Giao trinh MD03 trồng và chăm sóc cà rốt, cải củ

Chuẩn bị hạt trước khi gieo cà rốt 1.3.1.Tính toán lượng hạt giống cần gieo Xác định lượng hạt gi ng để gi o trồng là tính toán lượng gi ng nh m đáp ng yêu c u c a sản uất tránh trư ng

GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN TRỒNG CHĂM SÓC MĂNG TÂY

TUYÊN B B N QUY N

Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo

Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm

MÃ T I LIỆU: MĐ03

LỜI GIỚI THIỆU

hát triển nghề trồng m ng t y cà r t cải c rất có ngh a cho việc phát triển kinh tế hội góp ph n th c đ y sản uất nông nghiệp ph n b s p ếp

l c lượng lao động khu v c nông thôn và t ng thu nh p cho ngư i trồng

m ng t y cà r t cải c Trong uá trình sinh trư ng và phát dục c y cà r t cải

c c n được trồng ch m sóc t t sẽ đạt n ng suất ph m chất c cao Trồng và

ch m sóc cà r t cải c bao gồm các công việc: chu n bị hạt gi ng gi o hạt t a định c y bón ph n tưới tiêu nước làm c vun ới cho cà r t cải c

iáo trình mô đun M trồng và ch m sóc cà r t cải c được biên soạn th o chương trình khung c a nghề m ng t y cà r t cải c trình độ sơ cấp giáo trình này được chia làm 2 bài Chu n bị hạt gi ng và gi o hạt; Ch m sóc

cà r t cải c

iáo trình mô đun Trồng và ch m sóc cà r t cải c kết hợp gi a kiến

th c l thuyết cơ bản và k n ng th c hành về chu n bị hạt gi ng gi o hạt t a định c y bón ph n tưới tiêu nước làm c vun ới và ph ng tr s u bệnh cho

cà r t cải c nh m c ng c và ng dụng cụ thể ph n l thuyết đ học r n luyện

k n ng tay nghề về chu n bị hạt gi ng gi o hạt t a định c y bón ph n tưới tiêu nước làm c vun ới và ph ng tr s u bệnh cho cà r t cải c đ ng yêu

c u k thu t nh m đảm bảo n ng suất cao và chất lượng c t t

iáo trình mô đun Trồng và ch m sóc cà r t cải c n m trong chương trình khung nghề trồng m ng t y cà r t cải c do t p thể giáo viên khoa trồng trọt Trư ng ại học ông Lâm B c iang biên soạn

Tuy v y với khuôn khổ nội dung cho phép c a chương trình đào tạo Do

đó giáo trình mô đun m ng t y cà r t cải c ch c ch n sẽ không tránh kh i

nh ng thiếu sót Rất mong nh n được s đóng góp kiến u báu c a anh chị

m đồng nghiệp và bạn đọc để ch ng tôi bổ sung sửa đổi cho giáo trình ngày càng hoàn thiện góp ph n vào s nghiệp đào tạo nghề nói riêng và s phát triển

c a nghề truyền th ng trồng m ng t y cà r t cải c nói chung

Các tác giả bày t s biết ơn với Bộ ông ghiệp và hát Triển ông Thôn Bộ Lao động Thương Binh và Xã hội Tổng Cục Dạy ghề và các đồng nghiệp các trư ng bạn đ gi p đỡ để hoàn thành giáo trình này

Biên soạn

Ths hạm Thị H u

Tham gia biên soạn:

TS guyễn Bình h

MỤC LỤC

TUYÊ BỐ BẢ QUYỀ 2

MÃ TÀI LIỆU 2

MỤC LỤC 4

M U TR À CH M S C CÀ RỐT CẢI CỦ 8

iới thiệu mô đun 8

Bài 1 Chu n bị hạt gi ng và gi o hạt 9

Mục tiêu 9

A ội dung 9

1 Chu n bị hạt gi ng và gi o hạt cà r t 9

1.1 L a chọn gi ng cà r t để trồng 9

1.1.1 Tìm hiểu đặc điểm th c v t học c a c y cà r t 9

1.1.2 Một s gi ng cà r t hiện đang trồng phổ biến 11

1.1 .Tìm hiểu điều kiện th i tiết khí h u c a vùng 16

1.1.4 Tìm hiểu tính chất đất đai c a vùng 16

1.1.5 Xác định gi ng để trồng 16

1.2 Xác định th i vụ trồng cà r t 16

1.2.1.Tìm hiểu diễn biến khí h u th i tiết c a vùng và yêu c u về điều kiện ngoại cảnh với c y cà r t 16

