Tiến trình dạy – học : Hoạt động 1 : Giới thiệu: Tại sao các em có thể nhận biết được mọi việc và con người chế tạo ra máy tính để làm gì?.. - Học sinh biết được nhiệm vụ chính của tin
Trang 1Chương 1
LÀM QUEN VỚI TIN HỌC VÀ MÁY TÍNH ĐIỆN TỬ
Bài 1: THÔNG TIN VÀ TIN HỌC
Ngày soạn:26/07/2011
Ngày dạy:9/08/2011
Tiết ppct:1
Tuần:1
I - Mục tiêu
- Học sinh biết được khái niệm thông tin và các loại thông tin trong cuộc sống
- Học sinh có khái niệm ban đầu về tin học
- HS nhận biết được ứng dụng của CNTT vào trong học tập và trong cuộc sống
II - Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
1 Giáo viên: Giáo án, SGK.
2 Học sinh: Sgk III - Các hoạt động dạy học
1 Tổ chức lớp : Ổn định (1 phút ).
2 Tiến trình dạy – học :
Hoạt động 1 :
Giới thiệu: Tại sao các em có
thể nhận biết được mọi việc
và con người chế tạo ra máy
tính để làm gì? Để biết được
điều đó hôm nay thầy sẽ giới
thiệu với các em bài thông tin
và tin học
Hoạt động 2 :
1 Thông tin là gì?
Hằng ngày em được tiếp
nhận thông tin từ nhiều nguồn
khác nhau, hãy kể tên một số
loại thông tin mà em biết?
Thảo luận nhóm → đại diện
nhóm lên trình bày (gọi bất kỳ
nhóm nào) Ghi lại ý kiến học sinh
Tổng kết ý kiến và bổ sung ý
Tiếng trống trường cho em
biết đến giờ vào lớp hay ra
chơi có phải là thông tin
không?
HS: Theo dõi SGK
HS: Nghe giảng và ghi
chép
Thảo luận và trình bày
Hs khác nhận xét HS: lắng nghe và ghi chép
HS: Suy nghĩ trả lời (có)
1 Thông tin là gì?
Trang 2Nhìn nồi nước đang sôi ta
biết nước trong nồi rất nóng
Đó có phải là một loại thông
tin không?
Đưa ra khái niệm về thông
tin.?
Giáo viên nhận xét và đưa ra
khái niệm
Hoạt động 3 :
Hs chốt lại ý chính
Gv chốt lại phần trọng tâm
của bài
HS: Suy nghĩ trả lời (phải) HS: Ghi chép
Hs: lắng nghe và trả lời
Hs: lắng nghe và ghi chép
Trình bày Làm bài tập
Như vậy: Thông tin là tất cả những gì
đem lại sự hiểu biết về thế giới xung quanh (sự vật, sự kiện…) và về chính con người
Hướng dẫn về nhà
- Xem lại bài, các khái niệm đã học
- Trả lời câu hỏi 1 (SGK)
- Chuẩn bị cho tiết sau
Bài 1: THÔNG TIN VÀ TIN HỌC (TT)
Trang 3Ngày soạn:26/07/2011
Ngày dạy:9/08/2011
Tiết ppct:2
Tuần: 1
I - Mục tiêu
- Học sinh biết và hiểu được thế nào là hoạt động thông tin của con người
- Học sinh biết được nhiệm vụ chính của tin học và máy tính là công cụ giúp con người trong các hoạt động thông tin như thế nào
- HS nhận biết được ứng dụng của CNTT vào trong học tập và trong cuộc sống
II - Chuẩn bị
1 Giáo viên: Giáo án, SGK.
2 Học sinh: Chuẩn bị bài cũ, nghiên cứu trước bài mới.
III - Các hoạt động dạy học
1 Tổ chức lớp : Ổn định (1 phút ).
2 Tiến trình dạy – học :
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học
Hoạt động 1 :
Em hãy nêu khái niệm thông tin
và cho ví dụ minh hoạ?
Hoạt động 2 :
2 Hoạt động thông tin của con
người:
Đối với mọi người, hoạt động
thông tin diễn ra như 1 nhu cầu tất
yếu
Mỗi hành động, việc làm của con
người đều gắn liền với hoạt động
thông tin cụ thể Vì thế con người
xử lí thông tin và cách thức mà con
người thu nhận thông tin đó ra
sao? Vậy theo các em con người
tiếp nhận thông tin thông qua các
bộ phận nào? và bộ phận của con
người xử lý thông tin?
