giáo trình mô đun chăm sóc măng cụt

Xác định nhu cầu nước của cây Măng cụt là cây có nhu cầu nước rất lớn, đồng thời do hệ thống rễ câykhông có lông hút và phát triển kém nên rễ măng cụt khi tiếp xúc với đất khóhút nước v

BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN

GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN

CHĂM SÓC MĂNG CỤT

MÃ SỐ: MĐ 05

NGHỀ: TRỒNG SẦU RIÊNG, MĂNG CỤT

Trình độ: Sơ cấp nghề

TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN

Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể đượcphép dùng nguyên bản hoặc trích dẫn dùng cho các mục đích về đào tạo và thamkhảo

Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinhdoanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm

MÃ TÀI LIỆU: MĐ 05

LỜI GIỚI THIỆU

Trong nghề trồng sầu riêng, măng cụt thì chăm sóc măng cụt là rất quantrọng Nếu trồng xong mà chăm sóc không đúng kỹ thuật thì năng suất măng cụtkhông cao, hiệu quả kinh tế kém Chính vì vậy, khâu Chăm sóc măng cụt là rấtcần thiết đối với người trồng măng cụt nói chung và đặc biệt là đối với ngườihọc nghề trồng măng cụt nói riêng Để đáp ứng nhu cầu học nghề của ngườitrồng măng cụt, chúng tôi biên soạn giáo trình mô đun Chăm sóc măng cụt Đây

là mô đun giới thiệu về kỹ thuật chăm sóc măng cụt từ khi trồng đến khi thuhoạch Nội dung của mô đun được phân bổ giảng dạy trong thời gian 50 giờ (Lýthuyết 8 giờ; thực hành 40 giờ; kiểm tra 2 giờ), bao gồm 4 bài:

Bài 01 Tưới và tiêu nước cho măng cụt

Bài 02 Bón phân cho măng cụt

Bài 03 Tỉa cành, tạo tán cho măng cụt

Bài 04 Xử lý ra hoa sớm, ra hoa đồng loạt

Để hoàn thiện cuốn giáo trình này chúng tôi đã nhận được sự chỉ đạo,hướng dẫn của Vụ Tổ chức cán bộ - Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn;Tổng cục dạy nghề - Bộ Lao động Thương binh và Xã hội; Sự hợp tác, giúp đỡcủa các nhà khoa học, các cán bộ kỹ thuật tại các trung tâm khuyến nông, các cơ

sở và nông dân sản xuất măng cụt giỏi, các thầy cô giáo đã tham gia đóng góp ýkiến và tạo điều kiện thuận lợi để chúng tôi xây dựng chương trình và biên soạngiáo trình

Giáo trình là cơ sở cho các giáo viên soạn bài giảng để giảng dạy, là tài liệunghiên cứu và học tập của học viên học nghề “Trồng sầu riêng, măng cụt” Cácthông tin trong giáo trình có giá trị hướng dẫn giáo viên thiết kế và tổ chứcgiảng dạy mô đun Chăm sóc măng cụt một cách hợp lý Giáo viên có thể vậndụng cho phù hợp với điều kiện và bối cảnh thực tế trong quá trình dạy học.Trong quá trình biên soạn giáo trình, dù đã rất cố gắng, song việc biên soạnkhó tránh khỏi thiếu sót, chúng tôi rất mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp từcác nhà giáo, các chuyên gia, người sử dụng lao động và người lao động trựctiếp trong lỉnh vực trồng sầu riêng, măng cụt để có thể bổ sung cho cuốn giáotrình ngày càng hoàn chỉnh hơn

Xin chân thành cảm ơn!

Tham gia biên soạn:

Bà Đinh Thị Đào

Bà Kiều Thị Ngọc

Bà Đoàn Thị Chăm

Bà Nguyễn Hồng Thắm

MỤC LỤC

Bài 1 Tưới và tiêu nước cho măng cụt 8

A Nội dung 8

1.1 Xác định nhu cầu nước của cây 8

1.2 Tưới nước cho măng cụt 9

1.3 Tiêu nước cho cây 14

B Câu hỏi và bài tập thực hành 16

C Ghi nhớ 16

Bài 02 Bón phân cho măng cụt .17

A Nội dung 17

2.1 Xác định nhu cầu dinh dưỡng của cây măng cụt 17

2.2 Xác định loại phân bón 18

2.3 Chuẩn bị trước khi bón 22

2.4 Bón phân cho măng cụt 22

2.5 Bón phân cho măng cụt theo nguyên tắc 5 đúng 25

B Câu hỏi và bài tập thực hành 26

C Ghi nhớ 26

Bài 03 Tỉa cành, tạo tán cho măng cụt 27

A Nội dung 27

3.1 Định hình tán cây 27

3.2 Tỉa cành 28

3.3 Tạo tán cho măng cụt 31

B Câu hỏi và bài tập thực hành 32

C Ghi nhớ 32

Bài 04 Xử lý măng cụt ra hoa sớm và đồng loạt 33

A Nội dung 33

4.1 Xác định thời gian cắt cành và đầu cành để tạo đọt non 33

4.2 Cắt cành và đầu cành để tạo đọt non 33

4.3 Bón phân chuyên dụng để cây ra đọt sớm và đồng loạt 34

4.4 Xiết nước (tạo khô hạn) 41

4.5 Tưới nước sau khi tạo khô hạn 42

4.6 Xử lý sau khi tưới nước cây không ra hoa 44

4.7 Hiện tượng sượng và khắc phục 44

B Câu hỏi và bài tập thực hành 50

C Ghi nhớ 51

Hướng dẫn giảng dạy mô đun 52

I Vị trí, tính chất của mô đun 52

II Mục tiêu 52

III Nội dung chính của mô đun 52

IV Hướng dẫn thực hiện bài tập, bài thực hành 53

V Yêu cầu về đánh giá kết quả học 53

Tài liệu tham khảo 55

Danh sách Ban chủ nhiệm 56

Danh sách Hội đồng nghiệm thu 56

CÁC THUẬT NGỮ CHUYÊN MÔN, CHỮ VIẾT TẮT

MÔ ĐUN CHĂM SÓC MĂNG CỤT

Mã mô đun: MĐ 05

Giới thiệu mô đun:

