tiết 23. Nam châm vĩnh cửu

Năm 1820 Nhà bác học ng ời Đan Mạch Ơ-xtét đã phát hiện ra mối liên hệ giữa điện và từ mở đầu cho b ớc phát triển mới về điện từ học thế kỉ XIX và XX.Phát kiến của ông đã mang đến một lo

Trang 1

N S

Trang 2

Năm 1820 Nhà bác học ng ời Đan Mạch Ơ-xtét

đã phát hiện ra mối liên hệ giữa điện và từ mở

đầu cho b ớc phát triển mới về điện từ học thế kỉ

XIX và XX.Phát kiến của ông đã mang đến

một loạt những phát minh mang tính b ớc ngoặt

cho sự phát triển loài ng ời nh : Máy phát điện,

động cơ điện, tàu đệm từ có thể đạt đến vận tốc

500km/h…

Những phỏt minh trờn ra đời nhằm giải phóng sức lao động cho con ng ời Với những ý nghĩa quan trọng đó thầy trò chúng ta

sẽ nghiên cứu điện và từ qua ch

ơng II Điện từ học.

Trang 3

NAM CHAÂM ÑIEÄN

Trang 4

CHƯƠNG II ĐIỆN TỪ HỌC

• Nam châm điện có đặc điểm gì khác nam châm vĩnh cửu?

• Từ trường tồn tại ở đâu ? Làm thế nào nhận biết được từ

trường ? Biểu diễn từ trường bằng hình vẽ như thế nào ?

• Lực điện từ do từ trường tác dụng lên dòng điện chạy

qua dây dẫn thẳng có đặc điểm gì ?

• Trong điều kiện nào thì xuất hiện dòng điện cảm ứng ?

• Máy phát điện xoay chiều có cấu tạo và hoạt động như

thế nào ?

• Vì sao ở hai đầu đường dây tải điện phải đặt máy biến

th Õ?

Trong chương này chúng ta tìm hiểu một số

nội dung chính sau:

Trang 6

C 1 : Nhớ lại kiến thức về từ tính của nam châm ở lớp 5 và

lớp 7, em hãy đề xuất và thực hiện một thí nghiệm để

phát hiện xem một thanh kim loại có phải là nam

châm không?

I TỪ TÍNH CỦA NAM CHÂM

Tiết 23: NAM CHÂM VĨNH CỬU

1 Thớ nghiệm

Nhận xét: Nam châm có từ tính vỡ nó có thể

hút các vật liệu từ.

Có phải chỉ sắt, thép là vật liệu

từ ?

Ngoài sắt, thép, nam châm còn hút đ ợc niken,

côban, gađôlini, anicô, ferit, pecmalôi… các

kim loại này đều là các vật liệu từ Nam chõm

hầu như khụng hỳt đồng, nhụm và những kim

loại khụng phải vật liệu từ

Trang 7

I TỪ TÍNH CỦA NAM CHÂM:

buông tay Khi đã đứng cân

bằng trở lại, kim nam châm

Trang 8

Các em hãy tìm hiểu những nam châm mà nhóm mình có?(về hình dáng, màu sắc, tên các cực)

1-d Nam châm nào cũng có hai cực

2-c ễÛ trạng thái tự do, khi đứng cân bằng, nam châm luôn chỉ h ớng Nam-Bắc

Còn cực kia luôn chỉ h ớng Nam (đ ợc gọi là cực Nam)

3-a Một cực của nam châm (còn gọi là từ cực )luôn chỉ

Trang 9

Hai ®Çu nam ch©m cã tõ tÝnh m¹nh nhÊt !

Trang 10

C3 Đưa từ cực của hai nam châm lại gần nhau Quan sát hiện tượng, cho nhận xét

C4 Đổi đầu của một trong hai nam châm rồi đưa lại gần nhau Có hiện tượng gì xảy ra với các nam châm?

1 Thí nghiệm:

2 Kết luận:

II TƯƠNG TÁC GIỮA HAI

NAM CHÂM:

Khi đặt hai nam châm gần

nhau, các từ cực cùng tên đẩy

nhau, các từ cực khác tên hút

nhau.

