BIỆN PHÁP QUẢN lý đổi mới PHƯƠNG PHÁP dạy học THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG lực TRONG các TRƯỜNG THPT HUYỆN bảo lâm – TỈNH lâm ĐỒNG BIỆN PHÁP QUẢN lý đổi mới PHƯƠNG PHÁP dạy học THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG lực TRONG các TRƯỜNG THPT HUYỆN bảo lâm – TỈNH lâm ĐỒNG BIỆN PHÁP QUẢN lý đổi mới PHƯƠNG PHÁP dạy học THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG lực TRONG các TRƯỜNG THPT HUYỆN bảo lâm – TỈNH lâm ĐỒNG
Trang 1BIỆN PHÁP QUẢN LÝ ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC TRONG CÁC TRƯỜNG THPT HUYỆN BẢO LÂM – TỈNH LÂM ĐỒNG
Trang 2- Định hướng và nguyên tắc đề xuất biện pháp
- Định hướng đề xuất biện pháp
- Đổi mới PPDH phải xuất phát từ việc thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng; chính sách, pháp luật của nhà nước; Chỉ thị của ngành về định hướng phát triển giáo dục Việt Nam
Quốc hội đã ban hành Luật Giáo dục 2005 Điều 2Luật Giáo dục 2005 ghi rõ về mục tiêu giáo dục:
“Mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Namphát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe,thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởngđộc lập dân tộc và CNXH; hình thành và bồi dưỡngnhân cách, phẩm chất và năng lực công dân, đáp ứngyêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.Điều 5 Luật Giáo dục 2005 đề ra yêu cầu về PP giáodục: “Phương pháp giáo dục phải phát huy tính tựgiác, chủ động, tư duy sáng tạo của người học, khảnăng thực hành, lòng say mê học tập và ý chí vươnlên” [31]
Trang 3Văn kiện Đại hội Đảng lần thứ XI (2011) xác định
“Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu Đổi mớicăn bản nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩnhóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hộinhập quốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế quản lý giáodục, phát triển đội ngũ GV và CBQL là khâu thenchốt” [13]
Ngày 04 tháng 11 năm 2013 Ban chấp hành Trungương Đảng khóa XI đã ban hành Nghị quyết số 29-NQ/TW về “Đổi mới căn bản toàn diện giáo dục vàđào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa – hiện đạihóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xãhội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế”[1]
Quốc hội đã có Nghị quyết số 88/2014/QH13 ngày28/11/2014 về đổi mới chương trình giáo dục phổthông, trong đó ghi rõ: “Đổi mới chương trình, sáchgiáo khoa giáo dục phổ thông nhằm tạo chuyển biếncăn bản, toàn diện về chất lượng và hiệu quả giáo dụcphổ thông; kết hợp dạy chữ, dạy người và định hướngnghề nghiệp; góp phần chuyển nền giáo dục nặng vềtruyền thụ kiến thức sang nền giáo dục phát triển toàn
Trang 4diện cả về phẩm chất và năng lực, hài hòa đức, trí, thể ,
mỹ và phát huy tốt nhất tiềm năng của mỗi họcsinh”[32]
- Quản lý đổi mới PPDH phải được dựa trên những lý thuyết về QLGD, lý luận dạy học, lý luận về PPDH
Quản lý đổi mới PPDH là vấn đề khoa học đòi hỏi phải dựatrên những tiền đề lý thuyết về quản lý giáo dục, lý luậndạy học, trong đó có lý luận về PPDH Đó chính là hệthống tri thức khoa học nền tảng, giúp xác định cơ sở lýthuyết và xây dựng nội dung nghiên cứu
- Quản lý đổi mới PPDH phải tuân thủ quy trình: từ việc lập kế hoạch đến các khâu tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra đánh giá và nắm bắt thông tin phản hồi
Các biện pháp quản lý đổi mới PPDH ở các trườngTHPT được đưa ra phải đảm bảo đổi mới PPDH theođịnh hướng phát triển năng lực Nếu không tuân thủquy trình thì khi áp dụng vào thực tiễn sẽ đi chệchhướng, xa rời mục tiêu và đương nhiên sẽ không đạtđược hiệu quả như mong muốn