Thảo luận nhóm
Để biết được máy tính xử lý thông
Hs trình bày
Thảo luận→đại diện trình bày(các giác quan và bộ não)
HS: Nghe và ghi chép
2 Hoạt động thông tin của con người
Việc tiếp nhận, xử lí, lưu trữ và truyền (trao đổi) thông tin được gọi là hoạt động
thông tin.
* Mô hình quá trình xử lí thông tin
Trang 4tin thầy sẽ đưa ra mô hình quá
trình xử lí thông tin
Hs quan sát→trả lời thế nào gọi là
thông tin vào, thế nào là thông tin
ra?
Giáo viên nhận xét và tổng kết lại
3 Hoạt động thông tin và tin học
Tuy nhiên khả năng của các giác
quan và bộ não của con người
trong các hoạt động thông tin chỉ
có hạn
Ví dụ: Ta không thể nhìn quá xa
những vật quá nhỏ
Chính vì vậy con người đã sáng
tạo ra công cụ và phương tiện để
giúp mình vượt qua giới hạn ấy
Hoạt động 3 :
Hs chốt lại ý chính
Gv chốt lại ý chính
Hs: quan sát và trả lời
Hs: lắng nghe và ghi
chép
Hs: chột lại ý chính Hs: lắng nghe
Thôngtinvào Thông tin ra
Thông tin trước xử lí gọi là thông tin vào, còn thông tin nhận được sau xử lí gọi là thông tin ra
3 Hoạt động thông tin và tin học
- Hoạt động thông tin của con người được tiến hành trước hết là nhờ các giác quan và
bộ não
- Con người đã sáng tạo ra các công cụ và phương tiện giúp mình vượt qua hạn chế của các giác quan và bộ não
- Một trong các nhiện vụ chính của tin học là nghiên cứu việc thực hiện các hoạt động thông tin một cách tự động nhờ sự trợ giúp của máy tính điện tử
Hướng dẫn về nhà
- Xem lại bài, các khái niệm đã học
- Bài tập 5 (Trang 5 SGK)
Bài 2: THÔNG TIN VÀ BIỂU DIỄN THÔNG TIN
Xử lý
Trang 5Ngày soạn:9/08/2010
Ngày dạy:
Tiết ppct:3
Tuần:2
I - Mục tiêu
- Giúp học sinh biết được các dạng thông tin cơ bản trong máy tính
- HS nhận biết các dạng của thông tin khác nhau trong thực tế của cuộc sống hàng ngày
- Giáo dục học sinh tính cẩn thận chính xác khi nhận các dạng thông tin
II - Chuẩn bị
1 Giáo viên: Giáo án, SGK.
2 Học sinh: Như đã dặn.
III - Các hoạt động dạy học
1 Tổ chức lớp : kiểm định , ổn định (1 phút ).
2 Tiến trình dạy – học :
Hoạt động 1 :kiểm tra bài cũ:
1 Em hãy nêu mô hình quá trình
xử lí thông tin, giải thích
2 Tại sao con người sáng tạo ra
các công cụ và phương tiện để
làm gì?
Hoạt động 2 :
1 Các dạng thông tin cơ bản
Thông tin trong cuộc sống và
thông tin mà máy tính xử lí được
là rất đa dạng tuy nhiên ta chỉ xét
3 dạng thông tin cơ bản
Học sinh quan sát một số hình vẽ
trong SGK trang 7 cho thầy biết
thông tin trong sách thuộc dạng
thông tin gì?
Hs nêu ví dụ thông tin về văn
bản, âm thanh, hình ảnh chia
nhóm thảo luận trong vòng 5’
Tổng hợp ý kiến và bỗ sung
2 Biểu diễn thông tin
Hs trả lời
HS nghe giảng
HS nghe, quan sát và trả
lời
HS thảo luận→ đại diện nhóm trình bày
1 Các dạng thông tin cơ bản
Ba dạng thông tin cơ bản trong tin học, đó là : văn bản, âm thanh và hình ảnh
a) Dạng văn bản
Những gì được ghi lại bằng các con số, chữ viết hay kí hiệu
b) Dạng hình ảnh
Những hình vẽ minh hoạ trong sách báo
c) Dạng âm thanh
Tiếng chim hót, tiếng trống trường…
2 Biểu diễn thông tin
Trang 6a) Như các em đã học ở phần 1,
ngoài 3 cách thể hiện trên, thông
tin còn được con người biểu diễn
bằng nhiều cách khác nhau các
em hãy cho ví dụ?
