Tinh hoa của quản trị ducker.pdf

Tinh hoa của quản trị ducker

THE ESSENTIAL DRUCKER: The Best of Sixty Years of Peter Drucker’s

Essential Writing on Management.

Copyright arranged with: The Peter F Drucker Literary Trust

424 North Linden Avenue, Oak Park, IL 60302-2218, USA.

Though Tuttle-Mori Agency Co., Ltd.

NGUYÏÎN DÛÚNG HIÏËU, MBA dõch

TINH HOA QUAÃN TRÕ

NHAÂ XUÊËT BAÃN TREÃ

MUƠC LUƠC

GIÚÂI THIÏƠU: NGUÖÌN GÖỊC VAĐ MUƠC ĂÑCH CUÊA

TINH HOA QUAÊN TRÕ CUÊA DRUCKER 7

I. QUAÊN TRÕ HOƠC 1 QUAÊN TRÕ NHÛ LAĐ MÖƠT CHÛÂC NÙNG XAÔ HÖƠI VAĐ MÖƠT NGHÏƠ THUÍƠT PHÖÍ THÖNG 15

2 QUY MÖ CUÊA QUAÊN TRÕ 29

3 MUƠC ĂÑCH VAĐ MUƠC TIÏU CUÊA KINH DOANH 33

4 TÖÍ CHÛÂC PHI LÚƠI NHUÍƠN DAƠY ẶÚƠC ĂIÏÌU GÒ CHO CAÂC DOANH NGHIÏƠP? 59

5 AÊNH HÛÚÊNG XAÔ HÖƠI VAĐ CAÂC VÍỊN ĂÏÌ XAÔ HÖƠI 75

6 KHUNG MÍÎU MÚÂI CUÊA QUAÊN TRÕ 97

7 THÖNG TIN CÍÌN THIÏỊT CHO NHAĐ QUAÊN LYÂ 128

8 QUAÊN TRÕ THEO MUƠC TIÏU VAĐ TÛƠ KIÏÍM SOAÂT 149

9 CHOƠN LÛƠA NHÍN SÛƠ - NHÛÔNG NGUÝN TÙƯC CÚ BAÊN 167

10 TINH THÍÌN ĂÖÍI MÚÂI, SAÂNG TAƠO 177

11 NHÛÔNG DÛƠ AÂN KINH DOANH MÚÂI 187

12 CHIÏỊN LÛÚƠC KHÚÊI NGHIÏƠP KINH DOANH 207

II. CAÂ NHÍN 13 PHAÊI REĐN LUÝƠN ĂÏÍ TRÚÊ NÏN HIÏƠU QUAÊ 243

14 TÍƠP TRUNG VAĐO SÛƠ ĂOÂNG GOÂP 261

TINH HOA QUAÊN TRÕ

CUÊA DRUCKER

GIÚÂI THIÏơU:

NGUÖÌN GÖỊC VAĐ MUƠC ĂÑCH CUÊA

TINH HOA QUAÊN TRÕ CUÊA DRUCKER

Tinh hoa quaên trõ cuêa Drucker lađ möơt tíơp húơp tûđ caâc cöng trònh

vađ bađi viïịt cuêa töi trong suöịt 60 nùm trúê laơi ăíy Noâ bùưt ăíìu bùìng

cuöịn saâch Tûúng lai cuêa con ngûúđi cöng nghiïơp (The future of

industrial man) (1942) vađ kïịt thuâc – tñnh cho ăïịn nay – vúâi cuöịn

saâch ra ăúđi nùm 1999 Thaâch thûâc quaên trõ cho thïị kyê XXI

(Management challenges for the 21st century)

Cuöịn saâch nađy coâ hai muơc ăñch Möơt lađ, töi hy voơng, noâ seô cung cíịp cho ăöơc giaê möơt giúâi thiïơu roô rađng vađ tûúng ăöịi ăíìy ăuê vïì quaên trõ hoơc Hai lađ, cuöịn saâch trònh bađy töíng quan caâc cöng trònh cuêa töi vïì quaên trõ, theo ăoâ noâ giuâp traê lúđi möơt cíu hoêi mađ töi vađ caâc nhađ biïn tíơp thûúđng xuýn nhíơn ặúơc tûđ ăöơc giaê: Töi coâ thïí bùưt ăíìu ăoơc Drucker tûđ ăíu? Taâc phíím nađo cuêa öng ta lađ quan troơng? Ngûúđi baơn Nhíơt Baên thím niïn cuêa töi, Atsuo Ueda, lađ ngûúđi ăïì ra yâ tûúêng lađm cuöịn saâch nađy Vöịn dô chñnh öng cuông ăaô coâ möơt sûơ nghiïơp xuíịt sùưc vïì quaên trõ taơi Nhíơt Khi ăïịn tuöíi saâu mûúi, öng chuýín sang möơt hûúâng khaâc, trúê thađnh nhađ saâng líơp vađ giaâm ăöịc ăiïìu hađnh cuêa möơt trûúđng ăaơi hoơc kyô thuíơt múâi taơi Tokyo Öng Ueda lađ dõch giaê vađ biïn tíơp viïn cho nhiïìu taâc phíím

15 BIÏỊT ROÔ ĂIÏÍM MAƠNH VAĐ GIAÂ TRÕ CUÊA BAƠN 273

16 QUAÊN LYÂ THÚĐI GIAN 284

17 CAÂC QUÝỊT ẮNH HIÏƠU QUAÊ 308

18 GIAO TIÏỊP HIÏƠU QUAÊ 332

19 THUÍƠT LAÔNH ĂAƠO 340

20 CAÂC NGUÝN TÙƯC CAÊI TIÏỊN 345

21 NÛÊA ĂÚĐI COĐN LAƠI 354

22 CON NGÛÚĐI COÂ GIAÂO DUƠC 364

III. XAÔ HÖƠI 23 MÖƠT THÏỊ KYÊ BIÏỊN ĂÖÍI XAÔ HÖƠI - SÛƠ XUÍỊT HIÏƠN CUÊA XAÔ HÖƠI TRI THÛÂC 376

24 SÛƠ RA ĂÚĐI CUÊA XAÔ HÖƠI DOANH NGHIÏƠP 401

25 ẮA VÕ CÖNG DÍN QUA KHU VÛƠC XAÔ HÖƠI 409

26 TÛĐ PHÍN TÑCH ĂÏỊN NHÍƠN THÛÂC – QUAN ĂIÏÍM MÚÂI VÏÌ THÏỊ GIÚÂI 418

THAY LÚĐI KÏỊT: NHÛÔNG THAÂCH THÛÂC PHÑA TRÛÚÂC 429

cuêa töi trong suöịt ba mûúi nùm Vò víơy, öng ríịt quen thuöơc caâc

taâc phíím nađy; trong möơt chûđng mûơc nađo ăoâ, cođn hún chñnh taâc

giaê nûôa Leô tûơ nhiïn lađ öng ặúơc múđi tham dûơ vađ chuê trò ríịt nhiïìu

höơi thaêo, höơi nghõ vïì caâc cöng trònh cuêa töi taơi Nhíơt Taơi nhûông

núi ăoâ, öng liïn tuơc ặúơc hoêi ăi hoêi laơi – nhíịt lađ tûđ nhûông thanh

niïn, göìm caê sinh viïn vađ caâc nhađ quaên lyâ múâi bùưt ăíìu sûơ nghiïơp

– möơt cíu hoêi: Töi coâ thïí bùưt ăíìu ăoơc Drucker tûđ ăíu?

Ăiïìu nađy khiïịn öng Ueda phaêi ăoơc laơi toađn böơ taâc phíím cuêa

töi, choơn ra nhûông chûúng thñch húơp nhíịt, cö ăoơng vađ toâm tùưt

chuâng sao cho ăöơc giaê coâ thïí ăoơc chuâng nhû lađ möơt vùn baên thöịng

nhíịt, toađn veơn Kïịt quaê lađ möơt böơ saâch ba cuöịn ra ăúđi göìm 57

chûúng: möơt cuöịn vïì quaên trõ töí chûâc, möơt cuöịn vïì caâ nhín trong

xaô höơi caâc töí chûâc, vađ möơt cuöịn vïì xaô höơi noâi chung Ba tíơp saâch

nađy ặúơc xuíịt baên taơi Nhíơt Baên vađo muđa xuín vađ muđa thu nùm

2000, thu ặúơc thađnh cöng lúân Sau ăoâ, chuâng cuông ặúơc xuíịt

baên taơi Ăađi Loan, Trung Quöịc vađ Hađn Quöịc, Argentina, Mexico

vađ Brazil

Caâc tíơp saâch noâi trïn ăaô ặúơc duđng trong quaâ trònh biïn soaơn

Tinh hoa quaên trõ cuêa Drucker úê Anh vađ Myô Tuy nhiïn íịn baên

nađy chó coâ dung lûúơng gíìn bùìng möơt nûêa íịn baên tiïịng Nhíơt cuêa

Ueda: 26 chûúng thay vò 57 chûúng Ngoađi ra, íịn baên tiïịng Anh

cuông tíơp trung vađo möơt khña caơnh khaâc Cass Canfield Jr thuöơc

nhađ xuíịt baên HarperCollins – ngûúđi baơn líu nùm, vađ cuông lađ ngûúđi

biïn tíơp cho töi trong suöịt ba mûúi nùm – caâch ăíy vađi nùm cuông

ăi túâi kïịt luíơn rùìng cíìn coâ möơt giúâi thiïơu vađ töíng quan cho saâu

mûúi nùm nghiïn cûâu vïì quaên trõ cuêa töi Tuy nhiïn, öng ta ăaô

chñnh xaâc khi cho rùìng ăöơc giaê Anh - Myô (vađ noâi chung lađ ăöơc giaê

phûúng Tíy) cuêa möơt cuöịn saâch nhû trïn vûđa nhiïìu hún, laơi vûđa

ñt hún ăöơc giaê Nhíơt Baên Súê dô nhiïìu hún lađ vò úê phûúng Tíy cađng

ngađy cađng coâ nhiïìu ngûúđi quan tím ýu thñch quaên trõ (duđ chûahùỉn ăoâ lađ nghïì cuêa hoơ); nhiïìu sinh viïn coi hiïíu biïịt vïì quaên trõlađ möơt phíìn trong kiïịn thûâc cú baên (duđ chûa hùỉn hoơ ăaô theochuýn ngađnh nađy); cuông nhû viïơc ríịt nhiïìu nhađ quaên lyâ/nhađchuýn mön ăang lađm viïơc ăöí xö theo hoơc caâc chûúng trònh ăađotaơo quaên trõ níng cao caê úê trong caâc trûúđng ăaơi hoơc vađ úê taơi ngaytöí chûâc cuêa hoơ Tuy nhiïn, sûơ tíơp trung cuêa ăöơc giaê cuông ñt hún,heơp hún búêi leô nhûông ăöơc giaê múâi nađy khöng muöịn hay cíìn sûơgiúâi thiïơu vađ töíng quan vïì caâc taâc phíím cuêa Drucker; ngûúơc laơihoơ chó quan tím ăïịn quaên trõ hoơc vúâi nhûông neât chñnh mađ thöi.Chñnh vò nhûông leô ăoâ, trong quaâ trònh biïn tíơp tûđ íịn baên cuêa Ueda,Cass Canfield Jr (vúâi sûơ höî trúơ nhiïơt tònh cuêa taâc giaê) ăaô choơnloơc vađ biïn tíơp tûđ íịn baên ba tíơp noâi trïn thađnh möơt tíơp saâch giúâithiïơu vïì quaên trõ hoơc ăíìy ăuê, gùưn kïịt, ăöơc líơp – caê vïì quaên trõdoanh nghiïơp líîn tûơ quaên trõ ăöịi vúâi caâ nhín, duđ lađ nhađ quaên lyâhay ngûúđi lađm chuýn mön, trong phaơm vi möơt doanh nghiïơp haytrong xaô höơi göìm caâc töí chûâc ặúơc quaên lyâ

Caê ăöơc giaê vađ taâc giaê cuöịn saâch nađy ăïìu phaêi caêm ún ríịt nhiïìuăöịi vúâi Atsuo Ueda vađ Cass Canfield Jr Hoơ ăaô dađnh cöng sûâc vađnhiïơt tònh to lúân vađo cuöịn saâch Cuöịn saâch khöng chó lađ möơt sûơgiúâi thiïơu töịt nhíịt cho cöng trònh cuêa möơt taâc giaê; noâ cođn lađ möơtlúđi giúâi thiïơu ăöơc líơp, gùưn kïịt vađ ăöơc ăaâo cho quaên trõ hoơc cuôngnhû caâc nguýn tùưc cú baên, caâc víịn ăïì, thaâch thûâc vađ cú höơi cuêaquaên trõ

Nhû ăaô noâi trûúâc, tíơp saâch nađy cuông lađ töíng quan vïì caâc cöngtrònh nghiïn cûâu quaên trõ hoơc cuêa taâc giaê Ăöơc giaê coâ thïí muöịnbiïịt vađ nghiïn cûâu thïm vïì caâc ăïì tađi trong cuöịn saâch mađ hoơ quantím Sau ăíy lađ nguöìn göịc ban ăíìu cuêa tûđng chûúng trong cuöịnsaâch nađy

ˆ Chûúng 1 vađ chûúng 26: trñch tûđ Hiïơn thûơc múâi (New

realities), 1988

ˆ Chûúng 2, 3, 5 vađ 18: trñch tûđ Quaên trõ, nhiïơm vuơ, traâch

nhiïơm, thûơc hađnh (Management, tasks, responsibilities,

practices), 1974

ˆ Chûúng 4 vađ chûúng 19: trñch tûđ Quaên trõ cho tûúng lai

(Managing for the future), 1992 Hai chûúng nađy tûđng ặúơc

ăùng líìn ăíìu trïn Harvard Business Review (1989) vađ Wall

Street Journal (1988).

ˆ Chûúng 6, 15 vađ 21: trñch tûđ Thaâch thûâc quaên trõ cho thïị

kyê XXI (Management challenges for the 21st century), 1999

ˆ Chûúng 7 vađ chûúng 23: trñch tûđ Quaên trõ trong thúđi kyđ coâ

nhûông thay ăöíi lúân (Management in a time of great change),

1995 Hai chûúng nađy tûđng ặúơc ăùng líìn ăíìu trïn Harvard

Business Review (1994) vađ Atlantic Monthly (1996).

ˆ Chûúng 8 trñch tûđ Thûơc hađnh quaên trõ (The practice of

management), 1954

ˆ Chûúng 9 trñch tûđ Caâc biïn giúâi cuêa quaên trõ (The frontiers

of management), 1986 Chûúng nađy tûđng ặúơc ăùng líìn ăíìu

trïn Harvard Business Review (1985).

ˆ Chûúng 10, 11, 12, 20 vađ 24: trñch tûđ Ăöíi múâi vađ kinh doanh

(Innovation and entrepreneurship), 1985

ˆ Chûúng 13, 14, 16 vađ 17: trñch tûđ Nhađ quaên trõ thađnh cöng

(The effective executive), 1966

ˆ Chûúng 22 vađ chûúng 25: trñch tûđ Xaô höơi híơu tû baên

(Post-capitalist society), 1993

Tíịt caê nhûông taâc phíím trïn hiïơn víîn ăang coâ baân úê Myô vađ

nhiïìu quöịc gia khaâc

Tuy nhiïn, tíơp Tinh hoa quaên trõ cuêa Drucker nađy khöng bao

göìm chûúng nađo trñch tûđ nùm taâc phíím quan troơng khaâc vïì quaên

trõ cuêa taâc giaê, ăoâ lađ Tûúng lai cuêa con ngûúđi cöng nghiïơp (The future of industrial man) (1942), Khaâi niïơm cöng ty (Concept of the corporation) (1946), Quaên trõ kïịt quaê (Managing for results)

(1964: lađ cuöịn saâch ăíìu tiïn viïịt vïì caâi ngađy nay goơi lađ “chiïịnlûúơc” – vöịn chûa lađ möơt khaâi niïơm kinh doanh 40 nùm trûúâc ăíy),

Quaên trõ trong thúđi kyđ höîn loaơn (Managing in turbulent times)

(1980), vađ Quaên trõ caâc töí chûâc phi lúơi nhuíơn (Managing the

non-profit organization) (1990) Ăíy lađ caâc taâc phíím quan troơng vađhiïơn víîn ăang ặúơc ăöơc giaê ăoân nhíơn vađ aâp duơng röơng raôi Tuynhiïn chuê ăïì cuêa chuâng mang tñnh chuýn mön vađ ăöi khi mangtñnh kyô thuíơt cao hún nhûông cuöịn saâch coâ caâc chûúng ặúơc trñch

ra trong tíơp saâch nađy, do ăoâ khöng thñch húơp coâ mùơt trong möơt

tuýín tíơp mang tïn Tinh hoa quaên trõ cuêa Drucker.

PETER F DRUCKER

Claremont, CaliforniaMuđa xuín 2001

QUAÃN TRÕ HOÅC

QUAÊN TRÕ NHÛ LAĐ MÖƠT CHÛÂC NÙNG XAÔ HÖƠI VAĐ MÖƠT NGHÏơ THUÍƠT PHÖÍ THÖNG

Khi Karl Marx bùưt ăíìu viïịt böơ Tû baên luíơn vađo thíơp niïn

1850, ngûúđi ta víîn cođn chûa biïịt ăïịn quaên trõ, hay caâc cöng

ty do caâc nhađ quaên lyâ díîn dùưt Cöng ty saên xuíịt lúân nhíịt gíìn ăoâlađ möơt nhađ maây súơi böng úê Manchester vúâi chûa ăïịn 300 cöngnhín, do chñnh ngûúđi baơn, ngûúđi cöơng sûơ thín thiïịt vúâi Marx lađFriedrich Engels lađm chuê Saên xuíịt böng lađ möơt trong nhûôngngađnh kinh doanh coâ lúđi nhíịt thúđi ăoâ, nhûng trong chñnh nhađmaây cuêa Engels, chùỉng hïì coâ caâc “nhađ quaên lyâ” mađ chó coâ nhûông

“quaên ăöịc, ăöịc cöng” vûđa lađ cöng nhín vûđa giaâm saât duy trò kyêluíơt ăöịi vúâi möơt nhoâm nhoê “vö saên” quanh hoơ

Trong lõch sûê loađi ngûúđi, chûa tûđng coâ ngađnh nađo phaât triïínmau leơ vađ coâ aênh hûúêng to lúân nhanh nhû quaên trõ Trong vođngchûa túâi 150 nùm, quaên trõ hoơc ăaô lađm thay ăöíi cíịu truâc kinh tïịvađ xaô höơi cuêa nhiïìu nûúâc phaât triïín trïn thïị giúâi Noâ ăaô taơo ranïìn kinh tïị toađn cíìu, ăùơt ra nhûông quy ắnh cho caâc quöịc gia

tham gia vađo nïìn kinh tïị ăoâ nhû nhûông chuê thïí ngang bùìng nhau.

Vađ tûơ baên thín quaên trõ hoơc cuông luön thay ăöíi Nhûng chùỉng

coâ míịy ai trong söị caâc nhađ quaên lyâ yâ thûâc ặúơc aênh hûúêng lúân

lao cuêa quaên trõ Trïn thûâc tïị, nhiïìu ngûúđi trong söị hoơ giöịng nhû

nhín víơt M Jourdain trong vúê hađi kõch Trûúêng giaê hoơc lađm sang

cuêa Molieđre, ngûúđi khöng hïì biïịt rùìng bađi thú cuêa mònh chùỉng

qua chó lađ vùn xuöi! Ăún giaên hoơ chó nhíơn ra rùìng hoơ ăang thûơc

hađnh quaên trõ ăuâng hoùơc sai, hiïơu quaê hoùơc khöng hiïơu quaê mađ

thöi Kïịt quaê lađ hoơ khöng chuíín bõ ặúơc gò ăïí ăöịi phoâ vúâi nhûông

thaâch thûâc trong hiïơn taơi Víịn ăïì thûơc sûơ quan troơng mađ caâc nhađ

quaên lyâ phaêi ăöịi mùơt khöng bùưt nguöìn tûđ cöng nghïơ hay chñnh

trõ, hay tûđ bïn ngoađi quaên trõ vađ doanh nghiïơp Ngûúơc laơi, ăoâ lađ

nhûông víịn ăïì gíy ra búêi chñnh sûơ thađnh cöng cuêa quaên trõ

Chùưc chùưn lađ nhiïơm vuơ cú baên cuêa quaên trõ víîn luön khöng

ăöíi: lađm cho moơi ngûúđi coâ khaê nùng cuđng hoaơt ăöơng thöng qua

nhûông muơc ăñch chung, giaâ trõ chung, cíịu truâc ăuâng ăùưn, vađ

nhûông sûơ ăađo taơo vađ phaât triïín cíìn thiïịt cho viïơc ăaơt thađnh tñch

vađ thñch ûâng ặúơc vúâi nhûông thay ăöíi Nhûng ngay chñnh yâ nghôa

cuêa nhiïơm vuơ nađy ăaô thay ăöíi, chó vò viïơc thûơc hađnh quaên trõ ăaô

biïịn lûơc lûúơng lao ăöơng tûđ möơt tíơp húơp caâc cöng nhín khöng lađnh

nghïì, thiïịu kyô nùng thađnh möơt tíơp húơp caâc cöng nhín coâ kiïịn

thûâc vađ trònh ăöơ cao

Nguöìn göịc vađ sûơ phaât triïín cuêa quaên trõ

Ngay vađo thúđi gian trûúâc thïìm Thïị chiïịn thûâ I, möơt vađi nhađ tû

tûúêng ăaô yâ thûâc ặúơc sûơ töìn taơi cuêa quaên trõ Nhûng chùỉng coâ ai,

ngay caê úê nhûông nûúâc phaât triïín nhíịt, coâ liïn quan hay bíơn tím

gò ăïịn víịn ăïì nađy caê Ngađy nay, nhoâm ngûúđi lao ăöơng lúân nhíịt(chiïịm hún möơt phíìn ba töíng söị lao ăöơng), thuöơc vïì nhûông ngûúđimađ UÊy ban Thöịng kï dín söị Myô goơi lađ “quaên lyâ vađ chuýn nghiïơp”.Quaên trõ chñnh lađ taâc nhín chuê ýịu cuêa sûơ chuýín ăöíi nađy Líìnăíìu tiïn trong lõch sûê loađi ngûúđi, quaên trõ giaêi thñch ặúơc taơi saochuâng ta coâ thïí sûê duơng möơt söị lûúơng lúân nhûông ngûúđi lao ăöơngcoâ kiïịn thûâc vađ kyô nùng trong hoaơt ăöơng saên xuíịt Caâc xaô höơi trûúâcăíy chûa lađm ặúơc ăiïìu ăoâ Thíơt sûơ mađ noâi, trong caâc xaô höơi trûúâcăíy, chó coâ thïí coâ möơt söị lûúơng ñt oêi nhûông ngûúđi nhû víơy Maôiăïịn gíìn ăíy ngûúđi ta múâi biïịt caâch kïịt húơp nhûông ngûúđi coâ kyô nùngvađ kiïịn thûâc khaâc nhau ăïí cuđng ăaơt túâi möơt muơc tiïu chung.Vađo thïị kyê XVIII, Trung Quöịc lađm cho giúâi trñ thûâc chíu Íu phaêighen tyơ vò nûúâc nađy taơo ra nhiïìu viïơc lađm cho nhûông ngûúđi coâhoơc hún toađn chíu Íu – vađo khoaêng 20.000 cöng viïơc möîi nùm.Ngađy nay, nûúâc Myô (vúâi dín söị tûúng ặúng dín söị Trung Quöịcthúđi íịy) coâ gíìn möơt triïơu sinh viïn ăaơi hoơc ra trûúđng hađng nùm,vađ khöng ai trong söị hoơ gùơp khoâ khùn khi tòm kiïịm cöng ùn viïơclađm vúâi thu nhíơp cao Chñnh quaên trõ hoơc ăaô taơo ăiïìu kiïơn chochuâng ta sûê duơng tíịt caê nhûông lao ăöơng íịy

Tri thûâc, nhíịt lađ tri thûâc cao cíịp, luön ặúơc chuýn ngađnh hoâacao ăöơ Tûơ tri thûâc khöng saên xuíịt ra gò caê Thïị mađ möơt doanhnghiïơp hiïơn ăaơi (khöng chó úê nhûông doanh nghiïơp lúân mađ thöi)coâ thïí sûê duơng ăïịn mûúđi nghòn ngûúđi coâ tri thûâc, trònh ăöơ chuýnmön cao, tûđ cúô 60 ngađnh khaâc nhau Kyô sû ăuê chuýn ngađnh,nhađ thiïịt kïị, chuýn gia marketing, kinh tïị gia, nhađ thöịng kï, nhađtím lyâ, nhađ kïị hoaơch, chuýn viïn kïị toaân, nhûông ngûúđi lađm nhínsûơ – tíịt caê nhûông ngûúđi nađy cuđng chung sûâc lađm viïơc trong möơtcöng ty Vađ nïịu cöng ty khöng ặúơc quaên trõ thò chùỉng ai coâ thïílađm viïơc hiïơu quaê ặúơc

Thíơt lađ vö ñch khi hoêi ăiïìu gò ăaô xaêy ra trûúâc: sûơ buđng nöí cuêa

giaâo duơc, tri thûâc trong möơt trùm nùm trúê laơi ăíy, hay quaên trõ

hoơc – caâi ăaô ăem nhûông tri thûâc ăoâ vađo sûê duơng hiïơu quaê nhíịt?

