Giao trình MD02 trồng và chăm sóc măng tây

Để lựa chọn được giống măng tây phù hợp trồng trong sản xuất cần dựa trên các cơ sở sau đây: - Căn ứ o đi i n đ t đai ủa đ a h ng: + Đất nhẹ tơi xốp giàu dinh dưỡng hữu cơ, đất cồn, đất

GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN TRỒNG CHĂM SÓC MĂNG TÂY

MÃ TÀI LIỆU: MĐ 02

LỜI GIỚI THIỆU

Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về việc đào tạo nghề nhằm nâng cao trình độ cho người lao động, đặc biệt là lao động nông thôn để đáp ứng được yêu cầu của công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa Nông nghiệp, nông thôn trong thời kỳ hội nhập; Bộ LĐTB&XH, Bộ Nông nghiệp & PTNN, Tổng cục dạy nghề đã giao cho Ban chủ nhiệm xây dựng chương trình, biên soạn giáo trình dạy nghề trình độ sơ cấp

Giáo trình mô đun Trồng chăm sóc măng tây là một trong 5 giáo trình được biên soạn dùng để sử dụng cho khóa học đào tạo nghề trồng ng

t r t trình độ sơ cấp cho Nông dân

Quán triệt triết lý DACUM và quan điểm đào tạo theo năng lực thực hiện, đồng thời xuất phát từ mục tiêu đào tạo là: sau khi hoàn thành khóa học người học có khả năng thực hiện được các nội dung công việc đề cập trong giáo trình, chúng tôi đã lựa chọn các kỹ năng thực hành phù hợp với đối tượng học viên, nhằm đáp ứng mục tiêu trên Phần kiến thức lý thuyết đưa vào giáo trình được giới hạn với phạm vi và mức độ nhất định nhằm giúp người học có thể lý giải được các biện pháp kỹ thuật của nghề

Mô đun Trồng chăm sóc măng tây được bố cục gồm 3 bài, trong

mỗi bài, nội dung được trình bày theo kiểu tích hợp giữa kiến thức lý thuyết và

kỹ năng thực hành Bài 1: Chuẩn bị giống măng tây để trồng Bài 2: Trồng măng tây ra ruộng sản xuất Bài 3: Chăm sóc măng tây sau trồng

Với mong muốn thông qua giáo trình này sẽ mang đến cho người học những kiến thức hết sức cô đọng, dễ hiểu, dễ tiếp thu và dễ thực hiện Tuy nhiên do thời gian có hạn nên cũng không thể tránh khỏi những sơ xuất, thiếu sót khi biên soạn giáo trình này Chúng tôi rất mong được sự đóng góp ý kiến quí báu của các nhà khoa học, các bạn đồng nghiệp, của đọc giả và người sử dụng để cho cho giáo trình ngày càng hoàn thiện hơn

