thugt cu the de thief lap mot muc do dp dot hap li trong l&p hoc
Cot loi cua moi quan he thay - tro hieu qua la su can bang giira ap dat va hgp tac Mot dieu khien cho viec can bang nay kho khan la hpc sinh chu yeu dua vao hanh vi cua giao vien de biet giao vien c6 dang dua ra huong dan hay
CO tinh than hop tac hay khong Nhu Wubbels, Brekelmans, van Tartwijk va
Admiral (1999) da giai thich :
Chiing ta coi moi hanh vi ma mot nguai nao do thi hien khi c6 mat mpt
nguai khac la su giao tiep, do do, khi c6 su xuk hien cua mot nguai khac thi nguai do khong th6 lilidng [nhan manh d van ban g6c] giao tiep Dii du dinh
cua nguai chii hanh vi la gi thi nguai khac trong CUQC giao tilp cung se suy luan
n i i n n UP T H A V - T R O 7 3
Trang 39y nghia tur Mnh vi cua nguai do Vi dy, neu giao vien bo qua cau hoi ciia hpc
sinh, C O thS vi hp Ichong nghe tli^y, thi hpc sinh khong chi nhan thky S\ thiSu
chii y nay, cac em con cho la giao vien qua ban rpn hoSc nghi la hpc sinh qua d6t
nen khong hieu hoac cau hoi cua hpc sinh khong thich hop Thong di?p
ma hpc sinh nit ra dupe tir su phii djnh cua giao vien c6 thI rat khac vai du dinh
ciia giao vien (tr 153 - 154)
Dieu nay noi len rSng, trong khi hanh dpng, ban phai can bSng giua cac
hanh vi the hien muc do ap dat thich hop vai nhiJng hanh vi th6 hien muc do
hop tac thich hop Ci day, truoc het, chung ta xem xet cac hanh vi ap dat Toi c4n
luu y rang, viec thuc hien cac noi quy, quy tic ung xu va nhijng can thiep ki
luat nhu mieu ta trong chuang 2 va 3 la mot buac ti8n dai, huang tai viec the
hien mot muc dp ap dat thich hop NghTa la, nlu ban da thi6t lap va thuc hien
cac noi quy va quy tac ung xu ciing nhu ap dung nhung he qua tich eye va
tieu cue, ban phai chSc chSn da thong bao sir ap dat Co it nhSt hai ylu t6 khac
quan trong vai thong bao nay, do la : th8 hien hanh vi quySt doan va thi6t lap
nhung muc tieu hpc tap ro rang
• The hien hanh vi quyet doan
Mot trong nhiJng each t6t nhk dk thk hien muc dp ap dat thich hap la
the hien hanh vi quyet doan Theo Emmer, Evertson va Worsham (2003)
hanh vi quyet doan la "kha nang dung len bao ve cho quy6n chinh dang
cua mot nguai theo each khign cho nguai khac kho c6 thS la di hoac lam
lung lac" (tr 146) Di6u nay xk khac biet vai hanh vi bi dpng va hanh vi
gay go Emmer, Evertson va Worsham mieu ta hanh vi quy6t doan duac
diau chinh cu tha cho lap hpc Hp gpi tilp can ciia minh la "su quyat doan
CO tinh xay dung" Hp giai thich "tinh tir cd tinh xdy dung c6 y rang giao
vien khong gian du hoac cong kich hpc sinh" (tr 146) Co tha nghT dan
su quyat doan nay nhu mot tap hap nhiJng hanh vi tuong d6i cu tha ciia
giao vien, gom 3 pham tru ca ban sau :
1 Su dung ngon xign ca the quylt doan : tao ra va duy tri lian
lac-bang mat, giir tu tha ngay ngan, d6i dien vai hpc sinh mac loi nhung giu