Roô rađng quaên trõ hiïơn ăaơi vađ doanh nghiïơp hiïơn ăaơi khöng thïí

töìn taơi nïịu thiïịu nïìn taêng tri thûâc ặúơc xíy dûơng búêi caâc xaô höơi

phaât triïín Nhûng chñnh quaên trõ hoơc, vađ chó quaên trõ hoơc mađ thöi,

ăaô sûê duơng hiïơu quaê tíịt caê nhûông tri thûâc vađ nhûông con ngûúđi

coâ tri thûâc ăoâ Chñnh sûơ xuíịt hiïơn vađ phaât triïín cuêa quaên trõ hoơc

ăaô biïịn kiïịn thûâc tûđ möơt thûâ mang tñnh chíịt trang trñ vađ xa hoa

cuêa xaô höơi thađnh möơt nguöìn vöịn thûơc sûơ cuêa moơi nïìn kinh tïị

Trúê laơi nhûông nùm 1870, khi mađ nhûông tíơp ăoađn kinh doanh

lúân bùưt ăíìu hònh thađnh, coâ ríịt ñt nhađ laônh ăaơo kinh doanh coâ thïí

tiïn ăoaân ặúơc sûơ phaât triïín nhanh choâng cuêa quaên trõ Lyâ do

chùỉng phaêi vò thiïịu tiïìn lïơ hay thiïịu khaê nùng dûơ ăoaân Vađo thúđi

gian ăoâ, töí chûâc lúân nhíịt trong xaô höơi lađ quín ăöơi Vò thïị khöng

coâ gò ăaâng ngaơc nhiïn khi cíịu truâc chó huy – ra lïơnh theo kiïíu

quín ăöơi trúê thađnh hònh míîu cho moơi ngûúđi lađm viïơc trong caâc

ngađnh khaâc nhau nhû xe lûêa, nhađ maây theâp, ngín hađng, cûêa hađng

baân leê v.v Hònh míîu chó huy vúâi möơt söị ñt laônh ăaơo, ra lïơnh; ăa

söị cođn laơi tuín theo vađ thi hađnh; tiïịp tuơc chiïịm ûu thïị phöí biïịn

trong vođng möơt thïị kyê tiïịp theo Tuy nhiïn, duđ töìn taơi ríịt líu,

mö hònh nađy khöng hïì ặâng ýn, traâi laơi noâ thay ăöíi ngay khi

caâc kiïịn thûâc chuýn ngađnh ăuê loaơi liïn tuơc ăöí vađo cöng ty

Nùm 1867, Friedrich von Hefner-Alteneck lađ kyô sû töịt nghiïơp

ăaơi hoơc ăíìu tiïn ặúơc tuýín duơng trong ngađnh cöng nghiïơp chïị

taơo, búêi cöng ty Ăûâc Siemens Trong vođng nùm nùm, anh ta ăaô

líơp nïn möơt phođng nghiïn cûâu Nhûông phođng ban chuýn mön

khaâc sau ăoâ cuông ra ăúđi Ăïịn Thïị chiïịn thûâ I thò caâc böơ phíơn

chûâc nùng cú baên cuêa möơt cöng ty saên xuíịt ăaô hònh thađnh: phođng

nghiïn cûâu vađ thiïịt kïị, chïị taơo, baân hađng, kïị toaân – tađi chñnh, vađsau ăoâ möơt thúđi gian lađ sûơ ra ăúđi cuêa phođng nhín sûơ

Möơt hoaơt ăöơng hûúâng vïì quaên trõ khaâc thíơm chñ cođn quan troơnghún do aênh hûúêng ăïịn doanh nghiïơp vađ ăïịn nïìn kinh tïị thïị giúâinoâi chung cuông diïîn ra trong thúđi gian nađy: ăoâ lađ viïơc aâp duơngquaên trõ vađo cöng viïơc cuơ thïí qua cöng taâc ăađo taơo Lađ möơt nhucíìu phaât sinh trong thúđi chiïịn, ăađo taơo ăaô thuâc ăííy quaâ trònhchuýín ăöíi nïìn kinh tïị thïị giúâi trong böịn thíơp kyê trúê laơi ăíy bùìngcaâch cho pheâp caâc quöịc gia keâm phaât triïín thûơc hiïơn ặúơc möơtviïơc mađ theo caâc hoơc thuýịt kinh tïị lađ bíịt khaê: ăoâ lađ ngay líơp tûâctrúê nïn caâc ăöịi thuê caơnh tranh hiïơu quaê, mađ víîn giûô ặúơc mûâctraê lûúng thíịp cho ngûúđi lao ăöơng

Theo Adam Smith, cíìn hađng trùm nùm möơt quöịc gia hay khuvûơc múâi coâ thïí xíy dûơng ặúơc möơt truýìn thöịng vïì lao ăöơng vađkyô nùng nghïì nghiïơp caê vïì quaên lyâ líîn chuýn mön cíìn thiïịt ăïísaên xuíịt vađ ặa ra möơt saên phíím nađo ăoâ

Tuy nhiïn, trong Thïị chiïịn thûâ I, möơt söị lûúơng lúân ngûúđi laoăöơng khöng coâ kyô nùng cíìn phaêi trúê thađnh nhûông cöng nhín lađnhnghïì híìu nhû ngay líơp tûâc Ăïí ăaâp ûâng nhu cíìu nađy, caâc cöng

ty Myô vađ Anh bùưt ăíìu aâp duơng thuýịt quaên trõ khoa hoơc doFrederick W Taylor líơp ra vađo thúđi gian 1885-1910 vađo viïơc ăađotaơo möơt caâch hïơ thöịng caâc cöng nhín trïn quy mö röơng Hoơ tiïịnhađnh phín tñch caâc cöng viïơc, chia nhoê chuâng thađnh tûđng cöngăoaơn ăún giaên coâ thïí dïî dađng hoơc ặúơc nhanh choâng Sau khitiïịp tuơc ặúơc phaât triïín trong Thïị chiïịn thûâ II, ăađo taơo ặúơc ngûúđiNhíơt aâp duơng, vađ sau hoơ hai thíơp kyê lađ ngûúđi Hađn Quöịc, ăíy chñnhlađ cú súê cho sûơ phaât triïín thíìn kyđ cuêa ăíịt nûúâc hoơ

Trong thíơp niïn 1920 vađ 1930, quaên trõ cađng ặúơc aâp duơng úê

nhiïìu lônh vûơc, khña caơnh cuêa ngađnh chïị taơo Vñ duơ, phi tíơp trung

hoâa coâ thïí kïịt húơp caâc lúơi thïị, ûu ăiïím cuêa caê tñnh chíịt “lúân” vađ

“nhoê” cuêa cuđng möơt cöng ty Kïị toaân khöng chó ăún thuíìn lađ ghi

cheâp söí saâch mađ cođn lađ phín tñch vađ kiïím soaât Viïơc líơp kïị hoaơch

thoaât ra khoêi hïơ thöịng sú ăöì Gantt hònh thađnh höìi nhûông nùm

1917, 1918 nhùìm líơp kïị hoaơch saên xuíịt thúđi chiïịn Tûúng tûơ lađ

viïơc sûê duơng logic vađ thöịng kï phín tñch, bùìng phûúng phaâp

lûúơng hoâa ăaô chuýín kinh nghiïơm vađ trûơc quan thađnh caâc ắnh

nghôa, thöng tin vađ chíín ăoaân Marketing xuíịt hiïơn nhû lađ kïịt

quaê cuêa viïơc aâp duơng caâc khaâi niïơm quaên trõ vađo phín phöịi vađ

baân hađng Ngoađi ra, ngay tûđ giûôa thíơp niïn 1920 vađ ăíìu thíơp

niïn 1930, möơt söị nhađ quaên trõ tiïn phong ngûúđi Myô nhû Thomas

Watson Sr., (tûđ cöng ty non treê IBM), Robert E Wood (cöng ty Sears,

Roebuck), vađ George Elton Mayo (tûđ trûúđng kinh doanh Harvard)

ăaô bùưt ăíìu nghiïn cûâu vïì víịn ăïì töí chûâc saên xuíịt Hoơ kïịt luíơn

rùìng díy chuýìn saên xuíịt chó lađ möơt sûơ thoêa hiïơp trong ngùưn haơn

Mùơc duđ ăaơt nùng suíịt cao, mö hònh nađy víîn khöng mang tñnh

kñnh tïị do noâ keâm linh ăöơng, khöng tíơn duơng ặúơc nhín lûơc vađ

kyô thuíơt Caâc suy nghô vađ thûê nghiïơm cuêa hoơ cuöịi cuđng ặa túâi

viïơc coi “tûơ ăöơng hoâa” lađ caâch töí chûâc quy trònh saên xuíịt; coi lađm

viïơc theo nhoâm, vođng chíịt lûúơng vađ töí chûâc dûơa trïn thöng tin lađ

caâch quaên trõ nguöìn nhín lûơc Möîi caêi tiïịn trong quaên lyâ noâi trïn

thïí hiïơn viïơc aâp duơng kiïịn thûâc vađo cöng viïơc, cuông nhû sûơ thay

thïị lao ăöơng tay chín víịt vaê vađ dûơ ăoaân bùìng hïơ thöịng vađ thöng

tin Theo caâch noâi cuêa Frederick Taylor, ngûúđi ta ăaô thay thïị “lađm

viïơc víịt vaê hún” bùìng “lađm viïơc khön ngoan hún”

AÊnh hûúêng to lúân cuêa nhûông thay ăöíi nađy trúê nïn roô rađng trong

thúđi gian Thïị chiïịn thûâ II Ăïịn cuöịi cuöơc chiïịn, ngûúđi Ăûâc víîn lađ

nhûông chiïịn lûúơc gia gioêi hún: do phođng tuýịn nöơi ắa cuêa Ăûâc

ngùưn hún, hoơ cíìn ñt lûơc lûúơng quín ăöơi höî trúơ hún mađ víîn coâ thïícaơnh tranh ặúơc trïn chiïịn trûúđng Tuy nhiïn lûơc lûúơng Ăöìngminh ăaô thùưng, chiïịn thùưng cuêa hoơ coâ ặúơc do quaên trõ NûúâcMyô, vúâi dín söị chó bùìng möơt phíìn nùm töíng dín söị caâc quöịc giatham chiïịn khaâc, cuông coâ söị binh lñnh nhiïìu tûúng tûơ Thïị mađquöịc gia nađy ăaô saên xuíịt ra nhiïìu vuô khñ cho chiïịn tranh húntíịt caê nhûông nûúâc khaâc cöơng laơi, ăöìng thúđi coâ thïí chuýn chúêchuâng ra caâc mùơt tríơn caâch nhau ríịt xa: tûđ Trung Quöịc, Nga, ăïịnÍỊn Ăöơ, chíu Phi vađ Tíy Íu Khöng míịy ngaơc nhiïn khi chiïịn tranhkïịt thuâc, tíịt caê caâc nûúâc ăïìu trúê nïn coâ yâ thûâc vïì quaên trõ Haycoâ thïí noâi: quaên trõ ăaô trúê thađnh möơt cöng viïơc riïng biïơt, cuơ thïí,möơt cöng viïơc coâ thïí hoơc ặúơc, coâ thïí phaât triïín thađnh möơt ngađnhriïng – ăiïìu ăaô tûđng xaêy ra trong caâc thïị kyê mađ kinh tïị coâ ăiïìukiïơn lïn ngöi trong thúđi gian híơu chiïịn

Sau Thïị chiïịn thûâ II, ngûúđi ta bùưt ăíìu nhíơn thíịy rùìng quaêntrõ hoơc khöng phaêi chó ăún thuíìn lađ quaên trõ kinh doanh mađ thöi.Ngûúơc laơi, noâ liïn quan ăïịn moơi nöî lûơc cuêa con ngûúđi trong viïơcgùưn kïịt nhiïìu caâ nhín vúâi kiïịn thûâc vađ kyô nùng khaâc nhau trongmöơt töí chûâc bíịt kyđ Quaên trõ hoơc cíìn ặúơc aâp duơng trong caâc töíchûâc thuöơc “khu vûơc thûâ ba” nhû bïơnh viïơn, trûúđng ăaơi hoơc, nhađthúđ, töí chûâc nghïơ thuíơt, caâc töí chûâc dõch vuơ xaô höơi – khu vûơcphaât triïín mau leơ úê Myô tûđ sau Thïị chiïịn thûâ II vúâi töịc ăöơ cao húncaê khu vûơc kinh doanh vađ khu vûơc chñnh phuê Thíơm chñ ngay caêkhi nhu cíìu quaên lyâ ríịt khaâc nhau giûôa nhûông nhađ quaên lyâ trongcaâc doanh nghiïơp vađ caâc töí chûâc phi lúơi nhuíơn, thò ríịt nhiïìu traâchnhiïơm cuêa hoơ lađ tûúng ặúng – tûđ viïơc xaâc ắnh chiïịn lûúơc vađmuơc tiïu ăuâng ăùưn, ăïịn viïơc phaât triïín nhín lûơc, ăo lûúđng kïịt

quaê cöng viïơc, röìi marketing caâc dõch vuơ cuêa töí chûâc v.v Trïn

toađn thïị giúâi, quaên trõ ăaô trúê thađnh möơt chûâc nùng xaô höơi múâi.

Quaên trõ vađ nghïì kinh doanh

Möơt bûúâc tiïịn quan troơng trong khoa hoơc quaên trõ vađ thûơc hađnh

quaên trõ lađ viïơc caê hai lônh vûơc nađy ngađy nay ăïìu bao göìm nghïì

kinh doanh vađ sûơ ăöíi múâi, caêi tiïịn Trûúâc ăíy ăaô coâ luâc ngûúđi ta

coi “quaên trõ” vađ “nghïì kinh doanh” lađ ăöịi nghõch nhau, nïịu khöng

phaêi lađ loaơi trûđ nhau Noâi víơy chùỉng khaâc nađo noâi caânh tay cíìm

ăađn vađ caânh tay keâo vô cuêa ngûúđi chúi vô cíìm lađ “ăöịi nghõch” hay

“loaơi trûđ nhau”! Ngûúơc laơi, luön luön cíìn ăïịn caê hai, cuđng möơt

luâc, caê hai phaêi cuđng cöơng taâc vúâi nhau trong cöng viïơc Bíịt kyđ

töí chûâc nađo ăang töìn taơi, duđ lađ möơt cöng ty, nhađ thúđ, cöng ăoađn

hay bïơnh viïơn, ăïìu suy ýịu vađ keâm hiïơu quaê nïịu noâ khöng ăöíi

múâi, caêi tiïịn Ngûúơc laơi, bíịt kyđ töí chûâc múâi thađnh líơp nađo cuông

seô mau choâng suơp ăöí nïịu khöng ặúơc quaên lyâ Khöng ăöíi múâi lađ

lyâ do phöí biïịn nhíịt cho sûơ suy ýịu cuêa caâc töí chûâc cuô, cođn khöng

biïịt caâch quaên lyâ lađ lyâ do lúân nhíịt cho thíịt baơi cuêa caâc töí chûâc

múâi thađnh líơp

Tuy nhiïn khöng coâ nhiïìu cuöịn saâch vïì quaên trõ quan tím ăïịn

nhûông víịn ăïì nađy Möơt lyâ do lađ vò trong thúđi gian sau Thïị chiïịn

thûâ II (khi ăa söị nhûông cuöịn saâch nhû víơy ra ăúđi), nhiïơm vuơ chuê

ýịu trong xaô höơi lađ quaên lyâ nhûông caâi ăang töìn taơi, hún lađ nghô

ra nhûông caâi múâi, caâi khaâc biïơt Trong khoaêng thúđi gian nađy, ăa

söị caâc töí chûâc phaât triïín theo nhûông ặúđng löịi ăùơt ra tûđ 30-50

nùm vïì trûúâc Ngađy nay moơi chuýơn ăaô hoađn toađn thay ăöíi: chuâng

ta möơt líìn nûôa bûúâc vađo kyê nguýn ăöíi múâi, vađ ăöíi múâi úê ăíy

khöng chó ăún thuíìn hađm yâ cöng nghïơ mađ thöi Thûơc chíịt, ăöíi

múâi xaô höơi – möơt víịn ăïì mađ chûúng nađy seô tíơp trung lađm roô – coâ

thïí quan troơng hún, aênh hûúêng to lúân hún nhiïìu so vúâi bíịt kyđ

möơt phaât minh khoa hoơc hay kyô thuíơt nađo Ngoađi ra chuâng tahiïơn ăaô coâ möơt ngađnh nghiïn cûâu vïì ăöíi múâi vađ nghïì kinh doanh

[xin xem thïm Ăöíi múâi vađ kinh doanh (Innovation and

entrepreneurship), 1985; cuêa cuđng taâc giaê] Thûơc sûơ chuâng lađ möơtböơ phíơn cuêa quaên trõ hoơc, dûơa trïn nhûông nguýn tùưc phöí biïịnvađ ăaô ặúơc kiïím chûâng cuêa quaên trõ Chuâng ặúơc aâp duơng ăöịivúâi caê caâc töí chûâc múâi vađ cuô, töí chûâc kinh doanh, töí chûâc phi lúơinhuíơn, vađ caê chñnh phuê nûôa

Traâch nhiïơm cuêa quaên trõ hoơc

Caâc saâch vïì quaên trõ thûúđng tíơp trung vađo chûâc nùng cuêa quaêntrõ bïn trong möơt töí chûâc Híìu nhû khöng coâ cuöịn saâch nađo viïịtvïì chûâc nùng xaô höơi cuêa noâ Nhûng quaên trõ phaêi ăöịi mùơt vúâi möơtthaâch thûâc lúân nhíịt chñnh lađ vò noâ ăaô trúê nïn phöí biïịn nhû lađmöơt chûâc nùng xaô höơi Quaên trõ phaêi chõu traâch nhiïơm trûúâc ai?Vïì ăiïìu gò? Quýìn lûơc cuêa quaên trõ ặúơc xíy dûơng trïn cú súê nađo?Tñnh húơp phaâp, húơp lyâ cuêa noâ do ăíu mađ coâ?

Ăíy khöng phaêi lađ nhûông cíu hoêi kinh doanh hay kinh tïị, mađlađ nhûông cíu hoêi mang tñnh chíịt chñnh trõ Tuy nhiïn chuâng chñnhlađ nguýn nhín ăùìng sau cuêa cuöơc tíịn cöng maơnh meô nhíịt vađoquaên trõ trong lõch sûê – möơt cuöơc tíịn cöng dûô döơi hún nhiïìu sovúâi bíịt kyđ cuöơc tíịn cöng nađo do nhûông ngûúđi cöơng saên hay cöngăoađn taơo ra – ăoâ lađ nhûông vuơ mua laơi mang tñnh chíịt cûúông eâp.Thoaơt tiïn xaêy ra úê Myô, hiïơn tûúơng nađy mau choâng lan sang caâcnûúâc phaât triïín khaâc thuöơc phûúng Tíy Lyâ do chñnh lađ sûơ xuíịthiïơn vađ phaât triïín cuêa caâc quyô lûúng hûu nhû lađ möơt cöí ăöngchñnh cuêa caâc cöng ty coâ cöí phiïịu giao dõch trïn thõ trûúđng chûâng

khoaân Caâc quyô lûúng hûu nađy theo phaâp luíơt lađ “chuê súê hûôu”,

song vïì mùơt kinh tïị thò ăoâ lađ caâc nhađ ăíìu tû, vađ thûơc sûơ, coâ thïí

noâi ăoâ lađ caâc nhađ ăíìu cú, hoađn toađn khöng quan tím ăïịn cöng

ty vađ phuâc lúơi cuêa noâ, chó ăún thuíìn quan tím ăïịn viïơc thu ặúơc

lúơi tûâc bùìng tiïìn ngay líơp tûâc Nguýn nhín thíơt sûơ cuêa nhûông

ăïì nghõ mua laơi lađ viïơc cho rùìng chûâc nùng chñnh cuêa doanh

nghiïơp lađ taơo ra lúơi nhuíơn lúân nhíịt ngay líơp tûâc cho caâc cöí ăöng

Khöng quan tím ăïịn quaên trõ vađ cöng ty, nhûông “keê tíịn cöng”

trong caâc vuơ mua laơi mang tñnh cûúông eâp chiïịm ûu thïị, vađ thûúđng

lađ mau choâng boê qua nhûông muơc tiïu dađi haơn ăïí chó chuâ yâ ăïịn

caâc lúơi ñch ngùưn haơn mađ thöi

Khöng chó trong phaơm vi doanh nghiïơp, quaên trõ luön phaêi chõu

traâch nhiïơm cho viïơc hoađn thađnh cöng viïơc Nhûng kïịt quaê cöng

viïơc coâ thïí ặúơc ắnh nghôa nhû thïị nađo, ăo lûúđng ra sao? Lađm

thïị nađo ăïí thuâc ăííy cöng viïơc, vađ quaên trõ phaêi chõu traâch nhiïơm

trûúâc ai? Riïng viïơc ăùơt ra nhûông cíu hoêi trïn ăaô cho thíịy thađnh

cöng vađ tíìm quan troơng cuêa quaên trõ Tuy nhiïn viïơc cíìn hoêi

nhûông cíu nhû víơy cuông lađ möơt lúđi phï phaân vúâi caâc nhađ quaên

lyâ Hoơ víîn chûa chõu thûđa nhíơn sûơ thûơc rùìng hoơ ăang ăaơi diïơn

cho quýìn lûơc, vađ quýìn lûơc cíìn mang tinh húơp phaâp vađ tñnh chõu

traâch nhiïơm giaêi trònh

Quaên trõ lađ gò?

Nhûng quaên trõ lađ gò? Liïơu ăoâ coâ phaêi lađ möơt tíơp húơp caâc kyô

thuíơt vađ maânh khoâe, hay hađng loaơt caâc cöng cuơ phín tñch ăang

ặúơc giaêng daơy trong caâc trûúđng kinh doanh? Tíịt caê nhûông caâi

ăoâ tíịt nhiïn ăïìu quan troơng, giöịng nhû nhiïơt kïị vađ cú thïí giaêi

phíîu quan troơng ăöịi vúâi möơt baâc sô víơy Nhûng lõch sûê, quaâ trònhphaât triïín, thađnh cöng vađ caâc víịn ăïì cuêa quaên trõ cho thíịy quaêntrõ dûơa trïn möơt söị ñt caâc nguýn tùưc cùn baên, cuơ thïí lađ:

h Quaên trõ lađ noâi vïì con ngûúđi Nhiïơm vuơ cuêa quaên trõ lađ lađmsao cho con ngûúđi coâ thïí cuđng nhau hoađn thađnh nhiïơm vuơ,tíơn duơng ăiïím maơnh vađ loaơi trûđ ăiïím ýịu cuêa hoơ Ăoâ cuôngchñnh lađ muơc ăñch cuêa töí chûâc, vađ ăoâ lađ lyâ do taơi sao quaêntrõ trúê nïn möơt ýịu töị cùn baên vađ quýịt ắnh Ngađy nay, tíịtcaê chuâng ta ăïìu lađm viïơc trong caâc töí chûâc ặúơc quaên lyâ, duđquy mö lúân hay nhoê, lađ doanh nghiïơp hay lađ töí chûâc phi lúơinhuíơn Chuâng ta phuơ thuöơc vađo quaên trõ trong viïơc kiïịmsöịng Khaê nùng ăoâng goâp cho xaô höơi cuêa möîi ngûúđi phuơthuöơc vađo viïơc quaên trõ cuêa töí chûâc chuâng ta ăang lađm viïơcnhiïìu nhû phuơ thuöơc vađo kyô nùng, nöî lûơc vađ cöịng hiïịn cuêachñnh chuâng ta

h Vò quaên trõ tûâc lađ höơi nhíơp nhiïìu ngûúđi vađo möơt cöng viïơcchung, noâ liïn quan chùơt cheô vúâi vùn hoâa Nhûông ăiïìu mađcaâc nhađ quaên lyâ úê Ăûâc, Anh, Myô, Nhíơt hay Brazil lađm ăïìugiöịng nhau, song caâch thûâc mađ hoơ lađm laơi coâ thïí hoađn toađnkhaâc nhau Vò thïị, möơt trong nhûông thaâch thûâc cú baên ăöịivúâi caâc nhađ quaên lyâ úê caâc nûúâc ăang phaât triïín lađ xaâc ắnhặúơc nhûông phíìn truýìn thöịng, lõch sûê vađ vùn hoâa nađo cuêaăíịt nûúâc hoơ coâ thïí sûê duơng nhû lađ cú súê xíy dûơng quaên trõ.Sûơ khaâc biïơt giûôa thađnh cöng kinh tïị cuêa Nhíơt vúâi sûơ laơc híơucuêa ÍỊn Ăöơ ăa phíìn lađ do caâc nhađ quaên lyâ ngûúđi Nhíơt ăaô biïịtcaâch “tröìng” nhûông khaâi niïơm quaên trõ ặúơc nhíơp khííu tûđbïn ngoađi lïn maênh ăíịt vùn hoâa cuêa hoơ vađ lađm cho chuângphaât triïín töịt

h Möîi doanh nghiïơp ăïìu cíìn coâ sûơ cam kïịt hûúâng ăïịn caâc muơc

tiïu chung vađ caâc giaâ trõ chia seê Khöng coâ sûơ cam kïịt ăoâ thò

khöng phaêi lađ möơt doanh nghiïơp, mađ chó lađ möơt ăaâm ngûúđi

höîn taơp Möơt doanh nghiïơp phaêi coâ caâc muơc tiïu ăún giaên,

roô rađng, thöịng nhíịt Sûâ mïơnh cuêa töí chûâc phaêi ăuê lúân, ăuê roô

rađng ăïí taơo ăiïìu kiïơn hònh thađnh möơt hoađi baôo chung Caâc

muơc ăñch thïí hiïơn sûâ mïơnh phaêi roô rađng, cöng khai, thûúđng

xuýn ặúơc taâi khùỉng ắnh Cöng viïơc ăíìu tiïn cuêa quaên trõ

lađ suy nghô, ăùơt ra, minh hoơa bùìng vñ duơ caâc muơc tiïu, muơc

ăñch vađ giaâ trõ noâi trïn

h Quaên trõ cuông taơo ăiïìu kiïơn cho doanh nghiïơp vađ caâc thađnh

viïn cuêa noâ khaê nùng tiïịp tuơc phaât triïín khi caâc nhu cíìu vađ

cú höơi thay ăöíi Möîi doanh nghiïơp ăïìu lađ möơt töí chûâc daơy

vađ hoơc Cíìn xíy dûơng quaâ trònh ăađo taơo vađ phaât triïín úê moơi

cíịp ăöơ möơt caâch liïn tuơc, khöng ngûđng nghó

h Doanh nghiïơp bao göìm nhiïìu caâ nhín vúâi kyô nùng vađ tri thûâc

khaâc biïơt, thûơc hiïơn nhiïìu cöng viïơc khaâc nhau Doanh nghiïơp

phaêi ặúơc xíy dûơng trïn cú súê giao tiïịp vađ traâch nhiïơm caâ

nhín Moơi thađnh viïn ăïìu phaêi suy nghô vađ hiïíu roô muơc tiïu

mònh hûúâng túâi, ăöìng thúđi ăaêm baêo rùìng caâc ăöìng nghiïơp

cuêa hoơ cuông phaêi hiïíu nhûông muơc tiïu ăoâ Tíịt caê moơi ngûúđi

cíìn hiïíu mònh coâ traâch nhiïơm vađ ýu cíìu gò vúâi caâc thađnh

viïn khaâc, vađ ngûúơc laơi

h Doanh söị ăíìu ra hay lúơi nhuíơn rođng ăïìu khöng phaêi lađ caâch

ăo lûúđng ăíìy ăuê ăöịi vúâi hiïơu quaê cuêa quaên trõ vađ doanh

nghiïơp Võ thïị thõ trûúđng, khaê nùng ăöíi múâi, nùng suíịt, phaât

triïín con ngûúđi, chíịt lûúơng, caâc kïịt quaê tađi chñnh v.v tíịt caê

ăïìu ríịt quan troơng ăöịi vúâi kïịt quaê hoaơt ăöơng chung cuêa möơt

töí chûâc Caâc töí chûâc phi lúơi nhuíơn cuông cíìn caâc caâch ăo lûúđng

kïịt quaê hoaơt ăöơng trong möơt söị lônh vûơc cuơ thïí liïn quan

ăïịn sûâ mïơnh cuêa chuâng Giöịng nhû con ngûúđi cíìn hađng loaơt

biïơn phaâp, caâch thûâc ăïí coâ thïí ăaânh giaâ chung vïì sûâc khoêe,caâc töí chûâc cuông cíìn ríịt nhiïìu biïơn phaâp khaâc nhau ăïí ăaânhgiaâ “sûâc khoêe” vađ tònh hònh hoaơt ăöơng cuêa chuâng Kïịt quaênhoaơt ăöơng phaêi ặúơc gùưn liïìn vúâi doanh nghiïơp vađ quaên trõ;cíìn ặúơc ăo lûúđng (hay ñt ra lađ ặúơc ăaânh giaâ); vađ cíìn liïntuơc phaât triïín, níng cao

h Cuöịi cuđng, ăiïìu cíìn nhúâ ăöịi vúâi moơi töí chûâc lađ: kïịt quaê luönluön töìn taơi úê bïn ngoađi Kïịt quaê cuêa kinh doanh lađ khaâchhađng coâ nhu cíìu ặúơc thoêa maôn Kïịt quaê cuêa möơt bïơnh viïơnlađ bïơnh nhín ặúơc chûôa lađnh Kïịt quaê cuêa möơt trûúđng hoơclađ viïơc hoơc viïn hoơc ặúơc kiïịn thûâc gò ăoâ coâ thïí aâp duơng trongcöng viïơc vađo 10 nùm sau Bïn trong möơt töí chûâc, chó coâ chiphñ mađ thöi