Trang 5- Nguyên tắc đề xuất biện pháp
- Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả
Bất kỳ biện pháp quản lý nào được đưa ra đều phải tính đếntính hiệu quả Thể hiện ở sự đầu tư thấp nhất nhưng kết quảmang lại đạt giá trị cao nhất Tính hiệu quả trong các biệnpháp đề xuất thể hiện bằng việc tổ chức thực hiện chu đáo,đồng bộ, nhịp nhàng giữa các bộ phận trong quá trình quản
lý với kinh phí ít nhất, thời gian thực hiện ngắn nhất nhưngkết quả đạt được cao nhất Nguyên tắc này đòi hỏi các biệnpháp được đề xuất phải đem lại hiệu quả cao trong quản lýđổi mới PPDH theo hướng phát triển năng lực góp phầnlàm thay đổi cách thức quản lý trong bối cảnh đổi mới cănbản, toàn diện GD&ĐT hiện nay
- Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn, khả thi
Nguyên tắc đảm bảo cơ sở thực tiễn tức là những biệnpháp đề ra trước hết cần bám sát vào tình hình thựctiễn quản lý đổi mới PPDH tại một trường cụ thể.Không thể đạt được hiệu quả khả thi nếu không bámsát thực tiễn Chỉ có thế người CBQL mới đề xuấtđược những biện pháp mang tính khả thi và không rơi
Trang 6vào tình trạng xa rời thực tiễn Tất nhiên các biệnpháp đưa ra phải có khả năng thay đổi, cải thiện đượctình hình thực tế Còn nếu không thay đổi được hoặckhông cải thiện được tình hình thực tế thì biện pháp
đó không đạt yêu cầu, mục tiêu đổi mới PPDH theoĐHPTNL Có thể nói nguyên tắc này có ý nghĩa quyếtđịnh tính khả thi của các biện pháp quản lý đổi mớiPPDH tại các trường THPT huyện Bảo Lâm – LâmĐồng
Trong những năm vừa qua, đặc biệt từ sau Nghị quyết
29 (tháng 11/2013) về “đổi mới căn bản và toàn diệnGD”, 4 trường THPT tại địa bàn huyện Bảo Lâm –Lâm Đồng đã có nhiều nỗ lực phát triển nền GDhuyện nhà Trong đó việc chỉ đạo hoạt động đổi mớiPPDH được quan tâm khá sâu sát, bài bản, khoa học
Vì thế bước đầu đã mang lại diện mạo khởi sắc và kếtquả đáng khích lệ Tất nhiên cũng còn những vấn đềphải tiếp tục được giải quyết như: vấn đề nhận thức vềtính tích cực của đổi mới PPDH, kỹ năng thực hiệnkhi áp dụng đổi mới vào soạn giảng, tổ chức và xâydựng kế hoạch sao cho cụ thể hơn, hiệu quả hơn trong
Trang 7triển khai đổi mới PPDH đến từng GV.
Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn chính là địnhhướng cho việc đổi mới PPDH tại địa phương Nhưvậy khi đưa ra các biện pháp, người CBQL cần thấyđược mối liên hệ tương hỗ giữa các nguyên tắc vớinhau, thực tiễn phải dựa trên cơ sở lý luận và lý luậnphải phù hợp và đáp ứng được thực tiễn Có như vậychiến lược đổi mới PPDH tại địa phương huyện BảoLâm, Lâm Đồng mới sớm đạt được yêu cầu GD hiệnnay
- Đề xuất biện pháp quản lý đổi mới PPDH của hiệu trưởng các trường THPT huyện Bảo Lâm – tỉnh Lâm Đồng
- Tăng cường nhận thức về đổi mới PPDH theo định hướng phát triển năng lực
- Mục tiêu
Mọi quá trình hoạt động nhằm thay đổi hoặc cải tiếnmột vấn đề, một nội dung hay một phương pháp nàođó , trước hết phải làm thay đổi nhận thức của con
Trang 8người, nhận thức có đúng thì hành động mới đúng.Đổi mới PPDH cũng vậy Khi mọi người hiểu đúng ýnghĩa của việc làm này thì tinh thần trách nhiệm, lòngnhiệt tình, sự tích cực của các lực lượng tham gia vàođổi mới PPDH sẽ tăng cao Chính vì thế muốn tạođược sự đồng thuận, đồng lòng từ các lực lượng thamgia vào đổi mới PPDH thì việc tác động đến suy nghĩcủa người quản lý, giáo viên và học sinh là vô cùngquan trọng Đây là yếu tố tiên quyết dẫn đến thànhcông, bởi vì để đáp ứng yêu cầu GD hiện nay, đổi mớiPPDH không chỉ riêng trách nhiệm của CBQL màcòn của tất cả mọi người tham gia vào quá trình dạyhọc.