1.2.2 Chọn th i vụ và th i điểm trồng cà r t 17

1 Chu n bị hạt trước khi gi o cà r t 18

1 .1.Tính toán lượng hạt gi ng c n gi o 18

1 .2 Thử tỷ lệ nảy m m c a hạt gi ng cà r t trước khi gi o 18

1 .Xử l hạt gi ng trước khi gi o 19

1.4 i o hạt 20

1.4.1 i o b ng tay 20

1.4.2 i o hạt b ng máy 20

1.5 Ch ph lu ng sau gi o 20

1.6 Tưới nước sau gi o hạt cà r t 21

2 Chu n bị hạt gi ng và gi o hạt cải c 21

2.1 L a chọn gi ng cải c để trồng 21

2.1.1 ặc điểm chung c a c y cải c 21

2.1.2 Một s gi ng cải c trồng phổ biến 24

2.2 Xác định th i vụ trồng cải c 29

2.2.1 Yêu c u về điều kiện ngoại cảnh với c y cải c 29

2.2.2 Chọn th i vụ và th i điểm trồng cải c 29

2 Chu n bị hạt gi ng cải c trước khi gi o 29

2.3.1 C n c ác định lượng hạt gi ng c n gi o 29

2 .2.Tính toán lượng hạt gi ng cải c c n gi o 30

2 .2.Thử tỷ lệ nảy m m c a hạt gi ng cải c ( h n th c hành) 31

2 Xử l hạt gi ng 31

2.4 i o hạt cải c 31

2.5 Ch ph lu ng cải c sau gi o 35

2.5.1 Tác dụng c a việc ch ph mặt lu ng 35

2.5.2 L a chọn v t liệu ch ph 36

2.5 .Th c hiện ch ph 36

2.6 Tưới nước sau gi o hạt cải c 37

B C u h i và bài t p th c hành 38

1 C u h i 38

2 Bài t p 39

Th c hành 40

Bài 2 Ch m sóc cà r t cải c 41

Mục tiêu 41

A ội dung 41

1 Ch m sóc cà r t 9

1.1 T a định c y cho cà r t 41

1.1.1 Khảo sát đánh giá khả n ng mọc c a c y cà r t 41

1.1.2 Xác định th i điểm t a định c y 42

1.1 Yêu c u k thu t t a định c y 42

1.1.4.Th c hiện t a định c y 43

1.2 Làm c cho cà r t 43

1.2.1.Tác hại và đặc điểm c a c dại với cà r t 43

1.2.2.Yêu c u k thu t làm c 43

1 un ới cho cà r t 43

1 .1 Tác dụng c a việc vun ới 43

1 .2 Xác định th i điểm vun ới cho c y cà r t 43

1 .Yêu c u k thu t vun ới cho c y cà r t 44

1 .4.Th c hiện vun ới cho cà r t 44

1.4 Bón ph n th c cho cà r t 44

1.4.1 C n c c a việc bón ph n th c cho cà r t 44

1.4.2 K thu t bón ph n th c cho cà r t 48

1.5 iều tiết nước cho cà r t 50

1.5.1 Các c n c để tưới nước cho cà r t 50

1.5.2 Các c n c để tiêu nước cho cà r t 53

2 Ch m sóc cải c 54

2.1 T a định c y cho cải c 54

2.1.1 Khảo sát đánh giá khả n ng mọc c a c y cải c 54

2.1.2 Xác định th i điểm t a định c y 55

2.1 Yêu c u k thu t t a định c y 56

2.1.4.Th c hiện t a định c y 56

2.2 Làm c cho cải c 56

2.2.1.Tác hại và đặc điểm c a c dại với cải c 56

2.2.2.Yêu c u k thu t làm c 57

2.2 .Th c hiện làm c cho cải c 57

2 un ới cho cải c 57

2 .1 Tác dụng c a việc vun ới 57

2.3.2.Xác định th i điểm vun ới cho c y cải c 57

2 .Yêu c u k thu t vun ới cho c y cải c 58

2 .4.Th c hiện vun ới 58

2.4 Bón ph n th c cho cải c 58

2.4.1 C n c c a việc bón ph n th c cho cải c 58

2.4.2 ặc điểm một s loại ph n bón th c phổ biến cho cà r t cải c 61

2.4 Tỷ lệ và loại ph n bón cho cải c 63

2.4.4 K thu t bón ph n th c cho cải c 64

2.4.5.Th c hiện bón ph n cho cải c 67

2.5 iều tiết nước cho cải c 67

2.5.1 Các c n c để tưới nước cho cải c 67

2.5.2 Các c n c để tiêu nước cho cải c 69

1 C u h i 71

2 Bài t p 71

Th c hành 72

C hi nhớ 72

HƯỚ DẪ IẢ DẠY M U 73

I ị trí tính chất c a mô đun 73

II Mục tiêu 73

III ội dung chính c a mô đun 73

I Hướng dẫn th c hiện bài t p bài th c hành 74

4.1 guồn l c c n thiết để giảng dạy mô đun 74

4.2 hạm vi áp dung chương trình 92

4 Hướng dẫn một s điểm chính về phương pháp giảng dạy môđun 92

4.4 h ng trọng t m chương trình c n ch 94

Yêu c u về đánh giá kết uả học t p 94

I Tài liệu tham khảo 96

DA H SÁCH BA CHỦ HIỆM XÂY DỰ CHƯƠ TRÌ H BIÊ SOẠ IÁO TRÌ H DẠY HỀ TRÌ H Ộ SƠ CẤ 97

DA H SÁCH HỘI HIỆM THU CHƯƠ TRÌ H IÁO TRÌ H DẠY HỀ TRÌ H Ộ SƠ CẤ 97

CÁC THU T NG CHUYÊN MÔN CH I T T T

MÔ ĐUN: TRỒNG CHĂM SÓC C R T C I C

Mã mô đun: MĐ03

Giới thiệu mô đun:

Mô đun Trồng và ch m sóc cà r t cải c (M ) là mô đun uan trọng trong nghề trồng m ng t y cà r t cải c trình độ sơ cấp nghề Mô đun giới thiệu nh ng công việc có liên uan đến công việc chu n bị hạt gi ng gi o hạt

và ch m sóc cho cà r t cải c Chu n bị t t hạt gi ng gi o hạt và ch m sóc cà

r t cải c t t đ ng yêu c u k thu t sẽ làm t ng n ng suất và chất lượng c a sản ph m c Mô đun cung cấp kiến th c k n ng về chu n bị hạt gi ng ử

l hạt gi ng gi o hạt t a định c y bón ph n tưới nước làm c vun ới Mô đun bao gồm 2 bài l (bài 1 là chu n bị hạt gi ng và gi o hạt bài 2 ch m sóc cà r t và cải c ) iệc tổ ch c dạy, học các bài trong mô đun hiệu uả

nhất khi th c hiện ngay trên th c địa

Bài 1: Chuẩn bị hạt giống và gieo hạt

Mã bài: MĐ 03-01 Mục tiêu

- h n biết được một s gi ng cà r t cải c đang trồng phổ biến hiện nay Trình bày được đặc điểm sinh trư ng phát triển c a các gi ng đó và l a chọn được gi ng cà r t cải c thích hợp để trồng;

1.1.1 Tìm hiểu đặc điểm thực vật học của cây cà rốt

- Th n đơn mọc thẳng đ ng rỗng ruột khía dọc ph n cành có lông mọc ngược

- Lá Lá mọc ph n đ u c a c gồm phiến lá và cọng lá

Cọng dài hay ng n nh hay to không lông hay có lông tùy gi ng

hiến lá có thể nguyên hay thùy mép lá nguyên hay r ng cưa t ng

gi ng

Hình 3.1.1: Lá cà rốt

Lá mọc cách các chét lá nh và hẹp

- Rễ:

Rễ chính là rễ trụ dài khoảng 5 cm đến 2m tùy gi ng

Bộ rễ phát triển mạnh trong lớp đất cày và càng u ng s u hệ th ng rễ phát triển yếu d n

Cơ uan d tr chất dinh dưỡng là rễ c đó là dạng biến thái không ch riêng c a rễ mà cả s tham gia c a trục thượng và hạ diệp

Rễ c to dài hình cọc màu vàng cam đ

Hình 3.1.2:Củ cà rốt

- Hoa:

Hoa ph n nhánh hoa nh tr ng hay phớt tím có 4 cạnh,

Hoa màu tr ng hay vàng hình tim ngược với đ nh cụp vào trong các cánh bên ngoài c a các hoa phía ngoài trong tán hoa lớn và t a ra c trụ hình nón; v i nhụy ng n

Hình 3.1.3 Hoa cà rốt

- Quả

Quả hhình lip bị nén ph n s ng lưng ch a 2 hạt

- Hạt

Hạt dài –4 mm; các g n chính hình ch c ng; các g n phụ có cánh các cánh với gai móc; Mặt hạt hơi lõm tới g n phẳng

-

Hình:3.1.4 Hạt cà rốt 1.1.2 Một số giống cà rốt hiện đang trồng phổ biến

* Giống Super VL-444 F1 là gi ng cà r t lai F1 c a h ng TAKII SEED

( h t Bản)

i ng này có tiềm n ng n ng suất cao (bình u n đạt 4 -45 tấn/ha ch m sóc t t có thể thu 5 -55 tấn/ha) chất lượng t t

C y sinh trư ng nhanh phát triển kh

Lá màu anh thẫm th n thẳng đ ng cổ nh ít s u bệnh thích hợp với nhiều loại đất đặc biệt là đất thịt nhẹ đất cát pha

Dạng c hình chóp dài 18-22cm, màu vàng da cam đ m lõi nh đ tươi rất hấp dẫn Chất lượng n tươi rất ngon ít ơ

Hình: 3.1.5 Giống cà rốt Super VL-444 F1

* Giống Ti-103 của hãng TAKII SEED ( h t Bản)

Th i gian sinh trư ng trong khoảng 115-125 ngày

Th n lá anh đ m c ng kh tán gọn chiều dài lá 55-6 cm tổng s lá 12-14 lá

C đẹp v nhẵn ít m t ít ph n nhánh hình trụ màu vàng da cam sẫm chiều dài c 16-18 cm đư ng kính c 5 - 5 8cm kh i lượng c trung bình

* Giống Cà rốt Nhật Lai F1 – Sister

Bộ lá gi ng Sist r toả đều lá c ng anh vàng tán thưa t ng lá không dày như gi ng Ti1 ít bị s u bệnh hại