Caâc nhađ quaên lyâ hiïíu ặúơc vađ hađnh ăöơng theo nhûông nguýntùưc trïn seô ăaơt thađnh cöng lúân trong nghïì nghiïơp cuêa hoơ

Quaên trõ nhû lađ möơt nghïơ thuíơt tûơ do

Ba mûúi nùm trûúâc ăíy, nhađ khoa hoơc, tiïíu thuýịt gia ngûúđiAnh C P Snow tûđng noâi vïì “hai nïìn vùn hoâa” trong xaô höơi ặúngăaơi Tuy nhiïn quaên trõ khöng phuđ húơp vúâi caâc tiïu chuíín “vùnhoâa nhín vùn” hay “vùn hoâa khoa hoơc” mađ Snow ăïì ra Quaên trõliïn quan ăïịn hađnh ăöơng vađ aâp duơng, kïịt quaê chñnh lađ thûúâc ăokiïím tra noâ Ăiïìu ăoâ khiïịn quaên trõ trúê thađnh möơt cöng nghïơ.Nhûng quaên trõ cuông liïn quan ăïịn con ngûúđi, caâc giaâ trõ vađ sûơphaât triïín cuêa hoơ – ăiïìu nađy khiïịn noâ mang tñnh chíịt nhín vùn.Ăöìng thúđi quaên trõ cođn liïn quan vađ coâ aênh hûúêng túâi cíịu truâcxaô höơi vađ cöơng ăöìng Thíơt sûơ, bíịt kyđ ai, nhû taâc giaê, ăaô tûđng coâ

dõp lađm viïơc vúâi caâc nhađ quaên lyâ thuöơc caâc cíịp khaâc nhau, ăïìu

nhíơn thíịy rùìng quaên trõ liïn quan míơt thiïịt ăïịn caâc víịn ăïì thuöơc

vïì ăaơo ặâc, luín lyâ: baên chíịt cuêa con ngûúđi, ăiïìu töịt vađ ăiïìu xíịu

Vò thïị quaên trõ lađ caâi theo truýìn thöịng ặúơc goơi bùìng caâi tïn

“nghïơ thuíơt phöí thöng” “Phöí thöng” búêi noâ liïn quan ăïịn caâc

kiïịn thûâc cùn baên, kiïịn thûâc tûơ thín, trñ thöng minh vađ khaê nùng

laônh ăaơo “Nghïơ thuíơt” búêi noâ cuông liïn quan ăïịn khña caơnh thûơc

hađnh vađ aâp duơng Nhađ quaên lyâ sûê duơng moơi kiïịn thûâc vađ sûơ hiïíu

biïịt vïì con ngûúđi vađ caâc khoa hoơc xaô höơi, bao göìm tím lyâ hoơc vađ

triïịt hoơc, kinh tïị hoơc, lõch sûê vađ ăaơo ặâc; cuông nhû caê caâc khoa

hoơc tûơ nhiïn nûôa Nhûng hoơ phaêi tíơp trung hûúâng nhûông kiïịn

thûâc ăoâ ăïịn caâc kïịt quaê vađ tñnh hiïơu quaê, chùỉng haơn nhû chûôa

khoêi cho bïơnh nhín, daơy möơt sinh viïn, xíy möơt cíy cíìu, hay

thiïịt kïị vađ baân möơt phíìn mïìm nađo ăoâ

Vò nhûông lyâ do nïu trïn, quaên trõ cađng luâc seô cađng trúê thađnh

möơt ngađnh, möơt caâch thûơc hađnh mađ qua ăoâ khoa hoơc nhín vùn

möơt líìn nûôa ăaơt ặúơc sûơ cöng nhíơn vađ aênh hûúêng cuêa mònh

2.

QUY MÖ CUÊA QUAÊN TRÕ

Doanh nghiïơp hay caâc thïí chïị cung cíịp dõch vuơ cöng ăïìu lađcaâc böơ phíơn cuêa möơt xaô höơi Chuâng khöng töìn taơi vò lúơi ñchcuêa baên thín, mađ lađ ăïí hoađn thađnh möơt muơc ăñch xaô höơi nhíịtắnh; vađ ăïí thoêa maôn nhûông nhu cíìu nhíịt ắnh cuêa xaô höơi, cöơngăöìng hay caâc caâ nhín ăún leê Chuâng lađ caâc phûúng tiïơn, khöngphaêi lađ cûâu caânh Vïì nhûông thïí chïị nađy, cíu hoêi cíìn ăùơt ra khöngphaêi lađ “Hoơ lađ ai?”; mađ phaêi lađ “Hoơ cíìn lađm gò, nhiïơm vuơ cuêa hoơlađ gò?”

Quaên trõ, ăïịn lûúơt noâ, laơi lađ möơt böơ phíơn cuêa thïí chïị/töí chûâc.Cíu hoêi “Quaên trõ lađ gò?” seô ăïịn sau Trûúâc tiïn chuâng ta phaêitíơp trung nhíơn diïơn quaên trõ trong, vađ qua caâc nhiïơm vuơ cuêa noâ.Coâ ba nhiïơm vuơ khaâc nhau, vúâi tíìm quan troơng nhû nhau, mađquaên trõ phaêi hoađn thađnh ăïí ăaêm baêo cho töí chûâc hoaơt ăöơng vađăoâng goâp theo chûâc nùng cuêa noâ

h Thiïịt líơp caâc muơc ăñch vađ muơc tiïu cuơ thïí cho töí chûâc, duđăoâ lađ möơt cöng ty, möơt bïơnh viïơn hay möơt trûúđng ăaơi hoơc

h Lađm cho cöng viïơc vađ ăöơi nguô lao ăöơng trúê nïn coâ hiïơu quaê,nùng suíịt cao

h Quaên lyâ caâc aênh hûúêng xaô höơi vađ caâc traâch nhiïơm xaô höơi

Sûâ mïơnh

Möơt töí chûâc töìn taơi vò möơt muơc ăñch vađ sûâ mïơnh cuơ thïí, noâ coâ

möơt chûâc nùng xaô höơi cuơ thïí Trong möơt doanh nghiïơp, ăoâ coâ nghôa

lađ kïịt quaê kinh tïị

Vúâi nhiïơm vuơ ăíìu tiïn nađy (kïịt quaê kinh tïị), caâc töí chûâc kinh

doanh vađ töí chûâc phi lúơi nhuíơn coâ sûơ khaâc biïơt (cođn ăöịi vúâi caâc

nhiïơm vuơ khaâc thò hoađn toađn tûúng tûơ nhau) Chó töí chûâc kinh

doanh, töìn taơi vò lúơi ñch kinh tïị, múâi coâ sûâ mïơnh lađ kïịt quaê kinh

tïị mađ thöi Trong caâc töí chûâc khaâc nhû bïơnh viïơn, nhađ thúđ, trûúđng

hoơc, quín ăöơi viïơc xem xeât vïì khña caơnh kinh tïị ặúơc haơn chïị,

deđ dùơt Trong möơt doanh nghiïơp, kïịt quaê kinh tïị lađ muơc tiïu, lađ

lyâ do töìn taơi cuêa noâ

Quaên trõ kinh doanh phaêi luön ăùơt lúơi ñch kinh tïị lïn hađng ăíìu,

trong moơi quýịt ắnh vađ hađnh ăöơng cuêa noâ Lyâ do töìn taơi cuông

nhû thíím quýìn cuêa quaên trõ kinh doanh chó coâ thïí ặúơc giaêi

thñch thöng qua kïịt quaê kinh doanh mađ noâ taơo ra Nïịu khöng

taơo ra kïịt quaê kinh tïị, quaên trõ kinh doanh thíịt baơi Cuơ thïí, noâ

thíịt baơi nïịu nhû khöng ặa ra ặúơc saên phíím, dõch vuơ mađ khaâch

hađng mong muöịn, taơi mûâc giaâ mađ khaâch hađng ăöìng yâ thanh toaân

Quaên trõ cuông thíịt baơi nïịu noâ khöng lađm phaât triïín, hay ñt nhíịt

lađ duy trò, khaê nùng sinh lúơi (taơo ra cuêa caêi) cuêa caâc nguöìn lûơc

kinh tïị ặúơc giao cho noâ Duđ cho úê bíịt kyđ cíịu truâc kinh tïị -chñnh

trõ nađo, thuöơc hïơ tû tûúêng xaô höơi nađo; thò ăiïìu ăoâ cuông coâ nghôa

lađ traâch nhiïơm taơo ra lúơi nhuíơn

Kïịt quaê, thađnh tûơu cuêa ngûúđi lao ăöơng

Nhiïơm vuơ thûâ hai cuêa quaên trõ lađ lađm sao cho cöng viïơc vađ ăöơinguô lao ăöơng trúê nïn coâ hiïơu quaê, nùng suíịt cao Doanh nghiïơphay bíịt cûâ töí chûâc nađo ăïìu chó coâ möơt nguöìn lûơc thûơc sûơ, ăoâ lađcon ngûúđi Noâ seô thađnh cöng nïịu coâ khaê nùng sûê duơng hiïơu quaênguöìn lûơc nađy Caâc muơc tiïu ăïì ra seô ăaơt ặúơc thöng qua cöngviïơc Vò víơy, lađm cho cöng viïơc trúê nïn hiïơu quaê vađ coâ nùng suíịtlađ möơt chûâc nùng chuê chöịt Nhûng trong xaô höơi hiïơn ăaơi, caâc töíchûâc cođn ăöìng thúđi lađ phûúng tiïơn giuâp caâc caâ nhín kiïịm söịng,tòm kiïịm ắa võ xaô höơi vađ cöơng ăöìng, ăaơt ặúơc nhûông thađnh tûơuvađ thoêa maôn cho chñnh hoơ Vò nhûông leô ăoâ, lađm cho ăöơi nguô laoăöơng hiïơu quaê, nùng suíịt cao trúê nïn vö cuđng quan troơng, vađ lađmöơt thûúâc ăo mûâc ăöơ hoađn thađnh cöng viïơc cuêa töí chûâc Ăoâ chñnhlađ möơt nhiïơm vuơ quan troơng cuêa quaên trõ

Töí chûâc cöng viïơc theo logic nöơi taơi cuêa noâ múâi chó lađ bûúâc ăíìu.Bûúâc thûâ hai, khoâ khùn hún nhiïìu, lađ lađm cho cöng viïơc phuđ húơpvúâi ngûúđi lao ăöơng – vađ nïn nhúâ lađ logic cuêa hoơ coâ thïí khaâc ríịt

xa logic cöng viïơc Lađm cho ngûúđi lao ăöơng ăaơt thađnh tñch caoăođi hoêi phaêi xem xeât hoơ nhû nhûông caâ nhín vúâi ăùơc ăiïím tímsinh lyâ riïng biïơt, khaê nùng vađ haơn chïị cuơ thïí, cuông nhû coâ nhûôngcaâch hađnh ăöơng ríịt khaâc nhau

Traâch nhiïơm xaô höơi

Nhiïơm vuơ thûâ ba cuêa quaên trõ lađ quaên lyâ caâc aênh hûúêng vađ traâchnhiïơm xaô höơi cuêa töí chûâc Khöng coâ töí chûâc nađo tûơ thín töìn taơi

vađ lađ cûâu caânh cho chñnh noâ caê Möîi töí chûâc lađ möơt böơ phíơn cuêa

xaô höơi, hoaơt ăöơng vò lúơi ñch xaô höơi Kinh doanh khöng hïì lađ ngoaơi

lïơ Kinh doanh tûơ do ặúơc thûđa nhíơn khöng phaêi vò ăiïìu ăoâ lađ

töịt cho kinh doanh, mađ chó vò noâ töịt cho xaô höơi noâi chung

Kinh doanh töìn taơi ăïí cung cíịp saên phíím, dõch vuơ cho khaâch

hađng; hún lađ ăïí cung cíịp viïơc lađm cho ngûúđi lao ăöơng vađ nhađ

quaên lyâ, hay thíơm chñ lađ ăïí kiïịm lúơi ñch cho caâc cöí ăöng Bïơnh

viïơn khöng töìn taơi vò lúơi ñch cuêa baâc sô hay y taâ, mađ vò lúơi ñch cuêa

bïơnh nhín, nhûông ngûúđi coâ mong muöịn duy nhíịt lađ ặúơc khoêi

bïơnh vađ khöng bao giúđ phaêi quay laơi ăoâ nûôa Möơt caâch tím lyâ,

ắa lyâ, vùn hoâa hay xaô höơi mađ noâi, caâc thïí chïị, töí chûâc bùưt buöơc

phaêi lađ möơt böơ phíơn cuêa cöơng ăöìng

Ăïí thûơc hiïơn nhiïơm vuơ saên xuíịt vađ cung cíịp hađng hoâa, dõch

vuơ, doanh nghiïơp phaêi coâ aênh hûúêng lïn con ngûúđi, cöơng ăöìng

vađ xaô höơi Doanh nghiïơp cíìn coâ aênh hûúêng vađ quýìn lûơc lïn nhín

viïn, nhûông ngûúđi coâ muơc ăñch, muơc tiïu khöng ặúơc xaâc ắnh

búêi doanh nghiïơp vađ bïn trong phaơm vi doanh nghiïơp mađ thöi

Noâ cuông cíìn aênh hûúêng lïn cöơng ăöìng vúâi vai trođ möơt ngûúđi hađng

xoâm, lađ ngûúđi cung cíịp cöng viïơc vađ ăoâng thúị (vađ caê raâc thaêi vađ

chíịt ö nhiïîm nûôa!!!) Vađ hún nûôa, trong xaô höơi göìm nhiïìu töí chûâc

cuêa chuâng ta, doanh nghiïơp cođn cíìn quan tím ăïịn söị lûúơng (hađng

hoâa vađ dõch vuơ cung cíịp) vađ chíịt lûúơng cuêa cuöơc söịng: möi trûúđng

nhín vùn vađ xaô höơi cuêa con ngûúđi vađ cöơng ăöìng

Hoơc thuýịt kinh tïị phöí biïịn vïì sûâ mïơnh vađ hađnh vi doanhnghiïơp nhû lađ töịi ăa hoâa lúơi nhuíơn (thûơc chíịt chó lađ diïîn giaêi möơtcaâch phûâc taơp hađnh vi mua reê baân ăùưt) chó coâ thïí diïîn taê caâchlađm ùn cuêa Richard Sears (ngûúđi saâng líơp cöng ty Sears, Roebuck)mađ thöi Noâ khöng thïí giaêi thñch caâch thûâc hoaơt ăöơng cuêa cöng

ty Sears, Roebuck hay bíịt kyđ cöng ty nađo khaâc; hoùơc ăïì ra caâchthûâc mađ nhûông doanh nghiïơp nađy nïn víơn hađnh Khaâi niïơm töịi

ăa hoâa lúơi nhuíơn, thûơc sûơ mađ noâi, lađ vö nghôa Sûơ nguy hiïím cuêakhaâi niïơm nađy lađ úê chöî noâ lađm cho khaê nùng sinh lúđi trúê thađnhmöơt caâi gò ăoâ huýìn bñ, khoâ hiïíu

Lúơi nhuíơn vađ khaê nùng sinh lúđi lađ quan troơng, thíơm chñ quan

troơng ăöịi vúâi xaô höơi hún lađ vúâi doanh nghiïơp Tuy nhiïn khaê nùng

sinh lúđi khöng phaêi lađ muơc tiïu, mađ chó lađ möơt ýịu töị trong hoaơt

ăöơng kinh doanh Lúơi nhuíơn cuông khöng phaêi lađ lyâ do, nguýn

nhín cuêa hađnh vi kinh doanh, quýịt ắnh kinh doanh, ngûúơc laơi

noâ chó lađ caâch thûê, lađ thûúâc ăo hiïơu lûơc cuêa nhûông ýịu töị kïí trïn

Nïịu caâc thiïn sûâ ngöìi vađo võ trñ giaâm ăöịc thay caâc doanh nhín,

hoơ cuông phaêi quan tím ăïịn khaê nùng sinh lúđi cuêa doanh nghiïơp,

bíịt chíịp viïơc hoơ hoađn toađn khöng ham thñch gò viïơc kiïịm lúđi

Cùn nguýn cuêa sûơ luâng tuâng úê ăíy nùìm ngay trong sûơ hiïíu

líìm rùìng ăöơng cú cuêa möơt con ngûúđi (tûâc caâi goơi lađ ăöơng cú kiïịm

lúđi cuêa doanh nhín) chñnh lađ caâi giaêi thñch hađnh vi hay hûúâng

ăïịn hađnh ăöơng ăuâng cuêa ngûúđi íịy Khoâ coâ thïí ăoan chùưc liïơu coâ

töìn taơi möơt ăöơng cú kiïịm lúđi nhû thïị hay khöng YÂ tûúêng nađy do

caâc kinh tïị gia cöí ăiïín ặa ra nhùìm giaêi thñch möơt thûơc tïị kinh

tïị mađ hoơc thuýịt vïì cín bùìng tônh cuêa hoơ khöng giaêi thñch nöíi

Thûơc ra chûa tûđng coâ bùìng chûâng vïì sûơ töìn taơi cuêa ăöơng cú kiïịm

lúđi, vađ tûđ líu chuâng ta ăaô tòm ra lúđi giaêi ăaâp chñnh xaâc cho caâc

hiïơn tûúơng thay ăöíi vađ tùng trûúêng kinh tïị mađ luâc ăíìu ăöơng cú

kiïịm lúđi ăaô ặúơc sûê duơng ăïí giaêi thñch

Viïơc coâ töìn taơi hay khöng möơt ăöơng cú kiïịm lúđi chùỉng hïì liïn

quan ăïịn viïơc hiïíu roô hađnh vi kinh doanh, lúơi nhuíơn vađ khaê nùng

kiïịm lúđi Viïơc möơt öng Jim Smith nađo ăoâ kinh doanh ăïí kiïịm lúơi

nhuíơn chó liïn quan ăïịn chñnh öng ta mađ thöi Ăiïìu ăoâ khöng

cho chuâng ta biïịt Jim Smith lađm gò, lađm nhû thïị nađo Chuâng ta

khöng biïịt thïm ặúơc gò vïì cöng viïơc cuêa möơt nhađ tòm kiïịm

uranium úê hoang maơc Nevada khi chó nghe noâi rùìng anh ta ăang

cöị kiïịm tiïìn tûđ cöng viïơc nađy Tûúng tûơ, ta cuông chùỉng biïịt gò

thïm vïì cöng viïơc cuêa möơt baâc sô tim maơch khi ngûúđi ta noâi rùìng

anh ta lađm nghïì nađy ăïí kiïịm söịng, hay thíơm chñ noâi anh ta ăang

cöị gùưng cöịng hiïịn cho con ngûúđi Ăöơng cú kiïịm lúđi vađ hïơ quaê töịi

ăa hoâa lúơi nhuíơn cuêa khaâi niïơm nađy hoađn toađn khöng liïn quan

gò ăïịn chûâc nùng, muơc ăñch cuêa kinh doanh, hay cöng viïơc quaênlyâ möơt doanh nghiïơp

Sûơ thûơc, khaâi niïơm trïn khöng chó khöng thñch húơp hay liïnquan, mađ noâ cođn coâ haơi nûôa Ăoâ lađ nguýn nhín chñnh cuêa sûơhiïíu líìm vïì baên chíịt cuêa lúơi nhuíơn vađ sûơ thuđ ắch vúâi lúơi nhuíơn,caê hai lađ nhûông cùn bïơnh nguy hiïím nhíịt cho caâc xaô höơi cöngnghiïơp Noâ phaêi chõu traâch nhiïơm cho nhûông chñnh saâch sai líìmnhíịt úê Myô vađ chíu Íu; nhûông chñnh saâch dûơa trïn sûơ hiïíu sai vïìbaên chíịt, chûâc nùng vađ muơc ăñch cuêa doanh nghiïơp Vađ noâ cuônglađ nguýn nhín chñnh cuêa niïìm tin phöí biïịn rùìng coâ sûơ míuthuíîn nöơi taơi giûôa lúơi nhuíơn vađ khaê nùng ăoâng goâp cho xaô höơicuêa möơt cöng ty Trïn thûơc tïị, möơt cöng ty chó coâ thïí ăoâng goâpcho xaô höơi möơt khi noâ ăaơt lúơi nhuíơn cao mađ thöi

Ăïí hiïíu kinh doanh lađ gò, chuâng ta phaêi bùưt ăíìu vúâi muơc ăñchcuêa noâ Muơc ăñch nađy phaêi nùìm ngoađi kinh doanh Thûơc chíịt mađnoâi, noâ phaêi nùìm trong xaô höơi, búêi doanh nghiïơp lađ möơt böơ phíơncuêa xaô höơi Chó coâ möơt ắnh nghôa chñnh xaâc cho muơc ăñch kinh

doanh: taơo ra khaâch hađng.