- Nội dung và cách thức thực hiện
Các giải pháp cụ thể:
+ Các Chỉ thị, Nghị quyết, Thông tư và các văn bảnhướng dẫn của các cấp có nội dung đổi mới PPDH vànội dung liên quan phải được quán triệt kịp thời, sâusắc và thường xuyên đến tất cả mọi thành phần có liênquan
Trang 9+ Đổi mới PPDH phải được kế hoạch hóa toàn bộ: từnhà trường, tổ, nhóm chuyên môn và đến từng giáoviên.
+ Kết hợp các biện pháp giữa quản lý hành chínhvới khen thưởng Có quy chế khen thưởng và cũng cóquy chế phê bình, kỷ luật
Việc tập trung bồi dưỡng GV theo kế hoạchcủa Bộ GD & ĐT, Sở GD & ĐT về đổi mớiPPDH hàng năm, hàng kỳ theo quy định.Trong nhà trường phải có bộ phận chuyên trách
để tăng cường hiểu biết cho GV về tầm quantrọng của việc đổi mới PPDH cũng như tính tấtyếu của nó theo xu thế thời đại Bộ phận chuyêntrách cần phải áp dụng, phối kết hợp nhiều hìnhthức tuyên truyền: qua các chủ đề hoạt độngcủa năm học, qua các buổi tập huấn về PPDH,thông qua phân tích đánh giá, rút kinh nghiệmcác giờ thao giảng, hội giảng, hoặc lồng ghéptrong các cuộc thi chuyên môn nghiệp vụ, cũng
có thể cung cấp tài liệu cho họ… Việc tuyêntruyền đa dạng, linh hoạt sẽ có tác động từ
Trang 10nhiều mặt, dẫn đến GV có ý thức tự giác đổimới và hơn thế là có khát khao đổi mới để từ
đó họ tự học, tự bồi dưỡng làm tốt công tácdạy học
Nhận thức được các đặc trưng cơ bản về cácPPDH theo ĐHPTNL là điều rất quan trọng.Nghĩa là GV phải được bồi dưỡng những kỹthuật dạy học, những hình thức dạy học củatừng PP, những kỹ năng kết hợp các PP vớinhau trong soạn giảng Thực tế có những GVcòn nhầm tưởng khá tai hại là: cứ thảo luậnnhóm hoặc cứ trình chiếu đã là đổi mới PPDHrồi Vì vậy để GV áp dụng PP dạy học linh hoạthiệu quả, tránh nhàm chán chính là giúp GVhiểu được bản chất và đặc trưng của các PPDHtích cực
Việc tăng cường nhận thức đối với sử dụngtrang thiết bị vào đổi mới PPDH cho GV cũng
là một việc làm thường xuyên của người quản
lý Có nhiều cách làm như: tổ chức tập huấn;trao đổi kinh nghiệm; thông tin kịp thời về các
Trang 11trang thiết bị mới bổ sung; quy định chặt chẽ vềviệc sử dụng trang TBDH cũng như có nhữngđộng thái khuyến khích cho hoạt động này mộtcách phù hợp nhất.
