Trong cuốn sách này, Sankhya và Ganith cùng khám phá sự kỳ diệu của các con số.. Một phần triệu giây là "phần em có được khi em chia một giây thành một triệu lần." Em có tưởng tượng ra đ
Trang 1T OÁN H ỌC V UI
Những con số
Trang 2Toán Học Vui - 1
Những con số
Tác giả Mala Kumar Minh hoạ Angie & Upesh Biên dịch Phạm Đức Huy
Trang 3Sankhya và Ganith đã học được rất nhiều điều trong giờ toán học
Hãy cùng Sankhya và Ganith có những khám phá lý thú
về môn toán học
Không và Một là bạn của Sankhya và Ganith Trong cuốn sách này, Sankhya và Ganith cùng khám phá sự kỳ diệu của các con số Họ coi những con số như bạn của mình Họ muốn chia sẻ một vài điều mà họ đã khám phá ra về những con số Họ đã tìm hiểu những con số từ những câu chuyện
mà họ đã đọc trong nhiều cuốn sách tại thư viện ở trường
Trang 4Th Thách ách ách th th thức ức ức l l lớn ớn ớn
Trang 5H Hạt ạt ạt g g gạo ạo ạo
Acharya Vinoba Bhave là một chiến sĩ cách mạng đấu tranh cho tự do Ông đi theo những lời chỉ dạy của Mahatma Gandhi và ông sống vào những năm từ 1895 đến 1982
Khi còn là một cậu bé sống ở Maharashtra, mẹ ông có một lời thề nguyện rằng sẽ dâng đủ cho Chúa 100.00 hạt gạo Mỗi ngày bà cẩn thận đếm ra 100 hạt gạo rồi đem dâng cúng, mỗi khi cầu nguyện bà lại gọi ra tên Chúa
Người anh trai của Vinoba nảy ra một ý Anh nói, "Thưa
mẹ, tại sao ngày nào mẹ cũng cứ phải đếm đếm như vậy ạ? Một ngày sau khi đếm xong mẹ hãy cân trọng lượng của nó
Từ ngày sau đó, mẹ chỉ việc đong ra một lượng tương đương rồi đem cúng Chúa Làm thế sẽ tiết kiệm được thời gian và công sức."
Trang 6lần tên của Chúa Nhưng nếu đem đong ra 100 hạt gạo anh
sẽ chỉ gọi được tên Chúa một lần thôi!"
1 Mẹ của Vinoba muốn dâng cúng 10.000 hạt gạo Nếu mỗi hạt gạo nặng 1gram thì hỏi 100 hạt sẽ nặng bao nhiêu gram?
2 Nếu mẹ của Vinoba trong Ngày 1 đã đếm được 100 hạt gạo và rồi sau đó bà làm theo lời khuyên của cậu con trai lớn thì hỏi cho đến khi hoàn thành việc dâng cúng bà sẽ gọi được tên Chúa bao nhiêu lần?
3 Nếu mẹ nghe theo lời đề xuất của Vinoba, thì hỏi để hoàn thành xong việc dâng cúng bà sẽ phải mất bao nhiêu ngày?
Trang 7Một ột ột tri tri triệu ệu ệu l l lớn ớn ớn đ đ đến ến ến m m mức ức ức n n nào ào ào? ? ?
Mẹ của Sankhya đã sẵn sàng đến trường làm việc Bà là một giáo viên địa lý "Sankkima, ăn sáng nhanh lên!" bà thúc giục
"Ki-ki, con đã làm xong bài về nhà chưa
đấy?" bố của Sankhya hỏi
" S V!" bạn của Sankhya, Manjula từ dưới phố kêu lên Tên của
bố Sankhya là Venkat
"Mình có đến hàng triệu cái tên ấy!" Sankhya vừa
nói vừa cười tươi trong khi đã sẵn sàng
thưởng thức bữa sáng
Sankhya đều đáp lại trước tất cả
Trang 8Số cũng có nhiều cách gọi giống như tên của Sankhya vậy
Ở mỗi nước khác nhau chúng có tên gọi khác nhau
M
Một triệu l ột triệu l ột triệu là gì? à gì? à gì?