Thõ trûúđng khöng phaêi ặúơc taơo ra búêi Chuâa trúđi, búêi tûơ nhiïn,hay búêi caâc lûơc lûúơng kinh tïị; mađ chñnh lađ búêi caâc doanh nhín.Khaâch hađng coâ thïí coâ nhu cíìu trûúâc khi hoơ ặúơc doanh nghiïơpcung cíịp phûúng tiïơn thoêa maôn nhu cíìu ăoâ Tuy nhiïn, nhu cíìunoâi trïn víîn chó lađ möơt nhu cíìu tiïìm nùng, cho ăïịn khi doanhnhín, bùìng nhûông hađnh ăöơng nhíịt ắnh, chuýín chuâng thađnhnhûông nhu cíìu thíơt sûơ Vađ chó khi ăoâ múâi coâ khaâch hađng vađ thõtrûúđng thíơt sûơ Trong nhûông trûúđng húơp khaâc, khaâch hađng tiïìm

nùng coâ thïí khöng hïì caêm thíịy nhu cíìu saên phíím – chùỉng haơn

nhû khöng ai biïịt mònh seô cíìn möơt maây vi tñnh hay maây

photocopy cho ăïịn khi nhûông saên phíím nađy xuíịt hiïơn Coâ thïí

seô khöng coâ nhu cíìu vïì saên phíím cho ăïịn khi caâc hađnh ăöơng

kinh doanh taơo ra nhu cíìu – bùìng ăöíi múâi saên phíím, quaêng caâo,

khaê nùng baân hađng v.v Trong moơi trûúđng húơp, chñnh hađnh ăöơng

kinh doanh ăaô taơo ra khaâch hađng

Chñnh khaâch hađng lađ ngûúđi quýịt ắnh kinh doanh lađ gò Khi

khaâch hađng sùĩn sađng thanh toaân cho hađng hoâa hay dõch vuơ, hoơ

ăaô chuýín caâc nguöìn lûơc kinh tïị thađnh cuêa caêi, chuýín caâc sûơ

víơt thađnh hađng hoâa Caâi mađ khaâch hađng mua vađ coi lađ coâ giaâ trõ

khöng chó lađ möơt saên phíím; noâ cođn lađ giaâ trõ sûê duơng, tûâc lađ caâi

mađ saên phíím/dõch vuơ ăoâ ăem laơi cho hoơ

Muơc ăñch cuêa kinh doanh

Vúâi muơc ăñch taơo ra khaâch hađng, möơt doanh nghiïơp chó coâ hai

chûâc nùng cú baên mađ thöi, ăoâ lađ marketing vađ ăöíi múâi

Bíịt chíịp sûơ nhíịn maơnh vađo marketing vađ phûúng phaâp

marketing, úê ríịt nhiïìu doanh nghiïơp marketing víîn chó lađ lúđi noâi

chûâ chûa ăi vađo thûơc tïị Chuê nghôa tiïu duđng ăaô chûâng toê ăiïìu

ăoâ Búêi chñnh caâi mađ chuê nghôa tiïu duđng ăođi hoêi úê kinh doanh lađ

caâi mađ kinh doanh thûơc sûơ ặa ra thõ trûúđng Noâ ăođi hoêi kinh

doanh phaêi xuíịt phaât tûđ nhu cíìu, thûơc tïị, giaâ trõ cuêa khaâch hađng

Noâ ăođi hoêi muơc tiïu cuêa kinh doanh lađ thoêa maôn nhu cíìu khaâch

hađng, kinh doanh phaêi xíy dûơng chïị ăöơ khen thûúêng dûơa trïn

mûâc ăöơ ăoâng goâp cho khaâch hađng Viïơc sau hai mûúi nùm hö hađo

vïì marketing mađ chuê nghôa tiïu duđng víîn lađ möơt phong trađo phöí

biïịn ăaô chûâng toê rùìng thûơc ra marketing khöng ặúơc thûơc hađnhnhiïìu trïn thûơc tïị Noâi theo caâch khaâc, chuê nghôa tiïu duđng lađ

“sûơ xíịu höí cuêa marketing”

Tuy nhiïn, chuê nghôa tiïu duđng cuông lađ möơt cú höơi chomarketing Noâ buöơc kinh doanh phaêi hûúâng vïì thõ trûúđng trongcaê hađnh ăöơng vađ caâc tuýn böị cuêa mònh

Trïn tíịt caê moơi thûâ, chuê nghôa tiïu duđng cíìn xoâa boê sûơ luângtuâng vađ nhíìm líîn vöịn lađ nguýn nhín giaêi thñch taơi sao marketingríịt ñt ặúơc thûơc hiïơn thíơt sûơ nhû víơy Khi noâi vïì marketing, caâcnhađ quaên lyâ thûúđng aâm chó túâi caâc chûâc nùng baân hađng ặúơc töíchûâc Thûơc ra ăoâ chó lađ baân hađng, nhùìm tòm kiïịm “thõ trûúđng cuêachuâng ta” Trong khi ăoâ marketing thûơc sûơ bùưt ăíìu vúâi khaâchhađng, vúâi nhûông nhu cíìu, giaâ trõ, nhín thín cuêa hoơ Cíu hoêi ăùơt

ra khöng phaêi lađ “Chuâng ta muöịn baân caâi gò?” hay “Ăíy lađ taâcduơng cuêa saên phíím/dõch vuơ cuêa chuâng töi”; mađ phaêi lađ “Khaâchhađng muöịn mua gò?” vađ “Ăíy lađ sûơ thoêa maôn nhu cíìu vađ giaâ trõmađ khaâch hađng tòm kiïịm”

Thûơc sûơ mađ noâi, marketing vađ baân hađng ăöịi nghõch nhau húnlađ tûúng ăöìng, hay thíơm chñ hún lađ böí sung cho nhau

Ai ăoâ coâ thïí noâi rùìng luön töìn taơi nhu cíìu baân hađng Tuy nhiïn,muơc tiïu cuêa marketing lađ lađm cho viïơc baân hađng trúê nïn thûđathaôi Muơc tiïu cuêa marketing lađ hiïíu roô khaâch hađng ăïịn mûâc saênphíím/dõch vuơ phuđ húơp vúâi khaâch hađng vađ coâ thïí tûơ baân ặúơc.Chó möơt mònh marketing khöng taơo nïn doanh nghiïơp Trongmöơt nïìn kinh tïị tônh, khöng coâ doanh nhín mađ cuông chùỉng coâdoanh nghiïơp Trong möơt xaô höơi tônh, trung gian lađ caâc nhađ möigiúâi nhíơn thuđ lao dûúâi daơng phñ, hay caâc nhađ ăíìu cú khöng hïìtaơo ra giaâ trõ

Möơt doanh nghiïơp chó töìn taơi trong möơt nïìn kinh tïị múê röơng,

hay ñt nhíịt lađ trong möơt nïìn kinh tïị coi thay ăöíi lađ caâi gò ăoâ tûơ

nhiïn, chíịp nhíơn ặúơc Vađ kinh doanh chñnh lađ böơ phíơn tùng

trûúêng, múê röơng vađ thay ăöíi

Vò thïị chûâc nùng thûâ hai cuêa kinh doanh lađ ăöíi múâi, caêi tiïịn,

tûâc viïơc cung cíịp nhûông sûơ thoêa maôn kinh tïị khaâc nhau Chó

cung cíịp hađng hoâa vađ dõch vuơ mang tñnh kinh tïị thò khöng ăuê;

kinh doanh phaêi cung cíịp nhûông hađng hoâa töịt hún, kinh tïị hún

Möơt doanh nghiïơp khöng cíìn phaêi luön phaât triïín lúân hún (vïì quy

mö), mađ cíìn luön tiïịn böơ (vïì chíịt lûúơng)

Ăöíi múâi, caêi tiïịn coâ thïí díîn ăïịn haơ giaâ – ăiïìu mađ caâc kinh tïị

gia quan tím hún caê, vò lyâ do ăún giaên: giaâ caê lađ ýịu töị duy nhíịt

coâ thïí xem xeât bùìng caâc cöng cuơ ắnh lûúơng Nhûng kïịt quaê cođn

coâ thïí lađ möơt saên phíím múâi vađ töịt hún, möơt tiïơn nghi múâi, hay

sûơ hònh thađnh möơt nhu cíìu múâi

Sûơ ăöíi múâi coâ ñch nhíịt lađ taơo ra möơt saên phíím/dõch vuơ khaâc

vúâi tiïìm nùng thoêa maôn nhu cíìu, hún lađ möơt sûơ caêi tiïịn thöng

thûúđng Thöng thûúđng saên phíím múâi seô coâ chi phñ cao hún, song

nhòn chung thò noâ seô lađm nïìn kinh tïị hiïơu quaê hún Vñ duơ, thuöịc

khaâng sinh coâ chi phñ cao hún so vúâi caâc miïịng gaơc laơnh, vöịn lađ

phûúng thuöịc duy nhíịt mađ caâc baâc sô coâ trong tay trûúâc ăíy ăïí

chûôa trõ cùn bïơnh viïm phöíi

Ăöíi múâi cuông coâ thïí giuâp phaât hiïơn ra nhûông giaâ trõ sûê duơng

múâi cho nhûông saên phíím cuô Möơt ngûúđi baân hađng chađo baân thađnh

cöng saên phíím tuê laơnh cho dín Eskimo nhùìm giuâp thûâc ùn cuêa

hoơ khoêi bõ ăöng laơnh cuông coâ thïí ặúơc coi lađ möơt nhađ caêi tiïịn

nhû thïí anh ta taơo ra möơt quy trònh saên xuíịt múâi, hay phaât minh

ra möơt saên phíím múâi Baân tuê laơnh cho dín Eskimo ăïí giûô laơnh

thûâc ùn tûâc lađ tòm ra möơt thõ trûúđng múâi; cođn baân tuê laơnh nhùìmgiûô thûâc ùn khöng quaâ laơnh thò thûơc chíịt cuông ngang vúâi viïơctaơo ra möơt saên phíím múâi Vïì mùơt cöng nghïơ thò ặúng nhiïn ăíylađ möơt saên phíím cuô, song vïì mùơt kinh tïị thò roô rađng lađ möơt sûơcaêi tiïịn roô rïơt

Duđ gò ăi nûôa, caêi tiïịn khöng phaêi lađ phaât minh Ăíy lađ möơt thuíơtngûô kinh tïị hún lađ möơt thuíơt ngûô vïì cöng nghïơ Caâc caêi tiïịn khöngmang tñnh cöng nghïơ (chó mang tñnh kinh tïị hay xaô höơi) ñt ra cuôngkhöng keâm phíìn quan troơng hún so vúâi caâc caêi tiïịn cöng nghïơ.Trong töí chûâc cuêa möơt doanh nghiïơp, ăöíi múâi - caêi tiïịn khöngthïí ặúơc coi lađ möơt chûâc nùng riïng biïơt nhû marketing Khönghaơn chïị trong phaơm vi cuêa möơt böơ phíơn nhíịt ắnh, tinh thíìn nađyphaêi traêi röơng trïn moơi böơ phíơn, chûâc nùng vađ hoaơt ăöơng cuêadoanh nghiïơp Ăöíi múâi trong phín phöịi cuông khöng keâm phíìnquan troơng so vúâi ăöíi múâi trong saên xuíịt; hay ăöíi múâi trong möơtcöng ty baêo hiïím hoùơc möơt ngín hađng Ăöíi múâi coâ thïí ặúơc ắnhnghôa nhû lađ nhiïơm vuơ taơo ra, cung cíịp thïm cho caâc nguöìn nhínlûơc vađ víơt lûơc nhûông khaê nùng múâi, to lúân hún nhùìm taơo ra giaâtrõ, cuêa caêi

Nhađ quaên lyâ phaêi chuýín nhu cíìu cuêa xaô höơi thađnh cú höơi kinhdoanh coâ lúđi Ăoâ cuông lađ möơt ắnh nghôa cuêa ăöíi múâi, caêi tiïịn.Ăiïìu nađy cíìn nhíịn maơnh hún vađo thúđi ăiïím hiïơn nay, khi mađchuâng ta yâ thûâc hún vïì caâc nhu cíìu cuêa xaô höơi, trûúđng hoơc, trungtím y tïị, caâc thađnh phöị, vađ möi trûúđng

Doanh nghiïơp, bïơnh viïơn hay caâc cú quan chñnh phuê ngađy nayăïìu kïịt húơp ríịt nhiïìu caâ nhín coâ kyô nùng vađ trònh ăöơ cao úê moơicíịp ăöơ bïn trong töí chûâc Tuy nhiïn, kyô nùng vađ trònh ăöơ caocuông coâ nghôa lađ aênh hûúêng cuêa quýịt ắnh vïì caâch thûâc lađm viïơcăang bõ ăe doơa

Kïịt quaê lađ, caâc quýịt ắnh aênh hûúêng ăïịn toađn böơ doanh nghiïơp

cuông nhû khaê nùng hoaơt ăöơng cuêa noâ ặúơc ặa ra úê moơi cíịp cuêa

töí chûâc, thíơm chñ úê caâc cíịp bíơc thíịp Caâc quýịt ắnh hađm chûâa

ruêi ro (lađm gò vađ khöng lađm gò, tiïịp tuơc hay chíịm dûât cöng viïơc

gò, theo ăuöíi hay tûđ boê saên phíím, cöng nghïơ, thõ trûúđng nađo )

trong thûơc tïị ăang ặúơc thûơc hiïơn búêi hađng loaơt ngûúđi coâ chûâc

vuơ thíịp, thöng thûúđng lađ nhûông ngûúđi khöng coâ chûâc danh quaên

lyâ theo truýìn thöịng, nhû nhađ nghiïn cûâu, kyô sû thiïịt kïị, ngûúđi

líơp kïị hoaơch saên phíím, kïị toaân thúị v.v

Möîi ngûúđi trong söị noâi trïn ăïìu ra quýịt ắnh dûơa trïn möơt lyâ

thuýịt vïì kinh doanh nađo ăoâ Noâi möơt caâch khaâc, hoơ ăïìu ăaô traê

lúđi caâc cíu hoêi: Cöng viïơc kinh doanh cuêa chuâng ta lađ gò, cöng

viïơc ăoâ nïn thûơc hiïơn nhû thïị nađo? Do ăoâ nïịu nhû caâc nhađ quaên

lyâ cíịp cao trong doanh nghiïơp khöng suy nghô vađ tòm ra cíu traê

lúđi cho nhûông cíu hoêi trïn, thò nhûông ngûúđi ra quýịt ắnh trong

kinh doanh seô quýịt ắnh vađ hađnh ăöơng dûơa trïn nhûông lyâ thuýịt

khaâc nhau, ăöi khi khöng phuđ húơp nhau, hay thíơm chñ xung ăöơt

nhau Nhû thïị hoơ seô díìn díìn taâch xa nhau, ăi vïì nhiïìu hûúâng

mađ khöng hïì hay biïịt Vò víơy, tíìm nhòn, hoađi baôo chung, hiïíu

biïịt chung, sûơ thöịng nhíịt vïì hûúâng ăi vađ nöî lûơc cuêa toađn böơ töí

chûâc chó coâ thïí coâ ặúơc nïịu ắnh nghôa thađnh cöng “cöng viïơc

kinh doanh cuêa chuâng ta lađ gò” vađ “noâ seô phaât triïín nhû thïị nađo”

Dûúđng nhû khöng coâ gò ăún giaên hún viïơc xaâc ắnh cöng viïơc

kinh doanh cuêa möơt cöng ty! Möơt nhađ maây theâp saên xuíịt theâp,

möơt haông xe lûêa cung cíịp dõch vuơ víơn chuýín ặúđng sùưt ăöịi vúâi

hađnh khaâch vađ hađng hoâa, möơt cöng ty baêo hiïím baêo hiïím ruêi ro

hoêa hoaơn, möơt ngín hađng cho vay tiïìn Thûơc sûơ “Cöng viïơc kinh

doanh cuêa chuâng ta lađ gò?” lađ möơt cíu hoêi khoâ, vađ cíu traê lúđi coâ

thïí lađ bíịt cûâ ăiïìu gò nhûng bùưt buöơc phaêi roô rađng

Viïơc traê lúêi cíu hoêi “Cöng viïơc kinh doanh cuêa chuâng ta lađ gò”lađ traâch nhiïơm ăíìu tiïn cuêa ăöơi nguô quaên lyâ cíịp cao trong cöngty

Coâ leô nguýn nhín quan troơng nhíịt cuêa nhûông thíịt baơi trongkinh doanh lađ viïơc ngûúđi ta ăaô khöng dađnh ăuê sûơ quan tím, suynghô vïì caâc víịn ăïì nhû muơc ăñch vađ sûâ mïơnh kinh doanh Ngûúơclaơi, taơi nhûông cöng ty thađnh cöng nhû Telephone Company haySears; thađnh cöng phíìn lúân dûơa trïn viïơc nïu ra cíu hoêi “Cöngviïơc kinh doanh cuêa chuâng ta lađ gò?” möơt caâch roô rađng, chuê ăöơng,vađ traê lúđi triïơt ăïí cíu hoêi ăoâ

Liïn quan ăïịn ắnh nghôa vïì muơc ăñch vađ sûâ mïơnh kinh doanh,chó coâ möơt sûơ tíơp trung, möơt khúêi ăiïím duy nhíịt, ăoâ chñnh lađkhaâch hađng Chñnh khaâch hađng ắnh nghôa kinh doanh Kinhdoanh khöng ặúơc ắnh nghôa búêi tïn goơi hay ăiïìu lïơ cöng ty,mađ búêi nhu cíìu cuêa khaâch hađng ặúơc thoêa maôn khi mua saênphíím, dõch vuơ tûđ cöng ty Thoêa maôn nhu cíìu khaâch hađng lađ sûâmïơnh vađ muơc ăñch cuêa bíịt cûâ viïơc kinh doanh nađo Vađ nhû víơy,cíu hoêi “Cöng viïơc kinh doanh cuêa chuâng ta lađ gò?” chó coâ thïíặúơc traê lúđi bùìng caâch quan saât kinh doanh tûđ bïn ngoađi, tûđ quanăiïím cuêa khaâch hađng vađ thõ trûúđng Tíịt caê nhûông gò khaâch hađngquan tím lađ nhûông giaâ trõ, nhu cíìu, thûơc tïị cuêa chñnh hoơ Chñnhbúêi lyâ do nađy mađ moơi nöî lûơc xaâc ắnh möơt tuýn böị vïì kinh doanhăïìu phaêi bùưt ăíìu vúâi hoađn caênh thûơc tïị, hađnh vi, kyđ voơng vađ caâcgiaâ trõ cuêa khaâch hađng

“Ai lađ khaâch hađng?”, vò thïị, trúê thađnh cíu hoêi ăíìu tiïn vađ cöịtýịu nhíịt ăùơt ra khi xaâc ắnh muơc tiïu vađ sûâ mïơnh kinh doanh.Ăíy khöng hïì lađ möơt cíu hoêi dïî traê lúđi, tuy noâ ríịt roô rađng, ăúngiaên Caâch thûâc traê lúđi cíu hoêi nađy seô quýịt ắnh caâch thûâc doanhnghiïơp ắnh nghôa chñnh cöng viïơc kinh doanh cuêa mònh

Khaâch hađng lađ ngûúđi sûê duơng sau cuđng möơt saên phíím/dõch

vuơ Khöng bao giúđ chó coâ möơt khaâch hađng, luön luön coâ tûđ hai

khaâch hađng trúê lïn Möîi khaâch hađng xaâc ắnh möơt cöng viïơc kinh

doanh, coâ kyđ voơng vađ giaâ trõ khaâc nhau, mua nhûông thûâ khaâc

nhau

Híìu hïịt caâc doanh nghiïơp ăïìu coâ ñt nhíịt lađ hai khaâch hađng

Möơt doanh nghiïơp saên xuíịt thaêm coâ caâc nhađ thíìu vađ caâc gia ằnh

lađ khaâch hađng, caê hai ăïìu coâ thïí mua saên phíím Nhađ saên xuíịt

hađng tiïu duđng cuông coâ ñt nhíịt hai khaâch hađng: caâc bađ nöơi trúơ vađ

nhûông ngûúđi baân hađng taơp hoâa Seô lađ khöng töịt nïịu chó coâ caâc

bađ nöơi trúơ mua hađng mađ caâc cûêa hađng taơp hoâa khöng mua; hay

ngûúơc laơi

Cuông cíìn ăùơt ra cíu hoêi: Khaâch hađng úê ăíu? Möơt trong nhûông

bñ quýịt thađnh cöng cuêa Sears vađo thíơp niïn 20 lađ hoơ ăaô khaâm

phaâ ra rùìng khaâch hađng cuô ăaô úê vađo möơt võ trñ khaâc: nhûông ngûúđi

nöng dín ăaô di chuýín nhiïìu hún vađ bùưt ăíìu mua sùưm úê trong

caâc thõ tríịn

Cíu hoêi tiïịp theo seô lađ: Khaâch hađng mua gò?

Nhûông thađnh viïn cuêa Cadillac noâi rùìng hoơ saên xuíịt ra xe húi,

vađ cöng viïơc kinh doanh cuêa hoơ ặúơc goơi lađ Böơ phíơn Cadillac cuêa

haông General Motors Nhûng khi möơt khaâch hađng mua xe Cadillac,

anh ta mua giaâ trõ sûê duơng trong giao thöng cuêa chiïịc xe, hay

chuê ýịu lađ mua vò danh tiïịng cuêa saên phíím nađy? Liïơu Cadillac

coâ thïí caơnh tranh vúâi caâc nhaôn xe khaâc nhû Chevrolet, Ford hay

Volkswagen? Nicholas Dreystadt, viïn thúơ maây sinh úê Ăûâc, ngûúđi

mua laơi Cadillac trong thúđi kyđ Ăaơi Khuêng hoaêng ăíìu thíơp niïn

30 ăaô traê lúđi nhû sau: “Cadillac caơnh tranh vúâi kim cûúng vađ aâo

khoaâc löng chöìn” Khaâch hađng mua loaơi xe nađy khöng mua giaâ

trõ víơn chuýín, mađ mua “võ thïị” cuêa noâ Chñnh cíu traê lúđi nađy ăaôcûâu Cadillac, vađ trong vođng khoaêng hai nùm sau ăoâ, cöng ty phaâttriïín bíịt chíịp cuöơc khuêng hoaêng diïîn ra

Cíu hoêi “Cöng viïơc kinh doanh cuêa chuâng ta lađ gò?” thûúđng ặúơcăùơt ra khi cöng ty gùơp khoâ khùn Ăûúng nhiïn phaêi nhû víơy thöi!Vađ ăiïìu nađy coâ thïí ăem laơi nhûông kïịt quaê khaê quan, cûâu thoaâtcöng ty khoêi sûơ suy thoaâi tûúêng nhû vö phûúng ăaêo ngûúơc Tuynhiïn, chúđ ăúơi cho ăïịn khi cöng ty hoùơc ngađnh kinh doanh gùơprùưc röịi nhû trïn cuông giöịng nhû chúi roulette kiïíu Nga víơy Ăoâlađ möơt kiïíu quaên lyâ vö traâch nhiïơm Cíu hoêi trïn phaêi ặúơc ăùơt

ra ngay tûđ khi khúêi sûơ kinh doanh, nhíịt lađ ăöịi vúâi nhûông doanhnghiïơp coâ tham voơng phaât triïín Thúđi ăiïím quan troơng nhíịt ăïíhoêi cíu nađy möơt caâch nghiïm tuâc lađ khi cöng ty ăaô thađnh cöngnhíịt ắnh

Thađnh cöng luön khiïịn chñnh nhûông caâch thûâc, hađnh vi taơo ranoâ trúê nïn löîi thúđi Noâ taơo ra nhûông thûơc tïị múâi Hún nûôa, thađnhcöng taơo ra nhûông víịn ăïì khaâc nhau cuêa noâ Chó trong chuýơncöí tñch múâi coâ kïịt thuâc kiïíu “Sau ăoâ hoơ söịng haơnh phuâc bïn nhaumaôi maôi”

ÚÊ möơt cöng ty ăang thađnh cöng, ban quaên lyâ khöng dïî dađngăùơt ra cíu hoêi “Cöng viïơc kinh doanh cuêa chuâng ta lađ gò?” Moơingûúđi trong cöng ty ăïìu nghô rùìng cíu traê lúđi ăaô quaâ roô rađng,khöng ăaâng ăïí tranh luíơn Chùỉng ai laơi ăi tranh caôi vúâi thađnhcöng caê, chùỉng ai muöịn xaâo tröơn moơi thûâ lïn lađm gò

Súâm muöơn gò thò tíịt caê nhûông cíu traê lúđi töịt nhíịt cho cíu hoêi

“Cöng viïơc kinh doanh cuêa chuâng ta lađ gò?” cuông ăïìu seô trúê nïnlöîi thúđi Híìu nhû khöng coâ ắnh nghôa nađo vïì muơc tiïu vađ sûâ mïơnhkinh doanh ặâng vûông túâi 30 nùm, chûâ ặđng noâi lađ 50 nùm

Thöng thûúđng ngûúđi ta chó kyđ voơng möơt phaơm vi cúô 10 nùm trúê

laơi mađ thöi!

Khi hoêi “Cöng viïơc kinh doanh cuêa chuâng ta lađ gò?”, nhađ quaên

lyâ ặúng nhiïn cuông cíìn hoêi thïm “Cöng viïơc kinh doanh ăoâ seô

lađ gò trong tûúng lai?” Ăíu lađ nhûông thay ăöíi trong möi trûúđng

(hiïơn ăaô nhíơn thíịy ặúơc) coâ nhiïìu khaê nùng aênh hûúêng ăïịn ăùơc

ăiïím, muơc tiïu vađ sûâ mïơnh kinh doanh? Hún nûôa, chuâng ta phaêi

kïịt húơp nhûông dûơ ăoaân noâi trïn vađo tû tûúêng kinh doanh, muơc

tiïu, chiïịn lûúơc vađ phín cöng cöng viïơc nhû thïị nađo?

Möơt líìn nûôa, thõ trûúđng vúâi nhûông tiïìm nùng vađ xu hûúâng cuêa

noâ laơi lađ xuíịt phaât ăiïím Trong 5 hay 10 nùm túâi, chuâng ta coâ

thïí dûơ ăoaân kinh doanh ăïịn möơt thõ trûúđng lúân túâi mûâc nađo –

vúâi giaê ắnh rùìng khöng coâ thay ăöíi cú baên nađo vïì khaâch hađng,

cíịu truâc thõ trûúđng vađ cöng nghïơ? Nhûông ýịu töị nađo aênh hûúêng

ăïịn nhûông dûơ ăoaân íịy?

Xu hûúâng quan troơng nhíịt thöng thûúđng laơi ñt ặúơc quan tím

nhíịt: ăoâ lađ nhûông thay ăöíi trong cíịu truâc dín söị vađ nhûông ăöơng

cú cuêa dín chuâng Theo truýìn thöịng, caâc doanh nhín coi dín

söị lađ möơt hùìng söị, vađ giaê ắnh nađy trûúâc ăíy lađ ăuâng Dín söị

thay ăöíi möơt caâch chíơm chaơp, trûđ khi coâ nhûông biïịn cöị lúân nhû

chiïịn tranh hay naơn ăoâi Tuy nhiïn, ngađy nay ăiïìu nađy khöng

cođn ăuâng nûôa: úê caê caâc quöịc gia phaât triïín vađ caâc quöịc gia ăang

phaât tirïín, dín söị coâ thïí vađ thûơc tïị ăang thay ăöíi ăaâng kïí

Tíìm quan troơng cuêa ýịu töị dín söị khöng chó nùìm úê aênh hûúêng

mađ cíịu truâc dín söị taâc ăöơng lïn sûâc mua, thoâi quen mua sùưm,

hay quy mö vađ cíịu truâc cuêa ăöơi nguô lao ăöơng Thay ăöíi dín söị

lađ nhûông sûơ kiïơn duy nhíịt liïn quan ăïịn tûúng lai, nhùìm lađm

cho caâc dûơ ăoaân gíìn hiïơn thûơc hún

Nhađ quaên lyâ cíìn dûơ ăoaân caâc thay ăöíi trong cíịu truâc thõ trûúđngbùưt nguöìn tûđ thay ăöíi trong nïìn kinh tïị, thõ hiïịu, thoâi quen, haythay ăöíi do caơnh tranh gíy ra Caơnh tranh phaêi ặúơc ắnh nghôatheo khaâi niïơm cuêa khaâch hađng vïì saên phíím/dõch vuơ khaâch hađngmua; vađ vò thïị, seô bao göìm caê caơnh tranh trûơc tiïịp vađ caơnh tranhgiaân tiïịp

Cuöịi cuđng, nhađ quaên lyâ cíìn hoêi vađ xaâc ắnh nhu cíìu nađo cuêakhaâch hađng chûa ặúơc thoêa maôn ăíìy ăuê búêi caâc saên phíím/dõchvuơ hiïơn coâ Khaê nùng ăùơt ra vađ traê lúđi cíu hoêi nađy möơt caâch ăuângăùưn seô taơo nïn sûơ khaâc biïơt giûôa möơt cöng ty tùng trûúêng töịt vúâicaâc cöng ty coâ tùng trûúêng phuơ thuöơc vađo sûơ lïn xuöịng cuêa ngađnhhay nïìn kinh tïị

Chuâng ta nïn kinh doanh gò?