khoang each dii da khong tha hien sir de dpa, biau hien net mat phu hap
vai noi dung thong diep chuyen tai hpc sinh
C3UAN I i HiR I ni IA I rrp H n r
2 Su dung am gipng thich hop : noi r5 r^ng va khoan thai ; dung giong
jjtyi cao so vai gipng binh thuang khi giang bai trong lap hpc, tranh biSu 16
cam xuc trong gipng noi 4
3 Kian tri cho din khi hpc sinh thl hien hanh vi thich hap : khong bo qua ohiJng hanh vi khong thich hop, khong bi lung lay khi hpc sinh ch6i, cai hoac
^6 tpi; ISng nghe nhung lai giai thich chinh dang
NhiJng vi du sau minh hoa giao vian su dung hanh vi quylt doan a cip
tilu hpc va trung hpc ca sa
I Tiiu hoc
.Si - i
Thdy Saunders luon ciing nhijng hoc sinh lop 4 ciia thdy tham gia vao viec thiit lap cac noi quy va quy the irng xu ciia lop hpc Trong buoi sinh hogt lop, hpc sinh cd thi neu ra nhung van de ve ngi quy va tham chi la nhimg hinh phgt >
ciing nhu phdn thuomg lien quan tai nhUmg npi quy nay Nhung thdy Saunders \ ciing rdt ro rang vi nhihig van di se Ichong duac dua ra thdo ludn "Dieu nay thi
chi thay duac quyit dinh " khi thich hap, thay noi Ngay tir ddu nam hoc, hoc sinh biit se Ichong ich gi khi tranh cai vai thdy khi thdy dua ra tuyen bo nay
Thai do binh tinh vd kien quyit cua cd dd dat dugc hieu qud mong mudn
^ Thiet lap nhu'ng muc tieu hpc tap ro rang
Cach thu hai dl tha hien muc dp ap dat hop li la phai rat ro rang ve '^Uc tiau hpc tap ckn giai quyat trong mot tiat hpc, mot quy hoac mot ki hpc
rHifONf, 4 mrti niinn HC THflv - TR{) 75
Trang 40Nhung noi dung lien quan bao gom :
• Thiet lap muc tieu hoc tap ngay tir dau ciia mpt bai hoc
• Cung ckp phan h6i v6 nhung muc tieu nay
• Xem xet cac muc tieu mot each thuong xuyen va c6 he th6ng
• Cung cap phan hoi cuoi ki lien quan tai muc tieu
D6 dat dugc nhiJng diiu nay, su dung dk muc la mot cong cu tuyet v6i
Vi du, gia su ban da xac dinh dugc "hilu va six dung dugc phan s6" la muc
tieu hgc tap trong tiet hgc Ban c6 the cung d p cho hgc sinh muc tieu nay
bang each viet ra dual dang de muc nhiJng mong dgi ciia ban v6 chii d% nay
cho hgc sinh :
4 Hieu dac diem cua phan so va nhiJng loai phan s6 khac nhau Mo ta
dugc chinh xac phan so do lien he nhu th8 nao vai s6 thap phan va phin tram
Chuyen dugc phan so thanh so thap phan va giai thich dugc qua trinh chuy6n
3 Hieu nhimg dac di8m co ban ciia phan s6 Bigt phan s6 lien he nhu the
nao voi so thap phan va phan tram ChuySn dugc phan s6 thanh s6 thap phan
2 Co hieu biet ca ban ve dac diem phan s6, m6i quan he giiia phan sci
s6 thap phan va phin tram ; lam th% nao d6 chuygn phan s6 thanh s6 thap phan
nhung van c6 mot s6 phSn bi hi6u sai
1 Co vdn d6 hoac hieu sai a mot trong nhung phln sau : dac di6m cua
phan s6, m6i quan he giira phan s6, s6 thap phan va phkn tram, lam tha nao
de chuyen phan s6 thanh s6 thap phan
Nhung muc tieu hgc tap dugc giai thich ro rang trong dS muc nhu th6 se