Người quản lý tạo ra môi trường thân thiện,tích cực sẽ là đòn bẩy tâm lý hữu hiệu giúp GVyên tâm, phấn khởi, thoải mái làm việc Đây làbiện pháp tâm lý cần thiết trong môi trường
GD nói chung, nó lại càng cần thiết trong quátrình đổi mới PPDH vốn không dễ dàng gì.Liệu pháp tâm lý nhiều khi còn hiệu quả hơnnhiều so với liệu pháp kinh tế Khi được làmviệc trong môi trường tốt về tâm lý, người GV
sẽ sẵn sàng đóng góp công sức, thậm chí hysinh quyền lợi cá nhân vì tập thể
- Điều kiện thực hiện
Muốn áp dụng biện pháp nâng cao nhận thức đổi mớiPPDH theo tiếp cận năng lực thành công đòi hỏi phảiđảm bảo các điều kiện sau:
Nhà trường phải thu thập đầy đủ các văn bản hướng dẫn về
Trang 12đổi mới PPDH (các văn bản pháp quy, tài liệu hướng dẫn
cụ thể của Bộ GDĐT và Sở GDĐT ), đồng thời phải cụ thểhóa những văn bản đó thành quy định mang tính pháp lýphù hợp với đặc điểm mỗi nhà trường
Tạo lập nguồn kinh phí hợp lý để đầu tư trang thiết bị, muasắm tài liệu liên quan về đổi mới PPDH, trang bị CSVC,điều kiện cần thiết đảm bảo cho việc tổ chức học tập, traođổi, nghiên cứu về đổi mới PPDH
- Xây dựng kế hoạch đổi mới PPDH theo định hướng phát triển năng lực
- Mục tiêu
Mỗi nhà trường thiết kế được một bản kế hoạch cụ thểcho việc đổi mới PPDH Bản kế hoạch phải đảm bảođặc điểm, tính thực tiễn và sẽ là một chương trình hànhđộng từ cấp quản lý đến từng bộ phận Kế hoạch phảiđạt mục tiêu chung và mục tiêu của từng bộ môn quacác giai đoạn cụ thể
- Nội dung và cách thức thực hiện
Nâng cao chất lượng xây dựng kế hoạch đổi mới PPDH
Trang 13và các chỉ tiêu của kế hoạch, tập hợp kế hoạch
bộ phận, hình thành bản kế hoạch sơ bộ, hoànchỉnh kế hoạch Tuy nhiên trong quá trìnhthẩm định, ở mỗi khâu, cần tuân thủ nghiêmngặt về quy trình Tất cả phải dựa trên tìnhhình thực tế, nếu không bản kế hoạch sẽkhông đáp ứng được yêu cầu
Kế hoạch thực hiện đổi mới PPDH trong nhàtrường cần được phổ biến đến từng bộphận, từng GV vì đây là một kế hoạch bộphận quan trọng góp phần phát triển GDnhà trường Phổ biến đến từng GV nhằm mụcđích thu thập ý kiến của mọi người cũng như
Trang 14đảm bảo sự đồng thuận trong quá trình thựchiện.
Kế hoạch phải tuân thủ theo thời gian biểu.Giai đoạn nào thì làm việc gì, tránh tình trạngnhớ đâu làm đấy
Chỉ đạo xây dựng kế hoạch đổi mới PPDH của tổ chuyênmôn
Tuần trước khi bước vào đầu năm học, CBQLnhà trường ra văn bản hướng dẫn về hình thức,nội dung của một bản kế hoạch Giao tráchnhiệm cho tổ trưởng chuyên môn bàn bạc cụthể với các thành viên trong tổ, đưa ra nhữngmục tiêu, yêu cầu cần đạt của tổ trong nămhọc về đổi mới PPDH, giao định mức, chỉ tiêu
và yêu cầu xây dựng thời gian biểu cụ thể
Rà soát, kiểm tra và phê duyệt kế hoạch tổ.CBQL nhà trường cần sắp xếp lịch dự sinh hoạtchuyên môn với các tổ theo định kỳ để nắm bắttiến độ, mức độ thực hiện kế hoạch, từ đó kịpthời điều chỉnh cho hợp lý
Trang 15Kế hoạch đổi mới PPDH của các tổ phảiđược đưa vào tiêu chí thi đua và phải coiđây là một tiêu chí quan trọng quyết định kếtquả đánh giá thi đua chung của tổ, nhóm, cánhân tổ trưởng và các tổ viên.
Để nắm được kết quả, hiệu quả việc thực hiện
kế hoạch, nhà trường đánh giá tổ chuyên mônđồng thời yêu cầu tổ chuyên môn tự đánh giá
Từ đó nhà trường và các tổ phải tìm ra giảipháp để khắc phục tồn tại, phát huy ưu thế đểnâng cao hiệu quả thực hiện kế hoạch
- Điều kiện thực hiện
Người CBQL phải thu tập đầy đủ văn bản, tài liệupháp lý hướng dẫn công tác xây dựng kế hoạch.Đồng thời, người CBQL cần nắm vững tinh thần,nội dung các văn bản, tài liệu hướng dẫn để phổbiến thật cụ thể cho các tổ trưởng
Thành lập một lực lượng chuyên môn xây dựng
kế hoạch của trường, của tổ và quy định chứcnăng, nhiệm vụ cho từng bộ phận, cá nhân rõ
Trang 16Bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng/nghệ thuật; tăng cườngnăng lực quản lý cho tổ trưởng, nhóm trưởng chuyênmôn ; đào tạo đội ngũ này thành đội ngũ nòng cốt tiênphong Họ chính là những yếu nhân chịu trách nhiệmchính cùng lãnh đạo trường điều hành công tác đổimới PPDH.