1.2.2 Cây măng tây trắng 12

1.2.3 Cây măng tây tím: 12

1.3 Chuẩn bị hạt giống để gieo ươm 15

1.3.1 Làm sạch hạt giống và xác định tỷ lệ nảy mầm của hạt giống 15

1.3.1.1 Làm sạch hạt giống 15

1.3.1.2 Xác định tỷ lệ nảy mầm của hạt giống bằng phương pháp gieo trên giấy ẩm 16

1.3.2 Tính lượng hạt giống cần gieo 17

1.3.3 Ngâm ủ hạt giống 18

2 Gieo ươm hạt giống trên luống đất 19

2.1 Chuẩn bị đất để gieo ươm 19

2.1.1 Xác định diện tích đất vườn ươm 19

2.1.2 Làm đất, xử lý đất, lên luống 19

2.1.3 Bón phân lót trước khi gieo 20

2.2 Gieo hạt 20

2.3 Tưới nước sau gieo hạt 21

2.4 Chăm sóc cây con trong vườn ươm 22

2.4.1 Tưới nước cho cây con 22

2.4.2 Bón phân, làm cỏ cho cây con 22

2.4.3 Phòng trừ sâu bệnh cho cây con 23

2.4.4 Xác định cây con đạt tiêu chuẩn để đem trồng 23

3 Gieo ươm hạt giống trong bầu 24

3.1 Chuẩn bị bầu và giá thể để gieo hạt 24

3.1.1 Chuẩn bị vật liệu và làm bầu 24

3.1.2 Chuẩn bị giá thể và đóng bầu 25

3.2 Gieo hạt vào bầu 26

3.3 Chăm sóc sau gieo 27

B Câu hỏi và bài tập thực hành 28

1 Câu hỏi: 28

2 Bài tập thực hành: 28

Bài thực hành số 2.1.1 28

Bài thực hành số 2.1.2 28

C Ghi nhớ 28

Bài 2: Trồng măng tây ra ruộng sản xuất 29

Mục tiêu 29

A Nội dung 29

1 Giới thiệu một số thời vụ chính trồng măng tây ở nước ta 29

1.1 Đối với các tỉnh phía Bắc 29

1.2 Đối với các tỉnh miền Trung, Tây nguyên 33

1.3 Đối với các tỉnh Nam Bộ: 29

2 Xác định mật độ, khoảng cách trồng 29

2.1 Căn cứ để xác định mật độ, khoảng cách trồng hợp lý 29

2.2 Giới thiệu một số mật độ, khoảng cách trồng phổ biến 30

3 Kỹ thuật trồng 33

3.1 Đào hố để trồng cây 33

3.2 Trồng cây con vào hố trồng 33

3.3 Tưới nước sau trồng 36

1 Câu hỏi: 37

2 Bài tập thực hành: 37

Bài thực hành số 2.2.1 37

Bài thực hành số 2.2.2 37

Bài 3: Chăm sóc măng tây sau trồng 38

Mục tiêu 38

A Nội dung 38

1 Trồng dặm 38

1.1 Một số nguyên nhân chính ảnh hưởng đến mật độ, khoảng cách cây con trên ruộng măng tây sau trồng 38

1.1.1 Do chất lượng cây giống 38

1.1.2 Do kỹ thuật làm đất và kỹ thuật trồng cây con 39

1.1.3 Do khâu chăm sóc sau trồng 40

1.1.4 Do tác động của ngoại cảnh 40

1.2 Chuẩn bị cây giống để trồng dặm 41

1.3 Kỹ thuật dặm 41

1.3.1 Yêu cầu cần đạt khi trồng dặm 41

1.3.2 Các bước và cách thức thực hiện công việc 41

2 Làm giàn chống đổ cho măng tây 42

2.1 Chuẩn bị vật liệu để làm giàn 42

2.2 Tiến hành làm giàn 42

2.2.1 Mục đích của việc làm giàn 42

2.2.2 Cách làm 42

3 Xới xáo, vun gốc, làm cỏ cho măng tây 44

3.1 Xới xáo, vun gốc cho măng tây 44

3.1.1 Tác dụng của xới xáo đất 44

3.1.2 Tác dụng của vun gốc 44

3.2 Làm cỏ cho măng tây 45

3.2.1 Tác dụng của việc làm cỏ 45

3.2.2 Yêu cầu đối với việc làm cỏ cho măng tây 46

3.3 Các bước và cách thức thực hiện công việc 48

4.4.1 Nguyên tắc bón: 53

4.4.2 Yêu cầu đối với việc bón thúc phân cho măng tây 53

4.4.3 Phương pháp bón: 54

4.4.4 Các bước và cách thức thực hiện quy trình bón 55

5 Cắt tỉa cho măng tây 55

5.1 Mục đích của việc cắt tỉa cho măng tây 55

5.2 Cắt tỉa cành lá định kỳ 56

5.3 Định cây và cắt ngọn 56

5.4 Kỹ thuật tr hóa cho vườn măng tây 57

6 Điều tiết nước cho măng tây 59

6.1 Nhu cầu nước của cây măng tây 59

6.2 Xác định thời điểm điều tiết nước cho măng tây 61

6.3 Các phương pháp điều tiết nước cho măng tây 62

6.4 Kỹ thuật tưới và tiêu nước cho măng tây 63

B Câu hỏi và các bài tập thực hành 66

1 Câu hỏi 66

2 Bài tập thực hành 66

Bài thực hành số 2.3.1 66

Bài thực hành số 2.3.2 66

C Ghi nhớ 66

I Vị trí, tính chất của mô đun 67

II Mục tiêu của mô đun 67

III Nội dung chính của mô đun 67

IV Hướng dẫn thực hiện bài tập thực hành 68

V Yêu cầu về đánh giá kết quả học tập 81

VI Tài liệu cần tham khảo 82

DANH SÁCH BAN CHỦ NHIỆM XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH BIÊN SOẠN GIÁO TRÌNH DẠY NGHỀ TRÌNH ĐỘ SƠ CẤP 84

DANH SÁCH HỘI ĐỒNG NGHIỆM THU CHƯƠNG TRÌNH GIÁO TRÌNH DẠY NGHỀ TRÌNH ĐỘ SƠ CẤP 84

MÔ ĐUN TRỒNG CHĂM SÓC MĂNG TÂY

Mã mô đun: MĐ 02

Giới thiệu mô đun:

Mục tiêu chính của mô đun nhằm cung cấp cho học viên có được những kiến thức, kỹ năng nghề về kỹ thuật gieo trồng, chăm sóc cây măng tây; tạo điều kiện cho cây măng sinh trưởng, phát triển tốt, cho năng suất, chất lượng cao; mang lại lợi nhuận cho người nông dân

Về phương pháp học tập: Theo phương pháp trao đổi, thảo luận, học viên chủ yếu là thực hành, rèn luyện kỹ năng nghề trong thực tế sản xuất, qua đó sẽ thu nhận được những kiến thức cần thiết của nghề

Nội dung chính của mô đun được bố cục gồm 3 bài, trong mỗi bài được

hình thành từ sự tích hợp giữa kiến thức lý thuyết và kỹ năng thực hành Bài 1: Chuẩn bị giống măng tây để trồng Bài 2: Trồng măng tây ra ruộng sản xuất Bài

3: Chăm sóc măng tây sau trồng

Về phương pháp đánh giá kết quả học tập: Kiểm tra viết hoặc trắc nghiệm, sử dụng bộ câu hỏi do giáo viên chuẩn bị trước thuộc nội dung kiến thức đã học trong mô đun Đánh giá kỹ năng dựa trên quan sát sự thành thạo và kết quả thực hiện các thao tác, dựa trên sản phẩm thu được sau khi thực hiện các bài thực hành thuộc nội dung kiến thức của mô đun

giá thể để gieo ươm hạt và chăm sóc cây giống

Ở nước ngoài, măng tây là một loại rau thực phẩm giàu dinh dưỡng được mọi người dùng phổ biến Họ còn đông lạnh và đóng hộp dự trữ cho mùa đông

và xuất khẩu đi khắp nơi trên Thế giới Nhưng do các Quốc gia phương Tây ở vùng khí hậu ôn đới lạnh lẽo chỉ thu hoạch được rau măng tây trong 3 tháng mùa xuân nên nhu cầu nhập khẩu rau măng tây của Thế giới rất lớn (hàng triệu tấn/năm) và hiện cũng còn tăng cao từng năm, chủ yếu là thị trường Châu Âu, Hoa Kỳ, Nhật Bản,

Măng tây là thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao Trong măng tây có chứa nhiều chất đạm, chất xơ, chất khoáng, canxi…và nhiều loại vitamin như vitamin A, vitamin C…măng tây chứa nhiều chất xơ rất cần thiết cho hệ tiêu hóa, phòng trị các bệnh tiểu đường, bệnh ung thư, bệnh tim mạch rất hữu hiệu Ngoài ra, măng tây còn có khả năng tăng cường sinh lực, chống béo phì và chống lão hóa da

Ở nước ta, măng tây được trồng với mục đích thu hoạch:

+ Lấy chồi măng non làm rau thực phẩm dinh dưỡng cao cấp;

+ Lấy cành lá làm kiểng trang trí hoa cắt cành;

+ Lấy măng, thân, rễ, lá làm dược liệu và nước giải khát;

+ Lấy phế liệu làm thức ăn gia súc…

Măng tây thuộc dạng cây trồng lâu năm, dạng bụi, thân thảo Cây măng tây có tuổi thọ kéo dài tới 3 năm, ươm giống 2-3 tháng, trồng 4-6 tháng sẽ cho thu hoạch măng; Thời gian cho thu hoạch có hiệu quả có thể kéo dài liên tục từ 6-8 năm, thậm chí có thể đến 1 -15 năm nếu chăm sóc đúng kỹ thuật và đầy đủ dinh dưỡng

Từ năm thứ 2-3 trở đi, khi bộ rễ đủ tuổi trưởng thành, cây sẽ cho năng

suất măng ổn định và tăng dần từ 2 -25-3 tấn/ha/năm (năm thứ 2 đến năm thứ

4) lên 35-40-45-5 tấn/ha/năm (năm thứ 5 đến năm thứ 10…), tuỳ đất, giống,

dinh dưỡng và chế độ đầu tư, thâm canh và chăm sóc

Măng tây trồng được cả ở vùng đồng bằng và miền núi Tuy nhiên nếu trồng ở độ cao 6 -9 m so với mực nước biển, măng cho năng suất cao hơn

Đất trồng càng tơi xốp, giàu dinh dưỡng hữu cơ và vi sinh có ích thì măng càng có chất lượng, năng suất cao

Có rất nhiều giống măng tây khác nhau, nhưng tập trung có 3 nhóm chính là: măng tây xanh, măng tây trắng, măng tây tím

Để lựa chọn được giống măng tây phù hợp trồng trong sản xuất cần dựa trên các cơ sở sau đây:

- Căn ứ o đi i n đ t đai ủa đ a h ng:

+ Đất nhẹ tơi xốp giàu dinh dưỡng hữu cơ, đất cồn, đất phù sa mới bồi ven sông, đất bazan, đất cát pha, đất không có sét d o/cứng, sạn sỏi, đá ngầm, chất độc hoá học hay mỏ kim loại nặng; tầng canh tác dày, đất bằng ph ng, chủ động tưới tiêu nước nên chọn các giống măng tây lai 1 có khả năng sinh trưởng, phát triển nhanh, khỏe, cây cao, đ nhiều măng, cho năng suất rất cao, chất lượng tốt

+ Đất nghèo dinh dưỡng, tầng canh tác mỏng 4 cm, kém màu mỡ, đất

có địa thế cao, khó chủ động nguồn nước tưới nên chọn các giống măng thuần, thấp cây, khả năng chống chịu tốt, có khả năng trồng với mật độ dầy, cho năng suất cao

Hình 2.1.1: Giống măng tây xanh, giống lai 1

Hình 2.1.2: Giống măng tây xanh, giống thuần

- Căn ứ o đi i n h h ủa ng, mi n:

+ Măng tây là một loại cây trồng lâu năm; thích hợp với vùng khí hậu nhiệt đới, có nhiệt độ trung bình 250

C – 330C, tốt nhất là trong điều kiện nhiệt

độ từ 23-240C Măng tây có khả năng chịu được rét, nhưng dưới 1 0

C, măng ngừng sinh trưởng

+ Ở Việt Nam ta có lượng mưa bình quân trong năm cao, nhưng phân bố

không đều giữa các vùng miền và giữa các mùa trong năm Đôi khi có nơi, có đợt mưa kéo dài nhiều ngày khiến đất trồng dễ bị ngập úng Ở những vùng này nên chọn các giống măng có khả năng chống chịu úng cao, kết hợp các biện pháp canh tác phù hợp để tiêu thoát nước cho cây

- Căn ứ o gi t inh ng ủa t ng oại gi ng th hiế ủa ng i tiê

- Có hai ạng hạt:

+ Hạt giống thuần: Các giống California 301, California 500, Mary Washington

+ Hạt giống lai: Các giống Top A, UC 157

1.2 Giới thiệu một số giống măng tây được trồng phổ biến ở nước ta

1.2.1 Cây ng t xanh

Hình 2.1.3: Măng tây xanh

Là một loại cây trồng với mục đích thu hoạch lấy chồi măng non làm rau thực phẩm dinh dưỡng cao cấp, đã được du nhập vào nước ta từ những năm

196 Đến thập niên 1970, nhiều vùng trong nước đã trồng được cây măng tây xanh để lấy măng như Đông Anh (Hà Nội), Kiến An (Hải Phòng), Đức Trọng (Lâm Đồng),…

Ở nước ngoài, măng tây xanh là một loại thực phẩm giàu dinh dưỡng được người tiêu dùng sử dụng phổ biến như rau xanh trong bữa ăn hàng ngày; ngoài ra còn đóng hộp xuất khẩu đi khắp nơi trên Thế giới Thị trường nhập khẩu măng tây xanh của Thế giới hiện nay đã lên đến hàng trăm ngàn tấn/năm,

và vẫn còn tăng cao thêm mỗi năm, chủ yếu là thị trường các nước châu Âu, Nhật Bản, Thái Lan, Singapore, Australia, Đài Loan, Korea,

Bước vào thời kỳ hội nhập kinh tế, ở nước ta hiện nay các nhà hàng và khách sạn cũng đã bắt đầu có nhu cầu tiêu thụ sản phẩm măng tây xanh, và ngày càng tăng lên rất nhiều

Năm 1988, một Việt kiều ở Ðức đã mang 6 gr giống cây măng tây xanh Mary Washington (F1) của Hoa Kỳ về trồng ở Ðà Lạt Nhưng khi cây măng tây xanh vừa được 2-3 tháng tuổi, người trồng đã cắt những cành lá kim xinh tươi mơn mởn làm kiểng đem bán kèm với hoa hồng và các loại hoa cắt cành để lấy tiền, khiến dự án lúc ấy bị thất bại

Hiện nay, cây măng tây xanh được sự khuyến khích của các Hợp Tác Xã

và của Trung tâm Khuyến nông TPHCM nên được trồng thành công ở nhiều nơi của Việt Nam và giờ đây cây măng tây xanh đã trở về được với giá trị thật của nó đang và sẽ mang lại lợi nhuận không nhỏ cho Việt Nam trong tương lai

Hình 2.1.4: Măng tây trắng Măng tây trắng có chất lượng cao nên được người tiêu dùng ưa chuộng Giá bán của măng tây trắng gấp đôi măng tây xanh Ngoài ra, măng tây trắng cũng cho năng suất thu hoạch cao hơn so với măng tây xanh nên được các nhà sản xuất ưu ái đầu tư Tuy nhiên kĩ thuật trồng măng tây trắng vì thế lại khó hơn nhiều so với măng tây xanh, nên ở Việt Nam hiện nay việc trồng măng tây trắng còn hạn chế Nhưng trong tương lai với những lợi ích to lớn mà loại cây này mang lại thì chúng tôi tin rằng việc phát triển nó là một điều dễ dàng

1.2.3 Cây măng tây t m:

Hình 2.1.5: Măng tây tím

Măng tây tím là một dạng khác của măng tây xanh và măng tây trắng Măng tây tím mềm hơn măng tây xanh và măng tây trắng; toàn bộ đọt có thể ăn

từ gốc cho đến ngọn Măng tây tím ngọt ngào, đọt dày hơn so với măng tây xanh và măng tây trắng Măng tây tím thường có nhiều vào tháng mười và giữa tháng mười hai

Hình 2.1.6: Măng tây tím

* Các loại hạt giống măng tây trên thị trường:

Trên thị trường mua bán hiện nay thường thấy có 3 dạng hạt giống:

- Hạt giống thuần (dòng 1): Năng suất và chất lượng măng rất cao (cao hơn giống 2 khoảng 2 -25 %), kháng nấm bệnh rất cao, dễ trồng và dễ thu hoạch

Hình 2.1.7: Hạt giống thuần (dòng 1)

Hình 2.1.8: Hạt giống măng tây lai

- Hạt giống tạp (dòng 3, 4,…, n): Người trồng hái lấy trái chín đỏ của các dòng cây sau đời 2, 3,… làm hạt giống trồng cây măng 3, 4,…,

n có đường kính gốc cây măng nhỏ 3-5 mm để cắt lấy lá làm kiểng bán kèm với hoa cắt cành, loại hạt giống lai tạp sau đời 2 này đem trồng vẫn thu hoạch được sản phẩm rau măng tây, nhưng đường kính thân măng rất nhỏ (khoảng 3-5-7 mm), ít có giá trị thương phẩm, không kinh tế

Hình 2.1.9: Hạt giống măng tây tạp

Trồng phổ biến hiện nay là giống măng tây xanh, được nhập từ Thái Lan, Úc… Tuy nhiên, nguồn gốc của các giống này được sản xuất tại Hoa Kỳ

Có hai dạng hạt:

+ Hạt giống thuần: các giống có tên: California 3 1, California 5 , Mary Washington

+ Hạt giống lai:

Các giống Top A, UC157; đây là hạt giống măng tây xanh lai Cây phát

triển rất tốt và phát triển quanh năm cho năng suất khá cao

- Rễ giống: Cây măng tây trồng ở các quốc gia vùng ôn đới (khí hậu lạnh) phải mất 2,5 - 3 năm mới có thể thu hoạch được măng thương phẩm, nên trên Thế giới còn có thị trường mua bán rễ giống lấy từ những cây măng tây kho mạnh >1-2 năm tuổi, chỉ cần trồng ra đất vài tháng là có măng thu hoạch, rất thuận tiện cho những gia đình trồng vài chục gốc măng tây trong vườn rau gia đình để tự sản tự tiêu

Hình 2.1.1 : Rễ giống măng tây

Ở nước ta cây giống măng tây ươm từ hạt giống đem ra đất trồng từ 4-6 tháng là có măng nên không có nhu cầu sử dụng rễ giống

1.3 Chuẩn bị hạt giống để gieo ươm

1.3.1 Làm sạch hạt gi ng v xá định tỷ lệ n y mầm c a hạt gi ng 1.3.1.1 Làm sạch hạt gi ng

- Nếu tự để lưu giống thì phải chọn cây tốt, cách ly để tránh lai tạp làm giảm giá trị giống sau này Chọn quả giống ở lứa thu hoạch rộ, để chín hoàn toàn trên cây, hái về để chín thêm vài ngày rồi tách lấy hạt, phơi thật khô, để vào chai lọ kín và để nơi khô ráo

- Nếu đi mua hạt giống thì phải hiểu rõ lý lịch giống; mua của các công

ty, cửa hàng giống tin cậy; hạt giống phải đựng trong bao bì có dán nhãn mác,

có hướng dẫn cách sử dụng, còn thời hạn; có bảo hành

Vườn ươm cây giống

Hình 2.1.11: Quả măng tây chín đỏ để làm giống

- Nhặt loại bỏ những hạt khác giống, khác loài, hạt bị dập nát, gãy

- Nhặt bỏ thân, lá, cỏ rác… lẫn trong giống

- Loại bỏ đất cát, bụi bẩn và các chất lẫn tạp khác…

- Phơi khô lại dưới nắng nhẹ

1.3.1.2 Xá định tỷ lệ n y mầm c a hạt gi ng bằng phương pháp g eo trên giấy ẩm

- V t i ụng ụ:

+ Mẫu hạt giống cần kiểm tra

+ Đĩa con để gieo được 1 hạt giống, 3 chiếc

+ Giấy thấm hoặc vải làm giá thể để gieo hạt

- T ình tự b ớ tiến h nh ông i nh sa :

Bướ 1: Chuẩn bị đầy đủ các vật liệu và dụng cụ

Bướ 2: Từ lô hạt giống sạch, lấy ngẫu nhiên ra 3 mẫu hạt giống, mỗi

mẫu 1 hạt, cho vào cốc ngâm nước sạch trong vòng 1 giờ Vớt bỏ hạt lép nổi lên trên mặt nước

Bướ 3: Dùng 3 chiếc đĩa, trong mỗi đĩa lót 5 – 6 lớp giấy ẩm ướt (loại

giấy bản hoặc giấy ăn, giấy lọc); hoặc lót 2-3 lớp vải đã làm ẩm

Bướ 4: Vớt hạt giống, gieo mỗi mẫu hạt vào 1 đĩa riêng Xếp hạt thưa,

đều, theo hàng lối để tiện quan sát về sau (hình 2-1-12)

Bướ 5: Đậy phủ kín 3-4 lớp giấy ẩm lên trên hạt

Bướ 6: Chăm sóc và theo dõi sự nẩy mầm của hạt sau gieo:

- Cất giữ đĩa hạt cẩn thận, luôn trong điều kiện nhiệt độ 28 – 320C, ẩm

Trong đó:

M: Tỷ lệ mọc mầm của hạt giống (%) A: Tổng số hạt giống đã mọc mầm sau gieo 7 ngày B: Tổng số hạt giống gieo

Nếu tỷ lệ nảy mầm từ 8 % trở lên là giống đạt yêu cầu

1.3.2 Tính lượng hạt gi ng cần gieo

Lượng hạt giống gieo nhiều hay ít phụ thuộc vào:

+ Chất lượng hạt giống: Tỷ lệ nẩy mầm, sức sống của cây mầm

+ Hạt giống to (nặng) hay nhỏ (nhẹ) (trọng lượng 1 hạt – P1000 hạt) + Diện tích cần trồng

+ Mật độ trồng

+ Tỷ lệ hao hụt dự phòng

Theo kinh nghiệm thực tế cho thấy:

Mỗi hecta đất trồng măng tây cần chuẩn bị lượng hạt giống khoảng ,5

kg, có 22 - 26 hạt; tương ứng diện tích đất để gieo ươm hạt giống khoảng 400-500m2

Hình 2.1.12: Xếp hạt vào đĩ a giấy và phủ giấy lên trên

úng thối, hạt lép nổi trên mặt nước; cho hạt vào một cái rây lưới inox để rửa trong nước sạch để hết mùi chua, nước nhớt, tạp chất, mầm mống nấm bệnh có thể còn bám trên lớp vỏ hạt

B ớ 3: Xử lý nấm bệnh: Đến ngày thứ 4 hoặc thứ 5, khi quan sát thấy

hạt giống đã ngậm đủ nước, trương nở to hơn bình thường, vỏ hạt đã mềm (đôi khi có hạt đã nảy nanh mầm rễ con màu trắng) thì tiến hành xử lý nấm bệnh cho hạt giống bằng cách ngâm hạt giống 3-6 giờ vào dung dịch thuốc tẩy 1 % hoặc dung dịch gồm hỗn hợp: 26 gam Benomyl pha với 1 lít Aceton; làm như vậy có thể loại bỏ 99,9% các loại nấm bệnh còn bám trên vỏ hạt giống Sau đó lấy hạt ra rửa sạch rồi đem trải mỏng trên một cái khăn sạch để khoảng 3 -60 phút cho ráo nước

B ớ 4: Ủ hạt giống: Đem hạt giống đã ráo nước trải đều trên mặt 1 lớp

vải ẩm, sạch (độ ẩm 3 %); phun chế phẩm kích thích ra rễ như GA3 hoặc NAA, hay Atonik lên tấm vải,… (chú ý giữ độ ẩm 30-5 %, không để ướt quá làm thối hạt giống, giảm tỉ lệ nảy mầm) Sau đó dùng 1 lớp vải khác sạch, ẩm phủ lên mặt hạt rồi cuộn/gập cả 2 lớp vải gói hạt giống lại cho vào 1 cái hộp nhựa đậy nắp; hoặc cho vào bao nilon đen cột kín miệng (có xâm vài lỗ thông hơi), đem để vào nơi dấm mát Hàng ngày lấy hạt cho vào rổ ngâm vào nước sạch 3-5 phút để kích thích hạt nảy mầm nhanh; vớt hạt ra để ráo, lấy vải sạch vắt khô (độ ẩm 3 %) cuộn/gói hạt lại, ủ tiếp