Đó là m
Đó là một con số ột con số ột con số rrrrất lớn ất lớn ất lớn
10 x 10 = 100 Mười lần mười bằng một trăm
10 x 100 = 1000 Mười lần một trăm bằng một nghìn
100 x 100 = 10000 Một trăm lần một trăm bằng mười nghìn
100 x 1000 = 100000 Một trăm lần một vạn bằng mười vạn (1 lakh) Tuy nhiên từ 'mười vạn' không còn được sử dụng ở các nước Châu Âu
và Châu Mỹ nữa Giờ khi có ai đó trúng vé số mười vạn, người dân ở những nước này thường nói, "Tôi đã trúng thưởng một trăm nghìn!"
1000 x 1000 = 1000000 Một nghìn lần một nghìn vằng
Trang 9100 x 100000 = 10000000 Mười triệu ở Ấn Độ được gọi là một crore
1000 x 1000000 = 1000000000
Ở Mỹ, Việt Nam, 1000 triệu gọi là 1 tỷ
Trang 101000 x 1000 x 1000000 = 1000000000000
Ở hầu hết các nước thì 1 tỷ bằng một nghìn nghìn triệu trừ
nước Mỹ
Ở Việt Nam con số trên được gọi là 1000 tỷ
Thật ngạc nhiên là, các nhà khoa học, dù là ở Ấn Độ hay ở
Mỹ khi họ nói một tỷ đều để chỉ 1000 triệu
Trang 11Vì sao chúng ta c
Vì sao chúng ta cần đến những ần đến những
con s con số lớn? ố lớn? ố lớn?
Khi có người hỏi em từ nhà em
tới trường bao xa, có thể em sẽ
đáp, "Rất xa ạ."
Khi một người lạ hỏi phương hướng, chắc chắn em sẽ đáp, "Thưa chú, 5km ạ."
Mặt Trời nặng hơn Trái Đất 300.000 lần
Để viết được khối lượng của
Trang 12Quả cầu này có bề rộng chưa đầy 1cm Đột nhiên, nó
nổ tung
Trong chưa đầy một phần triệu giây, nó trở thành một quả cầu khổng lồ, có bề rộng rộng 16 tỷ
km
Trong hàng triệu năm sau đó, các mảnh
vỡ của vụ nổ trở nên nguội lạnh hơn và hình thành nên các dải thiên hà
Trái Đất, Mặt Trăng và Mặt Trời thuộc về một dải thiên hà có tên là Ngân
Hà
Chúng được sinh ra dưới 5 tỷ năm trước
Trang 13Trong dải thiên hà của chúng ta có
200 tỷ ngôi sao
Mặt Trời của chúng ta là một trong
số chúng Trái Đất là một trong tám hành tinh quay xung quanh Mặt Trời
Và Trái Đất chứa 6.525.170.264
người
Em là một trong
số 86,5,000,000 người đang sống ở Việt Nam!
1 Hãy viết các số không tiếp sau số 1 trong các số sau: a) mười vạn b) Một triệu c) Mười triệu d) Một trăm triệu e) Một tỷ
2 Trái Đất được sinh ra cách đây bao nhiêu năm? Em có thể trả lời theo hai cách khác nhau không?
3 Có bao nhiêu triệu người sống ở Việt Nam?
4 Một phần triệu giây là "phần em có được khi em chia một giây thành một triệu lần." Em có tưởng tượng ra điều này không? Một cái nháy mắt của một con mắt khoẻ mạnh phải mất đến một tích tắc trên giây Trong
Trang 14Ai c
Ai cũn ũn ũng g g đ đ đều ều ều c c có ó ó v v vịịịị tr tr tríííí c c của ủa ủa ng ng ngư ư ười ời ời ấy ấy ấy
Thầy Hiệu trưởng Aryanagar Vidyamandir rất nghiêm khắc Ông nói
đi nói lại rằng các học sinh phải đứng đúng vị trí đã định trong buổi sáng chào cờ
Ranjit, một học sinh lớp 4, luôn luôn đứng ở hàng thứ 5 ở phía
bên phải hội trường lớn
Một hôm, cậu bước vào hàng thứ
6, nơi tất cả các học sinh Lớp 6 đang
đứng Cậu cảm thấy rất hãnh diện
Cậu cũng thấy rất lo sợ rằng thầy
hiệu trưởng sẽ phát hiện ra và trừng phạt
Thầy hiệu trưởng đã phát hiện thấy và triệu Ranjit tới phòng mình
"Này em, như vậy là em không muốn đứng vào đúng chỗ của mình, phải không? Nếu muốn đứng vào hàng của Lớp 6 thì em cần phải làm tăng
