ÔN tập LUẬT hôn NHÂN và GIA ĐÌNH

1.Nam tròn 20 tuổi, nữ tròn 18 tuổi trở lên mới được đăng kí kết hôn. SAI: Chỉ cần Nam đang ở tuổi hai mươi (19 tuổi + 1 ngày), nữ đang ở tuổi mười tám(17 tuổi + 1 ngày) là đã đủ điều kiện về tuổi kết hôn. Đ.9 LHN2. Mọi trường hợp nam, nữ chung sống như vợ chồng mà không đăng ký kết hôn thì ko được pháp luật thừa nhận là vợ chồng. SAI: Quan hệ vợ chồng được xác lập trước ngày 03011987 nếu chưa đăng ký kết hôn mà chung sống với nhau như vợ chồng thì vẫn được pháp luật công nhận là vợ chồng và chỉ khuyến khích chứ không bắt buộc đăng ký kết hôn. NQ.35

Ôn tập Luật Hôn nhân & Gia đình

1.Nam tròn 20 tuổi, nữ tròn 18 tuổi trở lên mới được đăng kí kết hôn SAI: Chỉ cần Nam đang ở tuổi hai mươi (19 tuổi + 1 ngày), nữ đang ở tuổi mười tám(17 tuổi + 1 ngày) là đã đủ điều kiện về tuổi kết hôn Đ.9 LHN

2 Mọi trường hợp nam, nữ chung sống như vợ chồng mà không đăng

ký kết hôn thì ko được pháp luật thừa nhận là vợ chồng SAI: Quan hệ vợ chồng được xác lập trước ngày 03/01/1987 nếu chưa đăng ký kết hôn mà chung sống với nhau như vợ chồng thì vẫn được pháp luật công nhận là vợ chồng và chỉ khuyến khích chứ không bắt buộc đăng ký kết hôn NQ.35

3 Những giao dịch lien quan đến tài sản chung có giá trị lớn của vợ chồng do 1 bên vợ hoặc chồng thực hiện luôn bị coi là vô hiệu

SAI: Giao dịch đối với tài sản chung nhưng đã được chia để đầu tư kinh doanh riêng theo qui định tại khỏan 1 Điều 29 vẫn có thể do 1 bên xác lập thực hiện

4.Khi vợ hoặc chồng thực hiện những giao dịch phục vụ cho nhu cầu thiết yếu của gia đình mà không có sự đồng ý của bên kia thì người thực hiện giao dịch

đó phải thanh toán bằng tài sản riêng của mình

SAI: Đối với những giao dịch phục vụ cho nhu cầu thiết yếu của gia đình do 1 bên thực hiện mà không có sự đồng ý của bên kia thì TS chung của vợ chồng

sẽ được chi dùng để thanh tóan Đ.25

5.Quan hệ nuôi con nuôi chỉ chấm dứt khi có sự thoả thuận của cha mẹ nuôi

và con nuôi

SAI: Quan hệ nuôi con nuôi còn được TA ra quyết định chấm dứt khi con nuôi bị kết án theo qui định tại khỏan 2 Điều 76 hoặc trong trường hợp cha

mẹ nuôi đã có các hành vi qui định tại khỏan 3 Điều 67 hoặc khỏan 5 Điều

69

6 Những trường hợp nam nữ chung sống như vợ chồng là kết hôn trái pháp luật

SAI: Kết hôn trái pháp luật là việc xác lập quan hệ vợ chồng có đăng ký kết hôn nhưng vi phạm điều kiện kết hôn do PL qui định Đ.9(a.2 k1 NQ02/2000)

7 Người đang có vợ có chồng mà chung sống như cợ chồng với người khác

là kết hôn trái pháp luật

SAI: Người đang có vợ (có chồng) mà chung sống như vợ chồng với người khác là người có hành vi vi phạm PL hình sự về chế độ một vợ, một

chồng.Đ.147 LHS

8 Sau khi bị huỷ kết hôn trái pháp luật thì những chủ thể đó không được quyền kết hôn lại

SAI: Sau khi bị huỷ kết hôn trái pháp luật thì nhứng chủ thể đó vẫn có quyền kết hôn lại nếu không thuộc các trường hợp cấm kết hôn qui định tại Điều 10

