Giới thiệu sách: "QUẢN TRỊ HIỆU QUẢ TRƯỜNG HỌC"

“Một trường phổ thông hoặc đại học hoạt động có hiệu quả và thành công, một phần vì được lãnh đạo và tổ chức tốt, mà đó lại một phần nhờ vào Hiệu trưởng và các cán bộ quản lý đã học quả

“Một trường phổ thông hoặc đại học hoạt động

có hiệu quả và thành công, một phần vì được lãnh đạo và tổ chức tốt, mà đó lại một phần nhờ vào Hiệu trưởng và các cán bộ quản lý đã học

quản lý một cách có hệ thống”.

(Kenneth Boothby Everard - Geoffrey Morris - Ian Wilson)

Effective School Management

– Fourth edition

Kenneth Boothby Everard Geoffrey Morris

Ian Wilson

Giới thiệu cuốn sách

Người giới thiệu: PGS TS Nguyễn Thị Mỹ Lộc

Hiệu trưởng Trường ĐHGD-ĐHQGHN.

Thông tin chung

Quản lý nhà trường hiệu quả

Effective School Management

– Fourth edition.

Tên sách

Nhà xuất bản Paul Chapman Publishing, A SAGE Publications Company

Web site: http://www.paulchapmanpublishing.co.uk/

Vũ Văn Hùng Bùi Thị Thanh Hiền Đoàn Vân Anh

Người dịch

• Có kinh nghiệm đào tạo trên 1000 hiệu trưởng các trường PT về lĩnh vực quản lý.

• Có chỗ đứng trong giới học thuật, rất quen thuộc với chương trình giảng dạy về quản lý ở bậc đại học và với hệ thống giá trị rộng khắp

ở các cơ sở giáo dục.

Kenneth Boothby Everard Geoffrey Morris

Ian Wilson

Dùng để …

Tự học ở nhà và ở cơ quan Tài liệu tham khảo cho các khoá bồi dưỡng khác Thảo luận nhóm

Làm sổ tay tham khảo cho các cán bộ thực hành quản lý

Chịu trách nhiệm về kết quả làm việc của bộ phận

họ quản lý,

mà trong đó

họ là một thành phần

•Công việc của bạn đã

thể hiện tốt ở mức nào?

•Bạn có muốn thêm vào

chức năng nào không?

•Chức năng của hiệu

trưởng khác với chức năng của cán bộ quản lý

và lãnh đạo như thế nào?

•……

Bản đồ chức năng quản lý và lãnh đạo

- Căn cứ để xây dựng “Các tiêu chuẩn về quản lý và lãnh đạo”Những vấn đề lý luận

1 - Giới thiệu

CÁC VẤN ĐỀ CƠ BẢN

 Giáo viên phổ thông có cần học về quản lý không?

 Bản năng, hiểu biết chung, kĩ năng và kỹ thuật

 Quản lý là gì? Ai là người quản lý

 Người quản lý và tổ chức

 Đạo đức và người quản lý

 Vai trò và sứ mệnh của trường học

Năng lực quản lý có

tự nhiên đến với chúng ta hay không?

Những nhà quản lý giỏi là do bẩm sinh hay

do được đào tạo?

Lập kế hoạch thực hiện mục tiêu

Đề ra phương hướng, mục đích, mục tiêu;

Kiểm soát tiến trình thực hiện.

Tổ chức các nguồn lực để đạt được MT một cách kinh

Duy trì và phát triển các nguồn lực (nhân lực, vật lực, tài lực)

Thay đổi một cách có hiệu quả

Tổ chức mong đợi

gì ở người quản lý?Là nhà giáo - ảnh hưởng đến đời sống của các em học sinh.

Là người đứng đầu - tạo

ra hệ thống giá trị của nhà trường.

Là cán bộ quản lý - ảnh hưởng đến đời sống công tác của cán bộ dưới quyền.

Sứ mệnh của tổ chức

đó là gì?

Nhận thức như thế nào về việc trường học là một tổ chức?