Hình 2.1.13: Hạt giống được ngâm ủ sau 3-4 ngày đã nảy mầm

Sau 4 - 5 ngày đủ ẩm 5 % và giữ mát nhiệt độ ngày đêm bình thường khoảng 25-300C, hạt giống sẽ lần lượt nứt nanh mầm rễ con màu trắng (thời gian ủ chỉ mất 3 ngày nếu có ngâm rửa trong nước lạnh sạch 3-5 phút mỗi ngày) Lúc này cần quan sát hàng ngày để chọn những hạt đã nảy mầm đem gieo th ng trên đất trồng (tiết kiệm bầu ươm) hoặc tra vào bầu ươm giống những hạt còn lại để lại ủ tiếp

2 Gieo ươm hạt giống trên luống đất

2.1 Chuẩn bị đất để gieo ươm

2.1.1 Xá định diện tí h đất vườn ươ

* Chọn đ t để gieo m

Tiêu chuẩn đất vườn ươm:

- Đất làm vườn ươm chọn nơi cao, thoáng, dễ thoát nước

- Đất pha cát hoặc thịt nhẹ, độ pH 5,5 - 6

- Đất tốt, màu mỡ

- Bằng ph ng, không có nguồn sâu bệnh

- Có nguồn nước sạch để tưới

- Thuận tiện cho canh tác, chăm sóc cây con

Hình 2.1.14: Đất vườn ươm phải được cày bừa kỹ Tuần tự các bước công việc như sau:

Hình 2.1.15: Lên luống đều, ph ng mặt luống, đẹp

- Lên luống: Kích thước luống: rộng 1-1,2m; cao 20 - 25cm; dài tùy thuộc kích thước vườn ươm; rãnh rộng 25 – 30cm

- Vét sạch đất rãnh luống, san ph ng đất mặt luống

Yêu cầu luống phải th ng, đều, đẹp, mặt luống ph ng, thoát nước trên mặt và rãnh luống tốt

2.1.3 Bón ph n lót trước khi gieo

- Bón phân lót tính cho 1000m2 đất vườn ươm: 2, – 2,5 tấn phân chuồng hoai mục + 2 kg Supe lân + 6-8 kg Kali clorua (hoặc dùng các dạng phân khác với thành phần và tỷ lệ tương đương) Bón rải đều trên mặt luống và trộn kỹ với đất trước khi gieo hạt

- Cũng có thể bón phủ hỗn hợp: 2 phần đất, 1 phần phân hữu cơ, 1 phần

xơ dừa hoặc tro trấu lên mặt luống trước khi gieo hạt

2.2 Gieo hạt

- Khi hạt đã nứt nanh, tiến hành gieo hạt

- Gieo hạt sâu 1-2,5cm

- Mật độ gieo khoảng 5 hạt/m2 mặt luống

- Gieo th ng hàng ngang, hàng dọc; mỗi mét vuông bón 1 - 1,5 kg Khoảng cách hàng cách hàng 15 - 20cm, giữa các hốc cánh nhau 5cm Hạt gieo sâu 1 - 1,5cm, phủ đất, rắc một lớp trấu đã ủ hoặc mùn mục rồi tưới ẩm Mỗi

hecta cần 300 - 400m2 vườn ươm, với lượng cây giống 22.000 - 25.000 cây Lượng hạt giống cần cho 1 hecta khoảng 0,75 - 1,0 kg (đã tính 15% dự phòng)

Hình 2.1.16: Lớp mùn mục phủ trên mặt luống

- Gieo xong phủ một lớp mùn mục (vỏ chấu hoặc rơm rạ mục) trên mặt luống để giữ ẩm và lấp kín hạt

2.3 Tưới nước sau gieo hạt

Ngay sau khi gieo hạt xong cần tưới đẫm nước để giữ ẩm cho đất, đảm bảo cho quá trình nảy mầm của hạt được thuận lợi và nhanh hơn

Dùng thùng ôdoa hoặc vòi hoa sen tưới nhẹ trên mặt luống; tưới nhiều lần đến đủ ẩm Không tưới với lượng nước quá nhiều một lần để tránh bị làm trôi hạt hoặc làm cho hạt bị vùi lấp

Hạt giống cây măng tây có thể nảy mầm ở nhiệt độ 250C, nhưng thích hợp nhất là 3 0

C - 400C Ngay sau khi hạt nảy mầm, rễ chính rất ngắn sẽ tự hủy để thay vào đó là một rễ trụ th ng đứng, từ rễ trụ này các rễ con sẽ mọc quanh thành một bộ rễ chùm khi trưởng thành có thể trải rộng đến 6 -75-90

cm, và ăn sâu đến 5 -60-7 cm dưới mặt đất Sau đó, trên các đốt của rễ trụ ở gần mặt đất sẽ hình thành các thân mầm mới, đó chính là các chồi non măng tây trắng, khi nhú cao lên khỏi mặt đất tiếp xúc với tia cực tím ánh nắng mặt trời chiếu xạ chúng sẽ chuyển hoá thành sản phẩm măng tây xanh

Hình 2.1.17: Các giai đoạn phát triển của cây con măng giống

2.4 Ch só on trong vườn ươ

Thông thường sau 7-10 ngày gieo hạt, cây mầm sẽ mọc lên Cây giống măng tây khi còn nhỏ rất yếu ớt, rất “nhạy cảm” với thời tiết, phân bón, nước tưới,… và rất dễ bị các loại côn trùng, nấm bệnh tấn công xâm hại Để hạn chế tỉ lệ hao hụt cây cần thực hiện tốt các biện pháp chăm sóc sau đây:

2.4.1 Tướ nước cho cây con

Cây giống măng tây sẽ không phát triển tốt nếu tưới nước bẩn lẫn nhiều

tạp chất có hại, không bảo đảm pH = 6,5-7,5; hoặc để thừa nước tưới làm úng

rễ, thiếu nước tưới làm teo tóp rễ con…đo đó:

- Sau gieo, thường xuyên kiểm tra vườn ươm, nếu đất khô, thiếu ẩm phải tưới ngay Duy trì ẩm độ đất mặt luống từ 8 – 85%

- Sau gieo 7 - 1 ngày hạt nẩy mầm (tùy giống) Lúc này cần tưới hàng ngày với lượng nước đủ thấm

- Không để đọng nước trên mặt luống, không để ngập úng vườn

Khi cây chuẩn bị đem trồng thì ngừng tưới nước 1 - 2 ngày nhằm làm cho cây cứng cáp Ngay trước khi nhổ cây giống đem trồng nên tưới đẫm để dễ nhổ cây khỏi khay, không bị vỡ bầu, đứt rễ