Mô đun Chăm sóc măng cụt có thời gian học tập là 50 giờ, trong đó, có 8giờ lý thuyết; 36 giờ thực hành; 06 giờ kiểm tra Sau khi học xong mô đun nàyhọc viên tưới nước, bón phân, tỉa cành - tạo tán cho măng cụt đúng yêu cầu kỹ thuật;

xử lý ra hoa cho măng cụt đạt yêu cầu; Thực hiện được quy trình chăm sócmăng cụt từ khâu trồng đến khi thu hoạch Bên cạnh đó, học viên có trách nhiệmtrong việc chăm sóc măng cụt, giữ gìn, bảo quản các loại dụng cụ và trang thiết

bị sử dụng trong quá trình học tập Kết quả học tập được đánh giá thông qua sựtích hợp kiến thức giữa lý thuyết và thực hành, nhưng trọng tâm là thực hành,thông qua hệ thống các bài thực hành kỹ năng trong từng bài dạy và bài thựchành khi kết thúc mô đun Học viên phải hoàn thành tất cả các bài kiểm tra định

kỳ trong quá trình học tập và bài kiểm tra kết thúc mô đun

Mô đun bao gồm 4 bài học, mỗi bài học được kết cấu theo trình tự giớithiệu kiến thức lý thuyết, các bước thực hiện công việc, phần câu hỏi bài tập vàghi nhớ Ngoài ra giáo trình có phần hướng dẫn giảng dạy mô đun nêu chi tiết

về nguồn lực cần thiết gồm trang thiết bị và vật tư thực hành, cách thức tiếnhành, thời gian, tiêu chuẩn sản phẩm mà học viên phải đạt được qua mỗi bài tập

Bài 1: TƯỚI VÀ TIÊU NƯỚC CHO MĂNG CỤT

1 Xác định nhu cầu nước của cây

Măng cụt là cây có nhu cầu nước rất lớn, đồng thời do hệ thống rễ câykhông có lông hút và phát triển kém nên rễ măng cụt khi tiếp xúc với đất khóhút nước vì vậy cần tưới nước thường xuyên, nhất là trong giai đoạn cây con vàcây đang mang quả

Cây măng cụt không thể sinh trưởng phát triển tốt ở vùng quá khô hay quá

ẩm Cây yêu cầu lượng mưa thấp nhất phải đạt 1.270 mm/năm, phân bố đềutrong năm và không mưa ở giai đoạn cây mang quả Tuy nhiên, mỗi giai đoạnphát triển nhu cầu nước cũng khác nhau:

- Giai đoạn kiến thiết cơ bản:

+ Cần tưới đủ ẩm

+ Thiếu nước cây có thể chết héo, lá

cháy khô, còi cọc, ốm yếu (hình 5.1.1)

+ Thừa nước rễ không phát triển

được hoặc có thể bị chết thối

Hình 5.1.1 Cây măng cụt bị thiếu nước ở giai đoạn cây con

Vào giai đoạn này nhu cầu về ẩm

độ của cây măng cụt là 65 - 80% độ

ẩm tối đa

Ở giai đoạn mới trồng nếu tưới

kịp thời và đầy đủ, cây con sẽ nhanh

bén rễ, phát triển xanh tốt (hình 5.1.2)

Hình 5.1.2 Măng cụt mới trồng

- Giai đoạn kinh doanh:

+ Trước khi ra hoa yêu cầu ẩm

độ thấp

+ Khi đã đậu quả, đặc biệt khi quả

lớn nhanh yêu cầu ẩm độ cao nếu thiếu

nước quả sẽ bị rụng, quả nhỏ, làm

giảm chất lượng cũng như sản lượng

+ Thừa nước: Ức chế hoạt động

của rễ, rụng hoa, rụng quả

Hình 5.1.3 Măng cụt được tưới nước

đầy đủ cho quả tốt

Giai đoạn này độ ẩm đất mà cây yêu cầu là 70 – 90% Khi quả sắp chín,yêu cầu về ẩm độ lại thấp (khoảng 50 – 60%) Nếu ẩm độ cao sẽ làm giảm chấtlượng quả và quả chín muộn

Do đó, cần phải tưới nước cách ngày cho cây nhất là ở giai đoạn sau khi trổhoa và giai đoạn mang quả

2 Tưới nước cho măng cụt

2.1 Xác định thời điểm tưới nước cho cây

a Giai đoạn cây con:

Phải tưới đầy đủ nước nhất là trong những tháng mùa khô để giúp câymạnh khoẻ, nhanh phát triển Tuy nhiên nếu cây con bị ngập úng sẽ chết nên cầnchú ý thoát nước tốt cho vườn cây

b Giai đoạn cây ra hoa và mang quả:

- Cần tưới nước cách ngày cho cây nhất là lúc sau khi cây trổ hoa, đậu quảgiúp hoa phát triển tốt, đậu quả nhiều và quả nhanh phát triển

- Trong giai đoạn cây mang quả nên chú ý tưới đều vừa đủ ẩm, tránhtrường hợp vườn quá khô lại quá ướt bất thường sẽ đưa đến hiện tượng rụngquả non.

- Khi quả măng cụt hết giai đọan phát triển quả thì ngưng tưới nước, giảmmực thủy cấp trong mương và kết hợp với việc đậy gốc khi có mưa nhiều sẽgiảm đi hiện tượng mủ quả và sượng quả măng cụt

2.2 Tưới nước

Bước 1 Xác định độ ẩm đất đối chiếu với nhu cầu của cây

Dùng máy đo độ ẩm (hình 5.1.4) hoặc dùng tay kiểm tra độ ẩm đất trongtừng giai đoạn sinh trưởng phát triển của cây măng cụt để xác định lượng nướctưới cũng như phương pháp tưới phù hợp

Cách đo độ ẩm bằng máy:

+ Cắm đầu đo xuống đất sao cho

3 vòng kim loại của đầu đo ngập trong

đất, nhấn nút trắng

+ Đọc chỉ số đo độ ẩm theo kim

chỉ trên màn hình (thang đo bên dưới

tương ứng từ 10 - 80% độ ẩm)

Hình 5.1.4 Máy đo ẩm độ đất

Đơn giản nhất là quan sát tầng đất mặt và độ cương nước của cành lá, nhất

là ở các bộ phận non Dễ quan sát nhất là thời gian giữa trưa, khi cây thoát hơinước nhiều nhất và nếu đất thiếu ẩm thì lá dễ héo

Nếu độ ẩm đất nhỏ hơn yêu cầu của cây thì phải tiến hành tưới nước Ví dụ:Giai đoạn cây con mà độ ẩm đất là 50% thì phải tưới ngay để đưa độ ẩm lên 65 –80% Nhưng nếu giai đoạn chín mà độ ẩm đất là 80% thì phải tiêu nước ngay

