Bài giảng siêu âm vùng cổ

chỉ định1.Khối bất th ờng vùng cổ Rắn, lỏng, đập theo nhịp tim hay không.. Cơ vùng cổ: Cấu trúc âm ít âm hơn tuyến giáp, là các thớ cơ đều và liên tục đến tận bao gân cơ, giữa các bao cơ

Siªu ©m vïng cæ

NguyÔn Xu©n HiÒn Khoa chÈn ®o¸n h×nh ¶nh

BVBM

I chỉ định

1.Khối bất th ờng vùng cổ

Rắn, lỏng, đập theo nhịp tim hay không

2 Bất th ờng về ĐM cảnh

Nghe có tiếng thổi Phình hay thông ĐM-TM

3 Tr ớc khi chọc hút hay sinh thiết bất kỳ một khối nào ở

vùng cổ

II ChuÈn bÞ

10cmT¸c dông lµm cho cæ ngöa tèi ®aVïng th¨m kh¸m réng nhÊt( §Æc biÖt ë nh÷ng ng êi cæ ng¾n)

III Gi¸ trÞ siªu ©m

IV Kü thuËt siªu ©m

IV Kü thuËt siªu ©m

IV Kü thuËt siªu ©m

IV Kü thuËt siªu ©m

v Gi¶i phÉu siªu ©m

Siªu ©m cã thÓ th¨m dß ® îc c¸c cÊu tróc sau:

* M¹ch m¸u: §M vµ TM c¶nh ®o¹n ngoµi sä

v Giải phẫu siêu âm

1.Mạch máu

ĐM và TM cảnh đ ợc nằm trong bao cảnh, trong máng cảnh hai bên, cơ ức đòn chũm là cơ tuỳ hành của ĐM Trong bao cảnh thì ĐM nằm ở sau trong TM còn TM nằm ở tr ớc ngoài ĐM

v Giải phẫu siêu âm

2 Tuyến giáp

- Có hai thùy nằm dọc hai bên khí quản, nối với nhau bằng một eo mỏng ở giữa vắt ngang qua khí quản

- Hai thuỳ có kích th ớc t ơng đ ơng nhau

- Cấu trúc âm: Tăng âm đều( so với cơ ƯĐC)

- Phía sau thuỳ trái có thực quảnDễ nhầm với u

- Cắt ngang tuyến giáp có hình tam giác

- Cắt dọc có hình Oval

- Bờ mỏng đều và mềm

* Tuyến giáp có thể lạc chổ vào nền cổ hoặc trung thất tr ớc CLVT.

v Gi¶i phÉu siªu ©m

v Gi¶i phÉu siªu ©m

v Giải phẫu siêu âm

3 Cơ vùng cổ: Cấu trúc âm ít âm hơn tuyến giáp, là các thớ

cơ đều và liên tục đến tận bao gân cơ, giữa các bao cơ không có dịch

4 Hạch vùng cổ: Bình th ờng không thấy, chỉ thấy khi bị

viêm hay trong bệnh cảnh u vùng cổ

Hạch bình th ờng có cấu trúc ít âm, tăng âm nhẹ ở giữa,

hình Oval, chiều cao lớn hơn chiều rộng

5 Tuyến n ớc bọt: có hai tuyến d ới hàm, hai tuyến mang tai

và tuyến d ới l ỡi

v Giải phẫu siêu âm

Tuyến d ới l ỡi rất khó thăm khám

Tuyến mang tai và d ới hàm hình tháp, bờ đều, cấu trúc âm

tăng âm đều, không thấy ống tuyến

v Gi¶i phÉu siªu ©m

v Gi¶i phÉu siªu ©m

v Gi¶i phÉu siªu ©m

v Gi¶i phÉu siªu ©m

v Gi¶i phÉu siªu ©m

Iv Gi¶i phÉu siªu ©m

vI bất th ờng tuyến giáp

Tổn th ơng tuyến giáp: Khu trú, lan toả, 1 hoặc nhiều tổn th

ơng

1 Tổn th ơng dạng nốt

a Nốt đặc tăng âm: Hầu hết là lành tính

b Nốt đặc giảm âm: 90% là adenoma, nh ng nốt đặc

giảm âm lành tính và ác tính rất khó phân biệt trên siêu

âm vì chúng t ơng đối giống nhau, mặt khác kích th ớc của khối không quyết định tính chất của khối

vi bất th ờng tuyến giáp

Tuy nhiên chúng ta có thể dựa vào các dấu

hiệu sau để phân biệt nốt ác và lành tính

@ Lành: Bờ rõ, mỏng, vòng giảm âm xung

quanh(Halo) 95% là adenoma.

