bài giảng đầy đủ về shock

Bùi Văn Ninh Bộ môn Ngoại... ĐỊNH NGHĨA  Sốc là tình trạng đáp ứng bệnh lý của cơ thể đối với sự mất quân bình giữa cung và cầu của tế bào  Bệnh lý toàn thân  Không chỉ là suy tuần ho

SỐC

BS Bùi Văn Ninh Bộ môn Ngoại

ĐỊNH NGHĨA

 Sốc là tình trạng đáp ứng bệnh lý của cơ thể đối với sự mất quân bình giữa cung và cầu của tế bào

 Bệnh lý toàn thân

 Không chỉ là suy tuần hoàn ngoại vi cấp diễn

PHÂN LOẠI

– Mất máu

– Mất huyết tương

 Tim

– Đáp ứng viêm hệ thống (sốc NT,…)

– Chấn thương

– Phản ứng phản vệ…

PHÂN LOẠI

 Trên một bệnh nhân có thể có nhiều nguyên nhân gây ra sốc

 Giảm thể tích nếu không là yếu tố khởi động sốc thì cũng là một yếu tố dự phần trong tất cả các loại sốc

Giảm thể tích máu

Giảm máu về

Giảm cung lượng tim

Giảm dòng máu khu vực

Thiếu oxy tại chỗ Toan chuyển hóa

Phù tế bào Rối loạn chức năng cơ quan

Suy đa cơ quan hệ thống

Tử vong

Catecholamin

Co mạch ngoại biên

Tắc vi tuần hoàn Giải phóng

chất trung

gian

Tăng rò rĩ

mao mạch

Ứùc chế cơ tim

Vòng luẩn quẩn bệnh lý sốc

Rối loạn vi tuần hoàn

Thương tổn tế bào

CHẨN ĐOÁN

 Chẩn đoán sớm:

– Tứ chi lạnh, ẩm, vã mồ hôi

– Nhịp tim >100l/ph (người lớn)

– ± khát nước

 Chẩn đoán trễ:

– HA kẹp

– HA max 

– Thiểu niệu (nước tiểu < 0,5ml/kg/h), thở nhanh

– Vật vã hay đờ đẫn, lơ mơ

– Niêm mạc nhợt nhạt; tứ chi lạnh tím, nổi bông…

CHẨN ĐOÁN

 Cận lâm sàng

– Dung tích hồng cầu, Hb 

– Có giá trị để đánh giá máu tiếp tục chảy

– Toan chuyển hóa

– Áp lực TM trung tâm 

CHẨN ĐOÁN  Mức độ mất máu

Máu mất (ml) < 750 750-1500 1500 – 2000 > 2000 Máu mất (%TT) < 15 15-30 30-40 > 40

Mạch < 100 > 100 > 120 > 140 Huyết áp (mmHg) ⊥ ,  ⊥ ,  

Chênh lệch huyết áp ⊥ ,    

Nhịp thở 14-20 20-30 30-40 > 35

Nước tiểu (ml/h) > 30 20- 30 5-15 0

CHẨN ĐOÁN

 Mức độ mất máu

– Chẩn đoán và điều trị sốc cần phải tiến hành sớm, không nhất thiết phải phụ thuộc vào việc đánh giá mức độ mất máu

– Kết quả trị liệu hoàn toàn dựa vào đáp ứng với hồi sức ban đầu, không phụ thuộc hoàn toàn vào mức độ mất máu nặng hay nhẹ

CHẨN ĐOÁN

 Nguyên nhân

– Sốc mất máu:

 Thường gặp

– Sốc không mất máu:

 Tim

 Tràn khí phế mạc áp lực

 Thần kinh

 Nhiễm trùng …

NGUYÊN TẮC ĐIỀU TRỊ

 Dự phòng, loại bỏ các yếu tố thuận lợi

 Ưu tiên cấp cứu sinh mạng

 Bồi hoàn thể dịch sớm ngay khi tiếp nhận bệnh nhân

 Monitoring trong quá trình hồi sức

 Điều trị nguyên nhân là biện pháp cơ bản