Cíu hoêi “Chuâng ta seô kinh doanh gò trong tûúng lai?” hađm yâsûơ thñch nghi vúâi nhûông hay ăöíi ặúơc dûơ ăoaân Ăiïìu nađy cuônghûúâng túâi viïơc ăiïìu chónh, múê röơng vađ phaât triïín cöng viïơc kinhdoanh hiïơn taơi

Tuy nhiïn cuông cíìn ăùơt ra cíu hoêi “Chuâng ta nïn kinh doanhgò?” Cú höơi nađo coâ thïí múê ra hoùơc hònh thađnh ăïí ăaơt muơc tiïu vađsûâ mïơnh kinh doanh nïịu chuâng ta tiïịn vađo möơt lônh vûơc kinhdoanh khaâc?

Caâc doanh nghiïơp khöng quan tím ăïịn cíu hoêi trïn coâ thïí boêqua nhûông cú höơi lúân cuêa hoơ

Khi xem xeât traê lúđi cíu hoêi trïn, caâc ýịu töị quan troơng lađ nhûôngthay ăöíi trong xaô höơi, kinh tïị, thõ trûúđng; sau ăoâ lađ khaê nùng caêitiïịn vađ saâng taơo

Khöng keâm phíìn quan troơng so vúâi quýịt ắnh caâc víịn ăïì múâi

vađ khaâc lađ viïơc loaơi boê möơt caâch coâ hïơ thöịng nhûông caâi cuô kyô,

khöng cođn phuđ húơp vúâi sûâ mïơnh vađ muơc tiïu kinh doanh, khöng

ăem laơi sûơ thoêa maôn cho khaâch hađng, khöng ăoâng goâp gò nöíi bíơt

Vò víơy, trong quaâ trònh quýịt ắnh vïì kinh doanh trong hiïơn

taơi vađ tûúng lai, möơt bûúâc quan troơng lađ phín tñch hïơ thöịng tíịt

caê saên phíím, dõch vuơ, quy trònh, thõ trûúđng, sûê duơng, kïnh phín

phöịi hiïơn coâ Tíịt caê coâ ăang hoaơt ăöơng töịt hay khöng, vađ liïơu

cođn coâ thïí tiïịp tuơc hoaơt ăöơng töịt hay khöng? Chuâng coâ khaê nùng

ăem laơi giaâ trõ cho khaâch hađng höm nay vađ caê ngađy mai hay

khöng? Chuâng coâ cođn phuđ húơp vúâi thûơc tïị vïì dín cû, thõ trûúđng,

cöng nghïơ vađ nïìn kinh tïị hay khöng? Nïịu khöng, lađm sao chuâng

ta coâ thïí dûât boê chuâng – hay chñ ñt lađ khöng ăöí thïm nguöìn lûơc

vađ nöî lûơc hún nûôa? Nïịu nhûông cíu hoêi trïn khöng ặúơc ăùơt ra

vađ traê lúđi möơt caâch nghiïm tuâc vađ coâ hïơ thöịng thò ngay caê ắnh

nghôa töịt nhíịt vïì “caâi mađ chuâng ta ăang, seô vađ nïn kinh doanh”

cuông chó lađ nhûông lúđi saâo röîng mađ thöi Moơi nguöìn lûơc seô chó ặúơc

sûê duơng ăïí baêo vïơ ngađy höm qua - quaâ khûâ Seô chùỉng ai coâ thúđi

gian, nguöìn lûơc vađ yâ chñ ăïí tòm hiïíu vïì ngađy höm nay, chûâ ặđng

noâi ăïịn viïơc xíy dûơng tûúng lai nûôa

Xaâc ắnh muơc ăñch vađ sûâ mïơnh kinh doanh lađ cöng viïơc khoâ

khùn vađ ăíìy ruêi ro Nhûng chñnh noâ múâi giuâp doanh nghiïơp xaâc

ắnh ặúơc caâc muơc tiïu, chiïịn lûúơc, tíơp trung caâc nguöìn lûơc vađ

bùưt ăíìu cöng viïơc Noâ cho pheâp quaên lyâ möơt doanh nghiïơp hûúâng

túâi hiïơu quaê vađ thađnh tñch

Caâc ắnh nghôa cú baên vïì kinh doanh, muơc ăñch vađ sûâ mïơnh

cíìn ặúơc chuýín thađnh caâc muơc tiïu cuơ thïí; nïịu khöng chuâng

víîn seô chó lađ nhûông yâ ắnh töịt ăeơp khöng trúê thađnh hiïơn thûơc mađ

thöi

1 Muơc tiïu phaêi xuíịt phaât tûđ “caâi mađ chuâng ta ăang, seô vađ nïnkinh doanh”, hoađn toađn khöng mang tñnh trûđu tûúơng Ăoâ phaêi lađcaâc cam kïịt hađnh ăöơng nhùìm ăaơt ặúơc sûâ mïơnh kinh doanh, ăöìngthúđi líơp nïn caâc tiïu chuíín ăo lûúđng kïịt quaê cöng viïơc Noâi caâch

khaâc, caâc muơc tiïu thïí hiïơn chiïịn lûúơc cùn baên cuêa doanh nghiïơp.

2 Caâc muơc tiïu phaêi mang tñnh víơn hađnh: coâ thïí chuýín thađnh

caâc muơc tiïu vađ cöng viïơc cuơ thïí Chuâng phaêi lađ cú súê vađ ăöơnglûơc thuâc ăííy cho cöng viïơc vađ thađnh tñch

3 Muơc tiïu phaêi tíơp trung ặúơc caâc nöî lûơc vađ nguöìn lûơc Muơc

tiïu phaêi chùưt loơc tûđ caâc muơc ăñch chung vađ töíng quaât cuêa kinhdoanh, nhúđ víơy caâc nguöìn lûơc chuê ýịu nhû con ngûúđi, vöịn, cúsúê víơt chíịt coâ thïí ặúơc tíơp trung Muơc tiïu phaêi mang tñnh choơnloơc, hún lađ bao quaât tíịt caê moơi thûâ

4 Phaêi coâ nhiïìu muơc tiïu, khöng chó lađ möơt muơc tiïu riïng leê.

Ăa söị caâc tranh luíơn hiïơn nay vïì “quaên trõ theo muơc tiïu” liïnquan ăïịn viïơc tòm ra möơt “muơc tiïu duy nhíịt” Viïơc tòm kiïịm nađykhöng chó khöng coâ lúơi gò, mađ cođn coâ haơi nûôa Quaên lyâ möơt doanhnghiïơp nghôa lađ cín bùìng nhiïìu nhu cíìu vađ muơc ăñch khaâc nhau,ăiïìu nađy dô nhiïn ặa túâi nhiïìu muơc tiïu khaâc nhau

5 Cíìn coâ muơc tiïu trïn moơi lônh vûơc coâ aênh hûúêng túâi sûơ töìn

taơi, söịng cođn cuêa doanh nghiïơp Caâc muơc tiïu cuơ thïí phuơ thuöơc

vađo chiïịn lûúơc cuêa caâc doanh nghiïơp cuơ thïí Nhûng caâc lônh vûơccíìn xaâc líơp muơc tiïu thò giöịng nhau úê moơi doanh nghiïơp; búêi leôsûơ söịng cođn cuêa moơi doanh nghiïơp ăiïìu phuơ thuöơc vađo möơt söịýịu töị nhû nhau

Möơt doanh nghiïơp, trûúâc tiïn, phaêi coâ khaâch hađng Vò víơy, cíìn

coâ muơc tiïu marketing Doanh nghiïơp cuông cíìn ăöíi múâi, saâng taơo

nïịu khöng muöịn bõ caâc ăöịi thuê caơnh tranh qua mùơt, do ăoâ cíìn

xaâc líơp muơc tiïu saâng taơo Moơi kinh doanh ăïìu dûơa trïn ba ýịu

töị cuêa saên xuíịt: nguöìn lûơc con ngûúđi, nguöìn lûơc vïì vöịn, vađ nguöìn

lûơc víơt chíịt; do ăoâ cíìn coâ muơc tiïu cho viïơc cung cíịp, sûê duơng

vađ phaât triïín caâc nguöìn lûơc nađy Caâc nguöìn lûơc phaêi ặúơc sûê

duơng sao cho hiïơu quaê, coâ nùng suíịt, nùng suíịt phaêi tùng thò

doanh nghiïơp múâi töìn taơi ặúơc Ăiïìu nađy giaêi thñch nhu cíìu phaêi

coâ caâc muơc tiïu nùng suíịt Ngoađi ra, doanh nghiïơp töìn taơi trong

cöơng ăöìng vađ xaô höơi, do ăoâ cíìn coâ traâch nhiïơm xaô höơi, ñt nhíịt

lađ traâch nhiïơm ăöịi vúâi aênh hûúêng lïn möi trûúđng Tûđ ăoâ, doanh

nghiïơp cuông cíìn coâ caâc muơc tiïu liïn quan ăïịn caâc khña caơnh

cuêa xaô höơi.

Cuöịi cuđng, cíìn coâ lúơi nhuíơn – vò nïịu khöng caâc muơc tiïu trïn

seô khöng thûơc hiïơn ặúơc Caâc muơc tiïu trïn ăïìu cíìn chi phñ, vađ

chó coâ lúơi nhuíơn cuêa kinh doanh múâi coâ thïí buđ ăùưp ặúơc Chuâng

cuông hađm chûâa ruêi ro, vađ nhû thïị, cuông cíìn coâ lúơi nhuíơn ăïí buđ

ăùưp caâc thua löî coâ thïí xaêy ra Lúơi nhuíơn khöng phaêi lađ muơc tiïu;

lúơi nhuíơn lađ möơt ýu cíìu cíìn ặúơc quýịt ắnh möơt caâch khaâch

quan trong möịi tûúng quan vúâi baên thín doanh nghiïơp, chiïịn

lûúơc, nhu cíìu vađ caâc ruêi ro cuêa noâ

Toâm laơi, caâc muơc tiïu cíìn ặúơc thiïịt líơp trong taâm khu vûơc chuê

ýịu sau ăíy:

h Traâch nhiïơm xaô höơi

h Yïu cíìu lúơi nhuíơnCaâc muơc tiïu lađ cú súê cho cöng viïơc vađ phín nhiïơm

Chuâng quýịt ắnh cíịu truâc doanh nghiïơp, caâc hoaơt ăöơng chñnh,vađ quan troơng hún caê lađ viïơc phín böí caâc nhín viïn vađo tûđngcöng viïơc cuơ thïí Muơc tiïu lađ cú súê cho viïơc thiïịt kïị caê cíịu truâccuêa doanh nghiïơp vađ cöng viïơc cuêa tûđng böơ phíơn, tûđng nhađ quaênlyâ riïng leê

Caê taâm khu vûơc nïu trïn ăïìu cíìn coâ caâc muơc tiïu, nïịu khöngăún giaên lađ chuâng seô bõ laông qún Nïịu chuâng ta khöng quýịtắnh cuơ thïí trong möơt khu vûơc caâi gò seô ặúơc ăo lûúđng, vađ thûúâc

ăo seô lađ nhû thïị nađo; thò baên thín khu vûơc ăoâ seô khöng töìn taơi.Caâc thûúâc ăo trong caâc khu vûơc chuê chöịt trong möơt doanhnghiïơp hiïơn víîn cođn ăang löơn xöơn, bûđa baôi Thíơm chñ caâc khaâiniïơm cođn chûa ặúơc xíy dûơng ăíìy ăuê Chùỉng haơn nhû möơt víịnăïì troơng tím nhû khaê nùng sinh lúđi, hiïơn cuông chó coâ möơt tiïuchuíín so saânh co giaôn, khöng coâ caâc cöng cuơ ăïí xaâc ắnh khaênùng sinh lúđi ăïịn mûâc nađo lađ cíìn thiïịt Vúâi khu vûơc saâng taơo vađnùng suíịt, chuâng ta chó biïịt lađ cíìn phaêi lađm möơt ăiïìu gò ăoâ mađthöi Trong caâc khu vûơc nhû nguöìn lûơc tađi chñnh vađ víơt chíịt,chuâng ta chó coâ thïí ặa ra nhûông tuýn böị vïì yâ ắnh mađ khöngcoâ muơc tiïu vađ phûúng thûâc ăo lûúđng cuơ thïí

Tuy nhiïn, chuâng ta ăaô biïịt ăíìy ăuê vïì tûđng khu vûơc ăïí ñt ra lađchuíín bõ ặúơc möơt baâo caâo vïì quaâ trònh phaât triïín cuêa chuâng!Cuông coâ ăuê thöng tin ăïí möîi doanh nghiïơp bùưt ăíìu lađm viïơc theocaâc muơc tiïu

Chuâng ta biïịt thïm möơt ăiïìu nûôa vïì muơc tiïu, ăoâ lađ caâch sûêduơng chuâng

Nïịu muơc tiïu chó lađ nhûông yâ ắnh töịt ăeơp thò hoađn toađn vö

nghôa, chuâng phaêi ặúơc chuýín thađnh cöng viïơc Vađ ăaô lađ cöng

viïơc thò phaêi cuơ thïí, vúâi nhûông kïịt quaê roô rađng, khöng míơp múđ

vađ coâ thïí ăo lûúđng ặúơc, vúâi thúđi haơn hoađn thađnh vađ phín chia

traâch nhiïơm

Nhûng nïịu muơc tiïu mađ quaâ chùơt cheô thò cuông khöng töịt Muơc

tiïu luön dûơa trïn nhûông kyđ voơng – nhûông dûơ ăoaân dûơa trïn thöng

tin Muơc tiïu thïí hiïơn möơt ăaânh giaâ caâc ýịu töị ăa phíìn bïn ngoađi

doanh nghiïơp vađ khöng chõu sûơ kiïím soaât cuêa doanh nghiïơp Noâi

gò thò noâi, thïị giúâi nađy ăíu coâ ặâng ýn!

Caâch sûê duơng muơc tiïu thñch húơp coâ thïí so saânh vúâi caâch möơt

haông hađng khöng sûê duơng caâc kïị hoaơch vïì chuýịn bay Giaê sûê

kïị hoaơch bay lađ tûđ Los Angeles vađo 9h saâng vađ ăïịn Boston luâc

5h chiïìu Nhûng nïịu úê Boston coâ baôo tuýịt thò maây bay seô ăaâp

xuöịng Pittsburg chúđ cho cún baôo ăi qua Theo kïị hoaơch thò maây

bay seô bay theo ặúđng bay ngang qua Denver vađ Chicago úê ăöơ

cao 30.000 feet; song nïịu gùơp thúđi tiïịt xíịu, phi cöng coâ thïí xin

pheâp trung tím quaên lyâ bay cho anh ta bay cao thïm 5.000 feet

vađ theo ặúđng bay Minneapolis-Montreal! Chuýơn lađ nhû víơy, song

roô rađng lađ chuýịn bay nađo cuông coâ kïị hoaơch líơp ra tûđ trûúâc Moơi

thay ăöíi ăïìu ặúơc traê lúđi ngay líơp tûâc bùìng möơt kïị hoaơch bay

múâi Nïịu tyê lïơ bay theo ăuâng kïị hoaơch, ăuâng tuýịn ñt hún 97%

thò haông hađng khöng cíìn thay ngay nhađ quaên lyâ cuêa hoơ!

Muơc tiïu lađ sûơ ắnh hûúâng Ăoâ lađ sûơ cam kïịt chûâ khöng lađ mïơnh

lïơnh Muơc tiïu khöng quýịt ắnh tûúng lai, chuâng lađ phûúng tiïơn

ăïí huy ăöơng, tíơp trung moơi nguöìn lûơc, nùng lûúơng cuêa doanh

nghiïơp nhùìm taơo ra tûúng lai

Muơc tiïu Marketing

Trong viïơc xaâc líơp muơc tiïu, marketing vađ saâng taơo lađ hai khuvûơc cùn baên Doanh nghiïơp ăaơt kïịt quaê mong muöịn chñnh lađ úêtrong hai khu vûơc nađy Vađ khi khaâch hađng thanh toaân, chñnh lađhoơ traê tiïìn cho nhûông ăoâng goâp vađ hoaơt ăöơng úê hai khu vûơc nađy!Hoaơt ăöơng marketing ýu cíìu nhiïìu muơc tiïu Vñ duơ, marketinghûúâng túâi:

h Caâc saên phíím/dõch vuơ hiïơn taơi, trong nhûông thõ trûúđng hiïơntaơi

h Loaơi boê caâc saên phíím, dõch vuơ, thõ trûúđng löîi thúđi

h Saên phíím, dõch vuơ múâi cho thõ trûúđng hiïơn coâ

h Thõ trûúđng múâi

h Töí chûâc phín phöịi

h Tiïu chuíín dõch vuơ, chíịt lûúơng dõch vuơ

h Tiïu chuíín vađ chíịt lûúơng tñn nhiïơmĂaô coâ ríịt nhiïìu cuöịn saâch viïịt vïì caâc ăïì tađi noâi trïn Nhûngchûa ai nhíịn maơnh ặúơc rùìng chó coâ thïí líơp muơc tiïu trong nhûôngkhu vûơc kïí trïn sau khi coâ hai quýịt ắnh quan troơng: quýịt ắnhvïì tíơp trung vađ quýịt ắnh vïì võ thïị trïn thõ trûúđng

Nhađ baâc hoơc Archimedes tûđng noâi, “Haôy cho töi möơt ăiïím tûơa,töi coâ thïí níng böíng caê traâi ăíịt!” “Ăiïím tûơa” ăoâ chñnh lađ lônhvûơc cuêa sûơ tíơp trung, ăem laơi cho doanh nghiïơp möơt ăođn bííy coâthïí “níng caê traâi ăíịt” lïn Quýịt ắnh vïì tíơp trung lađ möơt quýịtắnh quan troơng, noâ chuýín ăöíi ắnh nghôa vïì “caâi mađ chuâng takinh doanh” thađnh möơt cam kïịt mang tñnh víơn hađnh nhiïìu yânghôa

Möơt quýịt ắnh khaâc aênh hûúêng ăïịn caâc muơc tiïu marketing

lađ quýịt ắnh vïì võ thïị trïn thõ trûúđng Coâ ngûúđi noâi “Chuâng töi

muöịn díîn ăíìu thõ trûúđng”, ngûúđi khaâc noâi “Chuâng töi chó quan

tím ăïịn tùng doanh söị, khöng quan tím ăïịn thõ phíìn” Caê hai

tuýn böị ăïìu huđng höìn, song caê hai ăïìu khöng chñnh xaâc

Roô rađng lađ khöng phaêi ai cuông coâ thïí trúê thađnh ngûúđi díîn ăíìu

Cíìn xaâc ắnh: ta seô trúê thađnh ngûúđi díîn ăíìu trong phín ăoaơn

thõ trûúđng nađo, vúâi saên phíím, dõch vuơ, giaâ trõ nađo Tûúng tûơ, chó

tùng doanh söị chûa hùỉn lađ töịt, nïịu ăiïìu ăoâ khöng duy trò ặúơc

thõ phíìn cuêa cöng ty (khi mađ thõ trûúđng múê röơng vúâi töịc ăöơ nhanh

hún töịc ăöơ tùng doanh söị cuêa baơn)

Möơt doanh nghiïơp coâ thõ phíìn nhoê súâm muöơn cuông bõ “ra ròa”

trïn thõ trûúđng, ăiïìu nađy hađm chûâa ruêi ro tùng cao hún

Võ thïị thõ trûúđng, bíịt kïí doanh söị baân hađng, vò thïị, lađ möơt ýịu

töị quan troơng Ăiïím mađ taơi ăoâ nhađ cung cíịp trúê nïn möơt keê “ngoađi

lïì” trïn thõ trûúđng khaâc nhau tuđy theo ngađnh kinh doanh Tuy

nhiïn, trúê thađnh möơt nhađ saên xuíịt “ngoađi lïì” thò thíơt sûơ nguy hiïím

ăöịi vúâi sûơ töìn taơi cuêa doanh nghiïơp

Ngay caê khi khöng coâ luíơt chöịng ăöơc quýìn thò víîn luön coâ

möơt mûâc thõ phíìn töịi ăa mađ doanh nghiïơp khöng nïn vûúơt qua

Khöịng chïị thõ trûúđng díîn ăïịn chuê quan, tûơ maôn, vađ ăoâ coâ thïí lađ

möơt víịn ăïì lúân; khi noâ taơo ra xu hûúâng chöịng laơi moơi ăöíi múâi,

saâng taơo tûđ nöơi böơ doanh nghiïơp, khiïịn doanh nghiïơp khoâ thñch

nghi, thay ăöíi khi cíìn thiïịt

Ngoađi ra, cođn coâ möơt xu hûúâng cuêa thõ trûúđng lađ luön chöịng

laơi sûơ phuơ thuöơc hoađn toađn vađo möơt nhađ cung cíịp Khöng coâ

khaâch hađng nađo thñch thuâ ăiïìu ăoâ caê!

Cuöịi cuđng, trong möơt thõ trûúđng múâi meê vađ ăang múê röơng, thò

möơt nhađ cung cíịp ăöơc quýìn seô keâm hiïơu quaê hún lađ khi chia seêthõ trûúđng vúâi möơt, hai nhađ cung cíịp lúân khaâc Dûúđng nhû ăiïìunađy coâ veê nghõch lyâ vađ khoâ ặúơc doanh nhín nađo chíịp nhíơn.Nhûng sûơ thíơt lađ möơt thõ trûúđng múâi seô phaât triïín nhanh hún nïịucoâ nhiïìu nhađ cung cíịp, hún lađ khi chó coâ möơt nhađ cung cíịp ăöơcquýìn mađ thöi Chiïịm 80% thõ phíìn thò quaê lađ íịn tûúơng Songnïịu do sûơ thöịng trõ mađ thõ trûúđng khöng phaât triïín ặúơc nhû khaênùng coâ thïí, thò doanh thu vađ lúơi nhuíơn cuêa doanh nghiïơp ăöơcquýìn coâ thïí keâm hún nïịu nhû coâ hai nhađ cung cíịp cuđng “chianhau” möơt thõ trûúđng Roô rađng 80% cuêa 100 thò khöng bùìng 50%cuêa 250! Möơt thõ trûúđng múâi vúâi chó möơt nhađ cung cíịp ăöơc quýìncuông giöịng nhû bõ cöơt chùơt úê mûâc möơt trùm víơy Nïịu coâ thïm vađinhađ cung cíịp, hoơ seô khaâm phaâ, khúịch trûúng thõ trûúđng vađ caêngûúđi tiïu duđng, kïịt quaê lađ thõ trûúđng seô múê röơng nhanh choânglïn mûâc 250!

Du Pont dûúđng nhû ăaô hiïíu ặúơc ăiïìu nghõch lyâ nađy Cöng tychó duy trò võ trñ nhađ cung cíịp ăöơc quýìn cho ăïịn khi hoađn vöịnăíìu tû vađo saên phíím múâi, sau ăoâ cöng ty xin cíịp bùìng saâng chïịvađ chuê ăöơng taơo ra sûơ caơnh tranh Kïịt quaê lađ hađng loaơt cöng tycaơnh tranh lađm taơo ra thõ trûúđng múâi, khaâch hađng múâi cho saênphíím Saên phíím nylon chùưc hùỉn ăaô phaât triïín chíơm chaơp húnríịt nhiïìu nïịu khöng coâ sûơ caơnh tranh do Du Pont “baêo trúơ” nađy.Khöng coâ caơnh tranh thò ăíìu thíơp niïn 50 cöng ty nađy coâ thïí seôsuy thoaâi khi caâc saên phíím súơi töíng húơp múâi ặúơc tung ra thõtrûúđng búêi caâc cöng ty nhû Monsanto & Union Carbide úê Myô,Imperial Chemicals úê Anh, vađ AKU úê Hađ Lan

Nhû víơy, võ thïị thõ trûúđng mađ doanh nghiïơp hûúâng túâi khöng

phaêi lađ töịi ăa hoâa thõ phíìn, mađ lađ töịi ûu hoâa!