Ví dụ: Người khiếm thính dùng
nét mặt và cử động của bàn tay để
thể hiện những điều muốn nói…
Vậy biểu diễn thông tin là gì?
Vậy biểu diễn thông tin là gì? Và
nó có vai trò như thế nào? chúng
ta đi qua phần tiếp theo
b) Mô tả hình dáng hoặc tấm hình
người bạn chưa quen cho em biết
để thấy được việc truyền, nhận,
lưu trữ và chuyển giao thông tin?
Hoạt động 3 :
Hs trình bày lại ý chính
Gv chốt lại phần trọng tâm của
bài
Hs suy nghĩ trả lời(cử chỉ, nét mặt)
Hs: lắng nghe và trả lời
Lắng nghe và ghi chép
Hs: trình bày lại ý chính
a) Biểu diễn thông tin
Biểu diễn thông tin là cách thể hiện thông tin dưới dạng cụ thể nào đó
b) Vai trò của biểu diễn thông tin
- Biểu diễn thông tin có vai trò quan trọng đối với việc truyền và nhận thông tin
- Biểu diễn thông tin dưới dạng phù hợp cho phép lưu trữ và chuyển giao thông tin
- Biểu diễn thông tin có vai trò quyết định đối với mọi hoạt động thông tin của con người
Hướng dẫn về nhà
- Học bài
- Bài tập về nhà 1, 2 (Trang 9 SGK)
Bài 2: THÔNG TIN VÀ BIỂU DIỄN THÔNG TIN (TT)
Trang 7Ngày soạn:9/08/2010
Ngày dạy:
Tiết ppct:4
Tuần:2
I - Mục tiêu
- Giúp học sinh biết được cách thức mà máy tính biểu diễn thông tin
- Tầm quan trọng của việc biểu diễn thông tin trong máy tính
- HS nhận biết các dạng của thông tin khác nhau trong thực tế của cuộc sống hàng ngày
II - Chuẩn bị
1 Giáo viên: Giáo án, SGK.
2 Học sinh: Như đã dặn.
III - Các hoạt động dạy học
1 Tổ chức lớp : kiểm định , ổn định (1 phút ).
2 Tiến trình dạy – học :
Hoạt động 1 : Kiểm tra
bài cũ
Em hãy kể tên ba dạng
thông tin cơ bản trong
máy tính, cho ví dụ cụ
thể?
Biểu diễn và vai trò của
biểu diễn thông tin là gì?
Hoạt động 2 :
3 Biểu diễn thông tin
trong máy tính:
Yêu cầu hs đọc SGK Mục
3 trang 8
Trong thực tế của chúng
ta việc biểu diễn thông tin
có tùy thuộc vào từng đối
tượng không?
VD: Người khiếm thính
không thể dùng âm thanh,
người khiếm thị không thể
dùng hình ảnh
Theo em dạng phù hợp
của máy tính là dạng nào?
Hs trình bày
Hs trả lời
3 Biểu diễn thông tin trong máy tính:
Thông tin có thể biểu diễn bằng nhiều cách khác nhau do vậy việc chọn lựa thông tin phải tùy vào mục đích và đối tượng sử dụng
Để máy tính có thể giúp con người trong hoạt động thông tin, thông tin cần
Trang 8Giao viên thuyết trình về
dữ liệu, cho ví dụ
Hoạt động 3 :
Tóm tắt ý chính
Để máy tính có thể xử lí,
thông tin cần được biểu
diễn dưới dạng nào?
Gv: chốt lại nội dung
Hs: lắng nghe và ghi chép
Hs: trình bày
được biểu diễn dưới dạng dãy bít gồm hai kí hiệu 0 và 1
Trong tin học, thông tin lưu trữ trong máy tính gọi là dữ liệu
Hướng dẫn về nhà
- Học bài
- Làm bài tập 1 (Trang 13 - SGK)
Ngày soạn:17/08/2011
Trang 9Ngày dạy:
Tiết ppct:5
Tuần:3
I Mục tiêu:
- Học sinh biết được một số khả năng của máy tính
- Biết một số cơng việc máy tính cĩ thể làm, và chưa thể làm được
II Chuẩn bị :
- Gv: sgk, giáo án
- Hs: sgk
III Tiến trình dạy học:
1.Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ :
Câu hỏi: Tại sao thơng tin trong máy tính lại được biểu diễn dưới dạng dãy bit?