Trang 11

THÍ NGHIỆM VỀ SỰ TƯƠNG TÁC GIỮA HAI NAM CHÂM

S

N

Trang 12

NAM CHÂM

III VẬN DỤNG

C5 Theo em, có thể giải thích thế nào hiện tượng hình nhân đặt trên xe của Tổ Xung Chi luôn luôn chỉ

Giải thích Biết rằng mặt số của

la bàn có thể quay độc lập với kim nam châm.

C6 Bộ phận chỉ hướng của la

bàn là kim nam châm.Vì tại

mọi nơi trên Trái Đất ( trừ ở

2 cực) kim nam châm luôn

chỉ hướng Bắc - Nam.

Trang 13

NAM CHÂM

III VẬN DỤNG

C7 Hãy xác định tên từ cực của các nam châm thường dùng trong phòng thí nghiệm ( nam châm thẳng, nam châm chữ U, kim nam châm)

C7 Đầu ghi chữ S: cực nam,

đầu ghi chữ N: cực bắc Với

nam châm sơn màu thì tuỳ

loại.

? Để nhận biết các cực của nam châm ta có

những cách nào?

* Dựa vào cách sơn màu.

* Dựa vào kí hiệu của các cực.

* Dựa vào sự định hướng của nam châm.

* Dựa vào sự tương tác giữa các cực.

Trang 14

Luật chơi

• Mỗi câu hỏi đ a ra có 15 giây suy nghĩ

• Sau 15 giây các em giơ đáp án

• Nếu trả lời sai thì không đ ợc trả lời câu tiếp theo.

• Có tất cả 5 câu hỏi, nếu trả lời đúng cả 5 câu thì đạt

điểm 10.

Trang 15

Câu 1: Mỗi nam châm

Trang 16

15 10 11 987654321

HÕt giê

hướng Nam

Câu 2: Hãy điền vào chỗ trống:

Khi để tự do, cực luôn chỉ

hướng Bắc gọi là cực Bắc, còn

cực luôn chỉ ………gọi là

cực Nam.

Trang 17

15 10 11 987654321

HÕt giê

Câu 3: Xác định tên từ cực của đầu A thanh

nam châm trên hình sau:

N

A

Trang 19

15 11

10 987654321

HÕt giê

Câu 5: Nếu có một thanh nam châm thẳng bị gãy ở

chính giữa của thanh, hỏi lúc này một nửa của thanh nam châm thẳng sẽ như thế nào?

Trang 20

CÓ THỂ EM CHƯA BIẾT.

Vào năm 1600, nhà vật lí người Anh

W Ghin - bớt (William Gilbert, 1540 -

1603 ), đã đưa ra giả thiết Trái Đất là một nam châm khổng lồ Để kiểm tra giả thiết của mình, Ghin - bớt đã làm một quả cầu lớn bằng sắt nhiễm từ, gọi đó là " Trái Đất

tí hon" và đặt các từ cực của nó ở các địa cực Đưa la bàn lại gần Trái Đất tí hon ông thấy trừ ở hai từ cực, còn ở mọi điểm trên quả cầu, kim la bàn đều chỉ hướng Nam - Bắc Hiện nay vẫn chưa có sự giải thích chi tiết và thoả đáng về nguồn gốc từ tính của Trái Đất.

Trang 21

Hướng dẫn về nhà :

1/ Về nhà các em học bài và đọc lại phần “Có thể em chưa biết” trang 60.

2/ Học và làm bài tập trong sách bài tập: 21.1 đến 21.11.

Trang 23

Hướ ng N

am

C5: Tổ Xung Chi là nhà phát minh của Trung Quốc thế kỉ

V Ông đã chế ra xe chỉ nam Đặc điểm của xe này là dù xe

có chuyển động theo h ớng nào thì hình nhân trên xe cũng chỉ tay về h ớng Nam Bí quyết nào đã làm cho hình nhân trên xe của Tổ Xung Chi luôn luôn chỉ h ớng Nam?

Định dạng
Số trang	23
Dung lượng	4,69 MB