9 Cha mẹ nuôi có thể thay đổi họ tên, dân tộc của con nuôi theo họ tên,dân tộc của mình

SAI: Theo qui định tại Điều 28 BLDS thì cá nhân khi sinh ra được xác định

dân tộc theo dân tộc của cha đẻ, mẹ đẻ PL không có qui định nào cho phép thay đổi hay xác định lại dân tộc đối với con nuôi

10 Quyền sử dụng đất có được sau khi kết hôn là tài sản chung của vọ

chồng

ĐÚNG : Theo qui định tại khoản 1 Điều 27 Trừ trường hợp được thừa kế , tặng cho riêng

11 Việc chia tài sản chung của vợ chồng trong thời kì hôn nhân chỉ được coi là có hiệu lực pháp lý khi được toà án công nhận

SAI: Việc chia tài sản chung của vợ chồng trong thời kì hôn nhân trong

trường hợp vợ chồng đầu tư kinh doanh riêng, thực hiện nghĩa vụ DS riêng hoặc có lý do chính đáng khác thì chỉ cần vợ chồng có thỏa thuận phân chia

TS chung bằng văn bản mà không cần thông qua tòa án

12 Con riêng và bố dượng, mẹ kế không phát sinh các quyền và nghĩa vụ pháp lý nào hết

SAI: Theo điều 38

“Điều 38 Nghĩa vụ và quyền của bố dượng, mẹ kế và con riêng của

vợ hoặc của chồng

1 Bố dượng, mẹ kế có nghĩa vụ và quyền trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con riêng cùng sống chung với mình theo quy định tại các điều 34, 36 và 37 của Luật này

2 Con riêng có nghĩa vụ và quyền chăm sóc, nuôi dưỡng bố dượng, mẹ

kế cùng sống chung với mình theo quy định tại Điều 35 và Điều 36 của Luật này

3 Bố dượng, mẹ kế và con riêng của vợ hoặc của chồng không được ngược đãi, hành hạ, xúc phạm nhau.”

13 Con riêng và bố dượng mẹ kế có tất cả các quyền và nghĩa vụ giữa cha mẹ

và con khi cùng chung sống với nhau

ĐÚNG: Theo qui định tại các điều từ 34 đến 38

14 Tài sản chung của vợ chồng nếu phải đăng kí quyền sở hữu thì phải đăng

kí tên của hai vợ chồng, do đó tài sản nào đứng tên 1 bên vợ hoặc chồng sẽ là tài sản riêng của người đó

SAI: Tài sản đứng tên 1 bên vợ hoặc chồng nhưng không có chứng cứ chứng minh tài sản đó là tài sản riêng của bên đó thì tài sản đó vẫn là tài sản

chung K3 D9.5 NĐ 70/CP

15 Đơn xin ly hôn bắt buộc phải có chữ kí của cả vợ và chồng

SAI: Trường hợp ly hôn theo yêu cầu của một bên thì đơn xin ly hôn chỉ cần

có chữ ký của một bên

16 Việc chia tài sản chung của vợ chồng trong thời kì hôn nhân chỉ được đặt

ra khi vợ chồng không thoả thuận được việc dùng tài sản chung để thực hiện nghĩa vụ riêng về tài sản của một bên vợ hoặc chồng

SAI: Việc thỏa thuận phân chia tài sản chung của vợ chồng trong thời kì hôn nhân còn được đặt ra trong trường hợp vợ chồng có nhu cầu đầu tư kinh doanh riêng.Đ.29

17 Khi vợ hoặc chồng bị toà án tuyên bố mất tích bằng 1 quyết định co hiệu

lực pháp luật thì quan hệ vợ chồng sẽ chấm dứt

SAI: Quan hệ hôn nhân trong trường hợp này chỉ thực sự chấm dứt khi yêu cầu xin ly hôn của người có vợ hoặc chồng đã bị tòa án tuyên bố mất tích trước đó được tòa án công nhận bằng một quyết định độc lập K2.Đ78