3 Bài mới: Giới thiệu bài
Như chúng ta đã biết máy tính được làm ra ban đầu dùng để phục vụ cho tính tốn Ngày nay với sự phát triển máy tính làm được rất nhiều việc khác nữa cụ thể là những việc nào, chúng ta cùng nhau tìm hiểu qua bài: Em cĩ thể làm được gì nhờ máy tính
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Ghi bảng
Hoạt động 1: Một số khả năng của máy
tính:
a Khả năng tính tốn nhanh:
- Cho hs bài tốn nhân yêu cầu hs làm
- Các em thử so sánh xem nếu các em tính
bằng tay thầy tính bằng máy tính thì cách
nào nhanh hơn
- Để nhân hai số 6789x6789=??46090521
chúng ta phải mất ít nhất là vài phút,
nhưng với máy tính chỉ thực hiện phép
tính này chưa tới một giây
b Tính tốn với độ chính xác cao
- Các em tính tốn cĩ bao giờ bị sai
khơng?
-Với khả năng tính tốn nhanh máy tính
điện tử cịn đưa ra kết quả với độ chính
xác cao
c Khả năng lưu trữ lớn
- Các thiết bị nhớ của máy tính cĩ thể lưu
trữ một dung lượng rất lớn
d Khả năng “làm việc” khơng mệt mỏi
- Con người chúng ta nếu làm việc lâu cĩ
mệt mỏi khơng?
- Con người chúng ta khi làm việc trong
một thời gian dài liên tục sẽ mệt mỏi và
khơng cĩ khả năng tiếp tục làm việc,
nhưng máy tính cĩ thể khả năng làm việc
trong một khoảng thời gian dài
Hoạt động 2: Cĩ thể dùng máy tính
trong những cơng việc gì?
Hs thực hiện phép tính
Hs trả lời: máy tính tính nhanh hơn
Hs: con người tính tốn cũng cĩ lúc bị sai
Hs lắng nghe
Hs: chúng ta làm việc lâu sẽ mệt mỏi
Hs lắng nghe
1.Một số khả năng của máy tính:
* Khả năng tính tốn nhanh
* Tính tốn với độ chính xác cao
* Khả năng lưu trữ lớn
Khả năng “làm việc” khơng mệt mỏi
2 Cĩ thể dùng máy tính điện tử vào nhữngviệc gì?
Trang 10- Ngày nay máy tính cĩ thể thực hiện được
những việc gì?
- Để giải quyết những bài tốn kinh tế và
khoa học kĩ thuật, với những khối lượng
tính tốn vơ cùng lớn khiến cho việc tính
tốn trở nên khĩ khăn, máy tính sẽ giúp
chúng ta giảm bớt gánh nặng tính tốn cho
con người, ngồi ra máy tính cịn giúp
chúng ta soạn thảo văn bản trong cơng
việc văn phịng, hỗ trợ trong cơng tác
quản lí, trong học tập và giải trí, một thành
tựu lớn ngày nay là điều khiển tự động và
robot, và được ứng dụng rộng rãi ngày nay
là việc liên lạc, tra cứu và mua bán trực
tuyến
**Ghi chú: giáo viên cĩ thể giải thích từng
mục và hỏi học sinh cho ví dụ:?
Hoạt động 3: Máy tính và điều chưa
thể:
- Con người phụ thuộc vào máy tính hay
máy tính phụ thựơc vào con người? Vì
sao?
- Mặc dù cĩ những khả năng to lớn, tuy
nhiên tất cả sức mạnh của máy tính đều
phụ thuộc vào con người và do những
hiểu biết của con người quyết định Cho
nên cĩ những cơng việc mà máy tính vẫn
chưa làm được
- Theo các em, máy tính chưa thể làm
được gì?
GV: Nhận xét và tổng kết lại
Hs trả lời: thực hiện tính tốn,
tự động hố cơng việc văn phịng, hộ trợ cơng tác quản lí, cơng cụ học tập và giải trí, điều khiển tự động và robot, liên lạc, tra cứu và mua bán trực tuyến
lắng nghe và ghi chép
Hs trả lời: máy tính phụ thuộc vào con người Vì máy tính chỉ làm được những gì mà con người chỉ đẫn thơng qua các câu lệnh
Hs trả lời: máy tính khơng cĩ cảm xúc, khơng phân biệt được mùi vị, chưa tư duy như con người
- Thực hiện tính tốn
- Tự động hố cơng việc văn phịng
- Hỗ trợ cơng tác quản lí
- Cơng cụ học tập và giải trí
- Điều khiển tự động và robot
- Liên lạc tra cứu và mua bán trực tuyến
Hoạt động 3: Máy tính
và điều chưa thể:
Máy tính khơng cĩ cảm xúc, khơng phân biệt được mùi vị, chưa tư duy như con người
4 Củng cố:
- Cho hs đọc phần ghi nhớ
- Hs trả lời câu hỏi và bài tập trong sgk
5 Dặn dò:
- Chuẩn bị bài mới: Máy tính và phần mềm máy tính
- Xem lại mơ hình quá trình xử lí thơng tin
- Học bài cũ
Bài 4: MÁY TÍNH VÀ PHẦN MỀM MÁY TÍNH
Trang 11Ngày soạn:17/08/2011
Ngày dạy:
Tiết ppct:6
Tuần:3
I - Mục tiêu
- Học sinh biết được mô hình quá trình xử lí thông tin trong máy tính, các phần mềm của máy tính