Trang 15đáng được đứng vào hàng ngũ của Lớp
6 Hiểu chưa nào? Giờ, chạy về lớp đi!"
Ranjit vò đầu bứt tai và bước trở lại
lớp Giá trị của cậu là gì, cậu cứ tự hỏi
Mới đây cậu vừa học về trị số hàng trong môn
số học và đó là lý
do vì sao cậu hiểu về giá trị
Con số 2 chỉ có nghĩa là số 2 mà thôi
Khi bạn viết 20, thì số 2 ở đây biểu
là 2 nghìn Vì thế, mà tuỳ vào 'vị trí' của mỗi số mà nó nhận những giá trị khác nhau
Chúng ta cùng lấy ví dụ số 167234 Mỗi số ở đây nhận
Trang 16nghìn Trị số hàng của số 6 trong số 167234 là 60.000 Mỗi con số là tổng của các trị số hàng của các số trong đó
1,00,000+60,000+7000+200+30+4=167234
Giờ thì Ranjit đã hiểu rất rõ về trị số hàng rồi
1 Bác của Ranjit có một chiếc xe hơi đăng ký biển kiểm soát số 1945 Trị số hàng của con số 9 ở đây
Trang 17Th Thư ư ư gi gi giãn ãn ãn b b bằng ằng ằng ng ng ngón ón ón tay tay tay
Trang 18Thử xem
Xoè rộng các ngón
tay ra
Để tính 9 X 1, gập ngón tay số 1 xuống
Đếm số ngón tay ở hai bên ngón đã gập
Ta thấy đó là 0 và 9
Như vậy, 9 chính là đáp số của bạn
Tính 9 X 2 Gập ngón tay số 2 xuống Ở phía phải của ngón tay gập xuống này còn 1, phía bên phải là 8 ngón Đáp số là 18
Trang 19Phép Phép ttttính ính ính nh nh nhâ â ân l n l n là à à g g gìììì? ? ?
Phép nhân là một
cách tính cộng nhanh
Giả sử em hái được
25 trái xoài từ một cây
trong một vườn cây ăn
quả và bà của em yêu
cầu em lấy ra 250 trái để
làm xoài dầm Em sẽ
không phải tiếp tục đếm sau khi đã hái xong mọi trái
Chỉ việc hái 25 trái từ mỗi cây
Để chúng vào những chiếc rổ riêng đặt dưới gốc cây
Mỗi rổ sẽ chứa 25 trái
2 rổ sẽ chứa 25 + 25 = 50 trái Thay vì
thế em chỉ cần lấy 25 nhân với 2 25 x 2 =
50
Trang 2010 rổ x 25 trái trong mỗi rổ = 25 x 10 = 250
3 baskets x 25 mangoes in each= 3 x 25=75
Khi những số được đem nhân là số nhỏ thì cộng đi cộng
lại nhiều lần rất dễ dàng Thế nhưng, khi các số này là số lớn
thì đem nhân sẽ dễ hơn
20 x 6 = 120
4 x 6 = 24
120 + 24 = 144 bi Đơn giản!
Giờ hãy thử làm phép tính này Lấy 34768 nhân với 987 theo cách thức tương tự Bạn thường phải viết 30000 + 4000 + 700 + 60 + 8 Sau đó nhân từng số trong dãy số này với 7, với 80 và với 900 Sau đó cộng tất cả các kết quả lại để được đáp số cuối cùng Thực hiện phép tính này theo chiều ngang, sau đó viết xuống theo chiều dọc rồi cộng các số này lại với nhau là một quá trình rất mệt mỏi
Để công việc này đơn giản đi, chúng ta làm theo một cách viết khi thực hiện phép nhân với các số lớn
34768 x 987
Trang 21D Cộng các kết quả em có được ở các bước A, B và C
Sẽ trở nên dễ dàng hơn khi cộng các số theo chiều dọc, bắt đầu từ bên phải nếu bạn viết các số này thẳng hàng số nọ dưới số kia!
Trang 22B Bắt ắt ắt c c cá á á ki ki kiểu ểu ểu k k kỳ ỳ ỳ l l lạ ạ ạ
Có một ông lão sống bên
bờ dòng sông Kaveri
Ông thường bắt cá để sống Tuy nhiên, bản thân ông không hề ăn cá
Hàng ngày ông bắt cá rồi đem ra chợ bán lúc chiều tối Ông không phải người tham lam
Một hôm, đứa cháu trai
trông thấy ông ném một
con cá trở lại sông
"Ông ơi, sao ông lại làm
vậy ạ?" cậu bé hỏi
"Cháu à, ông cần kiếm
tiền, vì thế ông mới bắt cá
Nhưng ông không cần có quá nhiều tiên Bởi vậy, ông thả lại một vài con xuống sông."
"Vậy, ông quyết định
Trang 23trở lại sông con nào ạ?"
"Mỗi ngày, tự ta đặt ra một quy định Hôm qua ta đã thả lại con cá đầu tiên bắt được, giữ lại con thứ hai, thả con thứ 3, giữ lại con thứ 4 "
"Cháu hiểu rồi, ông thả lại con Cá 1, Cá 3, Cá 5 Vậy là ông thả đi con có Số lẻ!"
"Đúng vậy Hôm nay, ta giữ lại con cá đầu tiên, thả đi con thứ 2, giữ lại con thứ 3, thả đi con thứ 4 "
"Tất cả những con có số chẵn được trả lại sông Tội nghiệm những con mang số lẻ!"
"Ngày mai, ta sẽ cần thêm một chút tiền nữa Vì thế ta sẽ đặt một quy định mới Những con cá có số 2, 3, 5, 7, 11, 13,
17, 19, 23 sẽ trở lại sông Số còn lại sẽ vào giỏ của ta."
"Ông này, mỗi ngày ông
bán được bao nhiêu con cá?"
Trang 242 Ông lão đã thả đi nhiều hơn hay ít hơn số cá của ngày hôm nay? Hôm nay có bao nhiêu con cá trong giỏ của ông?
3 Ngày mai, Người ông thực sự đã phải đắn đo suy nghĩ trước khi thả lại cá xuống sông Có một điều đặc biệt về các con số 2, 5, 5, 7 Bạn có thể đoán được không?
4 Hôm nay Người ông đã bắt được bao nhiêu cá?
5 Số nguyên tố là một số chỉ có thể chia hết cho hai
số, là 1 và chính nó 1 CHỈ có thể chia hết được cho
1 Vì thế, 1 không phải là số nguyên tố 13 có thể chia hết cho 1 Nó cũng có
Trang 25Chuy Chuyện ện ện phi phi phiếm ếm ếm
Trang 26Sankhya và Ganith phải chia nhau một chiếc bánh aloo Paratha1 rất to
để ăn trưa Cả hai đều rất thích món bánh này "Hãy chia đôi ra Chị em mình mỗi người một nửa nhé," Ganith nói "Chị đi cắt đi, Sankhya." Sankhya vừa
Thế là họ phải chia cái bánh thành bốn miếng bằng nhau Sau
Trang 27khi Sankhya chia cái bánh thành bốn miếng đều nhau, John trông thấy một cây mía ở trong bếp "Mìn sẽ ăn mía thôi Mình không muốn ăn bánh nữa," cậu đổi ý
Trang 28Lấy một trang vở Gấp đôi lại
Tô màu vào mặt trước Như vậy là bạn đã tô màu cho nửa trang giấy
tô màu cho một phần tư trang giấy
Cứ gấp trang giấy như vậy nhiều lần Mỗi lần tô mặt trên bằng một bút chì màu khác nhau Sau đó mở hết tờ giấy ra và kiểm tra những phần nhỏ nào bạn đã tô màu
Trang 29Những ững ững con s con s con số ố ố t t tạo n ạo n ạo nê ê ên h n h n hìn ìn ình h h đ đ đẹp ẹp ẹp đ đ đẽ ẽ ẽ
Sankhya xem mẹ vẽ một hình rangoli2 đẹp mắt Đầu tiên
bà vẽ ra rất nhiều chấm nhỏ Sau đó bà nối các chấm này lại tạo ra những hoa văn
"Mẹ này Làm cách nào
mẹ biết được cần phải vẽ ra
bao nhiêu chấm ạ?"
Mẹ lẩm bẩm gì đó, vì
thực ra bà không trả lời được
Tuy thế bạn Không lại đã
khám phá ra cách tạo ra các
hình thù bằng những con số
đấy
Trang 30Hãy chọn bất cứ số nào và con số liền sau của nó (Hai
số khác nhau một đơn vị được gọi là những số liền nhau.) Nhân chúng và chia tích này cho 2
Bạn có thể tạo ra một hình tam giác trên một lưới có số chấm bằng bằng đáp số mới này
6 x 7 chia cho 2 = 21
Bạn có thể tạo ra một hình tam giác bằng 21 chấm nhỏ, bắt đầu với 6 chấm ở đấy, càng lên cao thì càng giảm thêm một chấm cho đến khi bạn chỉ còn vẽ được một chấm trên đỉnh
Hoặc bạn có thể bắt đầu với một chấm trên đỉnh sau đó tiếp tục tăng dần số chấm ở hàng tiếp theo khi lùi dần xuống
1 Bạn có thể cho biết để tạo ra một hình tam giác 8 tầng cần bao nhiêu chấm nhỏ không?
Trang 31Thử xem
Dùng những chấm nhỏ tạo lưới Rồi vẽ những hình thù ngộ nghĩnh này nhé
Trang 32N Nào ào ào m m mìn ìn ình c h c h cùng ùng ùng bay! bay! bay!
Hãy viết một bức thư bằng mật mã sử dụng các con số
lên một mảnh giấy Gấp tờ giấy này thành máy bay giấy Phi
nó lao đi vùn vụt trong lớp
Chiếc máy bay đậu xuống người nào thì người đó phải
giải mã bức thư ấy
Các con số phải tượng trưng cho các chữ trong bảng chữ
cái
Các con số tạo nên một từ có thể được ghép lại với nhau
bằng dấu nối
Trang 33Một số bạn học sinh vò đấu bứt tai Số khác lại cặm cụi lấy giấy bút ra ghi ghi, chép chép Chẳng lâu sau, rất nhiều loại máy bay giấy khác nhau đã lượn khắp lớp
Bạn có thể giải mã được một vài mật thư đã 'hạ cánh' dưới đây không?
Tuy nhiên hầu như lúc nào họ cũng đều tốt!
Hãy để ý đến các con số quanh bạn
Có thể bạn sẽ tìm ra điều gì đó thú vị về chúng
Trang 34Trang gi Trang giải đáp ải đáp ải đáp Gi
Giải đáp phần "ải đáp phần "ải đáp phần "HHHạtạtạt g g gạoạoạo" trang " trang " trang 555
1 50 gram Nếu một hạt gạo nặng nửa gram thì 2 hạt sẽ nặng 1gram Vậy trong 100 hạt có bao nhiêu cặp hai hạt? Đáp số là 100/2 = 50 50 x 1gram = 50gram
2 199 lần Trong Ngày 1, bà sẽ phải gọi ra tên của Chúa
100 lần trong khi dâng cúng gạo Như vậy thì sẽ còn lại
9900 hạt gạo (10.000 - 100 = 9900) Lấy 9900 chia cho
100 = 99 Lấy 100 + 99 = 199
3 100 ngày Lấy 10.000 chia cho 100 = 100 ngày
3 GiGiGiải đáp phần "ải đáp phần "ải đáp phần "VVVìììì sao ta l sao ta l sao ta lạiạiại c c cầnầnần đđđếnếnến nh nh nhữngữngững con s con s con sốốố l l lớnớnớn" " trang
trang 111111
1 a) 10.0000 b) 1.000.000 c) 10.000.000 d) 100.000.000 e) 1.000.000.000
2 Dưới 5 tỷ năm trước hay dưới 5 nghìn triệu năm trước Dưới 5.000.000.000 năm trước
3 Dân số của Việt Nam theo thống kê mới nhất của Tổng cục dân số công bống ngày 4/7/2008 là 86.5.000.000 người
4 Một phần ba (1/3) giây, nghĩa là 3 tích tắc
Gi
Giải đáp phần "ải đáp phần "ải đáp phần "Ai cAi cAi cũngũngũng đđđềuềuều c c cóóó v v vịịịị tr tr tríííí c c củaủaủa ng ng ngưưườiờiời ấyấyấy" trang " trang " trang 141414
1 900 Hàng trăm 1945 = 9 trăm + 1 nghìn + 4 chục + 5 đơn vị