Nội dung chính của cuốn sách

Quản lý con người

Quản lý trường học hiệu quả

1 Mô tả sự thay đổi

2 Những tiền lệ của

sự thay đổi thành công

3 Tiếp cận sự thay đổi một cách hệ thống

4 QL sự quá độ

1 QL là nhà lãnh đạo

2 Động viên con người

3 Tiếp nhận và thực hiện quyết định

4 QL các cuộc họp

5 Tuyển dụng, sử dụng, thẩm định, phát triển và sa thải cán bộ

3 QL và điều chỉnh chương trình giáo dục

4 QL chất lượng, rủi

ro, sức khoẻ và an toàn

5 QL nguồn lực

6 QL môi trường

I - Quản lý con người

Mô hình kiểu quản lý 2 chiều theo lý thuyết

của Blake và Mouton 1994

Động viên Giải quyết vấn đề

-Muốn mọi thứ được làm

theo ý họ

-Chỉ “nói” thay vì lắng

nghe”

-Không quan tâm đến ý

kiến hay tình cảm của người khác

-Hung hãn nếu bị thách

thức

-“Lái” mọi thứ tiến về phía

trước.

-Kiểm tra đôn đốc cán bộ

-Quan tâm đến mọi người -Muốn được mọi người yêu

-Sẵn sàng giúp đỡ

-Không làm gì hơn những gì

được yêu cầu

-Không chịu thay đổi -Trở nên lười biếng, chểnh

mảng khi không bị kiểm tra

-Đổ lỗi cho người khác.

-Quá quan tâm đến cấp bậc -Hay vội vã chỉ trích người khác -Tập trung sự chú ý vào lỗi của

người khác.

-Làm như trong sách -Duy trì hệ thống hiện thời

-Tận tâm chu đáo hơn

là sáng tạo hoặc cách tân

-Vững vàng

Liên hệ

Bạn thuộc nhóm quản lý nào? Kiểu phản ứng dự phòng của bạn là gì?

Thảo luận

Chúng ta muốn thay đổi kiểu quản lý của mình như thế nào? Làm như vậy có những nguy hiểm gì và làm thế nào để vượt qua những

nguy hiểm đó?

I - Quản lý con người

• Bàn về

– Mô hình quản lý

• 2 cấp độ hoạt động (Định hướng cơ bản và hành

• Các PP tiếp cận chi phối và dự phòng

• Điều chỉnh hành vi phù hợp với ngoại cảnh

• Nhận ra cách cư xử không phù hợp

• Vai trò lãnh đạo và kinh nghiệm làm việc

– Phong cách và người quản lý trường học

– Các phạm trù lãnh đạo

– Chuẩn QL và lãnh đạo

– Đặc điểm của Hiệu trưởng và Phó hiệu trưởng

I - Quản lý con người

Tư duy phân tích

Tự tin Dẫn dắt quá trình đổi mới Tác động và gây ảnh hưởng

Thử thách và ủng hộ Phát triển tiềm năng Chịu trách nhiệm quản lý nhân sự

Tìm thông tin Sáng kiến

Tín ngưỡng cá nhân Suy nghĩ chiến lược Lãnh đạo theo hướng đổi mới

Chính trực Tôn trọng người khác Làm việc theo nhóm Hiểu về môi trường & những người khác

PHẨM CHẤT CỦA HIỆU TRƯỞNG VÀ PHÓ HIỆU TRƯỞNG – theo Hay McBer

hiện sự quan trọng của phẩm chất đó trong việc quản lý trường của bạn Thử nghĩ xem, mình đã thể hiện và áp

dụng các phẩm chất đó đến mức nào?

I - Quản lý con người

“Động viên” - Tạo động lực làm việc là:

- “Đạt được kết quả thông qua con người”

Hoặc - “Làm cho con người thể hiện khả năng tốt nhất có thể”

Con người có động lực làm việc cao nhất khi họ thực hiện

những mục tiêu do họ tạo lập nên

 Họ cảm thấy đã cam kết thực hiện nó.

I - Quản lý con người

Để tạo đông lực

làm việc cần quan tâm đến nhu cầu và khả

năng của 3 thành phần

“Đối tượng” (HS, cha mẹ HS v.v.) của nhà trường hoặc cơ quan mà chúng ta làm việc.

Những cá nhân tạo nên nhóm đó Nhóm do chúng ta quản lý.

• Nghiên cứu nhu cầu của con người?

• Suy ngẫm xem các nhu cầu được đáp ứng như thế nào và

có thể được đáp ứng tốt hơn trong công việc như thế nào?