- Cấu trúc chung của máy tính
- Tôn trọng các thành tựu khoa học
- ý thức học tập nghiêm túc, tập trung cao độ
II - Chuẩn bị
1 Giáo viên: Giáo trình.
2 Học sinh: Như đã dặn III - Các hoạt động dạy học
1 Tổ chức lớp : kiểm định , ổn định (1 phút ).
2 Tiến trình dạy – học :
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Ghi bảng
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ
1.Hãy nêu một số khả năng của
máy tính?
2.Máy tính chưa thể làm được
điều gì?
Hoạt động 2:
1 Mô hình quá trình ba bước:
Trong thực tế, có nhiều quá trình
được mô hình hóa thành quá trình
3 bước
Ví dụ 1: Giặt quần áo
+ Input: Nước, bột giặt, quần áo
bẩn
+ Xử lí: Vò quần áo với bột giặt
và xả nước
+ Output: Quần áo sạch.
Ngoài những ví dụ thầy vừa nêu
các em có thể lấy thêm được
những ví dụ khác không?
2 Cấu trúc chung của máy tính
điện tử
HS: Nghe, suy nghĩ
HS: Lấy ví dụ và giải thích ví dụ
1 Mô hình quá trình ba bước:
- Để trở thành công cụ trợ giúp xử lí tự động thông tin thì máy tính cần có các
bộ phận đảm nhận các chức năng tương ứng, phù hợp với mô hình quá trình ba bước
2 Cấu trúc chung của máy tính điện tử
Nhập (INPUT) Xử lí Xuất
(OUTPUT)
Trang 12Hãy kể tên một số loại máy tính
mà em biết?
Thuyết trình về cấu trúc của một
máy tính:
Máy tính gồm có những bộ phận
gì?
Chức năng của bộ nhớ?
Bộ nhớ trong dùng để làm gì?
Bộ nhớ ngoài dùng để làm gì?
Nêu một vài Ví dụ về bộ nhớ
ngoài mà em biết?
Thiết bị vào ra gồm có những
thiết bị nào?yêu cầu học sinh kể
ra?
Hoạt động 3:
Mô hình quá trình ba bước?
Cấu trúc chung của máy tính
điện tử?
HS: Trả lời
HS: Nghe và ghi chép
Lắng nghe và trả lời Lắng nghe và trả lời Lắng nghe và trả lời Lắng nghe và trả lời
Lắng nghe và trả lời
- Theo nhà toán học Von Neumann đưa
ra cấu trúc máy tính gồm các khối
chức năng: Bộ xử lí trung tâm, thiết bị
vào, ra và bộ nhớ
- Chương trình máy tính: Tập hợp các câu lệnh hướng dẫn một thao tác cụ thể cần thực hiện trong mỗi câu lệnh
- Bộ xử lí trung tâm (CPU): Là bộ não của máy tính
- Bộ nhớ: Là nơi lưu các chương trình và dữ liệu
+ Bộ nhớ tron g dùng để lưu trữ chương trình và
dữ liệu phần chính của bộ nhớ là RAM + Bộ nhớ ngoài được dùng để lưu trữ lâu dài chương trình và dữ liệu ví dụ: CD,USB,…
- Đơn vị đo dung lượng nhớ: Là byte.
- Thiết bị vào/ra (Input/Output):giúp máy tính trao đổi thông tin với bên ngoài Thiết bị vào ra chia thành 2 loại chính:
+ Thiết bị nhập dữ liệu: Chuột, bàn phím, máy quét…
+ Thiết bị xuất dữ liệu: Màn hình, máy in, máy quét…
Hướng dẫn về nhà
- Học bài
- Trả lời câu hỏi và bài tập 1 (Trang 19 - SGK)
Bài 4: MÁY TÍNH VÀ PHẦN MỀM MÁY TÍNH (TT)