Sinh hoạt tổ chuyên môn theo quy định của điều lệtrường trung học Trong sinh hoạt chú ý tập trungthảo luận chuyên môn theo chiều sâu trong đó ưu tiên
số một cho đổi mới PPDH, rút ngắn tối thiểu công tác
Trang 17sự vụ.
- Nội dung và cách thức thực hiện
Tổ chức biên chế tổ, nhóm chuyên môn
Biên chế tổ, nhóm chuyên môn với số lượngkhoảng từ 8 đến 10 thành viên là vừa, đồngthời phân chia theo từng bộ môn riêng biệt
để thuận tiện cho vấn đề quản lý bởi mỗi môn
có những đặc thù Tuy vậy cũng không tránhkhỏi phải ghép tổ vì một số môn ít tiết nên số
GV cũng ít, như: môn Giáo dục công dân, mônTin học, môn Công nghệ Như vậy, nếu phảighép thì nên ghép các bộ môn có nội dungchuyên môn gần nhau vào cùng một tổ như:Lịch sử - Giáo dục công dân; Sinh học –Công nghệ (lớp 10); Vật lý – Công nghệ(lớp11, 12)
Theo quy định, Hiệu trưởng có quyền quyết định
tổ trưởng, tổ phó, nhóm trưởng chuyên môn Tuynhiên, cần cho GV bình bầu hoặc bỏ phiếu lựachọn tổ trưởng, tổ phó, nhóm trưởng Người
Trang 18được GV tín nhiệm về cơ bản là người có tinhthần trách nhiệm cao, năng lực chuyên môn vữngvàng Đây sẽ là thuận lợi lớn trong công tác điềuhành tổ cũng như việc đổi mới PPDH NgườiHiệu trưởng (CBQL) cũng cần giao một sốquyền tự quyết đi kèm với giao việc, mạnhdạn thay đổi những tổ trưởng, nhóm trưởngkhông làm tốt công việc.
Bồi dưỡng năng lực quản lý tổ chuyên môn cho tổtrưởng, nhóm trưởng chuyên môn
CBQL cần chủ động trong việc bồi dưỡng chuyênmôn cho đội ngũ tổ trưởng, nhóm trưởng và đội ngũ
GV cốt cán:
Về tài liệu: Có thể sử dụng các tài liệu bồidưỡng CBQL do các dự án phát triển giáo dụcTHPT phát hành, các ấn phẩm của Bộ GD &
ĐT, Sở GD & ĐT như: Tài liệu tập huấn đổimới sinh hoạt chuyên môn (2014), Đổi mới tổchức và quản lý hoạt động GD ở trường THPTtheo ĐHPTNL học sinh (2016) của Bộ
Trang 19GDĐT dùng các tài liệu này để biên soạnlại nội dung cần bồi dưỡng phù hợp với thựctiễn mỗi trường.
Về nội dung bồi dưỡng, cần tập trung vào cácnội dung:
+ Cách thức, kỹ năng điều hành sinh hoạt chuyên môncủa tổ, nhóm
+ Kỹ năng xây dựng kế hoạch, chuyên đề của tổ,nhóm
+ Cách thức tổ chức họp để phân tích, rút kinhnghiệm tiết dạy
+ Sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học
+ Sinh hoạt chuyên môn về phương pháp phát triểnnhà trường
+ Sinh hoạt chuyên môn về phương pháp, kỹ thuậtdạy học tích cực
+ Sinh hoạt chuyên môn về dạy học tích hợp
+ Cách thức tổ chức công tác bồi dưỡng và tự bồi
Trang 20dưỡng cho GV trong tổ về đổi mới PPDH.