I - Quản lý con người

• Được thừa nhận

• Tình yêu thương

• Không bị đe doạ bởi nguy hiểm

• Không bị chi phối bởi ham muốn

• Thức ăn, nước uống, nơi cư trú, sự

ấm áp, những tiện nghi có tính vật chất, sinh lý.

Hệ phân cấp nhu cầu – Dựa theo Hệ phân cấp nhu

cầu của Abraham H.Maslow

I - Quản lý con người

Những yếu tố trong công việc dẫn đến sự hài lòng – Theo Federick Herzberg

I - Quản lý con người

1

Sử dụng những

“yếu tố khuyến khích” – tác động vào nhu cầu của con người.

3

Biến cách cư xử mang tính quản

lý của mình phù hợp với những tính cách riêng

và những nhu cầu tuỳ thuộc vào hoàn cảnh.

2

Sự thôi thúc của các nhu cầu tâm

lý rất khác nhau giữa người này với người khác, giữa thời điểm này với thời điểm khác

“Chìa khoá của quản lý hiệu quả chính là khả năng thu được kết quả từ con

người, thông qua con người và kết hợp với con người”.

3 Quy tắc cơ bản

I - Quản lý con người

VD: Bài tập đánh giá động lực làm việc của những người

khác

I - Quản lý con người

VD: Bài tập đánh giá động lực làm việc của những người khác

-Đánh giá nhu cầu và mong muốn của người khác, từ đó có ý niệm phải làm gì để khuyến khích họ làm việc bằng cách đáp ứng nhu cầu

và mong muốn của họ.-Bày tỏ được nhu cầu

và mong muốn của mình cho người khác biết

I - Quản lý con người

4 - Tiếp nhận và thực hiện quyết định

nh cô ng

• Các bước ra quyết định

I - Quản lý con người

4 - Tiếp nhận và thực hiện quyết định

Xác định hoàn cảnh

Lập ra các tiêu chí Đưa ra các lựa chọn trong cùng 1 tình huống

Đánh giá và thử nghiệm

Lựa chọn

• Các kiểu ra quyết định

I - Quản lý con người

4 - Tiếp nhận và thực hiện quyết định

Áp đặt

• Quyết định được đưa ra mà không cần tham khảo ý

kiến.

Thuyết phục

• Quyết định được đưa ra trước khi lấy ý kiến và sau đó

được “bán” cho người khác.

Tham vấn

• Quan điểm của những người khác được hỏi đến và

được cân nhắc trước khi ra quyết định.

Cùng quyết

• Quyết định được đưa ra dựa trên sự đồng tâm nhất trí

hoặc dựa trên ý kiến đa số.

Vận dụng: Hãy nghĩ đến một

số quyết định trong thời gian gần đây của bạn, bạn đã áp dụng kiểu ra quyết định nào? Bạn có cho rằng cách đó là phù hợp với tình huống hay không? Có gặp vấn đề gì trong việc thực hiện không?

Vì sao?

I - Quản lý con người

4 - Tiếp nhận và thực hiện quyết định

I - Quản lý con người

5 - Quản lý các cuộc họp

Tiêu chí đánh giá

1 cuộc họp hiệu quả

Kết quả có phù hợp với thời gian dành cho cuộc họp hay không?

Các kết luận sẽ được

thực hiện nghiêm túc

hay không?

Có thể có kết quả tốt hơn với cùng một lượng đầu

tư như vậy không?

I - Quản lý con người

5 - Quản lý các cuộc họp

• Cần nghiên cứu các câu hỏi sau:

(1) Các thành viên tham gia có hiểu rõ mục đích của cuộc họp hay không?

(2) Các thành viên tham gia có phù hợp với nội dung cần thảo luận hay không? (Ai

là người lẽ ra cũng nên có mặt trong cuộc họp? Ai là người không thực sự cần thiết có mặt trong cuộc họp?)

(3) Các thành viên tham gia có chuẩn bị tốt cho cuộc họp không?

(4) Có quản lý tốt thời gian họp không?

(5) Mức độ cam kết của các thành viên cao đến đâu?

(6) Cuộc họp có đạt được mục tiêu đề ra không?

(7) Chất lượng kết quả của cuộc họp như thế nào?

(8) Các khái niệm sau có được giải thích rõ ràng không?

• Những việc cần làm sau khi kết thúc cuộc họp

• Trách nhiệm thực hiện các công việc đó

• Cơ chế đánh giá công việc.