Muơc tiïu saâng taơo

Muơc tiïu saâng taơo lađ muơc tiïu qua ăoâ cöng ty thûơc hiïơn ắnh

nghôa “chuâng ta nïn kinh doanh caâi gò”

Nhòn chung coâ ba loaơi saâng taơo, ăöíi múâi trong möîi doanh

nghiïơp: ăöíi múâi trong saên phíím dõch vuơ; ăöíi múâi trong thõ trûúđng,

hađnh vi vađ giaâ trõ cuêa ngûúđi tiïu duđng; ăöíi múâi trong caâc kyô nùng

vađ hoaơt ăöơng cíìn thiïịt ăïí saên xuíịt saên phíím/dõch vuơ vađ ặa

chuâng ra thõ trûúđng Ba loaơi nađy coâ thïí goơi tïn ngùưn goơn lađ ăöíi

múâi saên phíím, ăöíi múâi mang tñnh xaô höơi, vađ ăöíi múâi quaên lyâ

Trong viïơc xaâc ắnh caâc muơc tiïu ăöíi múâi, saâng taơo, víịn ăïì naêy

sinh lađ ăo lûúđng aênh hûúêng tûúng ăöịi vađ tíìm quan troơng cuêa caâc

ăöíi múâi khaâc nhau Chuâng ta seô ăaânh giaâ caâi nađo quan troơng hún:

möơt trùm tiïịn böơ nhoê nhûng aâp duơng ặúơc ngay vađo viïơc ăoâng

goâi saên phíím; hay möơt phaât minh lúân vïì thuöịc coâ ặúơc sau 10

nùm nghiïn cûâu, coâ thïí lađm thay ăöíi toađn böơ cöng viïơc kinh

doanh? Roô rađng, möơt cûêa hađng vađ möơt cöng ty dûúơc phíím; hay

thíơm chñ hai cöng ty dûúơc phíím khaâc nhau cuông seô coâ nhûông

cíu traê lúđi khaâc nhau trûúâc cíu hoêi noâi trïn

Muơc tiïu nguöìn lûơc

Ăíy lađ möơt nhoâm muơc tiïu liïn quan ăïịn caâc nguöìn lûơc mađ

doanh nghiïơp cíìn ăïí coâ thïí hoaơt ăöơng töịt; bao göìm sûơ cung cíịp,

sûê duơng vađ nùng suíịt cuêa caâc nguöìn lûơc íịy

Suöịt hai trùm nùm qua, caâc kinh tïị gia ăaô noâi vúâi chuâng ta rùìng

moơi hoaơt ăöơng kinh tïị ăïìu cíìn ba nguöìn lûơc: ăíịt ăai (saên phíím

cuêa tûơ nhiïn), lao ăöơng (nguöìn nhín lûơc), vađ vöịn (phûúng tiïơnăíìu tû trong tûúng lai) Doanh nghiïơp cíìn coâ caê ba nguöìn lûơcnađy vađ sûê duơng chuâng möơt caâch coâ hiïơu quaê

Khi möơt ngađnh kinh doanh suy thoaâi, díịu hiïơu ăíìu tiïn lađ viïơcngađnh nađy khöng cođn sûâc híịp díîn vađ thu huât ặúơc nhín sûơ coâkhaê nùng vađ tham voơng Vñ duơ, sûơ suy giaêm cuêa ngađnh xe lûêaMyô chùỉng hïì bùưt ăíìu tûđ sau Thïị chiïịn thûâ II – noâ chó trúê nïn roôrađng vađ khöng thïí cûâu vaôn vađo thúđi ăiïím ăoâ mađ thöi Thûơc chíịtsûơ suy giaêm ăaô manh nha tûđ thúđi gian Thïị chiïịn thûâ I Trûúâc Thïịchiïịn thûâ I, sinh viïn töịt nghiïơp caâc trûúđng kyô thuíơt úê Myô ăïìumong muöịn líơp nghiïơp trong ngađnh xe lûêa Nhûng tûđ sau Thïịchiïịn thûâ I – do nhiïìu nguýn nhín – ngađnh nađy ăaô khöng cođnhíịp díîn khöng chó vúâi caâc sinh viïn kyô thuíơt mađ cođn caê caâc sinhviïn cuêa caâc ngađnh khaâc nûôa!

Vò víơy, trong caâc lônh vûơc cung cíịp vöịn vađ con ngûúđi, cíìn coâmuơc tiïu marketing thûơc thuơ Caâc cíu hoêi chuê ýịu lađ: Cöng viïơccuêa chuâng ta phaêi nhû thïị nađo ăïí coâ thïí thu huât vađ giûô ặúơcnhûông ngûúđi lao ăöơng mađ chuâng ta cíìn? Nguöìn cung trïn thõtrûúđng lao ăöơng nhû thïị nađo? Cíìn lađm gò ăïí thu huât lao ăöơng?Tûúng tûơ, cíìn lađm gò ăïí thu huât nguöìn vöịn cíìn thiïịt (vay núơ ngínhađng, núơ dađi haơn v.v )?

Quy trònh xaâc líơp caâc muơc tiïu vïì nguöìn lûơc lađ möơt quy trònhhai mùơt Möơt ăiïím xuíịt phaât lađ nhu cíìu ặúơc dûơ baâo cuêa doanhnghiïơp, sau ăoâ ặúơc thïí hiïơn ra bïn ngoađi thõ trûúđng ăïí thu huâtăíịt ăai, lao ăöơng vađ vöịn Mùơt khaâc, ăiïím xuíịt phaât laơi chñnh lađnhûông “thõ trûúđng” noâi trïn, seô ặúơc phaên aânh vađo cíịu truâc doanhnghiïơp, vađo hûúâng vađ kïị hoaơch kinh doanh

Caâc muơc tiïu nùng suíịt

Thu huât nguöìn lûơc vađ sûê duơng chuâng chó múâi lađ bûúâc ăíìu

Nhiïơm vuơ cuêa kinh doanh lađ lađm sao cho caâc nguöìn lûơc trúê nïn

coâ hiïơu quaê vađ nùng suíịt cao Vò víơy doanh nghiïơp cíìn coâ caâc

muơc tiïu nùng suíịt liïn quan ăïịn tûđng nguöìn lûơc chñnh kïí trïn;

ăöìng thúđi caê caâc muơc tiïu liïn quan ăïịn nùng suíịt töíng thïí noâi

chung

Ăo lûúđng nùng suíịt lađ thûúâc ăo tiïu chuíín töịt nhíịt ăïí so saânh

quaên lyâ giûôa böơ phíơn nađy vúâi böơ phíơn khaâc trong möơt cöng ty,

hoùơc so saânh quaên lyâ giûôa caâc cöng ty khaâc nhau

Moơi doanh nghiïơp ăïìu coâ thïí tiïịp cíơn vúâi caâc nguöìn lûơc nhû nhau

Trûđ caâc trûúđng húơp ăöơc quýìn hiïịm khi xaêy ra, caâi duy nhíịt taơo

nïn sûơ khaâc biïơt giûôa caâc doanh nghiïơp lađ chíịt lûúơng quaên trõ úê

moơi cíịp ăöơ Thûúâc ăo ăíìu tiïn úê ăíy chñnh lađ nùng suíịt – mûâc ăöơ

sûê duơng hiïơu quaê caâc nguöìn lûơc vađ kïịt quaê cuêa chuâng

Tùng nùng suíịt liïn tuơc lađ möơt trong nhûông nhiïơm vuơ quan

troơng nhíịt cuêa quaên trõ Ăoâ cuông lađ möơt trong nhûông nhiïơm vuơ

khoâ khùn nhíịt, do nùng suíịt lađ sûơ cín bùìng giûôa nhiïìu ýịu töị,

ăa söị ăïìu khoâ ắnh nghôa vađ ăo lûúđng ặúơc

Lao ăöơng chó lađ möơt trong ba ýịu töị cuêa saên xuíịt Nïịu ăaơt nùng

suíịt lao ăöơng bùìng caâch laơm duơng caâc nguöìn lûơc khaâc, khöng

sûê duơng hiïơu quaê chuâng, thò thûơc chíịt lađ ăaô coâ sûơ suơt giaêm nùng

suíịt noâi chung

Nùng suíịt lađ möơt khaâi niïơm khoâ, tuy nhiïn noâ ríịt quan troơng

Khöng coâ caâc muơc tiïu nùng suíịt, doanh nghiïơp míịt ắnh hûúâng

Khöng ăo lûúđng ặúơc nùng suíịt, doanh nghiïơp míịt ăi khaê nùng

ăiïìu khiïín, quaên lyâ

Caâc muơc tiïu vïì traâch nhiïơm xaô höơi

Vađi nùm trûúâc ăíy thöi, caâc nhađ quaên lyâ vađ caâc nhađ kinh tïịcođn coi caâc khña caơnh xaô höơi lađ vö hònh, do ăoâ khöng cíìn xaâc líơpcaâc muơc tiïu úê ăíy Ngađy nay chuâng ta ăïìu thíịy thíơt sûơ chuânglađ nhûông víịn ăïì ríịt “hûôu hònh” Caâc bađi hoơc tûđ chuê nghôa tiïuduđng, tûđ sûơ chó trñch vïì viïơc huêy hoaơi möi trûúđng lađ nhûông bađihoơc ăùưt giaâ, buöơc chuâng ta phaêi nhíơn ra rùìng doanh nghiïơp cíìnsuy nghô vïì caâc aênh hûúêng vađ traâch nhiïơm, cuông nhû líơp ra caâcmuơc tiïu cho caê hai víịn ăïì nađy

Khña caơnh xaô höơi lađ khña caơnh mang tñnh chíịt söịng cođn ăöịi vúâidoanh nghiïơp Doanh nghiïơp töìn taơi trong möơt xaô höơi, möơt nïìnkinh tïị Nhûông ngûúđi hoaơt ăöơng bïn trong möơt thïí chïị hay coâkhuynh hûúâng nghô rùìng thïí chïị cuêa hoơ töìn taơi trong möơt khoaêngchín khöng nađo ăoâ Nhađ quaên lyâ thò luön nhòn doanh nghiïơp tûđbïn trong Nhûng möơt doanh nghiïơp lađ saên phíím cuêa xaô höơi vađnïìn kinh tïị, xaô höơi hay nïìn kinh tïị coâ thïí triïơt tiïu noâ dïî dađngtrong möơt thúđi gian ngùưn nguêi Doanh nghiïơp töìn taơi bíịt ăùưc dôvađ chó töìn taơi ăïịn chûđng nađo xaô höơi vađ nïìn kinh tïị cođn tin rùìngdoanh nghiïơp ăoâ cođn thûơc hiïơn ặúơc möơt cöng viïơc hûôu ñch, cíìnthiïịt vađ coâ nùng suíịt cao mađ thöi

Cíìn nhíịn maơnh rùìng caâc muơc tiïu úê ăíy phaêi ặúơc ặa vađochiïịn lûúơc kinh doanh, chûâ khöng chó ăún thuíìn lađ nhûông tuýnböị töịt ăeơp chung chung! Cíìn coâ nhûông muơc tiïu vïì traâch nhiïơmxaô höơi khöng phaêi búêi lyâ do nhađ quaên lyâ coâ traâch nhiïơm ăöịi vúâixaô höơi, mađ vò anh ta coâ traâch nhiïơm vúâi chñnh doanh nghiïơp cuêaanh ta

Lúơi nhuíơn nhû lađ möơt nhu cíìu vađ möơt haơn chïị

Chó sau khi ăaô suy nghô vađ thiïịt líơp muơc tiïu úê caâc khu vûơc

noâi trïn, möơt doanh nghiïơp múâi tiïịp cíơn cíu hoêi: “Chuâng ta cíìn

lúơi nhuíơn bao nhiïu?” Ăaơt ặúơc bíịt kyđ muơc tiïu nađo ăïìu hađm

chûâa ruêi ro, ăođi hoêi nöî lûơc, vađ ăiïìu ăoâ nghôa lađ chi phñ phaât sinh

Vò víơy, cíìn coâ lúơi nhuíơn ăïí trang traêi chi phñ phaât sinh cho viïơc

ăaơt ặúơc nhûông muơc tiïu kinh doanh Lúơi nhuíơn lađ ăiïìu kiïơn ăïí

töìn taơi, lađ chi phñ cho viïơc tiïịp tuơc kinh doanh trong tûúng lai

Möơt doanh nghiïơp kiïịm ăuê lúơi nhuíơn ăïí hoađn thađnh caâc muơc

tiïu trong caâc khu vûơc chuê ýịu lađ doanh nghiïơp coâ ăuê phûúng

tiïơn ăïí töìn taơi, söịng cođn trong kinh doanh Ngûúơc laơi, doanh

nghiïơp ăoâ seô bõ “ra ròa” vađ gùơp nguy hiïím

Líơp kïị hoaơch tòm kiïịm lúơi nhuíơn töịi thiïíu cíìn thiïịt thò quan

troơng hún lađ viïơc chaơy theo khííu hiïơu löîi thúđi vïì töịi ăa hoâa lúơi

nhuíơn Chó mûâc lúơi nhuíơn töịi thiïíu cíìn thiïịt cuông cao hún muơc

tiïu lúơi nhuíơn cuêa nhiïìu cöng ty khaâc, chûâ chûa noâi túâi kïịt quaê

kïịt quaê lúơi nhuíơn thûơc sûơ cuêa hoơ

4.

TÖÍ CHÛÂC PHI LÚƠI NHUÍƠN DAƠY ẶÚƠC ĂIÏÌU GÒ CHO CAÂC DOANH NGHIÏơP?

Töí chûâc hûúâng ăaơo sinh, Höơi Chûô thíơp ăoê, caâc nhađ thúđ –nhûông töí chûâc phi lúơi nhuíơn – ăang trúê thađnh nhûông nhađquaên lyâ hađng ăíìu úê nûúâc Myô Vïì chiïịn lûúơc vađ tñnh hiïơu quaê cuêaban quaên lyâ, nhûông töí chûâc nađy ăang thûơc hađnh nhûông ăiïìu mađ

ăa söị caâc doanh nghiïơp Myô chó noâi mađ khöng thûơc hiïơn Cođntrong khu vûơc khoâ khùn nhíịt – taơo ăöơng lûơc vađ nùng suíịt cuêangûúđi lao ăöơng coâ kiïịn thûâc – thò hoơ thûơc sûơ lađ nhûông ngûúđi ăitiïn phong, ặa ra nhûông bađi hoơc, nhûông chñnh saâch mađ caâcdoanh nghiïơp seô phaêi hoơc trong tûúng lai

Ñt ai nhíơn ra rùìng khu vûơc phi lúơi nhuíơn hiïơn ăang lađ “nhađ tuýínduơng” lúân nhíịt cuêa nûúâc Myô Hún 80 triïơu ngûúđi lúân lađm caâc cöngviïơc tònh nguýơn, trung bònh 5g/tuíìn cho möơt hay vađi töí chûâcphi lúơi nhuíơn khaâc nhau, con söị nađy tûúng ặúng vúâi 10 triïơulao ăöơng toađn thúđi gian Nïịu caâc nhín viïn tònh nguýơn chó ặúơctraê mûâc lûúng töịi thiïíu, thò töíng söị lûúng cuông ăaô lïn túâi 150 tó

ăöla, tûâc 5% GNP Cöng viïơc cuêa ngûúđi tònh nguýơn thay ăöíi ríịt

nhanh Ăuâng lađ caâc cöng viïơc nađy khöng ăođi hoêi nhiïìu kyô nùng

hay phíím chíịt chuýn nghiïơp, song cađng ngađy cađng coâ nhiïìu

ngûúđi tònh nguýơn trúê thađnh nhûông “lao ăöơng khöng lônh lûúng”

– hoơ ăaêm nhíơn caâc vai trođ quaên lyâ vađ chuýn nghiïơp trong caâc

töí chûâc ăoâ

Tíịt nhiïn khöng phaêi moơi töí chûâc phi lúơi nhuíơn ăïìu hoaơt ăöơng

töịt Nhiïìu bïơnh viïơn cöơng ăöìng ăang úê trong tònh traơng ríịt töìi

tïơ Caâc nhađ thúđ, caâc giaâo ặúđng Do Thaâi thuöơc ăuê loaơi tiïịp tuơc

míịt ăi caâc thađnh viïn Thûơc sûơ, 10-15 nùm trúê laơi ăíy caê khu

vûơc nađy khöng phaât triïín caê vïì söị tiïìn quýn goâp ặúơc vađ vïì söị

thađnh viïn tham gia Tuy nhiïn vïì nùng suíịt, quy mö hoaơt ăöơng

vađ sûơ ăoâng goâp cho xaô höơi thò khu vûơc phi lúơi nhuíơn tiïịp tuơc phaât

triïín ríịt maơnh trong hai thíơp niïn vûđa qua

Ăöơi quín Cûâu tïị (Salvation Army) lađ möơt vñ duơ Nhûông ngûúđi

múâi thuơ aân tuđ líìn ăíìu úê Florida (ăa söị lađ nhûông thanh niïn da

ăen hay Latin ngheđo) nay ặúơc taơm tha theo cam kïịt baêo höơ cuêa

Ăöơi quín Cûâu tïị, vúâi con söị vađo khoaêng 25.000 ngûúđi hađng nùm

Caâc con söị thöịng kï cho thíịy nïịu giam giûô nhûông ngûúđi nađy thò

ăa söị hoơ seô trúê thađnh nhûông töơi phaơm thûúđng xuýn phaêi vađo tuđ

ra khaâm sau nađy Nhûng Ăöơi quín Cûâu tïị ăaô taâi hođa nhíơp ặúơc

vađo khoaêng 80% trong söị hoơ, chuê ýịu lađ qua möơt chûúng trònh

lao ăöơng nghiïm ngùơt do nhûông ngûúđi tònh nguýơn ăaêm traâch

Vađ ăiïìu ăaâng noâi lađ chûúng trònh nađy chó töịn möơt phíìn chi phñ

ríịt nhoê so vúâi chi phñ giam giûô tuđ nhín!

Cam kïịt quaên trõ

Nguýn nhín thađnh cöng cuêa chûúng trònh noâi trïn, cuông nhûríịt nhiïìu chûúng trònh hiïơu quaê khaâc cuêa caâc töí chûâc phi lúơinhuíơn nùìm úê möơt cam kïịt vïì quaên trõ Hai mûúi nùm vïì trûúâc,quaên trõ lađ möơt tûđ cíịm kyơ úê caâc töí chûâc phi lúơi nhuíơn, núi luöntûơ hađo vûúơt lïn trïn sûơ dú bíín cuêa tñnh vuơ lúơi vađ nhûông quantím reê tiïìn khaâc Ngađy nay ăa söị nhíơn ra rùìng töí chûâc phi lúơinhuíơn thíơm chñ cođn cíìn quaên trõ hún caê caâc töí chûâc kinh tïị, búêilyâ do hoơ khöng coâ caâi ăñch lúơi nhuíơn cuöịi cuđng Tíịt nhiïn töí chûâcphi lúơi nhuíơn víîn luön hûúâng ăïịn viïơc “lađm ăiïìu töịt”, nhûng hoơcuông nhíơn ra rùìng thiïơn yâ khöng thïí thay thïị cho hađng loaơt ýịutöị nhû töí chûâc vađ laônh ăaơo, tñnh chõu traâch nhiïơm, kïịt quaê vađmûâc ăöơ hoađn thađnh cöng viïơc Tíịt caê nhûông ăiïìu ăoâ ăođi hoêi phaêicoâ quaên trõ, vađ ăïịn lûúơt mònh, quaên trõ bùưt ăíìu tûđ sûâ mïơnh cuêatöí chûâc

Khúêi ăíìu bùìng sûâ mïơnh vađ nhûông ýu cíìu cuêa noâ coâ leô lađ bađihoơc ăíìu tiïn mađ doanh nghiïơp coâ thïí hoơc hoêi tûđ caâc töí chûâc philúơi nhuíơn Bađi hoơc nađy cho pheâp tíơp trung töí chûâc vađo hađnh ăöơng,ắnh ra caâc chiïịn lûúơc cuơ thïí ăïí ăaơt caâc muơc tiïu cöịt ýịu, taơo ramöơt töí chûâc coâ kyê luíơt Cuông chñnh ăiïìu nađy coâ thïí ngùn ngûđamöơt cùn bïơnh phöí biïịn cuêa töí chûâc: chia nhoê sûơ ăíìu tû caâc nguöìnlûơc haơn chïị cuêa mònh vađo nhûông thûâ tröng coâ veê híịp díîn hay

“dïî ùn”, thay vò leô ra phaêi tíơp trung toađn lûơc vađo möơt söị ñt muơctiïu nhíịt ắnh

Caâc töí chûâc phi lúơi nhuíơn thađnh cöng nhíịt ăïìu dađnh sûơ quantím ăùơc biïơt cho viïơc xaâc ắnh sûâ mïơnh cuêa töí chûâc Hoơ traânh

nhûông tuýn böị trađng giang ăaơi haêi göìm toađn nhûông lúđi hay yâ

ăeơp, thay vađo ăoâ hoơ tíơp trung vađo nhûông nhiïơm vuơ cuơ thïí roô rađng

cho caâc thađnh viïn hoaơt ăöơng Vñ duơ, muơc tiïu cuêa Ăöơi quín Cûâu

tïị lađ ặa nhûông ngûúđi bõ xaô höơi tûđ chöịi (ngûúđi nghiïơn rûúơu, töơi

phaơm, ngûúđi bõ boê rúi ) trúê thađnh nhûông cöng dín bònh thûúđng

Töí chûâc Nûô Hûúâng ăaơo sinh (Girl Scouts) coâ muơc tiïu giuâp ăúô caâc

nûô thanh thiïịu niïn trúê thađnh nhûông phuơ nûô tûơ tin, coâ khaê nùng,

nhûông phuơ nûô biïịt tön troơng baên thín vađ ngûúđi khaâc Caâc töí chûâc

phi lúơi nhuíơn luön khúêi ăíìu vúâi möi trûúđng, cöơng ăöìng – nhûông

“khaâch hađng” tûúng lai; ăiïìu mađ caâc doanh nghiïơp Myô khöng lađm

ặúơc – hoơ khúêi sûơ tûđ bïn trong, tûâc lađ tûđ töí chûâc hay tûđ muơc tiïu

lúơi nhuíơn cuêa hoơ

Nhađ thúđ cöơng ăöìng Willowcreek úê South Barrington, Illinois,

ngoaơi ö Chicago hiïơn nay lađ nhađ thúđ lúân nhíịt nûúâc vúâi hún 13.000

dín xûâ ăaơo Nhađ thúđ nađy múâi chó coâ 15 tuöíi! Khi thađnh líơp nhađ

thúđ, Bill Hybels múâi ngoađi 20 tuöíi Öng ta choơn khu vûơc nađy vò

nhíơn thíịy núi ăíy quaâ ñt ngûúđi ăi nhađ thúđ (duđ dín söị tùng nhanh

vađ nhađ thúđ thò ăíìy ra ăoâ!) Öng ta ăi goô cûêa tûđng nhađ vúâi cíu hoêi

“Nađy, taơi sao öng/bađ laơi khöng ăi nhađ thúđ?” Röìi öng thiïịt kïị möơt

nhađ thúđ ăaâp ûâng nhu cíìu cuêa caâc “khaâch hađng tiïìm nùng”: vñ

duơ, töí chûâc lïî vađo töịi thûâ Tû hađng tuíìn do ríịt nhiïìu bíơc cha meơ

ăi lađm caê tuíìn nïn cíìn dađnh thúđi gian trong ngađy Chuê nhíơt cho

con caâi cuêa hoơ Hún nûôa, Hybels tiïịp tuơc lùưng nghe vađ coâ nhûông

phaên ûâng thñch húơp Caâc bađi thuýịt giaâo cuêa muơc sû ặúơc ghi

bùng laơi vađ cheâp ra nhiïìu bùng cassette ăïí moơi ngûúđi coâ thïí nghe

laơi khi hoơ muöịn, vò moơi ngûúđi luön noâi “Töi cíìn nghe bađi thuýịt

giaâo khi töi laâi xe vïì nhađ hay ăi lađm ăïí coâ thïí caêm nhíơn vađ ặa

nhûông thöng ăiïơp ăoâ vađo trong cuöơc söịng” Vađ möơt ăïì nghõ khaâc

“Bađi giaêng luön baêo töi phaêi thay ăöíi cuöơc söịng song khöng noâi

roô lađ bùìng caâch nađo!” Tûđ ăoâ caâc bađi thuýịt giaâo cuêa Hybels hiïơnnay ăïìu kïịt thuâc bùìng caâc ăïì nghõ hađnh ăöơng cuơ thïí!