LDS2005

18 Sự thoả thuận giữa con nuôi từ 9 tuổi trở lên với cha mẹ nuôi là một trong những căn cứ để quan hệ nuôi con nuôi chấm dứt

SAI: Chỉ có thỏa thuận giữa cha mẹ nuôi và con nuôi đã thành niên mới là một trong các căn cứ để yêu cầu TA chấm dứt việc nuôi con nuôi Đ76,77

19 Cơ quan có thẩm quyền đăng kí kết hôn là UBND nơi thường trú của một trong hai bên nam nữ

SAI: Trong trường hợp đăng ký kết hôn giữa công dân VN với nhau nhưng ở nước ngoài thì cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan lãnh sự VN ở nước ngoài

sẽ là nơi các bên đến đăng ký

20 Con nuôi và con đẻ không được kết hôn với nhau

SAI: Vì không thuộc các trường hợp cấm kết hôn được qui định tại Điều 10

Luật HNGĐ

21 Hoà giải cơ sở là thủ tục bắt buộc trước khi vợ chồng yêu cầu ly hôn tại toà án

SAI: Luật HNGĐ chỉ khuyến khích hòa giải cơ cở chứ không bắt buộc Đ86

22 Tài sản riêng của vợ, chồng chỉ là những tài sản vợ hoặc chồng có trước thời kì hôn nhân

SAI: Còn là tài sản được thừa kế riêng, được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân K1đ32

23 Sau khi chấm dứt hôn nhân, người vợ sinh con thì việc xác định cha cho con luôn được toà án xác định

SAI: Nếu đứa con được sinh ra trong vòng 300 ngày sau khi vợ chồng đã chấm dứt quan hệ hôn nhân thì đứa con đó vẫn hiển nhiên là con chung.k2 đieu21 chuong IV ,nđ70

24 Tài sản chung của vợ chồng mà phải đăng kí quyền sở hữu thì trong giấy chứng nhận quyền sở hữu bắt buộc phải ghi tên của cả hai vợ chồng

ĐÚNG: Theo qui định tại Điều 27

25 Những người đã từng có mối quan hệ cha mẹ nuôi và con nuôi vấn được kết hôn với nhau

SAI: Pháp luật nghiêm cấm những người đã từng là cha mẹ nuôi kết hôn với con nuôik4đ10 va nq02

26 Khi đi làm con nuôi người khác, người con đó sẽ chấm dứt quyền và nghĩa vụ đối với gia đình cha mẹ đẻ

SAI: Khi được cho đi làm con nuôi người khác thì nguời con đó vẫn được PL đảm bảo quyền thừa kế đối với cha mẹ đẻ.d74

27 Thuận tình ly hôn ko cần phải thông qua thủ tục hoà giải

SAI: Hòa giải tại tòa án là thủ tục bắt buộc trong trường hợp có tranh chấp TS chung hoặc con chung d88

28 Tài sản chung của vợ chồng là tài sản có trong thời kì hôn nhân

SAI: Còn có thể là các tài sản riêng có trước thời kỳ hôn nhân nhưng được nhập vào khối tài sản chung

Khoản 1.đều 27 Tài sản chung của vợ chồng gồm tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh và những thu nhập hợp pháp khác của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân; tài sản mà vợ chồng được thừa kế chung hoặc được tặng cho chung và những tài sản khác

mà vợ chồng thoả thuận là tài sản chung

29 Mọi tài sản mà vợ hoặc chồng tạo dựng trong thời kỳ hôn nhân đều

là tài sản chung

Sai/ Vì khi vợ chồng đã chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân thì tài sản tạo dựng trong thời kỳ hôn nhân từ số tài sản đã chia sẽ thuộc sở hữu riêng của mỗi người