Bước 2 Chọn phương pháp tưới nước

Tưới nước là biện pháp kỹ thuật quan trọng ảnh hưởng lớn đến năng suất

và chất lượng kinh doanh cây măng cụt Tùy theo điều kiện cụ thể mà chọnphương pháp tưới phù hợp Sau đây là một số phương pháp tưới nước cho câymăng cụt:

1, Tưới bằng thùng, xô (tưới thủ

công): Dùng thùng, xô tưới nước

cho từng gốc măng cụt (hình 5.1.5)

Phương pháp này rất đơn giản, chỉ

cần cho nước vào hệ thống mương

trong vườn và dùng những dụng cụ

đơn giản như xô, thùng tưới hay dụng

cụ tự chế để tưới đủ ẩm cho măng cụt

Hình 5.1.5 Tưới nước cho măng cụt bằng phương pháp thủ công

2, Tưới bằng dây mềm (tưới bán

thủ công): Dùng ống nhựa mềm có

gắn bơm tưới để phun nước vào gốc

cây (hình 5.1.6)

Đối với phương pháp tưới bằng

dây mềm thì cần chuẩn bị máy bơm,

hệ thống điện, đường ống dẫn nước

và dây tưới

Hình 5.1.6 Tưới nước cho măng cụt

bằng dây mềm Cách lắp đặt:

- Lắp đặt hệ thống điện;

- Đặt máy bơm ở ngoài vườn trồng;

- Đặt đường ống dẫn nước đến khu vực cần tưới;

- Nối ống dây mềm với đường ống dẫn nước đến cây cần tưới

Nói chung, tưới thủ công và bán thủ công rất dễ thực hiện nhưng tốn nhiềucông sức và khó có thể áp dụng trên diện tích lớn

3, Tưới nhỏ giọt (chi tiết tham khảo ở mô đun Chăm sóc sầu riêng):

Tưới nhỏ giọt thấm từ từ vào trong đất, đi ngay vào hệ thống rễ, không phínước vào những vùng không có sự sinh trưởng

Do nước chỉ tưới ngay vùng có rễ nên lượng nước ít hơn, nhưng lại luôngiữ được lượng nước ổn định, ít mất nước do gió và nắng

Dòng nước chảy rất chậm và sử dụng hiệu quả qua hệ thống tưới nhỏ giọtcho phép tưới trên diện tích rộng hơn so với phương pháp truyền thống từ cùngmột nguồn nước Bên cạnh đó, tưới nhỏ giọt không cần áp suất lớn để cung cấpnước, hạn chế cỏ dại

Thông qua hệ thống tưới nhỏ giọt phân bón có thể được cung cấp thườngxuyên cho cây với lượng nhỏ nên hiệu suất sử dụng sẽ rất cao, từ đó cũng tiếtkiệm được phân bón và công lao động

Nếu có điều kiện đầu tư thì với cây măng cụt tưới nước theo phương phápnày rất tốt

4, Tưới rãnh:

Là phương pháp tưới nước để nước chảy theo các rãnh được thiết kế giữacác hàng cây Nước được thấm dần vào đất và cung cấp cho cây măng cụt Cách tưới nước này tiết kiệm và chủ động được nước tưới cho vườn cây,lớp đất mặt vẫn tơi xốp, không bị dí chặt, kết cấu đất vẫn giữ vững, đất không bịbào mòn, chất dinh dưỡng không bị rửa trôi

Nhưng tưới theo kiểu này lãng phí một phần nước ở cuối rãnh tưới; gặp khókhăn trong việc vận chuyển công cụ sản xuất qua rãnh; phải chi phí khá lớnnhân công và thời gian cho việc cải tạo các rãnh nước

Bước 3 Chuẩn bị nguồn nước, trang thiết bị, dụng cụ và vật tư tưới nước

- Nguồn nước tưới: Sông, hồ,

kênh mương, đập hay nước giếng

(hình 5.1.7) Đảm bảo nước không bị

nhiễm mặn hay phèn

Lưu ý: Không tưới nước bị

nhiễm độc từ các nhà máy, cơ sở

sản xuất hoặc nước thải từ khu

công nghiệp

Hình 5.1.7 Mương lấy nước vào vườn

măng cụt

- Chuẩn bị trang thiết bị dụng cụ

tưới nước: Cuốc (hoặc leng), thùng

tưới, máy bơm nước (hình 5.1.8),

giàn tưới phun, đường ống dẫn

nước…

- Vật tư: Dầu, xăng, mỡ

Hình 5.1.8 Máy bơm nước

Bước 4 Tiến hành tưới nước cho măng cụt

Tưới nước cho măng phù hợp với từng giai đoạn sinh trưởng, phát triển củacây măng cụt

* Tưới sau khi trồng:

- Sau khi trồng phải tưới nước

ngay để cây chóng hồi phục Tùy chân

đất thấp hay cao, loại đất mà ta có thể

tưới để đảm bảo độ ẩm đất cho cây

con phát triển

- Dùng thùng tưới có gắn vòi sen

tưới nhẹ nhàng quanh gốc (hình 5.1.9)

- Lượng nước tưới vừa đủ ẩm,

không được tưới nước bằng ống nước

có dòng nước xối mạnh làm rửa trôi,

tróc gốc, đất bị váng, cây khó ra rễ

Hình 5.1.9 Tưới nước bằng thùng tưới

có gắn vòi sen

- Măng cụt mới trồng nên tưới

ngày một lần trong khoảng 4 tháng

(hình 5.1.10) Sau đó chỉ tưới khi

gặp hạn

- Tủ gốc bằng rơm, rạ khô sẽ

bớt được công tưới; nhưng mùa mưa

nên bỏ rơm tủ đi vì dễ gây bệnh và

cũng là ổ chứa mối hại cây măng cụt

Hình 5.1.10 Tưới măng cụt giai

đoạn mới trồng

* Tưới nước giai đoạn kiến thiết

cơ bản (hình 5.1.11):