2.4.2 Bón phân, làm cỏ cho cây con

- Thường xuyên kiểm tra vườn để nhổ bỏ sạch kịp thời cỏ mọc trên luống; nạo vét và làm sạch cỏ dưới rãnh luống khi cây cao khoảng 1 cm, phải thường xuyên cứ 1 -15 ngày/lần nhổ cỏ dại, xới xáo đất mặt luống giúp cây trao đổi dưỡng khí; xử lý chế phẩm khử nấm bệnh, côn trùng, vi sinh vật có hại

- Tưới nước phân:

+ Khi cây cao từ 5 – 1 cm, tưới nước phân lần 1: Hòa phân đạm urê loãng (3 g/15 lít nước) tưới đều cho cây

Chú ý: Cây sẽ tổn thương, hư hỏng nếu dùng phân bón quá đậm đặc

+ Khi cây cao 15 – 2 cm tưới nước phân đạm lần 2, (5 g/15 lít nước); hoặc có thể tưới bằng nước phân hữu cơ pha loãng

Ngoài ra nếu thấy cây sinh trưởng phát triển kém có thể phun các chế phẩm kích thích rễ sinh trưởng + phân trung, vi lượng hỗn hợp có bổ sung thêm lân vi sinh/vôi/canxi để tăng cường sức đề kháng cho cây; hoặc tưới hoặc bón

bổ sung thêm các loại phân vi sinh hữu cơ Nếu dùng Super hume phun 3 lần (lần 2, 4, 5) thì có thể giảm 1/3 lượng đạm dùng và hạn chế hiện tượng vàng lá, tăng sức đề kháng cho cây) Liều lượng và cách sử dụng theo hướng dẫn ghi trên bao bì chứa đựng phân bón

2.4.3 Phòng trừ sâu bệnh cho cây con

Cây con giống sẽ bạc đầu, chết rũ nếu để tuyến trùng, nấm bệnh hoặc các loại côn trùng khác xâm hại; do đó cần:

- Kịp thời phát hiện sâu bệnh hại trên vườn ươm để phòng trừ kịp thời tương tự như trên ruộng sản xuất

- Khi cây đã có 1-2 lá thật nên phun hoặc tưới để phòng bệnh lở cổ rễ cho cây con bằng thuốc VibenC hay Benlat

- Nhổ bỏ những cây bị bệnh, cây yếu ớt, sinh trưởng quá kém Tỉa thưa ở những nơi cây mọc quá dày

- Gieo xong có thể giải Basudin 1 H hoặc Bam 3H ngừa dế, kiến, sau

đó lấp hạt bằng một lớp phân hữu cơ hoai mục trộn lẫn tro trấu

Nếu có điều kiện, tốt nhất là làm vườn ươm, gieo hạt trên luống trong nhà có mái che hoặc làm khung theo luống, tủ nilon để chủ động điều chỉnh được nhiệt độ, ẩm độ, ánh sáng và đặc biệt là che mưa gió đỡ hại cây con

2.4.4 Xá định on đạt tiêu chuẩn để đe trồng

Thông thường, thời gian ươm giống cây măng tây là 2 - 2,5 - 3 tháng, cho đến khi cây con thật sự kho mạnh

Tiêu chuẩn cây giống đem trồng:

- Cây giống được 8-10-12 tuần tuổi

Hình 2.1.18: Cây con giống đạt tiêu chuẩn đem trồng

3 Gieo ươm hạt giống trong bầu

3.1 Chuẩn bị bầu giá thể để gieo hạt

3.1.1 Chuẩn bị vật liệu và làm bầu

Bầu ươm cây giống thông thường được làm bằng bao bì tự huỷ, khay/vĩ xốp/nhựa, ly nhựa hoặc bao nilon đen sản xuất từ nhựa tái sinh kích thước

1 x15 cm, hoặc 15 x 2 cm có đục 3-5 lỗ thoát nước ở đáy bao để chống úng khi mưa dầm hoặc tưới quá tay; hoặc bao nilon trắng trong (hay dùng đựng đường cát) cắt chéo 2 góc đáy để thoát nước

Hình 2.1.19: Gieo ươm hạt giống trong bầu nilon và trong khay nhựa

Hình 2.1.20: Gieo ươm hạt giống trong khay nhựa

Số lượng bầu ươm giống đủ dùng cho số lượng cây chuẩn bị trồng (nhớ chọc thủng 3-5 lỗ đáy để tránh ứ đọng nước tưới hoặc nước mưa)

Nơi đặt bầu ươm giống có thể là nền xi măng hoặc nền đất có trải màng phủ hoặc một lớp cát hay tro trấu + xơ dừa dày 1 -2 cm để ngăn cỏ xâm hại bầu ươm giống, giảm chi phí chăm sóc, làm cỏ

3.1.2 Chuẩn bị giá thể v đóng bầu

Giá thể ươm giống cây măng tây có thể làm bằng các vật liệu là đất sạch bán sẵn hoặc phối trộn các vật liệu sau đây để làm giá thể cho vào bầu ươm giống:

Hình 2.1.21: Chuẩn bị giá thể để đóng bầu gieo hạt

- 1/3 đất cát pha 5 /5 (pH = 6,5-7,5) + lân vi sinh/vôi + chế phẩm kích thích phát triển rễ (NAA, GA3, Auxin,…) + Chế phẩm khử nấm bệnh, côn

Hình 2.1.22: Tạo lỗ giữa bầu giá thể ươm giống để gieo hạt

- Lấy từng hạt đã nứt nanh mầm rễ con đặt vào giữa mặt bầu ươm không sâu quá 5mm; mỗi bầu gieo 1 hạt;

Hình 2.1.23: Cây giống măng tây gieo trong bầu

- Lấp hạt bằng đất mùn, xơ dừa hoặc bằng tro trấu dày 5mm cho khuất hạt, không để gia súc, côn trùng hoặc kiến tha mất hạt

- Sau đó, đem các bầu ươm đặt vào nhà lưới nilon hoặc nhà màn nếu có điều kiện Hoặc xếp gọn gàng tại một vị trí rồi dùng các vật liệu có thể có để

làm mái che tránh mưa to làm hỏng bầu

3.3 Chăm sóc sau gieo

Các công việc chăm sóc sau gieo như tưới nước, làm cỏ, bón phân, phòng trừ sâu bệnh tiến hành tương tự như gieo ươm trên nền đất đã nêu ở phần trên

Hình 2.1.24: Vườn ươm cây giống măng tây của gia đình

Hình 2.1.25: Vườn ươm cây giống măng tây trong bầu

rễ trở lên thì cây mới đủ điều kiện để sinh trưởng và phát triển tốt

B Câu hỏi b i tập thực h nh

1 Câu hỏi:

Câu 1: Hãy nêu tóm tắt cơ sở lựa chọn giống măng tây để trồng

Câu 2: Hãy nêu tóm tắt đặc điểm của một số giống măng tây đang được

trồng ở địa phương anh/chị

Câu 3: Hãy nêu tóm tắt tiêu chuẩn của cây măng giống đem trồng

- Tiêu chuẩn chọn giống măng tây để trồng

- Phương pháp kiểm tra chất lượng giống măng tây

- Kỹ thuật gieo ươm hạt giống măng tây

Bài 2: Trồng măng tây ra ruộng sản xuất

Mã b : MĐ 02.02

Mục tiêu

- Xác định được thời vụ trồng phù hợp với điều kiện thời tiết khí hậu, đất đai của địa phương

