Tiết 22: Nam châm vĩnh cửu- GV: Trần Thị Doan-THCS Nguyễn Đức Cảnh

Kết quả thí nghiệmC1: Ph ơng án kiểm tra: * Kết quả kiểm tra: Thanh là nam châm C2: Kim nam châm khi đã đứng cân bằng - Khi đã đứng cân bằng trở lại, H ớng Nam H ớng Bắc Đ a thanh kim

Giáo viên : TrÇn ThÞ Doan

1 Nam châm điện có đặc điểm gì giống và khác nam châm vĩnh cửu?

2 Từ tr ờng tồn tại ở đâu? Làm cách nào để nhận biết từ tr ờng? Biểu diễn từ tr ờng bằng hình vẽ nh thế nào?

3 Lực điện từ do từ tr ờng tác dụng lên dòng điện chạy qua dây dẫn thẳng có đặc điểm gì?

4 Trong điều kiện nào thì xuất hiện dòng điện cảm ứng

5 Máy phát điện xoay chiều có cấu tạo và hoạt động nh thế nào?

6 Vì sao ở hai đuờng dây tải điện phải đặt máy biến thế?

I Tõ tÝnh cña nam ch©m.

1 ThÝ nghiÖm

Hoạt động nhóm

C1: - Thảo luận ph ơng án kiểm tra một thanh kim loại có phải là nam châm không?

- Thực hiện thí nghiệm phân biệt hai thanh A và B thanh nào là nam châm

C2:

- Quan sát kim nam châm (khi đã đứng cân bằng) nằm dọc theo h ớng nào?

- Xoay cho kim nam châm lệch khỏi h ớng đã xác định, buông tay rồi quan sát kim nam châm khi đứng cân bằng trở lại?

- Để kim nam châm lên mũi nhọn ( nh hình vẽ)

5

321067

89

10 89 321067 5

10

Kết quả thí nghiệm

C1: Ph ơng án kiểm tra:

* Kết quả kiểm tra: Thanh là nam châm

C2: Kim nam châm ( khi đã đứng cân bằng)

- Khi đã đứng cân bằng trở lại,

H ớng Nam

H ớng Bắc

Đ a thanh kim loại gần vụn sắt, nếu thanh kim loại hút vụn sắt thì nó là nam châm

A

nằm dọc theo h ớng Nam - Bắc

kim nam châm vẫn chỉ h ớng Nam - Bắc nh cũ

I Từ tính của nam châm.

1 Thí nghiệm

2 Kết luận

Bình th ờng, kim nam châm tự do, khi đã

cân bằng luôn chỉ h ớng Nam - Bắc Một

cực của nam châm luôn chi h ớng Bắc gọi

là cực Bắc, còn cực kia chỉ h ớng Nam gọi

là cực Nam

*L u ý: Khi nhận biết cực của nam châm:

+ Đầu ghi chữ N: Cực Bắc

+ Đầu ghi chữ S: Cực Nam

Một số nam châm th ờng gặp trong phòng thí nghiệm và đời sống

S

N

Nam châm thẳng Kim nam châm

Nam châm chữ U

I Từ tính của nam châm.

1 Thí nghiệm

2 Kết luận

Bình th ờng, kim nam châm tự do, khi đã cân bằng luôn chỉ h ớng Nam - Bắc Một cực của nam châm luôn chi h ớng Bắc gọi

là cực Bắc, còn cực kia chỉ h ớng Nam gọi

là cực Nam

II T ơng Tác giữa hai nam châm

1 Thí nghiệm (hình 21.3)

Hoạt động nhóm

B ớc 1: Để kim nam châm lên mũi nhọn

B ớc 2: Đ a từ cực Nam của thanh nam châm lại gần từ cực Bắc của kim nam châm ( nh hình vẽ) Quan sát hiện t ợng, cho nhận xét

B ớc 3: Đổi đầu của thanh nam châm rồi đ a lại gần kim nam châm Quan sát hiện t ợng, cho nhận xét

5

321067

89

10 89 321067 5

10

KÕt qu¶ thÝ nghiÖm

C 3: § a tõ cùc Nam cña thanh nam ch©m l¹i gÇn tõ cùc B¾c cña kim nam ch©m, ta thÊy

C 4: §æi ®Çu cña thanh nam ch©m råi ® a l¹i gÇn kim nam ch©m, ta thÊy

S

S

N

N

tõ cùc B¾c cña kim nam ch©m bÞ hót vÒ phÝa cùc Nam cña thanh nam ch©m

tõ cùc B¾c cña kim nam ch©m bÞ ®Èy ra xa cùc B¾c cña thanh nam ch©m

I Từ tính của nam châm.