- Khi thấy cây có hiện tượng thiếu

nước phải tiến hành tưới nước

- Lượng nước tưới tùy theo mức

độ khô hạn và phương pháp tưới Nếu

số lần tưới càng nhiều thì lượng nước

ít lại và đảm bảo đủ ẩm cho cây măng

- Tưới nước cách ngày cho cây

măng cụt đặc biệt là sau khi cây ra

hoa, đậu quả Nhưng khi gần thu

hoạch thì ngưng tưới nước

- Lượng nước tưới: Tùy thuộc vào

phương pháp tưới nhưng đảm bảo tưới

đủ ẩm cho cây măng cụt

Hình 5.1.12 Măng cụt đang ra quả rất

Hầu hết các vườn măng cụt đều bị ảnh hưởng và thiệt hại với mức độ khácnhau do nước dâng cao hoặc mưa kéo dài

Nếu vườn măng cụt bị ngập sẽ làm cho những lỗ nhỏ trong đất chứa đầynước, kém thoáng khí, thiếu oxy cung cấp cho rễ cây hô hấp, đất trở nên bão hòa

và rễ dễ bị hủy hoại

Ngoài ra, trong quá trình bị ngập nước rễ cây còn sản sinh ra khí ethylenelàm kích thích ra rễ mới; nhưng với hàm lượng lớn thì sẽ gây ngộ độc cho cây,làm cho lá bị vàng và rụng nhiều Bên cạnh đó, khi cây bị ngập úng, dễ bị tổnthương đặc biệt là rễ, tính kháng kém nên cũng là cơ hội cho các loại nấm bệnhphát triển.

Ở giai đoạn cây con nếu bị ngập úng cây sẽ chết Ở giai đoạn trưởng thành nếu

bị ngập nước nhẹ trong thời gian ngắn thì cây vẫn sống, nhưng phát triển chậm lại,cây bị suy kiệt, cằn cỗi, chất lượng và hiệu quả của hoa và quả kém Còn bị ngậpnặng, độ ẩm trong đất cao vượt quá nhu cầu của cây, thì rễ sẽ bị nghẹt, kém pháttriển, thậm chí bị thối và chết, không có khả năng phục hồi trở lại

3.2 Tiêu nước cho vườn măng cụt

Tiêu nước hay thoát thủy là biện pháp kỹ thuật nhằm rút bớt nước ứ đọngtrong đất vườn nhiều quá mức khiến sự sống, tăng trưởng và năng suất cây măngcụt có thể bị ảnh hưởng

* Tiêu nước ngay khi có dấu hiệu ngập úng

Phương châm tiêu nước là sự tổng hợp của “Rải nước – Chôn nước – Tháo

nước”

- Rải nước: Chia nhỏ các khu tiêu nước riêng biệt nhằm phân tán lượng

nước cần tiêu theo yếu tố địa hình Nghĩa là, nước ở tiểu vùng nào thì tiêu ngay

ở chỗ đó

- Chôn nước: Cho nước lắng rút xuống tại chỗ ở những nơi trũng hoặc trữ

tạm ở các ao, đìa, kênh tiêu để trữ tạm thời

- Tháo nước: Dùng biện pháp tiêu thoát nhanh tại những nơi có thể rút tháo

nước thuận lợi Đôi khi tháo nước cần có những biện pháp hỗ trợ như dùng bơm

để bơm nước ra ngoài khu vườn

Tóm lại, khai rãnh ở mặt liếp, thoát nước trong mương (dựa vào triều kémhoặc bơm thoát nước) ngay để hạ nhanh mực thuỷ cấp trong liếp, giúp đất nhanhthông thoáng hơn và rễ nhanh hồi phục hơn

* Phục hồi vườn cây sau ngập úng

Sau mùa lũ nếu chăm sóc không đúng quy trình kỹ thuật sẽ rất dễ ảnhhưởng đến năng suất của những vụ sau Do đó cần áp dụng các biện phápkhắc phục:

- Xới mặt đất (ở vùng tán cây) bằng cuốc răng (dài 8 - 10 cm) để phá váng,giúp đất được thông thoáng

- Đào mương để nước rút nhanh ra khỏi vườn cây

- Nên sử dụng phân bón lá có chứa đầy đủ các dưỡng chất cần thiết cho câytrồng như: N, P, K, Ca, Mg, S, Fe để phun trên lá, thân cây Cắt tỉa cành non,

lá non ra trong giai đoạn vườn cây bị ngập úng

- Có thể sử dụng tổ hợp phân DAP (dạng công nghiệp) cộng với Cloruakali(phân muối ớt) với tỉ lệ: 2 phần DAP, 1 phần Cloruakali trộn đều, sau đó lấy từ

100 - 150 g hoà tan trong một bình 10 lít và phun đều lên trên lá

- Cần cung cấp thêm chất vôi cho vườn cây măng cụt trong giai đoạn nàyvới liều lượng từ 0,5 - 1 kg cho mỗi gốc (khoảng 500 kg – 1.000 kg/ha) để vừagiải phóng các dinh dưỡng bị đất giữ chặt, hóa giải các độc tố trong đất, mà còn cung cấp Can-xi trực tiếp cho cây măng cụt để cây sinh trưởng khỏe hơn

Chú ý trị các loại bệnh do nấm tấn công ở vùng gốc và rễ cây bằng các loạithuốc thích hợp

Nói chung để bảo vệ và chăm sóc tốt vườn cây măng cụt trong mùa mưa lũ,nên quan tâm đến vấn đề xây dựng bờ bao bảo vệ vườn cây chắc chắn, việc nàycần phải làm trước tiên, để giúp cây măng cụt không bị ngập úng Ngoài ra cònphải thực hiện chăm sóc vườn măng cụt đúng qui trình kỹ thuật, nhằm giúp chocây măng cụt phát triển khỏe, nâng cao sức chống chịu với điều kiện bất lợi

B Câu hỏi và bài tập thực hành

1 Câu hỏi: Trình bày nhu cầu nước của cây măng cụt và các biện pháp

tưới nước chủ yếu hiện nay

2 Bài thực hành số 5.1.1: Tưới nước cho cây măng cụt.

- Mục tiêu: Tưới nước cho cây măng cụt đạt yêu cầu

- Nguồn lực: Vườn măng cụt, các dụng cụ tưới sẳn có (thùng tưới,dây tưới )

- Cách thức tiến hành: Chia các nhóm nhỏ (3 - 5 học viên/nhóm), mỗi nhómnhận nhiệm vụ tưới cho 5 gốc măng cụt

- Thời gian hoàn thành: 6 giờ/1 nhóm

- Kết quả sản phẩm cần đạt được: Măng cụt được tưới đủ ẩm đều khắp cả tán

C Ghi nhớ

- Nhu cầu nước của cây măng cụt trong các giai đoạn sinh trưởng

- Kỹ thuật tưới và tiêu nước cho măng cụt

Bài 02 BÓN PHÂN CHO CÂY MĂNG CỤT

Mã bài: MĐ 05-02

Mục tiêu:

- Trình bày được nhu cầu phân bón và cách bón phân cho cây măng cụt;

- Xác định được loại phân bón thích hợp;

- Tính được lượng phân bón và chuẩn bị đầy đủ phân trước khi bón;

- Bón được phân cho măng cụt theo nguyên tắc 5 đúng

A Nội dung

1 Xác định nhu cầu dinh dưỡng của cây măng cụt

Các chất dinh dưỡng có vai trò hết sức quan trọng giúp ổn định và tăngnăng suất cho cây Cây măng cụt cần được cung cấp đầy đủ các nguyên tố đa,trung và vi lượng Thiếu hoặc thừa một trong những yếu tố này đều ảnh hưởngtới sự sinh trưởng và phát triển không bình thường của cây

Sau đây là một số vai trò của các nguyên tố N, P và K đối với măng cụt:

+ Đạm (N): Đây là thành phần

quan trọng cho tất cả bộ phận của cây

và đặc biệt cần thiết cho sự sinh trưởng

dinh dưỡng

Đạm cần thiết cho sự phát triển

của lá, thân cành, hoa, quả, hạt Do

vậy, cần bón đạm đầy đủ cho cây

măng cụt

Cây đủ đạm lá xanh tốt, cây phát

triển khỏe, quả phát triển đều (hình 5.2.1)

Hình 5.2.1 Măng cụt được bón phân đầy đủ

Thiếu đạm: Lá có màu xanh vàng

hay xanh nõn chuối Thiếu nặng lá

rụng nhiều, năng suất giảm Hiện

tượng thiếu đạm thường xảy ra trên đất

nghèo dinh dưỡng và bón không đủ

lượng đạm cây cần (hình 5.2.2)

Hình 5.2.2 Măng cụt thiếu đạm lá vàng

Thừa đạm: Phát triển thân lá mạnh, lá có màu xanh đậm, dễ bị sâu bệnh tấncông, đậu quả ít, rụng quả nhiều.

+ Lân (P): Măng cụt cần lân tương đương với đạm Dạng lân dễ tiêu trongđất thường bị giới hạn bởi việc cố định do các phản ứng hóa học, đặc biệt là ởđất chua Nên thường xuyên bón phân lân với lượng nhỏ Cần bón lót phân lântrong hố trước khi trồng để giúp cây tăng trưởng trong giai đoạn ban đầu

Thiếu lân: Lá chuyển màu xỉn, mép lá non ửng đỏ, thiếu nặng lá rụng vàcành chết

+ Kali (K): Kali rất quan trọng khi cây ra quả, lượng kali trong quả rất lớn.Bón thường xuyên phân kali rất cần thiết để duy trì năng suất cao và phẩm chấtngon cho măng cụt Bên cạnh đó, kali làm tăng khả năng chống chịu của cây đốivới các tác động không lợi từ bên ngoài và chống chịu đối với một số loại bệnh.Kali tạo cho cây cứng chắc, ít đổ ngã, tăng khả năng chịu úng, chịu hạn…

Thiếu K: Mép lá chuyển màu

vàng cam sau tới màu xám nâu và khô,

lá rụng nhiều (hình 5.2.3)

Hình 5.2.3 Măng cụt thiếu kali

2 Xác định loại và lượng phân bón

2.1 Xác định các loại phân bón cho măng cụt

a Phân hữu cơ:

Măng cụt là cây rất ưa phân hữu cơ Các loại phân hữu cơ thông dụng nhưphân gia súc, than bùn, phân ủ các dư thừa thực vật, phân xanh, phân cá

* Ưu điểm

- Tạo chất đệm, ổn định độ chua của đất tăng hiệu quả của việc bón phân vô cơ

- Làm đất tơi xốp, giữ ẩm tốt, tăng độ phì nhiêu

- Tạo môi trường thuận lợi để vi sinh vật phát triển và hoạt động làm tăngkhả năng kháng bệnh đối với cây trồng

- Chi phí thấp

* Hạn chế:

- Hiệu quả chậm;

- Cồng kềnh, tốn công vận chuyển;

- Hàm lượng dưỡng chất thấp, không ổn định, khó kiểm soát

Để nâng cao hàm lượng dinh dưỡng phân chuồng, nên tận dụng các dư thừa

thực vật có sẳn để độn vào phân chuồng và ủ phân trước khi sử dụng (xem chi

tiết ở mô đun Chăm sóc sầu riêng)

b Phân vô cơ

Đối với cây măng cụt cần bón các loại phân vô cơ chứa đạm, lân, kali vàmột số phân vi lượng Tùy theo nhu cầu dinh dưỡng ở mỗi giai đoạn phát triển

mà lựa chọn các loại phân vô cơ để bón cho phù hợp

* Ưu điểm của phân vô cơ:

- Đáp ứng nhanh kịp thời nhu cầu của cây

- Hàm lượng dinh dưỡng ổn định, dễ kiểm soát

- Dễ vận chuyển, dễ sử dụng vì ít tốn công

* Hạn chế của phân vô cơ:

- Sử dụng đơn độc lâu ngày đất bị chai cứng, chua, cây hấp thụ kém

- Hạn chế vi sinh vật phát triển

* Các loại phân chứa đạm:

- Phân urê có tỷ lệ đạm cao nhất (44 - 48%); có khả năng thích nghi rộng,phát huy tác dụng trên nhiều loại đất

- Sunphat đạm (phân SA) chứa 20 - 21% nitơ (N) nguyên chất và 29% lưuhuỳnh (S)

- Phân DAP (phốt phát amôn) chứa 18% đạm và 46% lân

- Phân amoni nitrat: có 33 - 35% N nguyên chất

* Các loại phân chứa lân: Supe lân và Lân nung chảy, chứa từ 15,5%

-17% Ô-xít Phốt-pho (P2O5 hữu hiệu)

* Các loại phân kali:

- Phân sunphat kali (K2SO4): Hàm lượng kali nguyên chất trong sunphatkali là 45 – 50% Ngoài ra trong phân còn chứa lưu huỳnh 18%

- Phân kali – magiê sunphat có dạng bột mịn màu xám Phân có hàm lượng

K2O: 20 – 30%; MgO: 5 – 7%; S: 16 – 22%

- Phân “Agripac” của Canada có hàm lượng K2O là 61%

- Kali còn có trong các loại phân hỗn hợp NPK, một số dạng phân bón lá, đặc biệt có nhiều trong phân bón lá đặc chủng kali

* Vôi: Thông thường người ta bón vôi để nâng cao độ pH của đất, để cải tạo

lý, hoá tính của đất, xúc tiến quá trình phân giải chất hữu cơ, tăng cường sự sinhtrưởng phát triển của VSV trong đất, giải phóng lân bị cố định

Thông thường sử dụng vôi bột để bón cho đất trồng măng cụt nhưng nếu cóđiều kiện nên dùng Dolomit thay vôi để vừa cung cấp Canxi vừa cung cấp Magiecho măng cụt

Đất có độ pH ≤ 5,5 là phải bón vôi, nhưng phải bón nhiều năm liền để nâng

độ pH lên chứ không nên bón nhiều 1 lần với số lượng lớn

* Phân vi lượng

Phân vi lượng gồm những nguyên tố hóa học như Mg, S, Fe Zn, Mn, Cu, B,Mo… Chất vi lượng bón cho măng cụt thường được phối hợp dưới hình thứcmột loại phân bón hỗn hợp nào đấy, có thể ở dạng thô sử dụng bón lót hoặc bónthúc, cũng có thể ở dạng dung dịch sử dụng phun vào lá

Một số loại phân bón lá phổ biến hiện nay: Composition, Fetrilon-combi,Super vi lượng

2.2 Tính lượng phân bón

* Giai đoạn cây chưa cho quả

Mỗi năm nên bón 5 - 10 kg phân chuồng hoai cho mỗi cây và phân vô cơtheo công thức N:P:K = 15:15:15 như sau:

Bảng 5.2.1 Liều lượng phân vô cơ bón cho mỗi cây trong năm

Liều lượng (kg/cây/năm) 0,25 0,50 1,00 2,00 4,00 7,00Cách pha trộn để được 10 kg phân hỗn hợp NPK 15:15:15

+ Kali sunphat (50% K2O): 3 x 200/10 = 60kg

Như vậy, khi trộn 64 kg urea + 180 kg super lân + 60 kg kali sunphat

sẽ được 200 kg NPK 15:15:15

* Giai đoạn cây cho quả ổn định

Đối với cây có đường kính tán 6 - 8 m đang sinh trưởng, phát triển tốt, phânbón được áp dụng cho mỗi cây như sau:

Phân hữu cơ 20 - 30 kg, bón 1 lần ngay sau thu hoạch dứt điểm (lần 1).Phân vô cơ bón làm 03 lần mỗi lần 3 - 4 kg

- Lần 1: Ngay sau khi thu hoạch xong bón phân theo công thức N:P:K

(20:20:10) kết hợp với 20 - 30 kg phân chuồng hoai cho mỗi cây

Cách pha trộn để được 10 kg phân hỗn hợp NPK 20: 20: 10

Lưu ý: Trong giai đoạn này tránh bón nhiều phân đạm vì sẽ kích thích ra lá

mới làm chậm quá trình ra hoa

- Lần 3: Bón lúc cây đậu quả xong (đường kính quả 1 - 2 cm) phân vô cơtheo công thức N: P: K= 13: 13: 21 hoặc AT3 Liều lượng như sau:

Cây măng cụt có từ 10 - 15 năn tuổi có thể bón 0,5 - 1kg phân vôcơ/lần/cây

Cây măng cụt lớn hơn 15 - 20 tuổi có thể bón 1 - 2kg phân vô cơ/lần /cây.Cây măng cụt có tuổi lớn hơn 20 - 30 năm có thể bón 2 - 3 kg phân vôcơ/lần/cây

Cây măng cụt có tuổi lớn hơn 30 trở lên có thể bón từ 3 - 4 kg phân vôcơ/lần/cây

Ngoài ra, còn có thể sử dụng phân bón lá có tỷ lệ N:P:K (20:20:20) nhưphân bón lá Grow more có hàm lượng dinh dưỡng như sau: N: 20%; P2O5: 20%;

K2O: 20%; Cu: 0,05; Mn: 0,0005%; Fe: 0,05; Zn: 0,05 Phun làm 5 lần mỗi lầncách nhau 1 tuần, bắt đầu từ tuần thứ 7 sau khi đậu quả

3 Chuẩn bị trước khi bón

3.1 Chuẩn bị phân bón

- Chuẩn bị phân bón chứa đạm: Phân urê có tỷ lệ đạm cao nhất (44 - 48%)hoặc Sunphat đạm (phân SA) chứa 20 - 21% nitơ (N) hoặc Phôtphat đạm (phốtphát amôn) chứa 16% đạm và 20% lân

Chuẩn bị phân bón chứa lân: Supe lân và Lân nung chảy, chứa từ 15,5% 17% Ô-xít Phốt-pho (P2O5 hữu hiệu)

Chuẩn bị phân bón chứa kali: Sun phat Ka li (SOP, K2SO4) chứa 50% xít Ka-li (K2O)

Ô Chuẩn bị phân bón lá: Grow more, Composition, FetrilonÔ combi, Super

4 Bón phân cho măng cụt

4.1 Bón phân giai đoạn kiến thiết cơ bản

Bước 1 Xác định thời điểm bón phân:

Căn cứ vào nhu cầu dinh dưỡng của giai đoạn kiến thiết cơ bản để xác địnhthời điểm bón phân cho phù hợp:

Lượng NPK hoặc hỗn hợp phân được chia đều và bón nhiều lần trong năm(3 – 4 lần) Có thể sử dụng thêm phân bón lá nếu cây phát triển kém, chú ý phun

ở mặt dưới lá

Phân hữu cơ và vôi: Bón 1 lần vào đầu mùa mưa

Phân vi lượng: Phun 2 lần trong năm

Bước 2 Xác định cách bón phân

Bón gốc:

- Phân hữu cơ: Bón vào hố trước khi trồng hoặc rải quanh bồn ở phía ngoàirìa tán lá, xới nhẹ và đều

- Phân vô cơ: Bón tập trung ở tầng đất mặt Trong thời kỳ kiến thiết cơ bản

bộ rễ cây măng cụt chưa phát triển mạnh nên bón quanh và cách gốc 20 cm,không nên bón quá 2/3 tán cây tính từ gốc (vì rễ măng cụt chỉ phát triển trong2/3 tán cây) Tủ lên một lớp đất mỏng, tưới nước và dùng lá cây, cỏ, tủ lên trên

Phun trên lá: Thường áp dụng đối với các loại phân vi lượng Cần lưu ý sửdụng đúng nồng độ như khuyến cáo để tránh gây cháy lá hoặc ngộ độc Để tănghiệu quả của phân bón lá nên phun vào buổi sáng và phun mặt dưới của lá.

Bước 3 Tiến hành bón phân cho măng cụt

- Bón lót: Trộn phân hữu cơ hoặc phân chuồng và vôi đều với đất vàohố/gốc và lấp hố trước khi trồng 15 - 30 ngày

Bước 4 Tưới nước sau mỗi lần bón phân

Tưới nước đủ ẩm sau khi bón phân để phân hòa tan cho cây trồng dễ hấpthu nhưng không được tưới quá nhiều sẽ trôi mất phân Cũng có thể kết hợp vớicác biện pháp tủ đất vừa giúp giữ ẩm vừa giảm lượng phân bay hơi

4.2 Bón phân giai đoạn kinh doanh

Bước 1 Xác định thời điểm bón phân:

Căn cứ vào nhu cầu dinh dưỡng của giai đoạn kinh doanh để xác định thờiđiểm bón phân cho phù hợp:

- Lần 1: Ngay sau khi thu hoạch xong bón phân giúp cây nhanh hồi phục

- Lần 2: Trước khi ra hoa 30 - 40 ngày bón phân giúp cây ra hoa tốt

- Lần 3: Bón lúc cây đậu quả xong (đường kính quả 1- 2 cm) giúp quả pháttriển nhanh

Ngoài ra, còn có thể sử dụng phân bón lá có hàm lượng kali cao để gópphần nâng cao năng suất phẩm chất quả Có thể phun phân bón lá làm 5 lần, mỗilần cách nhau 1 tuần, bắt đầu từ tuần thứ 7 sau khi đậu quả

Bước 2 Xác định cách bón

phân

Bón gốc:

- Phân hữu cơ: Rải đều trong tán

hoặc đào rãnh rộng 10 – 30 cm, sâu

10 – 20 cm khoảng 2/3 đường kính

tán, bón xong lấp đất lại

Hình 5.2.5 Khu vực bón phân

- Phân vô cơ (hình 5.2.6): Xới

nhẹ đất trong 2/3 tán, rải đều phân,

cách gốc 2/3 tán và phủ một lớp đất

mỏng lên trên

Hình 5.2.6 Bón phân vô cơ

Phun trên lá: Phun theo hướng dẫn trên bao bì theo giai đoạn sinh trưởng,phát triển của cây

Bước 3 Tiến hành bón phân cho măng cụt

- Bón lót: Trộn phân hữu cơ hoặc phân chuồng và vôi đều với đất vào rãnhrồi lấp đất lại

- Bón thúc: Xới nhẹ đất trong tán, rải đều phân và phủ một lớp đất mỏnglên trên

Bước 4 Tưới nước sau mỗi lần bón phân

Sau khi bón phân nhất thiết phải tưới nước đủ ẩm để phân hòa tan cho câytrồng dễ hấp thu nhưng không được tưới quá nhiều sẽ trôi mất phân Cũng có thểkết hợp với các biện pháp tủ đất vừa giúp giữ ẩm vừa giảm lượng phân bay hơi

Ghi chú:

- Khi bón phân kết hợp tưới nước vừa đủ ẩm: Bón phân xong cần tưới nước ngay và tủ gốc lại giữ ẩm giúp phân tan và giữ trong đất để cây hút từ từ.

- Vào tháng 2 và 3 không nên bón phân vì thời tiết nóng, đất khô, thiếu nước nên hiệu quả phân bón thấp.

- Đối với vùng đất có pH thấp nên dùng DAP bón thay NPK loại 16:16:8.

- Làm sạch cỏ xung quanh gốc măng cụt; xén và bứng rễ cây trồng xen tạm thời hay bằng cách xén rãnh xung quanh bồn để hạn chế sự cạnh tranh dinh dưỡng với cây măng cụt.

- Hạn chế sự mất mát phân do bốc hơi, do nước chảy tràn bằng cách làm bồn, tủ gốc bằng lớp lá cây cỏ lên trên xung quanh gốc Tránh bón phân lúc mưa to và lúc không có nước tưới Làm bồn chỉ nên xới xáo vùng từ 2/3 tán lá

ra phía ngoài, chỉ nên xới xáo nhẹ vùng bên trong tán lá vì xới xáo mạnh sẽ làm tổn thương rễ măng cụt.

- Không sử dụng đơn độc phân vô cơ mà cần bón phân hữu cơ hàng năm.

5 Bón phân cho măng cụt theo nguyên tắc 5 đúng

5.1 Bón đúng loại phân

- Cây măng cụt yêu cầu phân gì thì bón phân đó Phân bón có nhiều loại,nhưng có 3 loại chính là đạm - N, lân – P, kali - K Mỗi loại có chức năng riêng.Bón phân không đúng yêu cầu, không phát huy được hiệu quả còn gây hại cho cây

- Bón đúng không những đáp ứng được yêu cầu của cây mà còn giữ được

ổn định môi trường của đất Ở đất chua tuyệt đối không bón những loại phân cótính axit cao quá ngưỡng và trên nền đất kiềm không bón các loại phân có tínhkiềm cao quá ngưỡng

5.2 Bón đúng nhu cầu sinh lý của cây măng cụt

- Nhu cầu dinh dưỡng của cây măng cụt khác nhau tùy thuộc vào từng giaiđoạn sinh trưởng và phát triển

Ở giai đoạn sinh trưởng cần đạm hơn kali; ở thời kỳ phát triển quả lại cầnkali hơn đạm Bón đúng loại phân mà cây cần mới phát huy hiệu quả

- Trong suốt thời kỳ sống, cây măng cụt luôn luôn có nhu cầu các chất dinhdưỡng cho sinh trưởng và phát triển, vì vậy khi bón phân nên chia ra bón nhiềulần theo quy trình và bón vào lúc cây phát triển mạnh, không bón một lúc quánhiều Việc bón quá nhiều phân một lúc sẽ gây ra thừa lãng phí, ô nhiễm môitrường, cây sử dụng không hết sẽ làm cho cây biến dạng dễ nhiễm bệnh, năngsuất chất lượng nông sản thấp

- Bón phân có 3 thời kỳ: bón lót trước khi trồng (hay bón hồi phục sau khicây thu hoạch vụ trước), bón thúc (nhằm thúc đẩy quá trình sinh trưởng của cây,tạo chồi lá mới) và bón rước hoa, nuôi hoa, bón nuôi quả

5.3 Bón đúng điều kiện đất đai

Bón phân là hình thức bổ sung vào đất chất dinh dưỡng cho cây măng cụt.Ngoài ra, còn có các vi sinh vật đất phân hủy các chất hữu cơ sẵn có hoặc cốđịnh N từ không khí vào đất, do vậy bón phân còn có tác dụng kích thích hoạt

động của tập đoàn vi sinh vật đất Nhờ đó cây được tăng cường cung cấp lượngcác chất dinh dưỡng cân đối hơn Bón phân không những cần cho cây măng cụt

mà còn giúp cho vi sinh vật đất phát triển hữu hiệu hơn

5.4 Bón đúng lúc

Mùa vụ, nhiệt độ và thời tiết ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả của phân bón.Mưa làm rửa trôi, trực di phân bón (phân chảy xuống tầng đất dưới), nắng khôlàm phân bón khó tan và rất dễ bốc hơi, cây không còn nhiều dinh dưỡng đểphát triển, đôi khi còn gây cháy lá, hư hoa, hư quả Vì vậy, nên bón phân chocây măng cụt lúc sáng sớm, chiều mát tránh bón vào buổi trưa, ngày mưa lớn

5.5 Bón đúng phương pháp

Có 2 loại phân bón: Phân bón gốc và phân bón lá Tùy nhu cầu phát triểncủa mỗi giai đoạn mà có phương pháp bón thích hợp Với phân bón gốc thì bónvào hố, rãnh theo 2/3 tán lá hoặc rải đều trên mặt đất cách gốc 20 cm Với phânbón lá thì phun đều trên lá, nếu ướt được cả 2 mặt lá thì càng tốt

B Câu hỏi và bài tập thực hành

Bài thực hành số 5.2.1: Bón phân vô cơ cho cây măng cụt.

- Mục tiêu: Bón phân cho cây măng cụt đúng kỹ thuật

- Nguồn lực: Vườn măng cụt, cuốc, lưỡi hái, găng tay, phân bón urê và K2SO4

- Cách thức tiến hành: Chia các nhóm nhỏ (3 - 5 học viên/nhóm), mỗi nhómnhận nhiệm vụ bón phân cho 05 gốc măng cụt

- Thời gian hoàn thành: 8 giờ/1 nhóm

- Kết quả sản phẩm cần đạt được: Bón phân đều, lấp đất đúng kỹ thuật vàkhông ảnh hưởng đến cây măng cụt

C Ghi nhớ

Nhu cầu dinh dưỡng trong các giai đoạn sinh trưởng phát triển của măngcụt; Bón phân cho măng cụt đúng yêu cầu kỹ thuật

Bài 03 TỈA CÀNH, TẠO TÁN CHO MĂNG CỤT

Mã bài: MĐ 05-03

Mục tiêu:

- Trình bày được đặc điểm của tán lá cây măng cụt;

- Xác định được các cành lá của tán cây măng cụt cần để tạo tán cần cắt tỉa

Bên cạnh đó, theo thời gian một số bộ phận cành lá đã già che lấp các bộphận cành lá non, hoặc những cành bị sâu bệnh, giảm hoặc không còn khả năngcho quả nữa nếu không được cắt tỉa thì sẽ ảnh hưởng đến năng suất của cây vàchất lượng của quả

Cây phải có bộ khung cành khỏe,

phân phối đều trong tán thì mới có thể

mang một khối lượng quả lớn được

Hình 5.3.1 Tỉa cành, tạo tán cho măng cụt

Dạng hình cây măng cụt chuẩn

+ Có 1 thân chính khỏe và mọc thẳng;

+ Có 4 - 5 cành cấp 1;

+ Cành cấp 1 đầu tiên được giữ lại cách mặt đất ít nhất 50 cm;

+ Các cành mọc đều các hướng;

+ Tán lá tròn đều, cân đối

Muốn vậy thì ta phải tiến hành cắt tỉa

* Những điểm quan trọng cần lưu ý khi đốn tỉa:

- Phải kiểm tra theo dõi thường xuyên vườn cây để can thiệp kịp thời.

- Đốn tạo hình phải làm sớm ngay từ vườn ươm Khi cây chưa có hoa quả,

cần cắt bỏ những cành vô ích, mọc sai vị trí ngay từ khi còn nhỏ để tránh câymất sức và tiết kiệm dinh dưỡng cho cây

- Đốn khi cây cho quả quan trọng nhất là sau khi thu hoạch, cắt bỏ những

cành già yếu, sâu bệnh, những cành bị oằn gãy do mang quả quá nặng… và giữamùa mưa cũng cần phải cắt bỏ những cành vượt che lấp ánh sáng

- Khi đốn phải xác định ở mỗi cây, đốn nhẹ, nặng, hay trung bình.

- Khi cây ra quá nhiều quả, nên bẻ bớt để tăng chất lượng quả (quả to, đồng

đều và đẹp mã hơn) và quan trọng là giữ cho cây khỏe không sớm kiệt sức

- Cây măng cụt trồng bằng phương pháp nhân giống vô tính thường cho nhiềunhánh mọc dầy gần mặt đất, do đó cần tạo hình cho cây trong những năm đầu

Ngay sau khi trồng lưu ý chọn giữ một thân chính mọc thẳng Sau khi cáccành bên mọc ra, chọn giữ lại một số cành tốt làm giàn, loại bỏ các cành còn lại.Nên chọn các cành hợp với trục thân chính một góc khoảng 45 – 90o Trong thờigian cây tiếp tục phát triển, các cành giàn ban đầu cũng tiếp tục được chọn lại vàloại bỏ các cành mới mọc xen kẻ giữa các cành giàn

- Tỉa bỏ những cành mọc thấp hơn 1m tính từ mặt đất để giảm bớt tác hạicủa bệnh chảy mủ gốc Các cành mọc khít nhau cũng cần loại bỏ Tỉa bỏ nhữngcành sườn nhỏ yếu mọc ra từ những cành lớn bên trong tán, những cành mọcthẳng đứng, để giúp cây được thoáng, thụ phấn dễ dàng và quả phát triển tốthơn Thường xuyên loại bỏ những nhánh sâu bệnh, khô chết và giập gãy

- Cành mọc đan chéo nhau;

- Cành già không còn khả năng cho quả;