- Xác định được phương thức trồng, mật độ, khoảng cách trồng hợp lý

- Thực hiện thành thạo được các bước trong quy trình kỹ thuật trồng và chăm sóc sau trồng, đảm bảo yêu cầu về mật độ, khoảng cách; cây con sau trồng có tỷ lệ sống cao, sinh trưởng phát triển tốt

A Nội dung

1 Giới thiệu một số thời ụ chính trồng măng tây ở nước ta

Ở nước ta có thể trồng măng tây được quanh năm ở những nơi có điều kiện thuận lợi Nếu chủ động được nguồn nước tưới và chủ động gieo ươm cây con đúng yêu cầu kỹ thuật Cần tránh trồng vào các thời điểm có lượng mưa quá lớn trong năm; nhiệt độ thích hợp của măng tây là từ 15-300

C Tuy nhiên tập trung chủ yếu trồng vào 2 vụ trong năm đó là: gieo cuối tháng 8 đến đầu tháng 9 để trồng vào tháng 2 – 3 và gieo cuối tháng 2 – 4 để trồng từ tháng 4 đến tháng 6 dương lịch

1.1 Đối ới các tỉnh phía Bắc

- Vụ Xuân: gieo cuối tháng 8 đến đầu tháng 9 trồng vào tháng 2 – 3 dương lịch

- Vụ Xuân - Hè (vụ chính): gieo cuối tháng 2 – 4 để trồng từ tháng 4 đế tháng 6 dương lịch

1.2 Đối ới các tỉnh miền Trung Tây nguyên:

- Vụ xuân: Từ tháng 2 - 4 dương lịch

- Vụ Hè Thu: Từ tháng 6 -1 dương lịch

1.3 Đối ới các tỉnh Nam Bộ:

Có thể gieo trồng quanh năm, tập trung các vụ chính như sau:

- Vụ Đông Xuân: Trồng từ tháng 2 - 3 dương lịch

- Đất tốt, nhiều dinh dưỡng, tưới tiêu thuận lợi thì trồng thưa

- Đất xấu, nghèo dinh dưỡng, không chủ động được tưới tiêu thì trồng dày để tăng số cây, tăng năng suất tổng thể

* Dựa vào thời vụ gieo trồng:

- Vụ đông nên trồng dày

- Vụ Đông – Xuân, vụ Thu – Đông trồng mật độ vừa phải

- Vụ Hè – Thu nên trồng thưa hơn

* Dựa vào khả năng đầu tư thâm canh:

- Nếu có khả năng chăm sóc tốt, mức độ đầu tư thâm canh cao thì nên trồng mật độ thưa hơn

- Nếu khả năng chăm sóc, mức độ đầu tư thâm canh có hạn thì nên trồng mật độ vừ phải đến trồng dầy hơn

* Dựa vào phương thức canh tác:

- Nếu trên luống chỉ trồng thuần một mình cây măng tây thì mật độ khoảng cách trồng dày hơn

- Ở giai đoạn đầu, nếu trên ruộng ngoài trồng măng tây còn trồng xen các cây trồng khác trên luống thì mật độ khoảng cách trồng măng nên thưa hơn

2.2 Giới thiệu một số mật độ khoảng cách trồng phổ biến

Tùy vào điều kiện địa lý, có thể chọn cách trồng măng tây theo hàng đơn hoặc hàng đôi hoặc hàng 3

- Trồng hàng đơn: Cây cách cây: 40 – 50cm; hàng cách hàng: 120 – 150

cm tương ứng với mật độ khoảng 12.000 -18.500 cây/ha

- Trồng hàng đôi: Mật độ: 27 cây/ha Cây cách cây: 40 – 50

cm Hàng cách hàng: 120 – 150 cm

Không nên trồng quá thưa hoặc quá dày đều ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng, phát triển của cây, dẫn đến năng suất thấp, sâu bệnh nhiều, cỏ dại phát triển, tốn công làm cỏ

Hình 2.2.1: Cây măng tây trồng hàng đơn

Hình 2.2.2: Cây măng tây trồng hàng đôi

Nếu đất bằng ph ng, màu mỡ, thuận lợi việc tưới tiêu nước cũng có thể trồng hàng 3 trên một luống

Trong thời kỳ mới trồng có thể dùng bạt phủ, hoặc thân rơm rạ, võ trấu

để phủ trên mặt líp/luống nhằm hạn chế cỏ dại, giảm bớt sự thoát hơi nước

Hình 2.2.3: Luống trồng hàng đơn (rộng 1 cm)

Hình 2.2.4: Luống trồng hàng đôi (rộng 15 cm)

3.2 Trồng cây con o hố trồng

Đất trồng măng tây sau khi đã cày bừa, lên luống, bón phân lót theo tiêu chuẩn của quy trình đề ra (nội dung này đã được giới thiệu tại mô đun 1 – Chuẩn bị đất trồng măng tây) tiến hành trồng cây con Tùy theo phương thức trồng có màng che phủ hay không có màng che phủ mà có kỹ thuật trồng khác nhau Các bước và cách thức thực hiện công việc:

B ớ 1:

Trong vườn ươm cây giống, chọn những cây giống đủ tiêu chuẩn để đem

ra trồng ngoài ruộng sản xuất

- Nếu cây giống được gieo ươm trực tiếp trên luống đất trước khi nhổ cây đem trồng 1 ngày cần tưới nước ướt đậm đất luống cây con giống Dùng cây dầm (hay x ng lưỡi nhỏ) đào cây giống xắn đất thành bầu để vận chuyển ra

Hình 2.2.6: Cây giống được đựng vào khay nhựa rồi vận chuyển đến ruộng

và đặt vào hố trồng

Hình 2.2.7: Cây giống được đưa ra khỏi bầu để trồng

- Điều chỉnh cho cây đứng th ng, đúng cự ly khoảng cách, cây không bị nghiêng đổ, phải th ng hàng ngang hàng dọc (tuyệt đối không được làm tổn thương rễ)

B ớ 4:

Hai bàn tay ấn nhẹ đất xung quanh gốc cây con

B ớ 5:

Dùng tay xoa ph ng đất mặt luống Tiếp tục trồng cây khác

Sau khi trồng cây xong, cần lấy đất 2 bên mép luống đất trồng để vun gốc, phủ một lớp đất mặt không cao quá 3-5 cm cho những gốc cây đã trồng để bảo vệ cổ rễ và giữ cây măng đứng th ng quang hợp với nắng, kết hợp tạo mặt luống đất trồng dốc nghiêng về hai bên mép luống để dễ thoát nước