- Trường hợp vợ chồng thực sự tự nguyện ly hôn, đã thoả thuận được

về việc chia tài sản và nuôi dưỡng con cái thì Toà án phải chấp nhận cho ly hôn

Sai/ Trường hợp người vợ đang còn mang thai hoặc đang nuôi con nhỏ dưới 12 tháng tuổi thì không được ly hôn Trong trường hợp này người chồng

bị hạn chế do luật định (khoản 2, điều 85 Luật HNGĐ) Nếu có thể chỉ là người vợ đứng tên xin ly hôn thì Tòa án mới thụ lý vụ việc

- Tài sản thuộc sở hữu riêng của một bên vợ hoặc chồng thì người đó

có toàn quyền định đoạt không phụ thuộc ý chí của bên còn lại

Sai/ Khoản,đ33 Luat HNGĐ:Trong trường hợp tài sản riêng của vợ hoặc chồng đã được đưa vào sử dụng chung mà hoa lợi, lợi tức từ tài sản riêng đó

là nguồn sống duy nhất của gia đình thì việc định đoạt tài sản riêng đó phải được sự thoả thuận của cả vợ chồng

Phần bài tập

A và B là vợ chồng hợp pháp, có tài sản chung là 500 triệu đồng, đã thoả thuận bằng văn bản chia tài sản chung để A kinh doanh riêng để tránh rủi

ro cho gia đình Hai bên vẫn hạnh phúc và sống chung, mỗi người được 250 triệu đồng Sau khi chia tài sản thì A nói với B là lương của B sẽ chi tiêu cho gia đình còn A kinh doanh để tích luỹ cho gia đình Sau 3 năm A kinh doanh thu được khoản lợi tức là 200 triệu đồng, hàng tháng B được hưởng lương là 5 triệu đồng và chi tiêu dùng hết cho đời sống gia đình Sau đó A đã có hành vi ngoại tình và dùng số tiền lợi tức đó cho người tình của mình.B yêu cầu ly hôn và yêu cầu đòi lại số tài sản đó có được không?

Trả lời:

Theo qui định tại Điều 29 Luật HNGĐ về chia tài sản chung trong thời

kỳ hôn nhân có qui định: “Khi hôn nhân tồn tại, trong trường hợp vợ chồng đầu tư kinh doanh riêng, thực hiện nghĩa vụ DS riêng hoặc có lý do chính đáng khác thì vợ chồng có thể thỏa thuận chia tài sản chung” Như vậy, sau khi 2 vợ chồng thỏa thuận chia đôi tài sản chung để kinh doanh riêng thì tài sản riêng của mỗi người là 250 triệu Điều 30 Luật HNGĐ cũng qui định :

“phần tài sản còn lại không chia vẫn thuộc sở hữu chung của vợ chồng” Do

đó lương của B không nằm trong thỏa thuận phân chia tài sản chung vì tại thời điểm phân chia nó chưa hề tồn tại Về nguyên tắc (nếu không có thỏa thuận phân chia tài sản chung trong thời kỳ HN) thì “thu nhập do lao động, họat động SXKD” của vợ, chồng trong thời kỳ hôn nhân (khoản 1 Điều 27) là tài sản chung vợ chồng Tuy nhiên, theo qui định tại khoản 2 Điều 8

NĐ70/2001 về hậu quả chia tài sản chung của vợ chồng trong thời kỳ hôn nhân có qui định: “Thu nhập do lao động, họat động SXKD và những thu nhập hợp pháp khác của mỗi bên sau khi chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân sẽ là tài sản riêng của vợ, chồng, trừ trường hợp vợ chồng có thỏa thuận

khác” Theo luật định thì “thỏa thuận khác” ở đây phải là “thỏa thuận bằng văn bản” Dẫn chứng: khoản 1 Điều 4 NĐ70/2001 qui định: “… sự thỏa thuận của vợ chồng cũng phải tuân theo hình thức đó (lập thành văn bản có chữ ký của vợ, chồng hoặc phải có công chứng, chứng thực)” Ở đây đề bài chỉ nói là