Möơt sûâ mïơnh ặúơc ắnh nghôa roô rađng seô coâ taâc duơng nhùưc nhúêthûúđng xuýn rùìng cíìn phaêi luön nhòn ra bïn ngoađi töí chûâc,khöng chó ăïí tòm “khaâch hađng” mađ cođn tòm kiïịm caê caâc biïơn phaâpăaơt ặúơc thađnh cöng nûôa Sûơ tûơ hađi lođng vúâi “sûơ nghiïơp töịt ăeơpvađ cao caê”, tûđ ăoâ thay thïị kïịt quaê bùìng caâc yâ ắnh töịt ăeơp luönphöí biïịn trong caâc töí chûâc phi lúơi nhuíơn Chñnh vò leô ăoâ mađ caâctöí chûâc phi lúơi nhuíơn thađnh cöng ăaô thûơc sûơ hoơc ặúơc caâch xaâcắnh nhûông thay ăöíi bïn ngoađi töí chûâc nađo seô taơo ra “kïịt quaê”vađ tûđ ăoâ tíơp trung vađo chuâng

Kinh nghiïơm cuêa möơt töí húơp bïơnh viïơn Thiïn chuâa giaâo úê vuđngTíy Nam ăaô chûâng toê yâ thûâc roô rađng vïì sûâ mïơnh vađ viïơc tíơp trungvađo kïịt quaê seô taơo ra hiïơu quaê nhû thïị nađo Bíịt chíịp sûơ giaêmsuât ăaâng kïí trong thanh toaân viïơn phñ cuông nhû thúđi gian úê laơibïơnh viïơn suöịt 8 nùm qua, töí húơp nađy víîn tùng doanh thu 15%(vađ do ăoâ ăaô giûô ặúơc hođa vöịn), múê röơng maơng lûúâi, níng caocaâc tiïu chuíín y tïị v.v CEO cuêa hïơ thöịng – möơt nûô tu sô – hiïíuroô rùìng bađ vađ ăöơi nguô nhín viïn ăang cung cíịp dõch vuơ chùmsoâc sûâc khoêe (nhíịt lađ cho ngûúđi ngheđo), chûâ khöng phaêi lađ ăiïìuhađnh caâc bïơnh viïơn mađ thöi

Kïịt quaê lađ, khoaêng 10 nùm vïì trûúâc, khi dõch vuơ chùm soâc sûâckhoêe bùưt ăíìu vûún ra khoêi phaơm vi caâc bïơnh viïơn (do caâc lyâ do ytïị chûâ khöng phaêi lyâ do kinh tïị), töí húơp nađy ăaô quaêng baâ cho xuhûúâng ăoâ, thay vò chöịng laơi noâ Hoơ xíy dûơng caâc trung tím phíîuthuíơt ngoaơi truâ, trung tím phuơc höìi chûâc nùng, maơng lûúâi ăiïìutrõ v.v Khííu hiïơu ăïì ra lađ: Chuâng töi seô lađm moơi thûâ vò bïơnhnhín, cođn viïơc lađm sao ăïí trang traêi chi phñ lađ viïơc cuêa chuângtöi Vađ ăaâng ngaơc nhiïn lađ chñnh saâch nađy ăaô khiïịn caâc bïơnh viïơn

cuêa hoơ luön ăöng bïơnh nhín, sûơ “khaâc biïơt” ăaô khiïịn ngûúđi ta

giúâi thiïơu cho nhau nhiïìu hún vïì hoơ

Chñnh saâch trïn thíơt ra khöng khaâc míịy so vúâi chiïịn lûúơc

marketing cuêa caâc cöng ty thađnh cöng úê Nhíơt Baên Tuy nhiïn noâ

thíơt sûơ khaâc biïơt so vúâi caâch thûâc suy nghô vađ hoaơt ăöơng cuêa caâc

doanh nghiïơp Tíy phûúng Ăiïím khaâc biïơt nùìm úê chöî caâc nûô tu

sô vađ nhûông doanh nhín Nhíơt ăïìu bùưt ăíìu bùìng sûâ mïơnh hún lađ

kïịt quaê, bùưt ăíìu bùìng nhûông viïơc hoơ cíìn lađm trïn thõ trûúđng ăïí

xûâng ăaâng nhíơn kïịt quaê töịt ăeơp

Sau hïịt, möơt sûâ mïơnh ắnh nghôa roô rađng seô giuâp níng ăúô caâc

yâ tûúêng saâng taơo vađ giuâp moơi ngûúđi hiïíu roô taơi sao hoơ ặúơc sûê

duơng Haôy xem trûúđng húơp cuêa höơi Hûúâng ăaơo sinh Daisy, möơt

chûúng trònh dađnh cho treê em 5 tuöíi ặúơc töí chûâc Nûô Hûúâng ăaơo

sinh khai trûúng míịy nùm vïì trûúâc Suöịt 75 nùm qua ngûúđi ta

víîn coi hoơc sinh lúâp 1 lađ lûâa tuöíi töịi thiïíu ăïí tham gia vađo höơi

Hûúâng ăaơo, vađ nhiïìu höơi ăöìng Nûô hûúâng ăaơo sinh víîn muöịn giûô

quan ăiïím ăoâ Tuy nhiïn, möơt söị ngûúđi ăaô nhíơn ra nhûông thay

ăöíi trong dín söị, vúâi söị lûúơng tùng thïm cuêa nhûông phuơ nûô ăi

lađm vađ boê con úê nhađ möơt mònh Hoơ cuông quan saât thíịy treê em

ngađy nay khön ngoan lanh lúơi hún so vúâi treê em caâc thïị hïơ trûúâc

ăoâ, chuê ýịu lađ do tivi

Ngađy nay Hûúâng ăaơo sinh Daisy ăang phaât triïín ríịt nhanh vađ

maơnh Chûúng trònh nađy lađ möơt trong nhûông chûúng trònh dađnh

cho treê em úê bíơc míîu giaâo thađnh cöng nhíịt trong hai thíơp kyê trúê

laơi ăíy, thađnh cöng hún nhiïìu so vúâi nhûông chûúng trònh khaâc

cuêa chñnh phuê, vöịn ríịt töịn keâm Hún nûôa, ăíy chñnh lađ chûúng

trònh duy nhíịt ăaânh giaâ ặúơc cú höơi tûđ viïơc quan saât nhûông thay

ăöíi ăaâng kïí vïì dín söị, cuông nhû viïơc treê em dađnh nhiïìu thúđi gian

hún ăïí xem tivi taơi nhađ

Sûê duơng hiïơu quaê Höơi ăöìng quaên trõ

Nhiïìu töí chûâc phi lúơi nhuíơn hiïơn coâ nhûông caâi mađ caâc doanhnghiïơp cođn thiïịu: möơt Höơi ăöìng quaên trõ hoaơt ăöơng theo chûâcnùng, möơt CEO chõu traâch nhiïơm trûúâc höơi ăöìng, vúâi thađnh tñchặúơc ăaânh giaâ hađng nùm búêi möơt uêy ban Höơi ăöìng quaên trõ, hoaơtăöơng cuêa Höơi ăöìng quaên trõ laơi ặúơc ăaânh giaâ kyô lûúông hađng nùmtheo nhûông tiïu chuíín ắnh trûúâc Viïơc sûê duơng hiïơu quaê Höơi ăöìngquaên trõ chñnh lađ möơt bađi hoơc nûôa mađ doanh nghiïơp coâ thïí hoơcặúơc tûđ caâc töí chûâc phi lúơi nhuíơn

Theo luíơt Myô, Höơi ăöìng quaên trõ hiïơn víîn ặúơc coi lađ böơ phíơn

“quaên lyâ” cuêa töí chûâc Caâc taâc giaê, caâc hoơc giaê ăïìu nhíịt trñ rùìngHöơi ăöìng quaên trõ maơnh lađ ríịt cíìn thiïịt, vađ hoơ ăaô viïịt vïì ăiïìunađy suöịt hai chuơc nùm qua Tuy nhiïn, taơi caâc cöng ty lúân, caâcnhađ quaên lyâ cao cíịp (ban giaâm ăöịc) ăaô liïn tuơc líịn aât vađ lađm giaêmvai trođ, quýìn lûơc cuông nhû tñnh ăöơc líơp cuêa Höơi ăöìng quaên trõtrong suöịt nûêa thïị kyê qua Trong caâc thíịt baơi kinh doanh taơi caâccöng ty nhoê vađ lúân vađi chuơc nùm trúê laơi ăíy, Höơi ăöìng quaên trõluön lađ ngûúđi cuöịi cuđng nhíơn ra ăiïìu ăoâ! Muöịn tòm kiïịm möơtHöơi ăöìng quaên trõ thíơt sûơ hiïơu quaê, baơn nïn hûúâng vïì khu vûơccaâc töí chûâc phi lúơi nhuíơn

Möơt phíìn, sûơ khaâc biïơt nađy lađ saên phíím cuêa lõch sûê Tûđ líuHöơi ăöìng quaên trõ víîn lađ nhûông ngûúđi ăiïìu hađnh chñnh úê caâc töíchûâc phi lúơi nhuíơn, hay hoơ ăaô cöị gùưng lađm nhû víơy Chó vò caâctöí chûâc phi lúơi nhuíơn ăïìu quaâ to lúân vađ phûâc taơp, khöng thïí quaênlyâ hiïơu quaê búêi nhûông ngûúđi ngoađi, chó gùơp nhau höơi hoơp voênveơn 3 tiïịng ăöìng höì möơt thaâng, nïn ăa söị hoơ múâi chuýín sangcaâc nhađ quaên lyâ chuýn nghiïơp mađ thöi Líịy vñ duơ: Höơi chûô thíơp

ăoê Myô, coâ leô lađ töí chûâc phi chñnh phuê lúân nhíịt, phûâc taơp nhíịt,

vúâi vö vađn nhiïơm vuơ cûâu trúơ, y tïị trong vađ ngoađi nûúâc Thïị mađ

maôi ăïịn nùm 1950 hoơ múâi coâ giaâm ăöịc ăiïìu hađnh ặúơc traê lûúng

ăíìu tiïn, vađ maôi ăïịn thúđi Töíng thöịng Reagan thò töí chûâc nađy múâi

coâ CEO chuýn nghiïơp ăíìu tiïn

Tuy nhiïn, duđ viïơc thûơc hađnh quaên trõ chuýn nghiïơp úê caâc töí

chûâc phi lúơi nhuíơn coâ trúê nïn phöí biïịn ăïịn ăíu ăi nûôa; thò Höơi

ăöìng quaên trõ úê nhûông núi nađy víîn khöng hïì trúê nïn bíịt lûơc nhû

úê nhiïìu töí chûâc kinh tïị Hoơ khöng hïì trúê thađnh “cöng cuơ” trong

tay ban giaâm ăöịc Möơt lyâ do lađ víịn ăïì tiïìn baơc Thađnh viïn Höơi

ăöìng quaên trõ trong caâc cöng ty lúân thûúđng khöng phaêi lađ nhûông

cöí ăöng chñnh, trong khi caâc thađnh viïn Höơi ăöìng quaên trõ úê caâc

töí chûâc phi lúơi nhuíơn lađ nhûông ngûúđi ăaô vađ ăang ặúơc kyđ voơng

ăoâng goâp ríịt nhiïìu tiïìn vađo töí chûâc Ngoađi ra, hoơ cođn coâ khuynh

hûúâng coâ möơt cam kïịt mang tñnh chíịt caâ nhín ăöịi vúâi sûơ nghiïơp

cuêa töí chûâc phi lúơi nhuíơn ăoâ Coâ leô chùỉng coâ ai ngöìi trong Höơi

ăöìng quaên trõ möơt trûúđng hoơc hay ban laônh ăaơo möơt nhađ thúđ mađ

laơi khöng coâ sûơ quan tím síu sùưc ăïịn giaâo duơc hay tön giaâo! Hún

nûôa, ăa söị thađnh viïn Höơi ăöìng quaên trõ ăaô tûđng lađ nhûông ngûúđi

tònh nguýơn cöng taâc úê caâc töí chûâc nađy ríịt nhiïìu nùm, hoơ coâ hiïíu

biïịt síu sùưc vïì töí chûâc – ăiïìu khaâc hùỉn vúâi thađnh viïn Höơi ăöìng

quaên trõ úê caâc töí chûâc kinh tïị

Do Höơi ăöìng quaên trõ úê caâc töí chûâc phi lúơi nhuíơn ríịt tñch cûơc

vađ mang tñnh cam kïịt cao, quan hïơ giûôa hoơ vúâi CEO dïî naêy sinh

míu thuíîn Caâc CEO than phiïìn rùìng Höơi ăöìng quaên trõ hay “choơc

muôi” vađo cöng viïơc cuêa hoơ, cođn Höơi ăöìng quaên trõ laơi cho rùìng

chñnh CEO ăaô “tiïịm quýìn” hoơ Ăiïìu nađy khiïịn nhiïìu töí chûâc phi

lúơi nhuíơn suy ra rùìng caê Höơi ăöìng quaên trõ vađ CEO chùỉng ai lađ

öng chuê thíơt sûơ caê Noâi chñnh xaâc, hoơ lađ nhûông ăöìng nghiïơp, möîi

ngûúđi coâ möơt chûâc nùng vađ nhiïơm vuơ khaâc nhau, cuđng phíịn ăíịu

vò möơt muơc ăñch chung CEO coâ traâch nhiïơm lađm roô nhiïơm vuơ cuêachñnh anh ta cuông nhû nhiïơm vuơ cuêa Höơi ăöìng quaên trõ

Chòa khoâa ăïí lađm Höơi ăöìng quaên trõ trúê nïn hiïơu quaê khöngnùìm úê viïơc bađn vïì chûâc nùng cuêa noâ, mađ nùìm úê viïơc töí chûâc cöngviïơc cuêa höơi ăöìng Cađng ngađy cađng coâ nhiïìu töí chûâc thûơc hiïơnăiïìu ăoâ: möơt söị trûúđng nghïơ thuíơt tûơ do, möơt hoơc viïơn thíìn hoơc,vađ bïơnh viïơn nghiïn cûâu, möơt söị baêo tađng, v.v

Nhiïìu ngûúđi cho rùìng sûơ ýịu keâm cuêa Höơi ăöìng quaên trõ taơicaâc tíơp ăoađn kinh tïị lúân seô lađm cho chñnh sûơ quaên lyâ taơi ăoâ suyýịu theo, chûâ khöng hïì lađm noâ maơnh lïn Lyâ do lađ Höơi ăöìng quaêntrõ ýịu seô giaêi phoâng CEO khoêi caâc traâch nhiïơm vïì hoaơt ăöơng kinhdoanh (hiïịm coâ cöng ty lúân nađo ăaânh giaâ thađnh tñch cuêa CEO theonhûông tiïu chuíín muơc tiïu ăùơt ra tûđ trûúâc) Ngûúđi ta cođn thíịyrùìng Höơi ăöìng quaên trõ suy ýịu seô khöng thïí höî trúơ kõp thúđi vađhiïơu quaê ban giaâm ăöịc khi cöng ty gùơp khoâ khùn Nhûông dûơ ăoaânnađy hònh thađnh tûđ thûơc tïị nhûông vuơ mua laơi mang tñnh chíịt cûúôngeâp gíìn ăíy

Ăïí duy trò khaê nùng quaên lyâ cuêa ban giaâm ăöịc, chuâng ta phaêilađm sao cho Höơi ăöìng quaên trõ trúê nïn hiïơu quaê – vađ ăoâ cíìn ặúơcxem lađ traâch nhiïơm cuêa CEO Möơt söị bûúâc khúêi ăíìu cíìn ặúơc thûơchiïơn nhû sau UÊy ban kiïím toaân úê ăa söị cöng ty hiïơn nay ăaô thûơcsûơ coâ traâch nhiïơm cöng viïơc cuơ thïí ÚÊ möơt söị cöng ty (duđ khöngphaêi lađ nhûông cöng ty lúân) ăaô thađnh líơp möơt uêy ban Höơi ăöìngquaên trõ vïì víịn ăïì kïị thûđa vađ phaât triïín ăöơi nguô laônh ăaơo trongcöng ty, uêy ban nađy thûúđng xuýn gùơp gúô lađm viïơc vúâi caâc nhađquaên lyâ cíịp cao ăïí bađn baơc vïì hoaơt ăöơng vađ caâc kïị hoaơch cuêahoơ Nhûng theo töi biïịt thò hiïơn chûa hïì coâ cöng ty nađo coâ kïị hoaơchlađm viïơc vađ kiïím tra, ăaânh giaâ hoaơt ăöơng cuêa Höơi ăöìng quaên trõ

Vađ cuông ríịt ñt cöng ty thûơc hiïơn ăiïìu mađ caâc töí chûâc phi lúơi nhuíơn

hiïơn ăaô lađm khaâ thûúđng xuýn, ăoâ lađ ăađo taơo möơt caâch coâ hïơ

thöịng cho thađnh viïn múâi cuêa Höơi ăöìng quaên trõ

Taơo ra thađnh quaê nhiïìu yâ nghôa

Trûúâc kia caâc töí chûâc phi lúơi nhuíơn thûúđng noâi: Chuâng töi

khöng traê lûúng cho nhûông ngûúđi tònh nguýơn, do ăoâ chuâng töi

khöng thïí ýu cíìu gò úê hoơ Ngađy nay hoơ coâ khuynh hûúâng noâi:

Nhûông ngûúđi tònh nguýơn phaêi ăaơt thađnh tñch trong cöng viïơc töịt

hún, cöịng hiïịn nhiïìu hún do hoơ khöng nhíơn ặúơc lûúng! Sûơ

chuýín hoâa vïì tñnh chíịt cuêa nhûông ngûúđi tònh nguýơn: tûđ nhûông

ngûúđi nghiïơp dû thađnh nhûông nhín viïn chuýn nghiïơp, ặúơc

ăađo taơo nhûng khöng nhíơn lûúng chñnh lađ sûơ phaât triïín quan

troơng nhíịt úê khu vûơc caâc töí chûâc phi lúơi nhuíơn, cuông lađ sûơ phaât

triïín mang hađm yâ aênh hûúêng röơng raôi nhíịt ăïịn kinh doanh trong

tûúng lai

Möơt giaâo khu Thiïn chuâa giaâo úê miïìn Trung Tíy dûúđng nhû

ăaô tiïịn xa nhíịt trong quy trònh nađy So vúâi 15 nùm trûúâc ăíy, söị

linh muơc vađ nûô tu giaêm hún möơt nûêa; tuy nhiïn caâc hoaơt ăöơng

cuêa hoơ thò laơi tùng ríịt maơnh, chùỉng haơn nhû giuâp ăúô ngûúđi vö

gia cû, ngûúđi nghiïơn ma tuây Hoơ víîn coâ nhiïìu ngûúđi tònh nguýơn

phuơ lïî theo kiïíu truýìn thöịng Song ăaâng kïí lađ coâ thïm cúô hai

nghòn “nhín viïn” baân thúđi gian, khöng laônh lûúng hoaơt ăöơng

trong caâc chûúng trònh tûđ thiïơn Thiïn chuâa giaâo, quaên lyâ caâc

trûúđng hoơc trong giaâo khu, töí chûâc caâc hoaơt ăöơng thanh niïn,

thíơm chñ caê möơt söị chûúng trònh íín tu nûôa

Möơt thay ăöíi tûúng tûơ cuông diïîn ra úê nhađ thúđ First Baptist taơi

Richmond, Virginia – möơt trong nhûông nhađ thúđ líu ăúđi vađ lúân nhíịt

úê khu Baptist Convention phña Nam Khi tiïịn sô Peter JamesFlamming vïì ăíy, nhađ thúđ nađy ăang trïn ăađ ăi xuöịng, mangdaâng veê ăiïín hònh cuêa möơt möơt nhađ thúđ cuô kyô trong nöơi ăö thađnhphöị Hiïơn nay nhađ thúđ coâ 4.000 ngûúđi chõu lïî ban thaânh thïí, coâhađng loaơt chûúng trònh cöơng ăöìng vađ coâ caê möơt ăoađn muơc sû.Tuy nhiïn nhađ thúđ chó coâ voên veơn chñn nhín viïn lađm viïơc toađnthúđi gian ặúơc traê lûúng, vađ trong 4.000 ngûúđi chõu lïî ban thaânhthïí noâi trïn, cúô 1.000 ngûúđi lađm viïơc nhû caâc nhín viïn khönglaônh lûúng!

Sûơ phaât triïín trïn khöng chó haơn chïị úê caâc töí chûâc tön giaâo.Hiïơp höơi Tim maơch Myô (American Heart Association) coâ vùn phođng

úê tíịt caê caâc thađnh phöị trïn ăíịt nûúâc, nhûng söị nhín viïn laônhlûúng chó haơn chïị úê Höơi súê, vúâi möơt vađi nhín viïn ăùơc traâch ăicöng taâc vađ giaêi quýịt caâc tònh huöịng phaât sinh Cođn laơi, caâc nhínviïn tònh nguýơn quaên lyâ caâc vùn phođng ắa phûúng, chõu traâchnhiïơm vïì giaâo duơc sûâc khoêe cho cöơng ăöìng, cuông nhû viïơc gíyquyô cho hiïơp höơi

Nhûông thay ăöíi nađy phíìn nađo lađ sûơ traê lúđi cho möơt nhu cíìu.Gíìn möơt nûêa söị ngûúđi thađnh niïn ăang hoaơt ăöơng nhû nhín viïntònh nguýơn thuöơc caâc töí chûâc phi lúơi nhuíơn, con söị nađy khoâ tùnghún nûôa Caâc töí chûâc nađy, do khöng döìi dađo nguöìn thu, cuôngkhöng thïí tùng thïm söị nhín viïn ặúơc traê lûúng Nïịu hoơ muöịnphaât triïín caâc hoaơt ăöơng (nhu cíìu cho viïơc nađy ăang tùng), hoơcíìn phaêi tùng nùng suíịt cuêa caâc nhín viïn tònh nguýơn, trao chohoơ thïm caê cöng viïơc vađ traâch nhiïơm Nhûng ăöơng lûơc, lyâ do chñnhcho nhûông thay ăöíi vïì vai trođ cuêa ngûúđi lao ăöơng tònh nguýơnnùìm úê ngay chñnh baên thín hoơ

Nhiïìu ngûúđi tònh nguýơn lađ nhûông lao ăöơng coâ trònh ăöơ vađ hoơc

thûâc, nhûông ngûúđi sùưp nghó hûu (cúô 50 tuöíi), nhûông ngûúđi sinh

ra sau chiïịn tranh (cúô 30-40 tuöíi) Nhûông ngûúđi nađy khöng muöịn

chó lađ nhûông ngûúđi giuâp ăúô mađ thöi Lađ nhûông lao ăöơng coâ trònh

ăöơ trong cöng viïơc chñnh thûâc cuêa mònh, hoơ tiïịp tuơc mong muöịn

trúê thađnh nhûông lao ăöơng chuýn nghiïơp, coâ kyô nùng ngay caê

trong cöng viïơc mađ hoơ tònh nguýơn tham gia ăïí goâp phíìn cöịng

hiïịn cho xaô höơi Nïịu caâc töí chûâc phi lúơi nhuíơn muöịn thu huât vađ

giûô chín nhûông lao ăöơng nađy, cíìn ặa khaê nùng vađ kiïịn thûâc

cuêa hoơ vađo cöng viïơc Töí chûâc phi lúơi nhuíơn cíìn phaêi taơo ra nhûông

thađnh tûơu trong cöng viïơc mang nhiïìu yâ nghôa hún

Ăađo taơo, ăađo taơo vađ ăađo taơo

Ăa söị töí chûâc phi lúơi nhuíơn ăïìu tòm kiïịm vađ tuýín duơng möơt

caâch coâ hïơ thöịng nhûông con ngûúđi nhû víơy Nhûông lao ăöơng tònh

nguýơn lađm theo muđa vuơ ặúơc phín cöng kiïím tra nhûông ngûúđi

múâi nhùìm tòm ra nhûông ngûúđi coâ khaê nùng laônh ăaơo, thuýịt phuơc

hoơ ăaêm nhíơn nhûông cöng viïơc khoâ khùn hún Sau ăoâ nhûông nhín

viïn kyđ cûơu (coâ thïí lađ nhín viïn toađn thúđi gian hay nhín viïn

muđa vuơ) seô tiïịn hađnh phoêng víịn nhûông ngûúđi múâi ăïịn vađ giao

viïơc phuđ húơp cho hoơ Nhín viïn tònh nguýơn seô coâ möơt ngûúđi

hûúâng díîn vađ möơt ngûúđi quaên lyâ trûơc tiïịp (hai ngûúđi nađy thöng

thûúđng cuông lađ nhín viïn tònh nguýơn)

Höơi Nûô Hûúâng ăaơo sinh, vúâi 730.000 nhín viïn tònh nguýơn,

chó 6.000 nhín viïn traê lûúng, 3,5 triïơu nûô thađnh viïn, hoaơt ăöơng

theo caâch nađy Thöng thûúđng, möơt ngûúđi tònh nguýơn seô khúêi ăíìu

bùìng viïơc laâi xe chúê caâc thanh niïn ăïịn chöî höơi hoơp möơt líìn trong

tuíìn Sau ăoâ möơt nhín viïn tònh nguýơn kinh nghiïơm hún seôhûúâng díîn ngûúđi nađy vađo caâc cöng viïơc khaâc – höơ töịng caâc nûôhûúâng ăaơo ăi baân baânh bñch quy, giuâp ăúô caâc Brownie (treê emnûô 7-10 tuöíi tham gia phong trađo hûúâng ăaơo) trong khi ăi cùưmtraơi Theo quy trònh tûđng bûúâc nađy, seô hònh thađnh höơi ăöìng nhínviïn tònh nguýơn taơi ắa phûúng, cuöịi cuđng lađ UÊy ban quöịc giaNûô Hûúâng ăaơo Möîi bûúâc trong quy trònh ăoâ ăïìu coâ möơt chûúngtrònh ăađo taơo bùưt buöơc, thûúđng thûơc hiïơn búêi möơt phuơ nûô, cuônglađ möơt ngûúđi tònh nguýơn Möîi bûúâc ăïìu coâ tiïu chuíín vađ muơctiïu hoaơt ăöơng riïng

Nhûông nhín viïn tònh nguýơn, lađm viïơc khöng nhíơn lûúng kyđvoơng vađ ăođi hoêi ăiïìu gò? Caâi gò giûô chín hoơ úê laơi, khi hoơ coâ thïí ra

ăi bíịt cûâ luâc nađo? Roô rađng ýu cíìu ăíìu tiïn vađ cao nhíịt cuêa hoơlađ viïơc töí chûâc phi lúơi nhuíơn phaêi coâ möơt sûâ mïơnh roô rađng, caâithuâc ăííy tíịt caê moơi viïơc trong töí chûâc ăoâ Líịy vñ duơ trûúđng húơpmöơt nûô phoâ chuê tõch taơi möơt ngín hađng ắa phûúng, ngûúđi nađyăaô coâ gia ằnh vađ hai con Tuy nhiïn bađ víîn tham gia möơt chíntrong töí chûâc baêo töìn thiïn nhiïn taơi tiïíu bang, vúâi nhiïơm vuơ tòmkiïịm, mua vađ quaên lyâ nhûông khu vûơc sinh thaâi tûơ nhiïn ăang bõ

ăe doơa Khi ặúơc hoêi taơi sao bađ laơi nhíơn thïm möơt cöng viïơc khönghïì nheơ nhađng nhû víơy, bađ noâi “Töi ýu cöng viïơc taơi ngín hađng,vađ viïơc ăoâ cuông coâ nhûông giaâ trõ cuêa noâ, song thûơc sûơ töi khöngroô töi ăoâng goâp ặúơc gò qua cöng viïơc íịy Taơi töí chûâc baêo töìnthiïn nhiïn nađy, töi biïịt roô mònh coâ mùơt vađ lađm viïơc vò caâi gò”.Yïu cíìu ăođi hoêi thûâ hai lađ ăađo taơo, ăađo taơo vađ ăađo taơo Caâchtöịt nhíịt ăïí taơo ăöơng lûơc vađ giûô chín caâc “cûơu binh” lađ nhíơn rakhaê nùng cuêa hoơ vađ sûê duơng chuâng ăïí ăađo taơo ngûúđi múâi Nhûôngngûúđi lao ăöơng coâ kiïịn thûâc nađy seô ăođi hoêi ặúơc trao traâch nhiïơmsuy nghô vađ ăùơt ra caâc muơc tiïu hoađn thađnh cöng viïơc cuêa riïng

hoơ Hoơ kyđ voơng ặúơc tham khaêo yâ kiïịn, ặúơc tham gia vađo quaâ

trònh ra caâc quýịt ắnh liïn quan ăïịn chñnh cöng viïơc cuêa hoơ,

cuông nhû aênh hûúêng ăïịn caê töí chûâc noâi chung Hoơ cođn tòm kiïịm

cú höơi phaât triïín nghïì nghiïơp, cuơ thïí lađ coâ cú höơi laônh nhûông viïơc

khoâ hún, nhiïìu traâch nhiïơm hún Ăíy chñnh lađ lyâ do taơi sao nhiïìu

töí chûâc phi lúơi nhuíơn ăaô líơp ra hùỉn möơt “thang phaât triïín sûơ

nghiïơp” cho nhûông ngûúđi lao ăöơng tònh nguýơn cuêa hoơ

Tñnh chõu traâch nhiïơm seô höî trúơ cho moơi hoaơt ăöơng noâi trïn

Nhiïìu ngûúđi lao ăöơng tònh nguýơn coâ trònh ăöơ ăođi hoêi cöng viïơc

cuêa hoơ phaêi ặúơc ăaânh giaâ theo caâc tiïu chuíín muơc tiïu ắnh sùĩn

ñt ra lađ möîi nùm möơt líìn Hún thïị nûôa, hoơ kyđ voơng töí chûâc thuýn

chuýín sang cöng viïơc khaâc hoùơc thuýịt phuơc nghó viïơc nhûông

ngûúđi khöng hoađn thađnh töịt nhiïơm vuơ ặúơc giao “Ăöi khi moơi

thûâ cođn nghiïm ngùơt hún caê trong quín ăöơi – möơt tu sô phuơ traâch

caâc lao ăöơng tònh nguýơn úê möơt xûâ ăaơo vuđng Trung Tíy noâi –

nhûng chuâng töi víîn coâ cúô böịn trùm ngûúđi ăang sùĩn sađng cho

cöng viïơc” Taơi möơt baêo tađng nghïơ thuíơt ăang trïn ăađ phaât triïín

cuông úê vuđng nađy, ngûúđi ta ýu cíìu nhûông ngûúđi tònh nguýơn –

bao göìm caâc hûúâng díîn viïn, nhûông ngûúđi quýn tiïìn, nhûông biïn

tíơp viïn baên tin baêo tađng v.v – phaêi líơp muơc tiïu cöng taâc hađng

nùm, tûơ ăaânh giaâ kïịt quaê theo caâc muơc tiïu íịy, vađ tûđ chûâc nïịu

khöng ăaơt muơc tiïu ăïì ra trong hai nùm liïn tuơc Phûúng phaâp

tûúng tûơ cuông ặúơc thûơc hiïơn úê möơt töí chûâc Do Thaâi cúô trung,

chuýn lađm vïì kyâ tuâc xaâ cuêa caâc ăaơi hoơc

Hiïơn nhûông ngûúđi tònh nguýơn “chuýn nghiïơp” nhû víơy chó

lađ thiïíu söị (khoaêng möơt phíìn mûúđi töíng söị lao ăöơng tònh nguýơn),

song hoơ tíơp húơp thađnh möơt böơ phíơn quan troơng trong khu vûơc

nađy Söị lûúơng vađ aênh hûúêng cuêa hoơ ăang ngađy cađng tùng cao

Caâc töí chûâc phi lúơi nhuíơn cađng luâc cađng coâ khuynh hûúâng noâi

nhû caâch cuêa möơt muơc sû möơt nhađ thúđ lúân, nhû sau: “Khöng coânhûông ngûúđi thïị tuơc trong nhađ thúđ nađy; tíịt caê ăïìu lađ muơc sû, song

ăa söị lađ lađm viïơc khöng nhíơn lûúng”

Lúđi caênh baâo ăïịn doanh nghiïơp

Chuýín ăöíi tûđ nhûông ngûúđi lao ăöơng tònh nguýơn cho caâc töíchûâc phi lúơi nhuíơn thađnh nhûông lao ăöơng chuýn nghiïơp, khöngnhíơn lûúng coâ leô lađ phaât triïín quan troơng nhíịt trong xaô höơi Myôngađy nay Chuâng ta víîn thûúđng nghe nhiïìu vïì sûơ tan vúô cuêa giaằnh, cöơng ăöìng, sûơ míịt ăi cuêa caâc giaâ trõ Tíịt nhiïn coâ lyâ do ăïíquan ngaơi cho nhûông ăiïìu ăoâ Tuy nhiïn caâc töí chûâc phi lúơinhuíơn ăang lađm ăiïìu ngûúơc laơi khaâ thađnh cöng: hoơ taơo ra nhûôngrađng buöơc múâi trong cöơng ăöìng, caâc cam kïịt múâi vïì tñnh tñch cûơccöng dín, vïì traâch nhiïơm xaô höơi, vïì caâc giaâ trõ Chùưc chùưn rùìngcaâi mađ töí chûâc phi lúơi nhuíơn ăem laơi cho nhûông ngûúđi tònh nguýơncuông khöng keâm phíìn quan troơng so vúâi caâi mađ nhûông ngûúđi tònhnguýơn ăaô ăoâng goâp cho caâc töí chûâc ăoâ, quan troơng nhû caâc dõchvuơ tön giaâo, giaâo duơc, phuâc lúơi v.v mađ töí chûâc cung cíịp chocöơng ăöìng

Sûơ phaât triïín nađy ăem laơi möơt bađi hoơc cho giúâi doanh nhín.Quaên lyâ ngûúđi lao ăöơng coâ trònh ăöơ nhùìm ăaơt nùng suíịt cao trongcöng viïơc lađ möơt thaâch thûâc to lúân tiïịp theo cho ngađnh quaên trõMyô Chñnh caâc töí chûâc phi lúơi nhuíơn ăaô chó ra caâch lađm ăiïìu ăoânhû thïị nađo! Ăiïìu nađy ăođi hoêi möơt sûâ mïơnh roô rađng, ăađo taơo vađhoơc tíơp liïn tuơc, quaên trõ theo muơc tiïu vađ tûơ quaên lyâ, ýu cíìucao ăi ăöi vúâi traâch nhiïơm tûúng ûâng, vađ tñnh chõu traâch nhiïơmăöịi vúâi kïịt quaê cöng viïơc

Coâ möơt lúđi caênh baâo roô rađng ăöịi vúâi giúâi doanh nghiïơp Myô tûđ

quaâ trònh chuýín ăöíi trong cöng viïơc cuêa nhûông ngûúđi lao ăöơng

tònh nguýơn nađy Caâc hoơc viïn chûúng trònh ăađo taơo nhađ quaên lyâ

cíịp trung vađ cíịp cao mađ töi ăang giaêng daơy lađm viïơc trong ríịt

nhiïìu lônh vûơc khaâc nhau, tûđ ngín hađng, baêo hiïím ăïịn baân leê,

tin hoơc, ắa öịc v.v Ăa söị hoơ cođn lađm viïơc trong caâc töí chûâc phi

lúơi nhuíơn – nhađ thúđ, höơi ăöìng caâc trûúđng ăaơi hoơc, töí chûâc Hûúâng

ăaơo, v.v Khi töi hoêi hoơ vïì lyâ do cuêa cöng viïơc tònh nguýơn, ríịt

nhiïìu ngûúđi ặa ra cíu traê lúđi giöịng nhau: trong cöng viïơc chñnh

thûâc, khöng coâ nhiïìu thaâch thûâc, cú höơi ăïí ăaơt thađnh quaê, khöng

coâ ăuê traâch nhiïơm; vađ hún nûôa khöng coâ sûâ mïơnh, chó coâ thuê ăoaơn

Töí chûâc hiïơn ăaơi töìn taơi nhùìm cung cíịp möơt dõch vuơ nađo ăoâcho xaô höơi Do ăoâ, noâ phaêi töìn taơi bïn trong xaô höơi, noâ phaêi nùìmtrong möơt cöơng ăöìng, thûơc hiïơn cöng viïơc trong möơt böịi caênh xaôhöơi cuơ thïí Noâ cíìn phaêi coâ con ngûúđi ăïí thûơc thi cöng viïơc AÊnhhûúêng xaô höơi cuêa töí chûâc roô rađng ăaô vûúơt qua sûơ ăoâng goâp cuơthïí cho xaô höơi mađ vò ăoâ töí chûâc íịy töìn taơi

Muơc ăñch cuêa bïơnh viïơn khöng phaêi lađ tuýín duơng y taâ vađ ăíìubïịp, mađ lađ phuơc vuơ bïơnh nhín Tuy nhiïn ăïí ăaơt muơc ăñch íịy

thò ngûúđi ta cíìn coâ y taâ vađ ăíìu bïịp Vađ ngay líơp tûâc hoơ taơo nïn

möơt cöơng ăöìng lađm viïơc vúâi caâc nhiïơm vuơ vađ caâc víịn ăïì cuêa cöơng

ăöìng íịy

Muơc ăñch cuêa möơt nhađ maây saên xuíịt húơp kim sùưt khöng hïì lađ

taơo ra tiïịng öìn hay thaêi khñ ăöơc, mađ lađ saên xuíịt ra saên phíím húơp

kim chíịt lûúơng cao cho khaâch hađng Nhûng ăïí lađm ặúơc ăiïìu ăoâ

thò nhađ maây ăaô taơo ra tiïịng öìn, thaêi ra húi noâng vađ khñ ăöơc

Nhûông aênh hûúêng ăoâ lađ phuơ, lađ ngíîu nhiïn ăöịi vúâi muơc ăñch

cuêa töí chûâc, lađ nhûông “phoâ saên” khöng thïí traânh khoêi

Do töí chûâc chó töìn taơi trong möi trûúđng xaô höơi, lađ möơt böơ phíơn

cuêa xaô höơi; caâc víịn ăïì xaô höơi nïu trïn seô aênh hûúêng ăïịn töí chûâc

Chuâng liïn quan ngay caê khi xaô höơi khöng coi ăoâ lađ nhûông víịn

ăïì, vađ khöng lađm gò ăïí loaơi boê chuâng

Möơt doanh nghiïơp, möơt trûúđng ăaơi hoơc, möơt bïơnh viïơn “maơnh

khoêe” khöng thïí töìn taơi trong möơt xaô höơi “öịm ýịu” Quaên trõ coâ

lúơi ñch tûđ möơt xaô höơi khoêe khoùưn, lađnh maơnh; mùơc duđ nguýn nhín

cuêa caâc cùn bïơnh cuêa xaô höơi khöng liïn quan gò ăïịn quaên trõ caê

Traâch nhiïơm ăöịi vúâi caâc aênh hûúêng

Quy tùưc ăíìu tiïn: phaêi coâ traâch nhiïơm vúâi aênh hûúêng mađ mònh

gíy ra, duđ coâ chuê yâ hay khöng ăi chùng nûôa Quaên trõ phaêi coâ

traâch nhiïơm ăöịi vúâi aênh hûúêng xaô höơi cuêa töí chûâc; ăoâ la ăiïìu khöng

cíìn bađn caôi, ăoâ lađ cöng viïơc cuêa quaên trõ!

Khöng nïn noâi “Cöng chuâng khöng phaên ăöịi (trûúâc aênh hûúêng

cuêa töí chûâc)” hay cho rùìng hađnh ăöơng giaêi quýịt víịn ăïì nađo ăoâ

liïn quan seô gùơp sûơ chöịng ăöịi cuêa ăöìng nghiïơp, ăöìng sûơ, vađ nhû

thïị lađ khöng cíìn thiïịt! Súâm hay muöơn xaô höơi cuông seô coi aênhhûúêng ăoâ lađ möơt sûơ tíịn cöng vađo tñnh toađn veơn cuêa xaô höơi; vađ vòthïị, nhûông ai khöng lađm viïơc coâ traâch nhiïơm nhùìm loaơi boê caâcaênh hûúêng hay tòm caâch giaêi quýịt caâc víịn ăïì liïn quan ăïìu seôphaêi traê möơt caâi giaâ khöng reê chuât nađo

Ăíy lađ möơt vñ duơ

Cuöịi thíơp niïn 40, ăíìu thíơp niïn 50, möơt cöng ty xe húi Myô cöịgùưng lađm cho cöng chuâng yâ thûâc vïì víịn ăïì an toađn: cöng ty Fordgiúâi thiïơu saên phíím xe húi vúâi thùưt lûng an toađn Tuy nhiïn,doanh söị suơt giaêm nhanh choâng, khiïịn cöng ty phaêi tûđ boê yâ tûúêngnađy vađ ruât loaơi saên phíím ăoâ ra khoêi thõ trûúđng Mûúđi lùm nùmsau, khi cöơng ăöìng laâi xe Myô yâ thûâc vïì víịn ăïì an toađn, giúâi saênxuíịt xe húi ăaô bõ chó trñch gay gùưt vïì “hoađn toađn thiïịu quan tímăïịn víịn ăïì an toađn” vađ bõ mïơnh danh lađ “caâc nhađ buön tûê thíìn”.Tûđ ăoâ ra ăúđi caâc quy ắnh vûđa nhùìm trûđng phaơt caâc nhađ saên xuíịtvûđa baêo vïơ ngûúđi mua xe

Vò víơy nhiïơm vuơ ăíìu tiïn cuêa quaên trõ lađ xaâc ắnh vađ tiïn liïơucaâc aênh hûúêng möơt caâch khaâch quan, thûơc tïị Cíu hoêi ăùơt rakhöng phaêi lađ “Ăiïìu chuâng ta ăang lađm coâ ăuâng khöng?” mađ phaêilađ “Ăiïìu chuâng ta lađm coâ phaêi lađ ăiïìu mađ vò noâ khaâch hađng vađ xaôhöơi ăaô traê tiïìn cho chuâng ta hay khöng?”

Caâch xûê lyâ ăöịi vúâi aênh hûúêng

Xaâc ắnh nhûông aênh hûúêng cuêa möơt töí chûâc múâi chó lađ bûúâcăíìu tiïn Bûúâc tiïịp theo phaêi lađ caâch xûê lyâ chuâng Muơc tiïu úê ăíyríịt roô rađng: nhûông aênh hûúêng lïn xaô höơi, nïìn kinh tïị, cöơng ăöìngvađ caâ nhín mađ tûơ thín chuâng khöng phaêi lađ sûâ mïơnh hay muơc

ăñch cuêa töí chûâc cíìn phaêi haơn chïị túâi mûâc thíịp nhíịt vađ töịt hún

lađ nïn loaơi trûđ hoađn toađn Cađng ñt aênh hûúêng nhû víơy thò cađng

töịt, duđ ăoâ lađ aênh hûúêng bïn trong nöơi böơ töí chûâc, aênh hûúêng lïn

möi trûúđng xaô höơi hay möi trûúđng víơt chíịt

Bíịt cûâ khi nađo mađ viïơc loaơi boê aênh hûúêng xíịu ặúơc thûơc hiïơn

bùìng viïơc tûđ boê nhûông hoaơt ăöơng taơo ra chuâng; thò viïơc ăoâ lađ giaêi

phaâp duy nhíịt, töịt nhíịt!

Tuy nhiïn trong híìu hïịt trûúđng húơp thò viïơc loaơi boê hùỉn caâc

hoaơt ăöơng lađ khöng thïí Do ăoâ naêy sinh nhu cíìu lađm viïơc möơt

caâch coâ hïơ thöịng nhùìm loaơi boê hay chñ ñt lađ haơn chïị töịi ăa caâc

aênh hûúêng khöng mong muöịn, trong khi víîn phaêi duy trò caâc hoaơt

ăöơng gíy ra chuâng Phûúng phaâp lyâ tûúêng nhíịt lađ biïịn viïơc loaơi

boê/haơn chïị nađy thađnh möơt cú höơi kinh doanh coâ lúđi khaâc Möơt

vñ duơ lađ caâch thûâc cöng ty Dow Chemical – möơt trong caâc cöng

ty hoâa chíịt hađng ăíìu úê Myô – giaêi quýịt víịn ăïì ö nhiïîm nûúâc

thaêi vađ khöng khñ trong suöịt gíìn 20 nùm qua Ngay sau Thïị

chiïịn thûâ II, cöng ty ăaô yâ thûâc rùìng ö nhiïîm nûúâc thaêi vađ khöng

khñ lađ caâc aênh hûúêng cíìn loaơi boê Ríịt líu trûúâc khi cöng luíơn

“kïu gađo” vïì möi trûúđng, cöng ty nađy ăaô theo ăuöíi möơt chñnh

saâch “phi ö nhiïîm” cho caâc nhađ maây cuêa hoơ Sau ăoâ hoơ tiïịn hađnh

möơt caâch coâ hïơ thöịng cöng viïơc chuýín ăöíi caâc chíịt thaêi gíy ö

nhiïîm thađnh caâc saên phíím baân ặúơc, tòm kiïịm thõ trûúđng cho

nhûông saên phíím ăoâ

Möơt vñ duơ nûôa lađ Phođng Thñ nghiïơm Chíịt ăöơc Cöng nghiïơp Du

Pont (Du Pont Industrial Toxicity Laboratory) Tûđ nhûông nùm 1920

Du Pont ăaô yâ thûâc vïì sûơ ăöơc haơi cuêa nhiïìu saên phíím cöng nghiïơp

cuêa cöng ty, tûđ ăoâ líơp ra möơt phođng thñ nghiïơm nghiïn cûâu chíịt

ăöơc haơi cuông nhû xíy dûơng quy trònh loaơi boê caâc chíịt ăöơc íịy

Cöng ty nađy ăaô bùưt ăíìu tòm caâch loaơi boê möơt aênh hûúêng mađ vađo

thúđi ăoâ caâc nhađ saên xuíịt khaâc coi lađ möơt viïơc ặúng nhiïn Röìisau ăoâ Du Pont quýịt ắnh phaât triïín viïơc quaên lyâ chíịt ăöơc haơicuêa caâc saên phíím cöng nghiïơp thađnh möơt cöng viïơc kinh doanhriïng biïơt Tûđ ăoâ phođng thñ nghiïơm nađy khöng chó hoaơt ăöơng chocöng ty Du Pont mađ cođn cho nhiïìu khaâch hađng khaâc nûôa: saênxuíịt caâc víơt liïơu khöng ăöơc haơi, kiïím tra ăöơc tñnh cho saên phíím,v.v ÚÊ ăíy cuông víơy, möơt aênh hûúêng xíịu ăaô ặúơc loaơi boê bùìngcaâch chuýín noâ thađnh möơt cú höơi kinh doanh

Chuýín tûđ viïơc loaơi boê möơt aênh hûúêng thađnh möơt cú höơi kinhdoanh lađ ăiïìu luön cíìn phaêi cöị gùưng nhùưm túâi, nhûng khöng phaêiluâc nađo cuông thûơc hiïơn ặúơc Thöng thûúđng, loaơi boê möơt aênhhûúêng thûúđng keâo theo viïơc tùng chi phñ Caâi vöịn lađ möơt “chi phñ”bïn ngoađi, do cöng chuâng thanh toaân trúê thađnh chi phñ cuêadoanh nghiïơp Tûđ ăoâ, ăíy trúê thađnh möơt bíịt lúơi caơnh tranh, trûđphi moơi doanh nghiïơp ăïìu chíịp nhíơn caâch lađm nhû víơy Ăiïìunađy trong ăa söị trûúđng húơp chó coâ thïí thûơc hiïơn bùìng caâc luíơt lïơ,quy tùưc – tûâc lađ bùìng caâc hađnh ăöơng cöng cöơng

Khi nađo mađ viïơc loaơi boê möơt aênh hûúêng cođn keâo theo chi phñtùng thò nhađ quaên trõ cođn cíìn suy nghô ăùơt ra caâc quy tùưc luíơt lïơsao cho giaêi quýịt víịn ăïì vúâi chi phñ thíịp nhíịt; ăöìng thúđi ăemlaơi lúơi ñch cao nhíịt cho caê cöơng ăöìng vađ doanh nghiïơp Lađm saocho caâc quy tùưc ăuâng ặúơc thûơc hiïơn cuông lađ cöng viïơc cuêa nhađquaên trõ

Quaên trõ noâi chung, khöng chó quaên trõ kinh doanh, ăïìu neâtraânh traâch nhiïơm nađy Thaâi ăöơ truýìn thöịng noâi chung lađ “khöngcoâ quy ắnh gò lađ quy ắnh töịt nhíịt” Nhûng ăiïìu nađy chó ăuângkhi möơt aênh hûúêng xíịu coâ thïí chuýín thađnh möơt cú höơi kinhdoanh Khi viïơc loaơi boê möơt aênh hûúêng ăođi hoêi möơt haơn chïị nađoăoâ thò möơt quy tùưc seô coâ lúơi cho doanh nghiïơp, nhíịt lađ nhûông

doanh nghiïơp coâ traâch nhiïơm Ngûúơc laơi, doanh nghiïơp seô bõ trûđng

phaơt nhû lađ “vö traâch nhiïơm”, trong khi nhûông doanh nghiïơp bíịt

chíịp ăaơo ặâc, nhûông doanh nghiïơp tham lam laơi ặúơc hûúêng lúơi

Viïơc kyđ voơng seô khöng coâ quy ắnh nađo hïịt chó lađ möơt sûơ muđ

quaâng coâ chuê ăñch

Viïơc cöng chuâng khöng coi ăíy lađ víịn ăïì, thíơm chñ chöịng laơi

caâc cöị gùưng cuêa nhûông doanh nghiïơp nhòn xa tröng röơng trong

viïơc ngùn ngûđa khuêng hoaêng (nhû trûúđng húơp cuêa cöng ty Ford)

hoađn toađn khöng coâ yâ nghôa gò hïịt Cuöịi cuđng seô coâ tai tiïịng xaêy

ra!

Moơi giaêi phaâp cho víịn ăïì aênh hûúêng ăïìu ăođi hoêi möơt sûơ ăaânh

ăöíi Túâi möơt mûâc ăöơ nađo ăoâ, viïơc loaơi boê aênh hûúêng seô töịn chi

phñ vađ nguöìn lûơc hún lađ lúơi ñch kiïịm ặúơc tûđ sûơ loaơi boê ăoâ Cíìn

coâ quýịt ắnh vïì sûơ cín bùìng töịi ûu giûôa chi phñ vađ lúơi ñch Nhû

möơt quy tùưc, nhûông ngûúđi trong möơt ngađnh kinh doanh seô hiïíu

roô ăiïìu nađy Nhûông ngûúđi ngoađi ngađnh thò khöng hiïíu, vađ vò thïị,

giaêi phaâp cuêa hoơ coâ xu hûúâng phúât lúđ víịn ăïì ăaânh ăöíi nađy

Traâch nhiïơm ăöịi vúâi caâc aênh hûúêng xaô höơi lađ möơt traâch nhiïơm

quaên trõ, khöng phaêi vò ăíy lađ möơt traâch nhiïơm xaô höơi, mađ vò ăíy

lađ möơt traâch nhiïơm kinh doanh Lyâ tûúêng nhíịt lađ biïịn viïơc loaơi

boê möơt aênh hûúêng thađnh möơt cú höơi kinh doanh Tuy nhiïn, möơt

khi ăiïìu ăoâ lađ bíịt khaê, thò viïơc thiïịt kïị möơt quy tùưc thñch húơp vúâi

cín bùìng ăaânh ăöíi töịi ûu – cuđng vúâi tranh luíơn cöng khai vïì víịn

ăïì vađ viïơc thuâc ăííy giaêi phaâp quy tùưc töịt nhíịt – chñnh lađ cöng

viïơc cuêa quaên trõ

Caâc víịn ăïì xaô höơi nhû lađ caâc cú höơi kinh doanh

Caâc víịn ăïì xaô höơi lađ sûơ víơn hađnh sai lïơch cuêa xaô höơi vađ, ñt ralađ, caâc cùn bïơnh cuêa chñnh trõ Tuy nhiïn, ăöịi vúâi quaên trõ, nhíịtlađ quaên trõ kinh doanh, chuâng lađ nhûông thaâch thûâc, lađ nguöìn göịccuêa cú höơi Búêi chûâc nùng cuêa doanh nghiïơp vađ caâc töí chûâc khaâclađ thoêa maôn möơt nhu cíìu xaô höơi, vađ cuđng luâc ăoâ biïịn viïơc giaêiquýịt möơt víịn ăïì xaô höơi thađnh möơt cú höơi kinh doanh

Cöng viïơc cuêa kinh doanh lađ chuýín möơt thay ăöíi thađnh möơtsûơ saâng taơo, ăöíi múâi; tûâc lađ möơt cöng viïơc kinh doanh múâi Möơtdoanh nhín nghô saâng taơo chó coâ thïí liïn quan ăïịn cöng nghïơ lađmöơt doanh nhín töìi Trong suöịt chiïìu dađi lõch sûê kinh doanh, caâcthay ăöíi vađ ăöíi múâi xaô höơi cuông quan troơng khöng keâm cöng nghïơ.Nhûông ngađnh cöng nghiïơp chñnh höìi thïị kyê XIX nhòn chung lađkïịt quaê cuêa quaâ trònh chuýín ăöíi möi trûúđng xaô höơi múâi – caâcthađnh phöị cöng nghiïơp – thađnh cú höơi vađ thõ trûúđng kinh doanh.Ăiïìu nađy xaêy ra trong böịi caênh cuêa sûơ phaât triïín vïì gas, ăiïơn, xehúi vađ xe khaâch, ăiïơn thoaơi, baâo chñ, cûêa hađng, v.v

Cú höơi quan troơng nhíịt ăïí chuýín caâc víịn ăïì xaô höơi thađnh cúhöơi kinh doanh, vò víơy, khöng nùìm úê cöng nghïơ, saên phíím haydõch vuơ múâi; mađ nùìm úê viïơc giaêi quýịt víịn ăïì xaô höơi, hay noâi caâchkhaâc, nùìm úê viïơc ăöíi múâi xaô höơi, ăiïìu nađy trûơc tiïịp hay giaân tiïịplađm lúơi, lađm maơnh cöng ty vađ ngađnh kinh doanh

Kinh nghiïơm tûđ caâc doanh nghiïơp thađnh cöng nhíịt chuê ýịu lađ

do kïịt quaê cuêa nhûông ăöíi múâi vađ saâng taơo mang tñnh xaô höơi íịy.Thúđi gian trûúâc Thïị chiïịn thûâ I, taơi Myô töìn taơi nhiïìu bíịt öín vađbíịt bònh trong lao ăöơng, tyê lïơ thíịt nghiïơp tùng cao Tiïìn lûúngtñnh theo giúđ cuêa lao ăöơng coâ kyô nùng coâ luâc giaêm xuöịng cođn