Vét sạch đất dưới rãnh luống; vệ sinh thu gom cỏ rác làm gọn gàng luống trồng, ruộng trồng

Hình 2.2.8: Ruộng măng tây sau khi trồng

Chú ý:

- Đất trước khi trồng phải đủ ẩm

- Nên trồng cây con vào những ngày dâm mát hoặc trồng lúc chiều mát

là tốt nhất

- Trồng ngay hàng th ng lối, đúng khoảng cách, mật độ đã xác định

- Sau khi trồng cây con xong cần tiến hành tủ kín đất mặt luống để giữ

ẩm, giữ nhiệt (về mùa đông) cho đất, giúp cây chóng bén rễ hồi xanh; hạn chế

Hình 2.2.9: Tưới nước cho cây măng tây sau trồng

Hình 2.2.9: Tưới nước cho cây măng tây sau trồng

bằng phương pháp tưới nhỏ giọt

B Câu hỏi b i tập thực h nh

1 Câu hỏi:

Câu 1: Hãy liệt kê những thời vụ chính trồng măng tây ở nước ta

Câu 2: Hãy nêu căn cứ để xác định mật độ, khoảng cách trồng măng tây

Câu 3: Hãy trình bày tóm tắt nội dung công việc trồng măng tây ra ruộng

sản xuất

2 B i tập thực h nh:

B i thực h nh số 2.2.1: Xác định tỷ lệ, số lượng cây giống măng tây

đúng tiêu chuẩn để đem trồng

B i thực h nh số 2.2.2: Trồng măng tây ra ruộng sản xuất

- Các thời vụ chủ yếu trồng măng tây cho từng vùng miền

- Mật độ, khoảng cách trồng

- Tiêu chuẩn cây giống măng tây đem trồng

- Quy trình trồng măng tây trên ruộng sản xuất

1.1.1 Do chất lượng cây gi ng

Chất lượng cây giống là một trong những yếu tố quan trọng, quyết định đến khả năng sống và khả năng sinh trưởng, phát triển của cây con trên đồng ruộng Nếu chất lượng cây giống tốt sẽ cho tỷ lệ sống cao, cây con sinh trưởng nhanh, đồng đều, cây khỏe Đây là cơ sở quan trọng nhất để đảm bảo mật độ cây con trên đồng ruộng

Ngược lại, chất lượng cây giống kém thì dẫn đến tỷ lệ sống của cây con thấp, thời gian bén rễ hồi xanh kéo dài, không đồng đều, cây yếu… sẽ làm giảm mật độ, mất khoảng, cây con sinh trưởng kém, làm giảm sút đáng kể năng suất, sản lượng sau này

Chất lượng cây giống kém được phản ảnh qua một số chỉ tiêu, nội dung chủ yếu thường gặp như sau:

- Cây giống còn non chưa đảm bảo

độ tuổi đem trồng

- Chỉ nên trồng những cây con giống đã

đủ ngày tuổi

- Cây trong vườn ươm bị cớm nắng,

thiếu ánh sáng; cây yếu ớt, không

“đanh” cây

- Trước khi nhổ cây giống đem trồng khoảng 2 -3 ngày, trong vườn ươm cần tháo dần giàn che để cây con làm quen

dần với ánh sáng, giúp cây cứng cáp hơn

- Cây giống bị xây xước, bị dập nát,

nhiễm bệnh; bị đứt nhiều rễ - Trước khi nhổ cây giống cần tưới đẫm nước trên luống cây giống trong vườn

ươm để dễ nhổ, hạn chế bị đứt rễ cây con

- Khi nhổ cây, khi xử lý và bảo quản, vận chuyển cây giống phải nhẹ nhàng, cẩn thận

- Cây giống nhổ từ vườn ươm ra

không trồng ngay, bảo quản kém, bị

héo, úa vàng, rụng lá

- Tính toán khả năng trồng đến đâu nhổ cây giống trồng xong trong ngày; không

để cây giống sang ngày hôm sau

- Nếu cần phải bảo quản cây giống thì phải để cây giống nơi dâm mát; thường xuyên phun nước giữ ẩm cho cây giống trong quá trình bảo quản

- Cây giống bị nhiễm sâu bệnh từ

trong vườn ươm

- Nhổ bỏ, tiêu hủy cây giống bị sâu bệnh trong vườn ươm trước khi đem sử dụng Không dùng cây giống bị nhiễm sâu bệnh để trồng

- Xử lý cây giống trước khi trồng

không đảm bảo theo quy trình đề ra

- Xử lý cây con giống trước khi trồng theo đúng quy trình kỹ thuật đã nêu trong mục 3.2, bài 1 của mô đun này

1.1.2 Do kỹ thuật l đất và kỹ thuật trồng cây con

Kỹ thuật làm đất và kỹ thuật trồng có ảnh hưởng lớn đến tỷ lệ và sức

sống của cây con, từ đó ảnh hưởng đến mật độ, khoảng cách cây con trên đồng ruộng sau trồng Thường xảy ra các trường hợp sau:

- Làm đất không kỹ, đất bí, không

tơi xốp, còn nhiều cỏ dại

- Làm đất phải đạt tiêu chuẩn theo yêu cầu đề ra

- Không xử lý đất trước khi trồng,

trong đất trồng còn tồn tại nhiều

nguồn sâu bệnh hại gây nhiễm và

làm chết cây con mới trồng

- Phải xử lý đất trước khi trồng bằng các loại thuốc phù hợp để hạn chế tối

đa nguồn sâu bệnh và các dịch hại khác

- Khi trồng cây: lấp đất quá nông

hoặc quá sâu, đất xung quanh gốc

nén quá chặt làm đứt rễ cây

- Khi trồng cây phải thực hiện đúng theo đúng quy trình kỹ thuật đã nêu

1.1.3 Do kh u h só sau trồng

- Nếu sau trồng đất ruộng quá ẩm hay ngập úng thì cây con dễ bị thối rễ, nhiễm bệnh; ngược lại nếu để quá khô hạn thì cây con bị khô héo, lâu bén rễ hồi xanh, có thể bị chết…Tất cả những điều này dẫn đến làm giảm tỷ lệ sống của cây con, mất khoảng nhiều, không đảm bảo mật độ trên đơn vị diện tích

- Đối với loại đất pha cát, trồng không che tủ luống đất dễ bị đóng váng,

bí dí chặt, nhất là sau khi trồng gặp mưa to, cần phải tiến hành xới xáo nhẹ ngay sau khi cây bén rễ hồi xanh để tạo sự thông thoáng cho đất, tạo điều kiện cho cây con sinh trưởng, phát triển nhanh, khỏe, không bị chết o, không bị mất khoảng làm giảm mật độ cây con trên ruộng

Hình 2.3.1: Ruộng măng tây sau trồng bị thiếu nước cây chết nhiều

1.1.4 Do tá động c a ngoại c nh

Một số yếu tố ngoại cảnh bất lợi thường gặp làm ảnh hưởng sấu đến mật

độ, khoảng cách cây con trên ruộng măng tây: