ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ TRONG DẠY HỌC SINH HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG KIỂM TRA – ĐÁNH GIÁ

Với xu thế đổi mới và ứng dụng rỗng rãi công nghệ thông tin vào trong quá trình dạy học đã làm thay đổi nội dung và phương pháp truyền đạt trong dạy học: Nhờ các công cụ đa phương tiện c

ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HUẾ KHOA SINH HỌC

Chuyên đề:

ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ TRONG DẠY HỌC SINH

HỌC THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC

Đề tài

ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG

KIỂM TRA – ĐÁNH GIÁ

Chuyên ngành: LÝ LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC BỘ MÔN SINH HỌC

Mã số: 60 14 01 11

Giảng viên hướng dẫn: Học viên thực hiện:

Huế, 4/2015

Phần 1: ĐẶT VẤN ĐỀ

Kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh trong dạy học môn Sinh học ở trường

PT là một vấn đề khó khăn và phức tạp Nhiệm vụ cơ bản của việc kiểm tra, đánh giá là làm

rõ được tình hình lĩnh hội kiến thức, sự thành thạo về kỹ năng và trình độ phát triển tư duy(quá trình hình thành khái niệm, khả năng phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát hóakiến thức,…) trong quá trình dạy và học của học sinh Thông qua kiểm tra - đánh giá, giáoviên có thể tự đánh giá quá trình dạy và học sinh nhận biết, tự đánh giá quá trình học, từ đóđiều chỉnh quá trình dạy và học để đạt được mục tiêu môn học

Với xu thế đổi mới và ứng dụng rỗng rãi công nghệ thông tin vào trong quá trình dạy học đã làm thay đổi nội dung và phương pháp truyền đạt trong dạy học: Nhờ các công cụ đa phương tiện của máy tính như văn bản, đồ họa, hình ảnh, âm thanh, hoạt cảnh, giáo viên sẽ xây dựng được bài giảng sinh động thu hút sự tập trung của người học, dễ dàng thể hiện đượccác phương pháp sư phạm như: phương pháp dạy học tình huống, phương pháp dạy học nêu vấn đề, thực hiện đánh giá và lượng giá học tập toàn diện, khách quan ngay trong quá trình học…tăng khả năng tích cực chủ động tham gia học tập của người học

Mặt khác, các phần mềm phục vụ cho việc kiểm tra đánh giá như: Thiết kế câu hỏi, xây dựng đề thi, trộn đề thi,… giúp giáo viên tiết kiệm được thời gian cũng như sức lực cho việc soạn thảo thủ công cho kiểm tra đánh giá Hiện nay có rất nhiều phần mềm trong và ngoài nước phục vụ cho quá trình kiểm tra đánh giá trong dạy học Tuy nhiên, do số lượng phần mềm lớn, cách sử dụng phức tạp, nhiều phần mềm chỉ có tiếng anh là ngôn ngữ chính,

… điều này gây khó khăn và trở ngại cho công việc của các giáo viên

Xuất phát từ các lý do trên, thông qua tìm hiểu và sử dụng, tôi xin giới thiệu 4 phần mềm cơ bản dùng trong kiểm tra đánh giá với các thao tác sử dụng đơn giản và mang lại hiệuquả cao

Phần 2: NỘI DUNG A- Phần mềm thiết kế câu hỏi trắc nghiệm iSpring QuizMaker

I - Giới thiệu phần mềm iSpring QuizMaker

Link: http://www.ispringsolutions.com/download.html

iSpring QuizMaker là phần mềm do iSpring Solutions, Inc cung cấp Đây là phần mềmcho phép người dùng dễ dàng tạo ra các câu hỏi hoặc bài kiểm tra trắc nghiệm dưới nhiềudạng khác nhau với giao diện rất thân thiện

Ưu điểm của iSpring QuizMaker là cho phép tích hợp các đoạn video, âm thanh, hìnhảnh và các biểu thức Toán học, Hóa học vào trong câu hỏi trắc nghiệm Khả năng tùy chỉnhtốt đảm bảo các đáp án của các câu hỏi được xáo trộn ngẫu nhiên tạo tính chính xác cao trongquá trình kiểm tra, đánh giá Bên cạnh đó, chức năng Preview của phần mềm cho phép ngườidùng nhanh chóng kiểm tra cấu trúc của bài trắc nghiệm và hình dung ra sản phẩm của mìnhsau khi hoàn thành

Với iSpring QuizMaker, người dùng có thể quy định số lần và thời gian trả lời cho mỗicâu hỏi; cho phép bỏ qua hoặc bắt buộc trả lời câu hỏi trước khi trả lời câu tiếp theo; tùychỉnh các nhãn văn bản, hộp thoại theo ngôn ngữ Tiếng Việt để tạo giao diện thân thiện vàthuận lợi hơn trong quá trình làm bài kiểm tra của người học

iSpring QuizMaker hỗ trợ 11 dạng câu hỏi trắc nghiệm khác nhau cho một bài kiểm tra,thi Các câu hỏi trắc nghiệm tạo ra bằng iSpring QuizMaker có thể được đóng gói theo chuẩnSCORM/AICC hoặc xuất bản dưới dạng flash để tích hợp trực tiếp trên Microsoft OfficePowerpoint hay mở trên máy tính bằng các phần mềm xem video thông thường

Chương trình dễ dàng cài đặt và tương thích với hầu hết các phiên bản Windows vàOffice hiện nay Người dùng có thể download bản dùng thử hoặc mua bản quyền tại địa chỉwww.ispringsolution.com hay một số trang web chia sẻ khác

II – Hướng dẫn sử dụng phần mềm iSpring QuizMaker để thiết kế câu hỏi trắc nghiệm

1 Tải và cài đặt iSpring QuizMaker

1.1 Cấu hình hệ thống

 RAM: 512 MB

 Ổ cứng trống: 100 MB

 Màn hình: cấu hình 1024x768 hoặc cao hơn

 Card video 32 bit hoặc cao hơn

 Card âm thanh và micro

 Bộ xử lý: Intel/AMD 500 MHz hoặc cao hơn

 Internet Explorer 6.0 hoặc cao hơn

 Adobe Flash Player 10.1 hoặc cao hơn

 Mozilla Firefox 3.x hoặc cao hơn

 Safari 3 hoặc cao hơn

Khởi tạo shortcut cho file iSpring QuizMaker.exe

2 Hướng dẫn sử dụng iSpring QuizMaker

2.1 Khởi động và tắt chương trình

2.1.1 Khởi động chương trình

- Kích hoạt shortcut của phần mềm tại Desktop

- Kích hoạt file iSpring QuizMaker.exe tại thư mục khởi tạo

- Giao diện của phần mềm sau khi chạy chương trình

2.1.2 Tắt chương trình

Click nút “ Thoát” trên giáo diện chính của chương trình, hoặc sử tổ hợp phím Alt + F4

2.2 Hướng dẫn sử dụng chi tiết

Từ giao diện chính của chương trình chọn Create New để biên soạn mới chương trình, hoặcRecent Quizzes để sửa đổi file đã có sẵn

iSpring QuizMaker hỗ trợ 11 dạng câu hỏi trắc nghiệm khác nhau, tùy theo mục đích củagiáo viên để lựa chọn dạng câu hỏi phù hợp với bài soạn Dưới đây là hướng dẫn biên soạnchi tiết cho 11 dạng câu hỏi:

2.2.1 True/False: Dạng bài tập logic đúng sai.

- Nhấp chọn mẫu bài tập True/False trên hộp thoại QuizMaker

- Nhập nội dung câu hỏi đề bài vào mục True/False Question

- Nhập các gợi ý vào khung Answer

- Chọn đáp án đúng và đánh dấu vào mục Correct

- Thiết kế xong bạn nhấp Preview để trình chiếu thử câu hỏi

2.2.2 Multiple Choice: Câu hỏi trắc nghiệm nhiều lựa chọn

- Chọn chức năng Multiple Choice tương ứng

- Nhập nội dung câu hỏi vào mục Multiple Choice Question

- Nhập phương án trả lời vào phần Answer

- Đánh dấu đáp án đúng ở mục Correct Người dùng có thể thêm các phương án khácbằng cách nhấp chọn nút công cụ Add Choice hoặc xóa bớt các gợi ý bằng nút DeleteChoice

2.2.3 Multiple Response: Câu hỏi trắc nghiệm có nhiều đáp án đúng

- Chọn chức năng Multiple Response

- Nhập nội dung câu hỏi vào mục Multiple Response Question

- Nhập các phương án trả lời vào phần Answer

- Đánh dấu các đáp án đúng sẽ được đánh dấu chọn ở mục Correct, có thể thêm cácphương án trả lời bằng cách sử dụng nút Add Answer

2.2.4 Type in: kiểu bài tập nhập dữ liệu vào ô trống

- Chọn chức năng Type in

- Nhập nội dung câu hỏi vào khung Type In Question

- Nhập các phương án trả lời đúng vào mục Acceptable Answers, dùng nút Add Answer

để đưa vào thêm một phương án trả lời mới

- Nhấp nút Question Preview để trình chiếu thử câu hỏi

* Lưu ý: các đáp án mà bạn đưa vào cho dạng câu hỏi này đều là đáp án đúng, vì vậykhi trả lời người dùng chỉ cần nhập vào khung đáp án một trong các lời giải mà bạn đã liệt kêkhi thiết kế, thì xem như trả lời đúng

2.2.5 Matching:  tạo bài tập tương tác dạng so khớp giữa hai phần tương ứng.

- Chọn chức năng Matching

- Nhập nội dung yêu cầu đề chính vào khung Matching question

- Nhập các đề mục cần hỏi vào khung Premise - các phương án trả lời đúng tương ứngvào khung Response

- Khi nhấp nút Question Preview chương trình sẽ tự động trộn ngẫu nhiên các phầnResponse và Premise

2.2.6 Sequence: tạo mẫu bài tập xếp thứ tự đúng từ các phần gợi ý

2.2.7 Numeric: tạo bài tập so sánh kiểu số học.

- Chọn chức năng Numeric

- Nhập câu hỏi vao khung Numeric Question

- Chọn kiểu so sánh trong khung Value is

- Nhập giá trị tương ứng vào ô bên cạnh

- Numeric hỗ trợ thiết kế các dạng bài tập toán kiểu số học so sánh giá trị, hỗ trợ cácphép so sánh cơ bản như: lớn hơn, lớn hơn hoặc bằng, bé hơn, bé hơn hoặc bằng, ở giữa haigiá trị…

2.2.8 Fill in the Blank: tạo bài tập dạng điền từ vào chổ trống.

- Chọn chức năng Fill in the Blank

- Nhập nội dung câu hỏi vào khung Fill in the Blank Question, nên để các dấu “…” đểngười dùng dễ nhận biết khi trả lời

- Ở vùng Details bạn nhấp chuột vào Combobox và nhập đáp án tương ứng

- Nhấp nút Question Preview để xem hiển thị.

2.2.9 Multiple Choice Text: tạo các bài tập kiểu chọn lựa đáp án từ những gợi ý.

- Chọn chức năng Multiple Choice Text

- Nhập nội dung yêu cầu của câu hỏi vào khung Multiple choice Text question

- Nhập nội dung các câu hỏi con tương ứng vào vùng Details

- Sử dụng nút Insert List để chèn vào một listbox gợi ý đáp án tương ứng.

- Nhấp chuột vào ListBox để nhập trực tiếp gợi ý cho đáp án

- Nhiệm vụ của người làm bài là sẽ nhấp chọn đáp án đúng nhất từ danh sách các gợi ý

xổ xuống tương ứng với nội dung câu hỏi

2.2.10 Word Bank: tạo các mẫu bài tập điền từ vào chỗ trống theo kiểu kéo thả các đáp

án có sẵn tương ứng.

- Chọn chức năng, nhập nội dung yêu cầu chung vào khung Word bank question, vùngDetails nhập vào nội dung các câu hỏi và hộp đáp án Placeholder tương ứng

- Nhập đáp án đúng nhất trực tiếp vào hộp đáp án Placeholder

- Ngoài ra khung Extra Items là nơi bạn có thể nhập thêm các gợi ý khác không phải làđáp án

- Khi làm bài người sử dụng sẽ lựa chọn đáp án đúng nhất từ ngân hàng các từ gợi ý đểlắp vào ô trống tương ứng bằng cách kéo và thả chuột

2.2.11 Hotspot: Dạng bài tập đánh dấu trên hình ảnh

- Chọn chức năng Hotspot

- Nhập câu hỏi vào ô Hotspot Question

- Chọn Choose Image để đưa hình ảnh vào khung Details

- Chọn Add Hotspot để đánh dấu vị trí cần hỏi trên hình ảnh

- Khi trả lời, người dùng chỉ cần chọn đúng 1 điểm trên vị trí đánh dấu thì coi như trảlời đúng

Sau khi thiết kế xong 1 câu hỏi hoặc toàn bộ bài tập, chọn chức năng Publish để xuấtbản câu hỏi dưới dạng html hoặc flash để sử dụng trong bài lên lớp

B- Phần mềm trộn đề thi tự động McMIX

I- GIỚI THIỆU PHẦN MỀM McMIX

McMIX được trích ra từ phần mềm McBANK (trong bộ McTEST) với mục đích tặng miễn phí cho mọi giáo viên và người dùng quan tâm

       McMIX không phải là phần mềm quản lý ngân hàng câu hỏi vì vậy sẽ không có phầnrút/trích các câu hỏi thi từ một ngân hàng câu hỏi có sẳn. McMIX chỉ hỗ trợ giáo viên trongviệc trộn một đề thi trắc nghiệm có sẵn

        McMIX cho phép người dùng soạn sẳn đề thi trên Word một cách tự nhiên và importvào McMIX chỉ bằng copy & paste Rất thuận tiện ngay cho cả những người dùng không thànhthục sử dụng phần mềm

       McMIX  có các đặc điểm sau:

       -       Hoàn toàn miễn phí không giới hạn thời gian sử dụng, không giới hạn số lượngmôn thi, đề thi và số lượng câu hỏi

       -   Đã chứng minh hiệu quả qua các lần tạo đề thi cho các kỳ thi quốc gia trong 2 nămvừa qua 2006 & 2007

       -   Nhiệm vụ chính của chương trình là tạo ra các đề thi khác nhau từ việc hoán vị thứ

tự các câu hỏi và cả các lựa chọn từ một bộ đề thi gốc

       -   Sử dụng cho mọi môn thi trắc nghiệm ở mọi cấp độ học

       -   Soạn đề tự nhiên bằng word với format đơn giản

       -   Có thể nhập (import) toàn bộ đề thi (nhiều câu hỏi ) một lần vào phần mềm từ fileword sẵn có (hoặc có thể nhập từng câu hỏi từ phần mềm) nên có thể in đề thi hoán vị chỉsau một vài chuẩn bị rất đơn giản

       -    Quản lý trên database toàn bộ các kỳ thi, các môn thi và đề thi để có thể truy cứulại dữ liệu cũ ở bất cứ khi nào

       -  Có thể dùng mọi loại font có tiếng Việt (Unicode, VNI, ABC ), đặc biệt là có hỗtrợ các đề thi tiếng nước ngoài (Nga, Pháp, Trung )

       -    Bảo toàn định dạng đề gốc với tất cả các format văn bản, hình ảnh, công thức …

       -    Người dùng có thể định nghĩa template, header, footer và chương trình bố trí đề thimột cách mỹ thuật để các đề thi hoán vị có thể sử dụng ngay sau khi tạo mà không cần sửa đổi

gì thêm

       -      In ra file word để có thể sửa chữa (nếu cần thiết)

       -      Có quản lý câu hỏi nhóm giống đề thi tiếng Anh

       -      Có phần tự chọn giống đề thi phân ban & không phân ban

       -      Có thể chia đề thi thành nhiều nhóm, có lời dẫn cho từng nhóm & chỉ hoán vịtrong từng nhóm

       -      Có thể tạo không giới hạn số lượng đề thi hoán vị

       -      Tự động sinh mã đề hoán vị một cách thông minh

       -      Export/import đáp án để có thể chấm tự động hoặc chấm thủ công

       -      Export/import các đề thi gốc, dùng cho mục đích trao đổi đề thi với nhau giữacộng đồng người sử dụng

II - HƯỚNG DẪN TẠO VÀ TRỘN ĐỀ THI TRẮC NGHIỆM VỚI MCMIX

1 Tải và cài đặt MCMIX

Có thể tải phần mềm tại một trong các trang web sau:

 Màn hình: cấu hình 1024x768 hoặc cao hơn

 Card video 32 bit hoặc cao hơn

 Card âm thanh và micro

 Bộ xử lý: Intel/AMD 500 MHz hoặc cao hơn

 Internet Explorer 6.0 hoặc cao hơn

 Adobe Flash Player 10.1 hoặc cao hơn

 Mozilla Firefox 3.x hoặc cao hơn

 Safari 3 hoặc cao hơn

 Google Chrome

 Opera 9.5 hoặc cao hơn

1.2 Hướng dẫn cài đặt

1.2.1 Cài đặt tự động

Nếu có file Setup.exe, thì chạy file Setup.exe để cài đặt MCMIX trên ổ đĩa hệ thống.

1.2.2 Cài đặt thủ công

Nếu có file Setup.exe, unzip file chứa MCMIX, copy toàn bộ vào một thư mục bất kỳ.

Khởi tạo shortcut cho file MCMIX.exe

2 Hướng dẫn sử dụng MCMIX

2.1 Khởi động và tắt chương trình

2.1.1 Khởi động chương trình

- Kích hoạt shortcut của phần mềm tại Desktop

- Kích hoạt file MCMIX.exe tại thư mục khởi tạo

- Giao diện của phần mềm sau khi chạy chương trình

- Sau khi cài đặt xong khởi động phần mềm lên có giao diện như hình dưới Trên cửa sổ

 Lựa chọn Thêm môn thi.

 Sửa môn thi

 Xóa môn thi đã tạo

 Tạo/ In đề thi

2.1.2 Tắt chương trình

Click nút “ Thoát” trên giáo diện chính của chương trình, hoặc sử tổ hợp phím Alt + F4

2.2 Hướng dẫn sử dụng chi tiết

Bước 1: Thêm/ sửa kỳ thi

- Để Thêm Kỳ Thi, bạn click chuột vào Thêm bên mục Kỳ Thi ở cột bên trái Tại cửa sổ hiện ra nhập mã kỳ thi, Tên kỳ thi, ghi chú (nếu có) sau đó nhấn Lưu để save lại.

- Để sửa Kỳ Thi, bạn click chọn chọn Kỳ Thi cần sửa và nhấn vào Sửa bên mục Kỳ Thi ở cột bên trái Tại cửa sổ hiện ra, bạn có thể thay đổi Tên Kỳ Thi và nhấn Lưu để lưu lại thiết

lập

Bước 2: Thêm môn thi

Để thêm môn thi bạn chọn vào kỳ thi cần thêm và nhấn chuột vào Thêm cột bên phải của mục môn thi Tại cửa sổ hiện ra, điền đầy đủ các thông tin: Mã đề chuẩn, Tên đề chuẩn,

Số câu hỏi Cuối cùng nhấn Lưu để lưu lại thiết lập

Bước 3: Tạo đề thi trắc nghiệm

Để tạo đề thi trắc nghiệm, bạn nhấn chọn môn thi cần và nhấn Tạo/In đề thi

- Một cửa sổ mới hiện ra, nhấn vào Thêm để thêm các câu hỏi trắc nghiệm cho môn Thi

Bước 4: Soạn thảo đề thi/ Sữa đề thi

- Một giao diện mới hiện ra cho phép bạn tạo các câu hỏi trắc nghiệm trong trình soạnthảo Word, bạn nhập câu hỏi và các đáp án, chọn đáp án cho là đúng Cuối cùng

nhấn Lưu để lưu lại câu hỏi Nhấn Thoát sau khi tạo xong các câu hỏi để quay về giao diện

chính

- Tại đây bạn có thể thực hiện các thao tác Sửa câu hỏi, Sửa đáp án,  nếu thấy chưa

hợp lý Chọn hoán vị các câu hỏi để trộn đề thi tạo ra nhiều đề thi trắc nghiệm

Bước 5: In đề thi

Cuối cùng thực hiện các lệnh In đề gốc, In đề chuẩn,  để in đề thi trắc nghiệm

chuẩn bị cho các kỳ thi trắc nghiệm tới

C- PHẦN MỀM THIẾT KẾ CÂU HỎI  HOT POTATOES

I- Giới thiệu phần mềm Hot Potatoes

Hot Potatoes là một chương trình để tạo các ứng dụng E-learning trên www, Hot Potatoes hổ trợ việc tạo các bài tập điện tử đa dạng sau đó có thể xuất thành dạng HTML hay các Môđun để đưa lên web thực hiện việc thi qua mạng theo kiểu Client-Server

Tải chương trình với mục đích cá nhân miễn phí tại địa chỉ http://hotpot.uvic.ca/  với dung lượng khoảng 9.5MB

Một số chức năng của phần mềm Hot Potatoes 6:

- Tạo tác mẫu bài tập phong phú nhờ các mô đun đa dạng

- Chỉ xuất dạng HTML là có khả năng chạy độc lập, không nhúng được vào Powerpoint

- Giao diện tương tác HTML cũng mang tính tương tác cao nhưng khá đơn điệu

- Thiết lập tuỳ biến cách hiển thị số câu trên giao diện tương tác HTML

- Có khống chế thời gian trả lời và cho điểm tương ứng

- Có công cụ Masher tạo bảng tổng hợp chì mục

Với những ưu - khuyết điểm khác nhau theo kinh nghiệm của riêng tôi, người giáo viên có thể kết hợp cả hai phần mềm tuỳ tình huống để có thể tạo ra các bài tập điện tử thật thiết thựccho bài giảng của mình

Ví dụ: Khi giảng giáo án điện tử với những câu trắc nghiệm ngắn nội dung ngắn liền với bài,

ta có thể dùng Violet biên soạn và nhúng thẳng vào Powerpoint Nhưng khi ôn tập cuối chương hay học kỳ với lượng câu hỏi nhiều và dài thì nên dùng HotPotatoes6 thiết kế là hữu dụng nhất

II- Hướng dẫn sử dụng Hot Potatoes 6:

1 Tải và cài đặt Hot Potatoes

Bạn có thể tải tại địa chỉ:

https://hotpot.uvic.ca/index.php#downloads

1.1 Cấu hình hệ thống

 RAM: 512 MB

 Ổ cứng trống: 100 MB

 Màn hình: cấu hình 1024x768 hoặc cao hơn

 Card video 32 bit hoặc cao hơn

 Card âm thanh và micro