+ Sinh hoạt chuyên môn về đổi mới kiểm tra – đánhgiá
do Sở Giáo dục Lâm Đồng tập huấn
+ Trường chủ động mời các chuyên gia có kinhnghiệm hướng dẫn, báo cáo
+Tổ chức các buổi hội thảo, tọa đàm trao đổi kinhnghiệm quản lý tổ chuyên môn
+ Tạo điều kiện học tập kinh nghiệm cho tổ trưởng,nhóm trưởng
Về thời gian:
+ Đối với các nội dung quy mô lớn cần tổ chức vàodịp đầu năm, cuối HKI, cuối năm hoặc trong dịp hè
Trang 21+ Đối với các chuyên đề ngắn có thể bồi dưỡng xen
kẽ vào các thời điểm trong năm học
Chỉ đạo đổi mới nội dung sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn
Trong sinh hoạt chuyên môn của tổ, nhóm yêu cầutập trung một số nội dung sau:
+ Sinh hoạt chuyên môn 2 tuần/lần, thời lượng 1 buổi/lần, nội dung sinh hoạt được hiệu trưởng hoặc phóhiệu trưởng chuyên môn duyệt trước Đối với tổ ghép,sau khi họp chung về các vấn đề sự vụ phải táchnhóm sinh hoạt riêng Sinh hoạt phải đi sâu vào việctháo gỡ những vấn đề khó khăn, vướng mắc: trongsoạn giảng, trong thực hiện đổi mới PPDH nhất là
sự phù hợp giữa PP áp dụng và đối tượng HS, sự hiệuquả, thuận lợi hay khó khăn trong quá trình tiến hành
+ Hướng dẫn cho GV học tập, nắm vững các mục tiêuchuyên môn, chương trình, SGK, các quy định, quychế chuyên môn; nắm vững những phương hướng,quan điểm đổi mới PPDH bộ môn, rèn luyện kỹ năng
sử dụng các PPDH
Trang 22+ Thống nhất định hướng chung trong bộ môn và xácđịnh các PPDH theo đặc thù bộ môn Thảo luận, soạngiáo án và giờ dạy mẫu, tổ chức rút kinh nghiệm cáctiết dạy: hội giảng, giờ dạy mẫu, tổ chức các buổi thảoluận chuyên môn.
+ Giao các chủ đề cụ thể mà tổ chuyên môn cần phảithực hiện trong kế hoạch học kỳ, tháng, tuần để tổ tậptrung giải quyết như: vấn đề HS yếu kém, HS giỏi,vấn đề viết sáng kiến kinh nghiệm, giải pháp hữu ích
+ Kiểm tra việc thực hiện các nội dung sinh hoạtchuyên môn đã quy định như: cùng dự họp tổ, nhómchuyên môn định kỳ hoặc đột xuất; đọc các biên bảnghi lại nội dung sinh hoạt chuyên môn định kỳ Hiệu
Trang 23trưởng cần có biện pháp thu nhận các luồng thông tinphản hồi từ tổ, từ GV về vấn đề đổi mới nội dung sinhhoạt để kịp thời giải quyết vướng mắc.
- Điều kiện thực hiện
Căn cứ vào Điều lệ trường trung học để tổ chứcbiên chế tổ chuyên môn đúng, hợp lý
Phải cập nhật đầy đủ các tài liệu bồi dưỡngcông tác tổ chuyên môn hiện hành
Thực hiện phân cấp, phân quyền quản lý cho tổtrưởng, nhóm trưởng chuyên môn
Đầu tư, hỗ trợ tài chính và các điều kiện kháccho hoạt động tổ chuyên môn
- Phát triển kỹ năng dạy học cho GV theo định hướng phát triển năng lực
- Mục tiêu
Đào tạo về mặt lý luận để nâng cao trình độ chuyênmôn, nghiệp vụ sư phạm cho đội ngũ GV là đòi hỏibức thiết hiện nay Sở dĩ có sự bức thiết trên trước hết
Trang 24do GV là nhân tố ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng,hiệu quả dạy học Đồng thời họ cũng chính là ngườiquyết định sự thành bại trong việc có đổi mới PPDHtheo ĐHPTNL hay không.