Hình 3.1.7 Lá giống cà rốt Nhật LaiF1 – Sister

Cùng một ch n đất với chế độ ch m bón như nhau nhưng gi ng Sist r lại

có chiều cao c y và độ m p c a th n cao hơn Ti1

ề đặc điểm hình thái và n ng suất chất lượng c i ng Sist r có chiều dài c ng n hơn Ti (1cm) nhưng lại có đư ng kính c to hơn ( 6cm) ộ đồng đều c a c Sist r cao hơn Ti 1

ng suất trung bình c a Sist r cao hơn gi ng Ti1 là 1 kg/sào

i ng Sist r có hương vị thơm ngọt và màu s c đ tươi độ gi n cao c n Ti1 lại có vị h ng ngái và có màu đ nhạt độ gi n thấp

ai c Sist r có cấu tạo thấp hơn Ti1 khoảng 1 5-2cm c cà r t không

bị nhô cao ph n thịt c lên trên mặt đất

C không có ph n anh g n cu ng c trông sẽ đẹp và chất lượng hơn Ti103

Hình3.1.8 Củ giống cà rốt Nhật LaiF1 – Sister

* Giống cà rốt Shin KuKoDa

- i ng này uất t háp nh p kh u t Italia

Hình 3.1.9 Củ cà rốt giống Shin Kukoda

- Là gi ng được nhiều ngư i ưa chuộng vì c y sinh trư ng rất kh kháng bệnh cao rất dễ trồng

- C rất suôn đều dài khoảng 17-19cm đư ng kính 6cm trọng lượng bình u n 25 gr/c C có màu đ cam thịt dày lõi c nh ph m chất c n rất ngon

- Bộ lá phát triển t t và gọn nên n ng suất rất cao

- Th i gian thu hoạch khoảng 1 -110 ngày sau gieo

- Khoảng cách trồng trồng 2 cm 1 cm

* Giống New Kuroda, giống New Kuroda improved

Hai gi ng cà r t có đặc điểm g n gi ng nhau

Th i gian sinh trư ng trong khoảng 1 -130 ngày

Th n lá phát triển mạnh lá anh đ m

Tổng s lá khoảng 14-16 lá chiều dài lá 65-70cm

C dài nhẵn hình trụ hơi thóp ph n đuôi c

C dài 2 22 cm đư ng kính c 4 54 7 cm kh i lượng c khoảng 21

-230 gam

ng suất đạt - 5 tấn/ha (vụ sớm) và 4 -45 tấn/ha (chính vụ)

Chất lượng t t thích hợp thị hiếu tiêu dùng trong nước và chế biến uất kh u

Hình 3.1.8 Lá giống cà rốt New Kuroda Hình 3.1.9: Củ cà rốt giống New Kuroda

 Một số giống cà rốt khác

i ng cà r t tím có nguồn g c t M

1.1.3.Tìm hiểu điều kiện thời tiết khí hậu của vùng

Mỗi vùng có điều kiện th i tiết khí h u khác nhau Th i vụ gi o trồng cà

r t có ảnh hư ng lớn tới sinh trư ng phát triển c a c y và n ng suất c vì v y trước khi gi o trồng c n tìm hiểu điều kiện th i tiết khí h u để b trí trồng cà

r t vào th i vụ có điều kiện th i tiết khí h u thu n lợi cho cà r t sinh trư ng phát triển để chọn gi ng b trí cho thích hợp vào th i vụ để đảm bảo n ng suất

C y cà r t thích ng rộng với điều kiện th i tiết khí h u có thể trồng nhiều vùng và nhiều th i vụ khác nhau

1.1.4 Tìm hiểu tính chất đất đai của vùng

* Yêu cầu về tính chất đất đai của cây cà rốt

Là c y rễ c nên cà r t yêu c u đất tơi p thành ph n cơ giới nhẹ

Cà r t yêu c u đất giàu h u cơ hoai mục nhưng c y không chịu được đất chua đất kiềm hoặc đất mặn

* Tìm hiểu tính chất đất đai của vùng

Trước khi trồng cà r t phải khảo sát tính chất đất đai c a vùng m loại đất đó có thu n lợi cho c y cà r t sinh trư ng phát triển không (X m M 2)

1.1.5 Xác định giống để trồng

Sau khi tìm hiểu được đặc điểm c a một s gi ng tính chất th i tiết khí h u đất đai c a vùng thì c n phải ph n tích để l a chọn gi ng thích hợp để b trí vào th i vụ gieo trồng cho c y sinh trư ng phát triển t t t đó sẽ cho n ng suất c cao

1.2 Xác định thời vụ trồng cà rốt

1.2.1.Tìm hiểu diễn biến khí hậu thời tiết của vùng và yêu cầu về điều kiện ngoại cảnh với cây cà rốt

* Yêu cầu về điều kiện ngoại cảnh của cây càrốt:

- hiệt độ có ảnh hư ng đến khả n ng nảy m m c a hạt sinh trư ng phát triển c a c y và s hình thành c

Cà r t là c y chịu lạnh nhiệt độ 8oC hạt có thể nảy m m sau 2 -25 ngày hiệt độ thích hợp cho hạt nảy m m 2 -25o

C, thì sau 5-7 ngày hạt nảy

Ở giai đoạn c y con c y c n cư ng độ ánh sáng mạnh do v y giai đoạn này c n làm sạch c trên lu ng để t p trung ánh sáng cho c y

- ộ m:

Chế độ nước cho cà r t tương đ i kh t kh

Thiếu nước c sẽ nh nhánh ph n nhiều

- ụ sớm i o tháng 7 - 8 thu hoạch vào tháng 1 - 11

- Chính vụ i o tháng 9 - 1 thu hoạch tháng 12 - tháng 1 n m sau

- ụ muộn i o tháng 1 - 2 thu hoạch tháng 4 - 5

Ở mỗi vùng có có thể chọn một s th i vụ thích hợp để trồng cà r t

+ Thời vụ gieo trồng ở Miền Trung (Hà T nh)

i o vào cu i tháng 9 đến tháng 1 thu hoạch tháng 12 1

+ Thời vụ gieo ở các tỉnh ĐBSH:

ụ sớm (gi o 15 tháng 8 - 5 tháng 9 thu hoạch vào tháng 11-12)

Chính vụ (gi o 15 tháng 1 - 5 tháng 11 thu hoạch tháng 12 - 1 n m sau)

ụ muộn ( gi o 15 tháng 11- 5 tháng 12 thu hoạch tháng - 4 n m sau)

+ Thời vụ gieo ở tỉnh Lâm Đồng:

Th i vụ cho n ng suất cao nhất là gi o cu i tháng 8 đ u tháng 9

ở tỉnh Lâm Đồng: i o cu i tháng 8 đ u tháng 9 cho n ng suất cao nhất

Trong mỗi th i vụ trồng c n ác định th i điểm gi o trồng cà r t thu n lợi ể ác định th i điểm gi o cà r t phù hợp c n th o dõi kiểm tra

- iều kiện th i tiết khí h u thích hợp cho việc gi o trồng

- Xác định độ m đất trên ruộng (độ m t i đa đồng ruộng) thích hợp cho

gi o trồng cà r t 6 -85%

1.3 Chuẩn bị hạt trước khi gieo cà rốt

1.3.1.Tính toán lượng hạt giống cần gieo

Xác định lượng hạt gi ng để gi o trồng là tính toán lượng gi ng nh m đáp ng yêu c u c a sản uất tránh trư ng hợp th a hoặc thiếu gi ng vì v y trong sản uất nhất thiết phải tính toán lượng gi ng để trồng

Xác định lượng hạt gi ng c n gi o phù hợp c n c n c vào th i vụ gi o trồng diện tích c n trồng loại gi ng cải c

- i o v i hạt trên mặt lu ng với lượng 2 8 - 3,2 kg/ha

- Lượng hạt gi o có thể thay đổi tùy th o t ng th i vụ

ụ sớm Lượng hạt c n gi o t 2 8 - 3,3 (kg/ha)

Chính vụ Lượng hạt c n gi o là 2 8 (kg/ha)

ụ muộn Lượng hạt c n gi o t 2 – 2,5 kg/ha

- Lượng hạt gi o có thể thay đổi tùy gi ng gi ng có th i gia sinh trư ng dài lượng hạt gi ng c n ít hơn gi ng có th i gian sinh trư ng ng n

- Lượng hạt gi o thay đổi tùy th o diện tích c n trồng nếu diện tích c n trồng lớn thì lượng hạt gi ng c n nhiều diện tích c n trồng nh thì lượng hạt

Học viên hiểu biết cách thử tỷ lệ nảy m m và v n dụng được trong việc

thử khả n ng nảy m m cho hạt gi ng cà r t t đó ác định chính ác lượng hạt gi ng cà r t c n gi o

Điều kiện thực hiện:

- y 2 - lớp giấy lên trên hạt

- hun nước đảm bảo độ m thích hợp 85-9 % để cho hạt nảy m m t t

- Kiểm tra hạt 1 ngày/l n

- Tiến hành đếm ghi chép s hạt nảy m m và s hạt không nảy m m

- Tính tỷ lệ nảy m m th o công th c

Tỷ lệ nảy m m (%) = Tổng s hạt gi o S hạt nảy m m x 100

1.3.3.Xử lý hạt giống trước khi gieo

* Tác dụng của xử lý hạt giống

Tạo điều kiện cho v m ng dễ thấm nước hạt h t nước nhanh

R t ng n th i gian nảy m m (hạt nhanh mọc) do hạt cà r t có v và lông

c ng khó thấm nước nên c n phải ử l hạt gi ng trước khi gi o

Tiêu diệt và hạn chế một s m m bệnh tồn tại trên bề mặt v hạt (vi khu n nấm)

* Xử lý hạt giống: sử dụng một trong các cách sau

- g m hạt trong nước t 8-1 tiếng

- Ủ hạt t 1- ngày (t i rửa ua nước chua rồi lại) có thể tới 7 ngày khi hạt nh rễ ra là được

- Trước khi đ m gi o t i hạt cho g n khô sau đó trộn hạt với đất bột

tr ng hoặc vôi bột

Ch Ủ hạt nên áp dụng vụ muộn do nhiệt độ thấp nên hạt rất khó n ;