“A nói với B” nên coi như thỏa thuận với nội dung “lương của B sẽ chi tiêu cho gia đình còn A kinh doanh để tích lũy cho gia đình” không được xem là

“thỏa thuận của vợ chồng” Như vậy, đối chiếu với qui định tại khoản 2 Điều

8 NĐ70/2001 thì số lương 5 triệu/tháng của B vẫn là tài sản riêng của B Cũng thế, theo khoản 1 Điều 8 NĐ70/2001 thì: “Hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản đã được chia thì thuộc sở hữu riêng của mỗi người, trừ trường hợp vợ chồng có thỏa thuận khác bằng văn bản” Do vậy, số tiền thu được từ việc A kinh doanh từ tài sản riêng của mình (sau 3 năm là 200 triệu) vẫn là tài sản riêng của A bởi lẽ hai người không có thỏa thuận nào khác bằng văn bản Số tiền này nếu A không đồng ý nhập vào khối tài sản chung của 2 người thì mặc nhiên nó vẫn là tài sản riêng của A và A có toàn quyền định đoạt, muốn làm

gì thì làm, muốn cho ai thì cho (không vi phạm khoản 5 Điều 33 do hoa lợi, lợi tức từ tài sản riêng không phải là nguồn sống duy nhất của gia đình do đó

A có quyền định đọat mà không cần hỏi ý kiến B) Việc B phát hiện mối quan

hệ bất chính của A và yêu cầu tòa cho ly hôn là có cơ sở và phù hợp các qui định của PL Tuy nhiên việc B yêu cầu “đòi lại số tài sản đã có” là không có

cơ sở Ở đây B không thể “đòi lại số tài sản đã có” mà B chỉ có thể đòi lại những tài sản nào là “tài sản riêng” của mình đồng thời yêu cầu tòa phân định

“phần tài sản mà mình được chia trong khối tài sản chung của vợ chồng” mà thôi Theo Điều 95 về nguyên tắc chia tài sản khi ly hôn thì khi phân xử, tòa

án phải bảo đảm 2 nguyên tắc : (1) “Tài sản riêng của bên nào thì thuộc quyền

sở hữu của bên đó” (khoản 1 Điều 95); (2) Tài sản chung được giải quyết theo nguyên tắc tôn trọng thỏa thuận của các bên, nếu không thỏa thuận được thì trên nguyên tắc sẽ chia đôi nhưng có xem xét hoàn cảnh của mỗi bên, công sức đóng góp của mỗi bên, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của vợ, con chưa thành niên (khoản 2 Điều 95) Như vậy, khi phân xử, tòa sẽ áp dụng nguyên

tắc (1) để công nhận những tài sản nào là tài sản riêng của B và chúng phải thuộc về B Dĩ nhiên là B có quyền yêu cầu tòa công nhận số lương 5

triệu/tháng (có được sau thời điểm phân chia tài sản chung vợ chồng trong thời kỳ HN) là tài sản riêng của B (áp dụng khoản 2 Điều 8 NĐ70/2001) như

đã phân tích ở trên Đối với khối tài sản chung của cả 2 vợ chồng thì sẽ phải

áp dụng nguyên tắc (2) để phân xử Tuy nhiên do các bên đã thỏa thuận phân chia toàn bộ tài sản chung (có tổng gía trị là 500 triệu) đang có tại thời điểm thỏa thuận phân chia nên coi như những tài sản chung nào có được từ thời điểm thỏa thuận phân chia trở về trước bây giờ đã không còn Nếu các bên có thể chứng minh được là mình còn có những tài sản chung khác từ sau thời điểm thỏa thuận phân chia tài sản chung (ví dụ: “tài sản do vợ chồng cùng tạo ra” hoặc “những thu nhập hợp pháp khác” sau thời điểm thỏa thuận phân chia tài sản chung) thì họ vẫn có quyền yêu cầu tòa phân xử để chia theo nguyên tắc thứ (2)

