ổ bệnh đầu tiên th ờng khu trú ở hành x ơng nơi có mạng mạch máu phong phú của đầu x ơng dài gần gối xa khủy Trong viêm x ơng tủy, toàn thể các phần của x ơng nh màng x ơng, vỏ x ơng, x
Trang 1Đặc điểm
Là một bệnh hay gặp, th ờng đ ợc gọi là cốt tủy viêm
Nguyên nhân do tụ cầu vàng
Nam giới gặp nhiều hơn nữ giới ( Tỷ lệ 2:1)
Th ờng gặp ở ng ời trẻ tuổi, đặc biệt tuổi 15
Có thể gặp 30 - 40 % trong các bệnh nhân tiểu đ ờng
ổ bệnh đầu tiên th ờng khu trú ở hành x ơng nơi có mạng mạch máu phong phú của đầu x ơng dài (gần gối xa
khủy)
Trong viêm x ơng tủy, toàn thể các phần của x ơng nh
màng x ơng, vỏ x ơng, x ơng xốp, tủy x ơng đều bị tổn th
ơng
Trang 2Giải phẫu bệnh và cơ chế bệnh sinh
Viêm x ơng khởi đầu là một tình trạng của rối loan, thiểu năng tuần hoàn x ơng do viêm tắc tĩnh mạch
viêm phát triển tạo ra cho vùng tổn th ơng không
đều, với nhiều giai đoạn khác nhau
Trang 3Lâm sàng và cận lâm sàng
Viêm x ơng tủy cấp tính
Xuất hiện đột ngột bằng triệu chứng đau x ơng
Đau nhiều và khu trú trong một vùng
Trang 93. Mảnh x ơng chết.
Mảnh x ơng có đậm độ giảm hơn hoặc bằng x ơng lành
Trang 114. Hình đặc x ơng và phản ứng màng x ơng.
Màng x ơng mờ đậm, bao quanh vùng tiêu x ơng.Phản ứng màng x ơng xuất hiện có thể làm hẹp ống tủy hoặc phình to
Chẩn đoán xác định
Thể điển hình
Trang 13Chẩn đoán giai đoạn
1 Giai đoạn khởi phát:
X quang:
Th ờng ch a thấy thay đổi trên x ơng,
Nếu có chỉ là mất vôi nhẹ, phản ứng màng
Trang 15Chẩn đoán giai đoạn
2 Giai đoạn toàn phát: (Giai đoan 3 - 5 tuần sau)
Trên X quang xuất hiện hình tiêu x ơng,
khuyết x ng.
Các vùng x ơng xốp sớm bị hơn vùng x ơng
đặc
Trang 17Chẩn đoán giai đoạn
3 Giai đoạn muộn: Sau điều trị
Các tổn th ơng x ơng điển hình
Đ ờng bờ x ơng lồi lõm không đều
Trang 21các thể lâm sàng không điển hình
2 Thể tiêu hủy:
Th ờng gặp ở x ơng ngắn, x ơng dẹt: X ơng s ờn, x ơng chậu, x ơng sọ
Hình ảnh X quang:
Chủ yếu là hình ảnh tiêu x ơng, rất sáng, rõ
Không có hình ảnh mảnh x ơng chết bị đóng khung
(theo Schinz, hình ảnh giống lao x ơng)
Các dấu hiệu khác kín đáo
Trang 22 Chỏm x ơng đùi có thể chui vào khung chậu.
Nếu đ ợc điều trị khỏi thì để lại di chứng
Đầu x ơng bị dẹt
Trật khớp nhẹ
X ơng xốp bị đặc ở đầu x ơng
Trang 24c¸c thÓ l©m sµng kh«ng ®iÓn h×nh
4 ThÓ viªm x ¬ng tñy trÎ s¬ sinh:
XuÊt hiÖn ë nhiÒu x ¬ng, chñ yÕu x ¬ng dµi
CÇn chÈn ®o¸n ph©n biÖt víi lao x ¬ng, giang mai x ¬ng.ChÈn ®o¸n cèt tñy viªm cho trÎ nhá sím b»ng siªu ©m t×m h×nh ¶nh ¸p xe d íi mµng x ¬ng (lµ æ dÞch d íi mµng
x ¬ng)
Trang 26các thể lâm sàng không điển hình
5 Thể viêm tủy giả u:
Còn gọi là cốt tủy viêm xơ hóa
Th ờng gặp ở những x ơng dài viêm mạn tính
Hình mọc thêm x ơng rất nhiều
Dễ nhầm với u x ơng ác tính thể đặc x ơng
Cần theo dõi tiến triển và kết hợp lâm sàng, giải phẫu bệnh
Trang 27Giai đoạn sớm: Trên phim có hình vệt sáng đi từ ống
tủy lan ra thân x ơng và tổ chức đặc của x ơng
Giai đoạn tiến triển:
Đ ờng viền x ơng không rõ
ống tủy rộng
Có thể gãy x ơng bệnh lý
Đôi khi có phản ứng của màng x ơng bù đắp kiểu vỏ
hành
Trang 32Chẩn đoán phân biệt
Thể không điển hình
4 U nguyên bào sụn:
Th ờng ở đầu x ơng dài, có thể gặp ở x ơng gót, x ơng bả vai
Tổn th ơng khuyết x ơng có ranh giới rõ,
Bờ đều hoặc không đều
Vùng không cản quang có nhiều hình lấm tấm vôi
hóa, bờ viền nhiều vòng đậm
Khoảng 50% tr ờng hợp có phản ứng màng x ơng
Trang 36Trục lớn thẳng đứng có đ ờng viền trong là các viền xơ
Đ ờng viền ngoài là lớp vỏ mỏng
Trang 38Kết Luận
Viêm x ơng tủy là bệnh hay gặp
Nguyên nhân th ờng là do tụ cầu vàng
Bệnh th ờng gặp ở ng ời trẻ tuổi 15, Nam nhiều hơn nữ.Chẩn đoán dựa vào hình ảnh Xquang th ờng qui, với 4 dấu hiệu chính
Loãng x ơng.
Hình ổ mủ.
Mảnh x ơng chết.
Hình ảnh đặc x ơng và phản ứng màng x ơng