giup the hien muc do ap dat thich hop vai hgc sinh Hay nha rSng, su ap dat
khong chi the hien cao kha nang din dSt lop hgc cua giao vien ma con trong
ca viec giai quyet nhung ngi dung hgc tap tren lap Mot muc tieu chi tilt dugc
viet thanh de muc se cho hgc sinh biet ring giao vien rdt ro rang v6 nhiing
ngi dung se giai quyet va muc do quan trgng tuong ling ciia ngi dung do
De muc do cung the hien mong mu6n cua giao vien v6 viec din dSt ca lap
thong qua each dat ra nhung tieu chuSn hgc tap di thiy Khi giao vien cung cSp
muc tieu ciia bai hgc dugc vik bhng de muc, gidv vien da dua ra cho hoc sinh
r^l
g muc tieu hgc tap ro rang Cac de muc cho cac kieu noi dung cu the c6 tha tim thay trong tac phlm ciia Marzano (2000b), Marzano, Pickering va
^cTighe(1993) ^ * Nhung vi du sau se minh hga giao vien tiSu hgc va trung hgc ca sa c6 th6
tbiSt lap hieu qua nhiJng muc tieu ro rang nhu thk nao thong qua viec sii dung
dk muc
Tiiu hgc
"T6i rat met moi vai viec hoc sinh cu hoi toi se cho chiing may diem Chung tie dat dugc diim cua minh chu khong phai toi cho chitng diem " Sam Flanders ' Idng nghe mot giao vien moi di day ma thdy c6 nhiem vii huang dan va trd loi :
•'Di toi ki cho anh nghe nhung dieu toi kham phd ra dugc ve viec day hoc liic toi cung gap phdi van di nhu vgy tic hoc sinh Xem xet Igi, toi nhgn ra rang, khi toi chdm diim, toi da cho diim vi rdt nhieu li do khac nhau, chdng trdch hoc sinh nghi toi la nguai cho diim Bay gia thi bai tap toi giao bao gia cung
di kern mot danh sdch cac muc tieu hoc tap va di muc cho moi muc tieu Hoc sinh biet Idm thi nao di kiim dugc diim A Vi du, hoc sinh phdi the hien su hiiu biit sau she vi nhung y tuang chu chdt hogc c6 kha nang dp dung tdt mot quy trinh chu chot Hoc sinh khong con xin toi diem nua, ma gia day cac em da biet Idm the nao de kiem diem "
Trung hoc cff s& ;>
Trong tiit hoc mon Van, c6 Blighten bdt dau nghe thdy cdng luc cdng nhieu ^
su phan ddi tit hoc sinh khi c6 dua ra ggi y di lam cho bai viet hay hem Hgc sinh ren ri va me nheo : " Thai ma, co biit em co y gi ma " hogc "Em nghi bai the nay
la tit Idm rSi" Cuoi cung, co kit ludn Id hoc sinh chi dang co Idm co vita long thay vi cS gdng lam bai tot han "Co thi", c6 tu nhu, "hoc sinh khong tu chit ve muc tieu viet bai vi cac em khong hiiu muc tieu dugc giai thich trong phan yeu cau tap lam van cua Sa" De giai quyet van de nay, mot horn, co dua rayeu cdu tap lam van cua Sa dudi dgng di muc vd lam viec cung hoc sinh de dua ra muc tieu bai tap Idm van ciia lap cung dudi dgng di muc nhung vai thir ngon ngit
"than thien cua tre " Muc dich bai tap lam van theo yeu cdu ciia Sa dugc viet dual dgng di muc vdn dugc giit nguyen, nhung nhirng tie ngir quen thuoc vai hoc sinh, nhu "tuyet cu meo " hay "uay " dd thay the cho cac tic ngit cimg nhdc
Tit do, hoc sinh dung phdn yeu cdu nay di tu ddnh gia bai viit ciia minh