để hạt nhanh n có thể vùi hạt trong tro ấm hoặc để cạnh bếp

Cách 3 Xử l nước nóng sôi 2 lạnh sau đó tiến hành ng m hạt gi ng

- un nước sôi

- ong ph n nước sôi và 2 ph n nước bình thư ng

- ổ nước sôi vào nước lạnh

- Dùng u khuấy đều

- Cho hạt gi ng vào ng m với th i gian 2 ph t

- g m hạt tương t cách 1 hoặc cách 2

1.4 Gieo hạt

Sau khi làm đất và bón đ lượng ph n lót th o uy định trong uy trình

bón ph n có thể tiến hành gi o hạt cà r t b ng tay hoặc b ng máy

- Không nên hạt có rễ dài vì như v y hạt sẽ u ng không đều

- Có ngư i đi th o để dặm thêm vào nh ng chỗ hạt u ng không đều

1.5 Che phủ luống sau gieo

* Tác dụng của che phủ mặt luống:

Hạn chế đất bị đóng váng (bề mặt bị bí do mưa tưới)

ảm bảo tỷ lệ nảy m m c a hạt

i m hạn chế c dại

i cho c y không bị đổ khi c n nh

ất tơi p tạo điều kiện t t cho c y sinh trư ng phát triển

* Nguyên liệu che phủ:

Rơm rạ b m nh trấu hoai mục…

* Thực hiện che phủ luống (xem phần B câu hỏi và bài tập thực hành)

1.6 Tưới nước sau gieo hạt cà rốt

* Tác dụng của tưới nước sau gieo

- ảm bảo m độ thích hợp cho hạt nảy m m

- Hạt nhanh nảy m m

- Tạo điều kiện cho c y mọc t t

* Dụng cụ tưới và nguồn nước tưới

- Dụng cụ tưới Bình phun thùng ô doa uang gánh thùng/ ô

nh a

- guồn nước tưới

Sử dụng nước sạch nước ao hồ sông su i không bị ô nhiễm

* Yêu cầu tưới:

- Sau khi t /ph rơm rạ hoặc c khô ong nên tưới nhẹ b ng v i s n phun mưa hoặc thùng doa

- Tưới nước đảm bảo độ m c a đất t 84 - 9 % để cho c y mọc đều

* Thực hiện tưới nước sau gieo ( m ph n B)

2 Chuẩn bị hạt giống và gieo hạt cải củ

2.1 Lựa chọn giống cải củ để trồng

ể l a chọn được gi ng cải c t t để trồng phải hiểu biết về đặc điểm chung c a c y cải c và đặc điểm c a một s gi ng cải c hiện đang gi o trồng

2.1.1.Đặc điểm chung của cây cải củ

+ Cơ uan d tr chất dinh dưỡng là rễ c

Hình 3.11 Hoa cải củ màu trắng Hình 3.12 Hoa cải củ màu tím

Quả cải hình trụ có m dài (hình3.13)

* Yêu cầu về điều kiện ngoại cảnh:

- Cải c ưa khí h u mát nhiệt độ thích hợp t 2 -250C

2.1.2 Một số giống cải củ trồng phổ biến:

Hiện nay trên thị trư ng có các gi ng cải c sau gi ng cải c Hà ội

BM cải c Thái Bình BM1 1 cải c Lệ Chi cải c Trung Qu c s 1 cải c Thái Lan cải c 45 ngày…

* Giống cải củ Hà Nội BM:

ược tuyển chọn t gi ng cải c truyền th ng c a T Liên Thanh Trì Hà ội

Đặc điểm:

C y có lá màu anh nhạt c dạng dài màu tr ng n ngon ngọt thư ng

gi o trồng liền ch n rồi t a c y khoảng cách trồng c y cách c y 1 -15cm

Thư ng trồng trong hệ th ng rau an toàn hoặc trồng rau m m

Ch ng chiụ s u bệnh thu hoạch nhổ cả c y

Thời vụ:

Trồng trung tu n tháng 8 kéo dài đến tháng 1

Thu hoạch sau gi o 45 - 60 ngày

Năng suất: 20 - 30 tấn/ha

Do n ng suất c thấp cho nên thư ng dùng n m m làm rau sạch n

s ng khi c y 7- 10 ngày

Hình 3.1.15 Cải củ Hà Nội BM

* Giống cải củ Thái Bình BM 131

ược công ty B/M tuyển chọn t gi ng cải c truyền th ng c a t nh Thái Bình có độ đồng đều cao

Đặc điểm giống cải củ Thái Bình BM 131:

C y có lá màu anh nhạt c dạng tr n màu tr ng n ngon ngọt thư ng

gi o trồng liền ch n rồi t a c y c y cách c y 1 -15cm

Thư ng trồng trong hệ th ng rau an toàn hoặc trồng rau m n

Ch ng chiụ s u bệnh chịu nhiệt c y thu hoạch nhổ cả c y

Thời vụ:

Trồng trung tu n tháng 7 kéo dài đến tháng 9

Thu hoạch sau 4 - 50 ngày

Năng suất: tấn/ha

Hình 3.1.16 Cải củ Thái Bình BM 131

* Giống Cải củ trắng F1 long white

Trồng uanh n m thích hợp nhiều loại đất đất phù sa đất cát pha cho

n ng suất cao hơn

C tr ng suôn dài ch c ruột không p

Kích thước c dài 2 - cm đư ng kính 5-6cm

Thu hoạch 5 – 55 ngày sau gieo

* Giống cải củ trắng lá ngắn Trung Quốc số 13

Th i gian t khi gi o đến thu hoạch 4 -45 ngày

ng suất t 25- Tấn/ha

Hình 3.1.18 Cải củ trắng lá ngắn Trung Quốc số 13

*Giống cải củ trắng 45 ngày Gino

Hình3.1.19 Giống cải củ trắng 45 ngày Gino

* Giống cải củ đỏ PN-01

Cải c đ tr n - 1 sinh trư ng phát triển nhanh

Kháng bệnh t t n ng suất và độ đồng đều cao

đ ruột tr ng tươi c y ch m trổ bông c ch c tr n

ư ng kính c 2 -3 cm

Thu hoạch 15 - 30 ngày sau khi gieo

Hình 3.1.20: giống cải củ đỏ PN-01

* Giống cải củ đỏ dài PN- 02

Cải c đ dài - 2 sinh trư ng phát triển nhanh Kháng bệnh t t n ng suất và độ đồng đều cao

đ hơi tr ng ph n đuôi

C y ch m trổ bông

C ch c tr n dài đư ng kính 2-3cm, và dài 4-5cm

Hình 3.1.21 Giống cải củ đỏ dài PN- 02

* Giới thiệu số giống cải củ khác:

- Giống cải củ đỏ Gino - GN171

Hình 3.1.22 Giống cải củ đỏ Gino - GN171

- Giống cải củ đỏ cherryF1(C.H 115)

2.2 Xác định thời vụ trồng cải củ

2.2.1 Yêu cầu về điều kiện ngoại cảnh với cây cải củ

Cải c ưa khí h u mát nhiệt độ thích hợp t 2 -250

C

Ẩm độ thích hợp cho c y cải c sinh trư ng phát triển 7 -80%

ất cát pha tơi p thoát nước nhanh

2.2.2 Chọn thời vụ và thời điểm trồng cải củ

Cải c có thể trồng được nhiều vụ trong n m

2.3 Chuẩn bị hạt giống cải củ trước khi gieo

Xác định lượng c gi ng để trồng là tính toán lượng c gi ng nh m đáp

ng yêu c u c a sản uất tránh trư ng hợp th a hoặc thiếu gi ng vì v y trong sản uất nhất thiết phải tính toán được lượng gi ng để gi o trồng

2.3.1 Căn cứ xác định lượng hạt giống cần gieo

- C n c vào t ng loại gi ng cải c để ác định lượng hạt gi ng c n gieo:

í dụ Cải c F1 long whit

Lượng hạt gi o 1 -12 kg/ha

Cải c Hà ội

Lượng hạt gi o 1 kg/ha

- C n c vào m t độ hay khoảng cách trồng mà ác định lượng hạt gi ng

cải c c n gi o

ếu trồng dày thì lượng hạt gi ng c n nhiều hơn trồng thưa

í dụ Khoảng cách trồng

Hàng cách hàng 2 c y cách c y 1 cm thì lượng hạt gi ng c n 12 kg/ha

Hàng cách hàng 2 cm c y cách c y 15 cm thì lượng hạt gi ng c n 8-10 kg/ha

- C n c vào hương th c gi o trồng

hương th c gi o cải c khác nhau thì lượng hạt gi ng có khác nhau

i o v i trên mặt lu ng lượng hạt gi ng nhiều hơn gi o hạt th o hàng và

gi o hạt th o h c

i o thẳng th o hàng mỗi h c gi o 1-2 hạt lượng hạt gi ng 1 kg/ha

gi o v i trên lu ng lượng hạt gi o lượng hạt gi ng 12 kg/ha

- C n c vào diện tích gi o trồng

ếu diện tích c n gi o nhiều thì lượng hạt gi ng c n nhiều hơn diện tích

gi o trồng ít

2.3.2.Tính toán lượng hạt giống cải củ cần gieo

Điều kiện thực hiện:

Sách b t v ghi chép máy tính cá nh n

Diện tích c n trồng cải c

Biết lượng hạt gi ng c n cho 1 ha t 8 – 12 kg hạt gi ng

Thực hiện tính toán lượng hạt giống cần gieo thông qua bài tập:

Bài t p 1 H y tính lượng hạt gi ng c n để gi o cho diện tích 5 m2

cải

c biết r ng lượng hạt gi ng c n gi o cho 1 ha là 8 kg hạt/ha

2.4.1.Gieo vãi trên luống

- Sau khi bón ph n lót để 1-2 ngày thì tiến hành gi o hạt

- San phẳng mặt lu ng

Hình 3.1.22 san phẳng mặt luống trước khi gieo

- R c đều lượng hạt trên mặt lu ng

- R c hết lượng hạt đ tính toán cho diện tích c n gi o

- Lấy đất tơi p ph 1 lớp m ng lên trên

2.4.2 Gieo theo hàng:

- San phẳng mặt lu ng (tương t như phương th c gi o v i)

- Rạch thành hàng trên lu ng

Hình 3.1.31 Cho đất vào khay

* Chú ý:

ất cho vào khay v a đ (đất p uá c y khi tưới sẽ bị ẹp u ng nhiều chặt uá c y khó phát triển)

B hạt gi ng vào khay b u

(Mỗi lỗ trên khay ch b 1 hạt gi ng)