Anh T và chị H được gia đình tổ chức lễ cưới theo phong tục tập quán

từ ngày 1/10/1988 (không có đăng ký kết hôn) Trong lễ cưới, cha mẹ anh T tuyên bố cho chị H một sợi dây chuyền (5 chỉ vàng) Hai năm sau, cha mẹ anh

T cho vợ chồng anh mảnh đất 150m2 để làm nhà và hai người đã cùng đứng tên chủ quyền mảnh đất này Cuộc sống gia đình hạnh phúc, hai anh chị đã có các con chung là cháu M (1990) và cháu N (1994) Đến cuối năm 2007, giữa hai người phát sinh mâu thuẫn Ngày 12/10/2008, anh T đã làm đơn xin ly hôn gửi đến Toà án (Toà đã thụ lý)

Trong thời gian chờ giải quyết vụ việc, ngày 15/10/2008, anh T đã kết hôn với chị X (có đăng ký kết hôn)

- Toà án sẽ giải quyết vụ việc như thế nào (chia tài sản và con chung) ? Tại sao?

Về chia tài sản:

Trong lễ cưới, cha mẹ anh T đã tuyên bố cho chị H sợi dây chuyền nên đấy sẽ là tài sản riêng của của chị H Còn mảnh đất và ngôi nhà cùng với các tài sản có được trong thời kỳ anh chị chung sống và con cái thì chia như khi

anh chị ly hôn Vì ngôi nhà anh chị được cha mẹ anh T tặng cho chung nên là tài sản của cả hai người

- Chị H có đơn yêu cầu Toà án huỷ việc kết hôn trái pháp luật giữa anh T và chị X Toà án sẽ xử lý yêu cầu này ra sao?

Trước tiên, ta xem xét quan hệ giữa anh T và chị H có phải là vợ chồng không

Tại khoản 2.TT01: Đối với trường hợp nam và nữ chung sống với nhau như vợ chồng từ ngày 03/01/1987 trở đi đến trước ngày 01/01/2001 (ngày Luật hôn nhân và gia đình năm 2000 có hiệu lực) mà có đủ điều kiện kết hôn, nhưng chưa đăng ký kết hôn và đang chung sống với nhau như vợ chồng, thì theo quy định tại điểm b khoản 3 Nghị quyết số 35 của Quốc hội

họ có nghĩa vụ đăng ký kết hôn kể từ ngày 01/01/2001 cho đến ngày

01/01/2003; do đó, cần phân biệt như sau:

a Kể từ ngày 01/01/2001 cho đến ngày 01/01/2003 nếu họ chưa đăng

ký kết hôn hoặc đã đăng ký kết hôn mà họ có yêu cầu ly hôn, thì Toà án thụ lý

vụ án và áp dụng quy định về ly hôn của Luật hôn nhân và gia đình năm 2000

để giải quyết vụ án ly hôn theo thủ tục chung Cần chú ý trong trường hợp họ thực hiện việc đăng ký kết hôn theo quy định tại điểm b khoản 3 Nghị quyết

số 35 của Quốc hội, thì quan hệ của họ vẫn được công nhận là đã xác lập kể

từ ngày họ bắt đầu chung sống với nhau như vợ chồng, chứ không phải kể từ ngày đăng ký kết hôn

Việc đăng ký kết hôn theo quy định tại điểm b khoản 3 Nghị quyết số

35 của Quốc hội do Bộ Tư pháp hướng dẫn

b Kể từ sau ngày 01/01/2003 mà họ không đăng ký kết hôn, thì theo quy định tại điểm b khoản 3 Nghị quyết số 35 của Quốc hội họ không được công nhận là vợ chồng; nếu một bên hoặc cả hai bên có yêu cầu ly hôn, thì Toà án thụ lý vụ án để giải quyết và áp dụng điểm b khoản 3 Nghị quyết số 35 của Quốc hội, khoản 1 Điều 11 Luật hôn nhân và gia đình năm 2000, bằng bản án tuyên bố không công nhận họ là vợ chồng; nếu họ có yêu cầu về nuôi