@ ác: Bờ không rõ ràng, không có Halo, th

ờng có hoại tử ở giữa, vôi hóa nhỏ Nếu có các dấu hiệu này Nên sinh thiết hay

chọc hút kim nhỏ đẻ chẩn đoán.

v bất th ờng tuyến giáp

c Nang: Rỗng âm đều, bờ đều và mỏng, có tăng âm phía

sau khối

Nếu thành dày, không đều, dịch không tronTheo dõi

Cystadeno carcinome papilaire

Nếu có nhiễm khuẩn: Thành dày, dịch không trong, ấn đau,

BN có sốt và s ng nóng vùng ngoài nang

Nếu có chảy máu trong nang: Dịch không trong, có thể

thấy máu cục trong nang

Nếu là nhân keo: Tăng âm đều và sánh

vi bất th ờng tuyến giáp

2 Lan toả

@ Tuyến to đồng âm: Một thuỳ hay cả hai thuỳ

+ Tăng âm: B ớu cổ dơn thuần do thiếu Iốt, gặp ở tuổi dậy thì, gia đình, địa ph ơng

+ Giảm âm: Viêm tuyến giáp mãn tính (Hassimoto), Basedow

@ Khu trú: Giảm âm nếu

+ Nằm ở phía ngoài cả hai thuỳVTG bán cấp De Quervain

+Nếu chỉ một vùng giảm âm thì có thể là VTG bán cấp hoặc Lynphosarcome TG

vi bất th ờng tuyến giáp

3.Ung th tuyến giáp

Hay gặp ở nam > nữ, thời gian sống lâu nhất trong các loại K kể từ khi đ ợc chẩn đoán

Ung th biểu mô gai(Papillary carcinoma): Hay gặp

nhất(80%), ở ng ời trẻ, là khối đặc giảm âm, bờ và

gianh giới không rõ, điển hình là có các nốt vôi hoá nhỏ ở trong khối, th ờng có hạch ở vùng cổ

vi bất th ờng tuyến giáp

3.Ung th tuyến giáp

Ung th dạng tuỷ(Medullary carcinoma): Nốt đặc giảm âm,

bờ không rõ, có rải mảnh tăng âm ở trong khối, tăng sinh mạch máu trong khối, có thể có tính chất gia đình,

có tăng calcitonin trong máu

Có thể xâm lấn thực quản, mạch cảnh…

vi bÊt th êng tuyÕn gi¸p

vi bÊt th êng tuyÕn gi¸p

vi bÊt th êng tuyÕn gi¸p

vi bÊt th êng tuyÕn gi¸p

vi bÊt th êng tuyÕn gi¸p

vi bÊt th êng tuyÕn gi¸p

Ch¶y m¸u trong nang

vi bÊt th êng tuyÕn gi¸p

vi bÊt th êng tuyÕn gi¸p

vi bÊt th êng tuyÕn gi¸p

vii Khối khác vùng cổ

1 áp xe thực quản đoạn cổ: Th ờng nằm cạnh

thực quản, tính chất là một khối tăng giảm âm không đều, có thể tyấy mảnh tổ chức trong khối, thành dày nh ng mặt trong nhẵn, tăng âm thành sau.

2 Hạch: Cấu trúc ít âm, ở giữa tăng âm nhẹ, nếu hạch tròn ác tính cao, hạch bầu dục lành

tính cao.

vii Khèi kh¸c vïng cæ

3 Nang khe mang(Branchial Cleft cyst): TrÎ

em, n»m vÒ mét bªn cæ, ngang bê trªn sôn

gi¸p vµ x ¬ng mãng.

4 Nang gi¸p l ìi(Thyroglossal cyst): TrÎ em, n»m trªn ® êng gi÷a cæ, n»m cao h¬n nang khe mang, s¸t gèc l ìi.

5 M¹ch m¸u: Ph×nh m¹ch…

VIII Chäc hót tuÕn gi¸p

D u hi u n t l nh tuy n giáp: ấ ệ ố à ế

D u hi u n t l nh tuy n giáp: ấ ệ ố à ế

 Ti n s viêm tuy n giáp Hashimoto Ti n s viêm tuy n giáp Hashimoto ề ử ề ử ế ế

 Ti n s gia ình có ng Ti n s gia ình có ng ề ử ề ử đ đ ườ ị ườ ị i b nôt l nh tuy n giáp i b nôt l nh tuy n giáp à à ế ế

 Nhân di Nhân di độ độ ng, m m ng, m m ề ề

 Nhân nóng không t ng hormone Nhân nóng không t ng hormone ă ă

 Nang Nang đơ đơ n thu n n thu n ầ ầ

VIII.Chäc hót tuÕn gi¸p

 Ti n s K giáp tr Ti n s K giáp tr ề ử ề ử ướ ướ c, nhân l nh không ti t hormone c, nhân l nh không ti t hormone ạ ạ ế ế

 U U đặ đặ c gi m âm hay h n h p âm c gi m âm hay h n h p âm ả ả ỗ ỗ ợ ợ

Chäc hót tuÕn gi¸p

IX CËn gi¸p

X Khèi kh¸c vïng cæ

X Khèi kh¸c vïng cæ

§Çu dß 10 MHz

x Khèi kh¸c vïng cæ

x Khèi kh¸c vïng cæ

x Khèi kh¸c vïng cæ

x Khèi kh¸c vïng cæ

x Khèi kh¸c vïng cæ

x Khèi kh¸c vïng cæ

Khèi kh¸c vïng cæ

Ohnishi, H et al J Clin Endocrinol Metab 2003;88:5145-5149

No Caption Found

Copyright ©2003 The Endocrine Society

Ohnishi, H et al J Clin Endocrinol Metab 2003;88:5145-5149

No Caption Found

Ohnishi, H et al J Clin Endocrinol Metab 2003;88:5145-5149

No Caption Found

The end