Phát triển kỹ năng, nâng cao trình độ chuyên môn,nghiệp vụ sư phạm cho GV là biện pháp có ý nghĩahết sức quan trọng Thực hiện tốt biện pháp này sẽ tạođược lực lượng nòng cốt, từ đó đẩy mạnh phong trào,củng cố niềm tin vào sự thành công của công tác đổimới PPDH
- Nội dung và cách thức thực hiện
Tăng cường công tác dự giờ, thao giảng, đánh giá, rút kinhnghiệm giờ dạy theo các tiêu chí đổi mới PPDH theo địnhhướng phát triển năng lực
Xây dựng được bộ tiêu chí đánh giá giờ dạydựa vào những đặc trưng của PPDH tích cực.Tất nhiên bộ tiêu chí của nhà trường phải lấycác tiêu chí đánh giá giờ dạy của Bộ GD & ĐTlàm cơ sở lý luận
Trang 25Dựa trên chuẩn đánh giá giờ dạy hiện nay, nhàtrường soạn thảo một chuẩn đánh giá giờ dạyphù hợp thực tiễn của mình và triển khai đếntừng cá nhân để thảo luận, học tập Sau đóchỉnh sửa , xây dựng và ban hành quy chế nội
bộ về kiểm tra và đánh giá tiết dạy
GV dự giờ đúng định mức quy định trong bộtiêu chuẩn kiểm định và đánh giá chất lượng
cơ sở GD phổ thông (18 tiết /năm, trong đó
có 4 tiết ứng dụng CNTT) Sau dự giờ cần tổchức phân tích giờ dạy, rút kinh nghiệmnghiêm túc các vấn đề còn tồn tại khi thựchiện đổi mới PPDH, có thể tập trung vào cácchương, bài học khó thực hiện
Kế hoạch hội giảng, thao giảng, các hội thi cầnlàm ngay từ đầu năm để GV có thời gian chuẩn
bị tốt những tiết dạy áp dụng đổi mới PPDH.Đây cũng là cách tạo cơ hội để giáo viên thểhiện, trao đổi kinh nghiệm lẫn nhau góp phầnđổi mới PPDH
Trang 26Các tiết thực hành, thí nghiệm, ôn tập, luyệntập cũng là những tiết dạy dễ áp dụng đổi mớiPPDH Vì vậy cũng phải được quán triệtnghiêm túc để chia sẻ kinh nghiệm.
Phối hợp dự giờ liên trường giữa các bộ môn,nhất là những bộ môn có ít giáo viên như: mônCông dân, Công nghệ, Tin học
Tổ chức các phong trào thi đua đổi mới PPDH theo địnhhướng phát triển năng lực
Tổ chức thi GV dạy giỏi cấp trường và thinghiệp vụ sư phạm trẻ cấp trường Nhà trườngcần đặt ra tiêu chí tập trung vào các tiết dạy ápdụng phương pháp tích cực (hoạt động nhóm,dạy theo dự án, tích hợp kiến thức liên môn ).Qua các hội thi sẽ phát huy năng lực của cánhân, đồng thời cũng là cơ hội để GV trongtoàn trường có điều kiện học tập, trao đổi, rútkinh nghiệm về mô hình giờ dạy theo tinh thầnđổi mới PPDH Đây là hoạt động tạo đượcphong trào thi đua sôi nổi và tích cực nhất
Trang 27trong giảng dạy, góp phần lớn trong nâng caochuyên môn cho GV và hiệu quả bài học củaHS.
Tổ chức thi tìm hiểu lý thuyết về đổi mớiPPDH theo định hướng phát triển năng lực
Mời GV báo cáo kinh nghiệm
Tổ chức các hội thi: soạn giáo án Elearning,giáo án tích hợp kiến thức liên môn, làm đồdùng dạy học, viết sáng kiến kinh nghiệm, giảipháp hữu ích
Phong trào thi đua là một tiêu chí xếp loại thiđua cá nhân và tập thể tổ vào cuối năm học Cóthưởng phạt xứng đáng
Tập huấn sử dụng TBDH, ứng dụng CNTT vào đổi mớiPPDH theo định hướng phát triển năng lực
Lãnh đạo trường phải nắm rõ thực trạng về khảnăng sử dụng TBDH, CNTT của GV trongtrường Muốn vậy phải khảo sát và lên kếhoạch bồi dưỡng ngay
Trang 28Đả thông nhận thức: việc sử dụng phương tiệndạy học vừa là để dạy và cũng là để học.