1 Thí nghiệm

2 Kết luận

Bình th ờng, kim nam châm tự do, khi đã

cân bằng luôn chỉ h ớng Nam - Bắc Một

cực của nam châm luôn chi h ớng Bắc gọi

là cực Bắc, còn cực kia chỉ h ớng Nam gọi

là cực Nam

II T ơng Tác giữa hai nam châm

1 Thí nghiệm

2 Kết luận

Khi đ a từ cực của hai nam châm lại gần

nhau thì chúng hút nhau nếu các cực khác

tên, đẩy nhau nếu các cực cùng tên

III Vận dụng.

C 5 :

một thanh nam châm

C 6 :

của la bàn là kim nam châm Bởi vì tại mọi vị trí trên Trái Đất ( trừ ở hai cực) kim nam châm luôn chỉ h ớng Nam - Bắc

180

270 90

0

I Từ tính của nam châm.

1 Thí nghiệm

2 Kết luận

Bình th ờng, kim nam châm tự do, khi đã

cân bằng luôn chỉ h ớng Nam - Bắc Một

cực của nam châm luôn chi h ớng Bắc gọi

là cực Bắc, còn cực kia chỉ h ớng Nam gọi

là cực Nam

II T ơng Tác giữa hai nam châm

1 Thí nghiệm

2 Kết luận

Khi đ a từ cực của hai nam châm lại gần

nhau thì chúng hút nhau nếu các cực khác

tên, đẩy nhau nếu các cực cùng tên

III Vận dụng

C 7 :

ghi chữ N là cực Bắc Đầu có ghi chữ S

là cực Nam

C 8 :

bắc) của thanh nam châm treo trên dây

là cực Nam của thanh nam châm

I Từ tính của nam châm.

1 Thí nghiệm:

2 Kết luận:

Bình th ờng, kim nam châm tự do, khi đã cân bằng luôn chỉ h ớng Nam - Bắc Một cực của nam châm luôn chi h ớng Bắc gọi

là cực Bắc, còn cực kia chỉ h ớng Nam gọi

là cực Nam

II T ơng Tác giữa hai nam châm

1 Thí nghiệm:

2 Kết luận:

Khi đ a từ cực của hai nam châm lại gần nhau thì chúng hút nhau nếu các cực khác tên, đẩy nhau nếu các cực cùng tên

III Vận dụng

I Từ tính của nam châm.

II T ơng Tác giữa hai nam châm III Vận dụng

* Nam châm nào cũng có hai từ cực Khi để tự do, cực luôn chỉ h ớng Bắc gọi là cực Bắc, còn cực luôn chỉ h ớng Nam gọi là cực Nam

* Khi đặt hai nam châm gần nhau, các

từ cực cùng tên đẩy nhau, các từ cực khác tên hút nhau.

Dây dẫn thẳng

Khi đ a một nam châm lại gần kim nam châm ( đang nằm dọc theo h ớng Nam - Bắc) thì thấy kim nam châm lệch khỏi h ớng Nam - Bắc Vậy nếu đặt một dây dẫn song song với kim nam châm ( nh hình vẽ) thì hiện t ợng gì sẽ xảy ra với kim nam châm khi ta cho dòng điện chạy qua dây dẫn?

Kết quả: Kim nam châm lệch khỏi h ớng Nam - Bắc.

Tại sao vậy?

I Từ tính của nam châm.

II T ơng Tác giữa hai nam châm

III Vận dụng

* Nam châm nào cũng có hai từ cực

Khi để tự do, cực luôn chỉ h ớng Bắc

gọi là cực Bắc, còn cực luôn chỉ h ớng

Nam gọi là cực Nam

* Khi đặt hai nam châm gần nhau, các

từ cực cùng tên đẩy nhau, các từ cực

khác tên hút nhau.

* Học thuộc ghi nhớ và làm bài tập 21.1 -> 21.6 ( SBT)

* Đọc phần có thể em ch a biết (SGK/60)

* Chuẩn bị bài 22 “ Tác dụng từ của dòng điện - Từ tr ờng”

KÝnh chµo c¸c thÇy c« vµ hÑn gÆp l¹i!