Hình 3.1.32 Cho hạt vào khay

* Chú ý:

g m hạt vào nước ấm ( sôi 2 lạnh) trước khi hạt gi ng tra vào khay

Th i gian ng m trong khoảng - 4 tiếng

Ủ hạt trong kh n m bóng t i Khi thấy hạt n t nanh thì đ m gi o

2.5 Che phủ luống cải củ sau gieo

2.5.1 Tác dụng của việc che phủ mặt luống

iệc ch ph mặt lu ng cho cải c có nh ng tác dụng sau

- i m và gi ấm cho lu ng cải c khi gặp điều kiện nhiệt độ thấp tr i hanh khô, ch ng rẽ đất khi gặp tr i mưa gi p cho m m mọc nhanh

- Hạn chế c dại mọc trên mặt lu ng và ung uanh mép lu ng

- i p cho đất luôn tơi p thoáng khí tạo điều kiện cho bộ rễ sinh trư ng phát triển t t và là điều kiện thu n lợi để th n ng m hình thành c c nhanh phình to mẫu m c đẹp ít bị biến dạng

- i độ m cho đất và cấu tr c đất gi ph n bón

- Hạn chế bệnh côn trùng g y hại

- T ng nhiệt độ đất và t ng giá trị thương ph m c a c

- Giảm chi phí về công làm c ới áo và vun cao

- ể giải uyết lượng rơm rạ dư th a trên đồng ruộng đồng th i thu n tiện cho việc thu hoạch vì đất tơi p

2.5.2 Lựa chọn vật liệu che phủ

* Chuẩn bị vật liệu che phủ mặt luống cải củ

t liệu ch ph lu ng cải c gồm Rơm rạ c khô trấu mùn cưa hoặc phế phụ ph m khác sẵn có c a địa phương làm v t liệu ch ph mặt lu ng cải

Hình3.1.34 Phủ rơm, rạ lên luống đã gieo

2.6 Tưới nước sau gieo hạt cải củ

Xác định nguồn nước:

Sử dụng nguồn nước không bị ô nhiễm nước giếng khoan nước su i

đ u nguồn

Không sử dụng nước thải nước ao tù đọng l u ngày

* Chuẩn bị dụng cụ tưới nước:

Thùng tưới uang gánh ô doa

* Yêu cầu kỹ thuật tưới nước sau gieo:

- Tưới nước sau gi o hạt cải c đảm bảo độ m đất đạt 75-8 % để hạt nảy m m t t

* Thực hiện tưới nước sau gieo

Dùng ô doa thùng tưới

Tiến hành tưới lướt trên lu ng cải c ch không c n tưới đẫm nước

Hình 3.1.35 Tưới nước cho cải củ sau gieo

B Câu hỏi và bài tập thực hành

c Gieo sau khi bón phân 1-2 ngày d Gieo sau khi bón phân 5-7 ngày

Câu 6 Ch ph mặt lu ng cho cà r t sau khi gi o có tác dụng? khoanh

a i c y không bị đổ b ảm bảo tỷ lệ nảy m m c a hạt

c c đẹp sáng m không bị anh d Tất cả các phương án trên

2 Bài tập

2.1 Bài tập số 1: Tính lượng hạt giống cà rốt để gieo

H y tính lượng hạt gi ng cà r t c n để gi o cho diện tích 500m2 biết

r ng lượng hạt gi ng cà r t c n gi o cho 1 ha là 2 kg hạt

2.2 Bài tập số 2:Tính lượng hạt giống cải củ để gieo

- H y tính lượng hạt gi ng c n để gi o cho diện tích 5 m2 cải c biết

r ng lượng hạt gi ng cà r t c n gi o cho 1 ha là 12 kg hạt/ha

- H y tính lượng hạt gi ng c n để gi o cho diện tích 5 m2 cải c biết

r ng lượng hạt gi ng c n gi o cho 1 ha là 8 kg hạt/ha

2.3 Bài tập số 3: H y tính tỷ lệ nảy m m c a hạt gi ng cà r t khi thử

khả n ng nảy m m biết r ng lấy 1 g hạt gi ng cho vào hộp đ ng hạt đếm s lượng hạt vào t ng hộp ghi chép và th o dõi sau 6 ngày thấy hạt nảy m m được kết uả ghi vào bảng sau

3 Thực hành

3.1 Thực hành bài số1: Thử khả năng nảy mầm của hạt giống cà rốt,

cải củ

3.2 Thực hành bài số 2: Gieo hạt cà rốt, cải củ

3.3.Thực hành bài số 3: Che phủ mặt luống cà rốt, cải củ

G Ghi nhớ

- Trước khi trồng cần chuẩn bị giống tốt đảm bảo chất lượng, thử khả

năng nảy mầm và tính toán được lượng giống hạt cần gieo

- Sau khi lấp phân lót vài hôm mới tiến hành gieo hạt

- Gieo hạt xong lấy đất tơi xốp phủ 1 lớp mỏng lên trên, phủ rơm rạ rồi tưới ẩm (đảm bảo độ ẩm đạt 75-80%) để hạt nảy mầm tốt

- Hạt cà rốt trước khi gieo cần trà sát vỏ, ngâm ủ để hạt nhanh nảy mầm