I - Quản lý con người

• Danh mục đối chiếu của người chủ trì cuộc họp

• Danh mục đối chiếu của người dự họp

Thảo luận: Ch úng ta thường gặp phải những vấn đề gì trong cuộc họp toàn thể cán bộ nhân viên? Những biện pháp có tính thực thi nào mà chúng ta có

thể áp dụng để giải quyết tình trạng đó?

I - Quản lý con người

6 - Tuyển dụng, sử dụng, thẩm định, phát triển và sa thải cán bộ

Con người là một nguồn lực

• Mô tả công

việc

• Hồ sơ cá nhân

• Thu hút sự chú ý của các ứng viên thích

hợp

• Các mẫu xin tuyển

• Các giới thiệu, chứng nhận

• Phỏng vấn

Tuyển dụng cán

bộ Những việc cần làm trong từng khâu

- Những gợi ý quan trọng cho nhà tuyển dụng

- Những điều nên và không nên …

• Các hướng dẫn về

– Thuê cán bộ

– Thoả thuận khối lượng công việc

– Quản lý việc đánh giá và kết quả công tác – Đáp ứng nhu cầu phát triển

– Vấn đề tái hoà nhập

– Huấn luyện nhóm

– Sa thải cán bộ

– Củng cố đoàn kết tập thể.

I - Quản lý con người

6 - Tuyển dụng, sử dụng, thẩm định, phát triển và sa thải cán bộ

• Năng lực quản lý xung đột là yếu tố chủ chốt dẫn tới thành công trong quản lý.

• Tìm hiểu về

– Giá trị của xung đột

– Lý do và tình cảm trong xung đột

– Nguy cơ của xung đột

– Sự ganh đua giữa các nhóm

– Thái độ đối với xung đột

I - Quản lý con người

7 - Quản lý xung đột

• Hướng dẫn

– Giải quyết các vấn đề của xung đột

– Giải quyết xung đột trong tổ chức

– Phòng ngừa những xung đột không mong muốn

I - Quản lý con người

7 - Quản lý xung đột

I - Quản lý con người

7 - Quản lý xung đột

Các kỹ năng quản

kiến xuất hiện – Sẵn sàng

lắng nghe việc giải quyết vấn

đề và thảo luận hợp lý, lôgic

Có khả năng khớp các mục đích chung lại với nhau, giúp 2 bên khắc phục sự bất đồng vì những kết quả tốt đẹp trong tương lai.

Phát triển kĩ năng đánh giá mọi khía cạnh của vấn đề

• Bàn về

– Việc sử dụng và lạm dụng thời gian

– Thiết lập các ưu tiên

– Chỉ tiêu về tính hiệu quả

– Các kĩ thuật quản lý thời gian

– Chế ngự sự căng thẳng

– Sự quyết đoán

– Phát triển năng lực của bản thân

– Quản lý về kiểu học của mình (điểm mạnh, điểm yếu)

– Kiểm soát thái độ và hành vi của chúng ta

– Cách quản lý tích cực và tiêu cực.

I - Quản lý con người

8 - Quản lý bản thân

Người quản lý là một nguồn lực

Bài tập vận dụng – Liên hệ bản thân - Thảo luận

Quản lý trường học hiệu quả

1 Mô tả sự thay đổi

2 Những tiền lệ của

sự thay đổi thành công

3 Tiếp cận sự thay đổi một cách hệ thống

4 Quản lý sự quá độ

1.Quản lý là nhà lãnh đạo

2.Động viên con người 3.Tiếp nhận và thực hiện quyết định 4.Quản lý các cuộc họp 5.Tuyển dụng, sử dụng, thẩm định, phát triển

và sa thải cán bộ 6.Quản lý xung đột 7.Quản lý bản thân

Quản lý con người Quản lý tổ chức Quản lý

4 Quản lý chất lượng, rủi ro, sức khoẻ và

an toàn

5 Quản lý nguồn lực

6 Quản lý môi trường

Các khoá Các viện Các uỷ ban

…

Các trường Các trường

CĐ cộng đồng

Cơ quan QL

GD địa phương Hiệp hội hiệu trưởng, hiệu phó trung học, tiểu học Hội nghị các hiệu trưởng

…

Chính phủ

Bộ GD & ĐT

II - Quản lý tổ chức

9 – Tổ chức

• Bàn về

– Mục đích của tổ chức

– Vai trò của các bên liên quan

– Môi trường của nhà trường

II - Quản lý tổ chức

9 – Tổ chức

• Các thành phần của tổ chức

II - Quản lý tổ chức

9 – Tổ chức

• Các hệ thống đan xen nhau

II - Quản lý tổ chức

9 – Tổ chức

• Dấu hiệu phân biệt trường học hiệu quả:

– Sự lãnh đạo chuyên nghiệp

– Chia sẻ quan điểm và mục tiêu

– Một môi trường học tập

– Tập trung vào học tập và giảng dạy

– Kì vọng cao

– Sự tăng cường mang tính tích cực

– Kiểm soát sự tiến bộ

– Quyền lợi và trách nhiệm của học sinh

– Giảng dạy có mục đích và có định hướng – Một tổ chức không ngừng học hỏi

– Kết hợp giữa gia đình và nhà trường.

• Định hướng vào con người

• Những vai trò liên quan đến hoạt động trí tuệ

II - Quản lý tổ chức

10 – Các nhóm

• X ây dựng nhóm - Quản lý hiệu quả hoạt động nhóm

II - Quản lý tổ chức

11 – Quản lý và điều chỉnh CTGD

Tổ chức không tích cực

Tổ chức không tích cực T Tổ chức có mục đích ổ chức có mục đích

– Lãnh đạo và quản lý trong chương trình.

– Quản lý việc đánh giá học sinh.

– Nhu cầu hoà nhập và kế hoạch hoà nhập.

– Các trường chuyên.

• Chuẩn chất lượng BS5750 và ISO9000

• Áp dụng QLCL tổng thể trong QL nhà trường

Khách hàng

là trọng tâm

Trao đổi những kì vọng và khả năng

Nhà cung cấp

và khách hàng bên trong và bên ngoài

Làm đúng ngay từ đầu

Các nguyên tắc QLCL tổng thể

– Phân công trách nhiệm đảm bảo sự an toàn – Xác định và phân tích rủi ro

– Các quy trình khẩn cấp.

• Một số vấn đề cần quan tâm chung

– Kiểm soát các chất có hại cho sức khoẻ – Các quy định về thiết bị, màn hình trình chiếu – Các hoạt động bên ngoài nhà trường

– Phân tích quan hệ vốn – lãi

• Chi phí thời gian

• Đội ngũ giáo viên/thiết bị/lựa chọn cán bộ

• Các quyết định về đào tạo.

– Các nguyên tắc của giá trị tốt nhất

II - Quản lý tổ chức

• Bàn về

– Kiểm soát tài chính và ngân sách

– Kiểm soát nguồn lực

– Điều chỉnh nguồn lực hiện có để phù hợp với nhu cầu

– Vai trò của thủ quỹ và việc gây quỹ

– Các nhà đấu thầu độc lập và đấu thầu cạnh tranh

Vận dụng: Do hạn chế về tài

chính của trường, hãy cân nhắc xem trường nên tuyển dụng bao nhiêu biên chế và trang bị như thế nào để đáp ứng tốt nhất những yêu cầu của chính phủ và

nhu cầu của học sinh?

Thảo luận: Các ý kiến tán thành và

phản đối việc tự chủ tài chính của trường học là gì? Những yêu cầu chính để kiểm soát là gì?

II - Quản lý tổ chức

• Bàn về

– Môi trường tự nhiên

– Quan hệ đối ngoại

• Phụ huynh

• Uỷ viên hội đồng trường

• Các kĩ năng cần thiết để làm việc với phụ huynh, uỷ viên hội đồng trường và người sử dụng lao động.

– QL cuộc thanh tra của cơ quan phụ

trách về chuẩn trong giáo dục – Trường học trong cộng đồng.

Quản lý trường học hiệu quả

1 Mô tả sự thay đổi

2 Những tiền lệ của

sự thay đổi thành công

3 Tiếp cận sự thay đổi một cách hệ thống

4 QL sự quá độ

1 QL là nhà lãnh đạo

2 Động viên con người

3 Tiếp nhận và thực hiện quyết định

4 QL các cuộc họp

5 Tuyển dụng, sử dụng, thẩm định, phát triển và sa thải cán bộ

3 QL và điều chỉnh chương trình giáo dục

4 QL chất lượng, rủi

ro, sức khoẻ và an toàn

5 QL nguồn lực

6 QL môi trường