Có kế hoạch giúp đỡ thêm kiến thức tin học,ngoại ngữ để GV nâng cao khả năng sử dụngCNTT và tìm kiếm tri thức trên mạng Internet,kết hợp đồng thời với việc tổ chức các buổitập huấn sử dụng trang thiết bị dạy học, giớithiệu kinh nghiệm sử dụng các phần mềm vàodạy học
Nhà trường cần có kế hoạch và hành động quản
lý thiết thực, tổ chức và tạo điều kiện để mọi
GV đều sử dụng TBDH, nhất là với cácphương tiện, thiết bị hiện đại
Tổ chức phong trào tự học, tự bồi dưỡng về đổi mớiPPDH
Ngay từ đầu năm học phải xây dựng phong trào
tự học, tự bồi dưỡng Trước hết lãnh đạo nhàtrường là những người đi tiên phong trongphong trào này, tiếp đó đề ra các yêu cầu tựhọc, bồi dưỡng đối với GV về lý luận dạy học,
Trang 29sử dụng CNTT, trang thiết bị dạy học Làmcho GV thấy được ưu thế, tích cực và hiệuquả từ quá trình tự học
Tích cực đẩy mạnh cuộc vận động “Mỗi thầy
cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học vàsáng tạo”
Khuyến khích tìm tòi đổi mới trong soạn giảng;các sáng kiến về đồ dùng dạy học; các hìnhthức, phương pháp giáo dục học sinh trong tiếpcận PPDH mới
Tạo điều kiện thuận lợi về CSVC, tài liệu bồidưỡng, phương tiện thiết bị để hỗ trợ GV
Đảm bảo kế hoạch tự bồi dưỡng trở thànhthường xuyên, hiệu quả Là tiêu chí thi đua cánhân trong đánh giá thi đua cuối năm và cũng
để đánh giá ý thức, thái độ của người giáo viêntrong việc tôi rèn nghề nghiệp
- Điều kiện thực hiện
Lập kế hoạch dự giờ, thao giảng định kỳ và đột
Trang 30Đảm bảo đủ, đúng, ổn định cơ sở vật chất Tạo mọiđiều kiện cần và đủ cho đổi mới PPDH đi tới hiệu quảnâng cao chất lượng toàn diện.
- Nội dung và cách thức thực hiện
Lập kế hoạch tổng thể xây dựng cơ sở vật chất,
Trang 31mua sắm thiết bị dạy học đảm bảo phục vụchương trình, SGK mới
Tìm hiểu hiện trạng CSVC, TBDH của nhàtrường, qua đó phân tích, đánh giá những mặtđược, chưa được trong việc đầu tư, mua sắm,xây dựng và sử dụng trang thiết bị
Ưu tiên kinh phí đầu tư trước cho những bộphận hoặc những môn học cần thiết, đặc biệt làcác môn học có tính chất thực hành nhiều như:Vật lý, Hóa học, Sinh học, Công nghệ
Huy động nhiều nguồn đầu tư: tranh thủ nguồnvốn của cấp trên, nguồn vốn từ xã hội hóa giáodục, các cá nhân, tập thể, doanh nghiệp
Thường xuyên tham mưu và có kế hoạch đềxuất với cấp trên để cấp trên có hướng đầu tưcho nhà trường các phòng học bộ môn, sânchơi bãi tập, nhà đa năng, vườn cây (thựcnghiệm), xưởng thực hành
Vận động GV, HS tự làm TBDH, đồ dùng dạy
Trang 32học Vận động các cá nhân, tổ chức xã hội ủng
hộ đồ dùng, trang thiết bị dạy học
Tổ chức sắp xếp thư viện khoa học, thoángrộng, sạch đẹp Tăng cường nhiều đầu sáchchuyên môn, sách tham khảo, đa dạng hóa cácloại đầu sách Đặc biệt chú trọng mua sắm vàgiới thiệu đến bạn đọc các loại sách về dạy họctích cực và PPDH tích cực
Chuẩn hóa nhân viên thư viện, thiết bị, thínghiệm bằng việc tuyển mới (đối với nhân viênkhông đảm bảo yêu cầu), hoặc cho đi tập huấnthêm để cập nhật và bổ sung chuyên môn (đốivới nững nhân viên chưa đạt chuẩn)
Quán triệt tinh thần, trách nhiệm về việc sửdụng đi đôi với giữ gìn, bảo quản Lãnh đạonhà trường giao nhiệm vụ cụ thể cho từng bộphận phụ trách những TBDH thuộc bộ phậnmình sử dụng Lập hồ sơ theo dõi, quản lý tìnhhình sử dụng và bảo quản
Phân công một Phó Hiệu trưởng chịu trách