Phương pháp sáng tạo SCAMPER dễ lĩnh hội, dễ vận dụng nhưng khá hữu hiệu nên ngày càng được sử dụng phổ biến rộng rãi, nhất là trong các doanh nghiệp... Một số câu hỏi đặt ra áp dụng cho
Trang 11
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
THÔNG TIN VÀO CÔNG NGHỆ IN OFFSET
CHUYÊN NGHÀNH: KHOA HỌC MÁY TÍNH
Trang 22
MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU 4
Chương 1: PHƯƠNG PHÁP SCAMPER 5
I Nguồn gốc phương pháp SCAMPER 5
II Phân tích SCAMPER 6
1 Phép thay thế (Substitute) 6
2 Phép Kết hợp (Combine) 7
3 Phép thích ứng (Adapt) 7
4 Phép điều chỉnh (Modify) 8
5 Phép thêm vào (Put) 8
6 Phép loại bỏ (Eliminate) 9
7 Phép đảo ngược (Reverse) 9
Chương 2: CÔNG NGHỆ IN OFFSET 10
I Lich sử ngành in 10
II Các phương pháp in 13
1 In typo: 13
2 In flexo: 15
3 In ống đồng: 15
4 In lụa: 17
5 In offset: 18
Trang 33
III QUI TRÌNH SẢN XUẤT IN OFFSET 20
Giai đoạn 1: Thiết kế chế bản: 20
Giai đoạn 2: Output Film 21
Giai đoạn 3: Phơi bản kẽm: 23
Giai đoạn 4: In Offset: 26
Giai đoạn 5: Gia công sau in: 31
Chương III: PHÂN TÍCH SCAPMER 32
KẾT LUẬN 33
TÀI LIỆU THAM KHẢO 34
Trang 44
LỜI NÓI ĐẦU
rước hết, em xin được gửi lời cảm ơn chân thành đến Giáo sư - Tiến sỹ Khoa Học Hoàng Văn Kiếm, người đã tận tâm truyền đạt những kiến thức nền tảng cơ bản cho chúng em về môn học
“Phương pháp nhiên cứu khoa học trong tin học” và đã tạo cho em niềm đam mê thích thú trong việc nghiên cứu và tìm ra vấn đề trong khoa học
Trong phạm vi của bài tiểu luận nhỏ này, em sẽ trình bày một số vấn đề sáng tạo sử dụng công nghệ thông tin vào công nghệ in ấn để giải quyết một số công việc trong quá trình làm việc để nâng cao hiệu quả và chất lượng công việc cho cơ quan mình
Chất lượng và thời gian hoàn thành sản phẩm in là 1 trong những yếu tố đòi hỏi ngày càng cao của khách hàng trong lĩnh vực in ấn Offset và cũng là 1 trong nhiều yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công của các doanh nghiệp nước ta Để đạt được 2 điều này đòi hỏi các doanh nghiệp in ngoài đội ngũ nhân lực giàu kinh
nghiệm, sáng tạo còn phải có 1 công nghệ in hiện đại không ngừng đổi mới để thõa mãn nhu cầu của khách hàng
Công nghệ in hiện nay nó đồng hành cùng với sự phát triển của công nghệ thông tin và với việc áp dụng công nghệ thông tin vào công nghệ in thì vấn đề chất lượng và thời gian hoàn thành sản phẩm được cải thiện đáng kể và ngày càng hoàn thiện hơn, đem đến sự hài lòng vô cùng lớn cho khách hàng
T
Trang 55
Chương 1: PHƯƠNG PHÁP SCAMPER
I Nguồn gốc phương pháp SCAMPER
Phương pháp sáng tạo SCAMPER được giáo sư
Michael Mikalko sáng tạo nên Đây là một công cụ tư
duy khá hiệu quả, trợ giúp đắc lực trong quá trình tìm ra
các phát kiến nhằm thay đổi sản phẩm hoặc tiến trình
công việc SCAMPER là ghép các chữ cái đầu của
nhóm từ sau: Substitute ( thay thế), Combine (kết hợp),
Adapt (thích nghi), Modify (hiệu chỉnh), Put (thêm
vào), Eliminate (loại bỏ) và Reverse (đảo ngược)
Phương pháp sáng tạo SCAMPER dễ lĩnh hội, dễ vận dụng nhưng khá hữu hiệu nên ngày càng được sử dụng phổ biến rộng rãi, nhất là trong các doanh nghiệp
Trang 66
Bản đồ tư duy của phương pháp SCAMPER (ảnh: nguồn internet)
II Phân tích SCAMPER
1 Phép thay thế (Substitute)
Nội dung: Thay thế thành tố này bằng thành tố khác
- Đối với sản phẩm, quan sát thành phần tạo nên chúng và thử nghĩ xem có thể thay thế bằng nguyên vật liệu nào khác không?
- Đối với quy trình làm việc: xem xét vấn đề có thay thế nhân lực? địa điểm? thời gian?…
Một số câu hỏi được đặt ra áp dụng cho nguyên tắc này:
- Có thể thay thế, hoán đổi bộ phận nào trong hệ thống?
- Có thể thay thế nhân sự nào?
Trang 77
- Có thể dùng nguyên liệu, vật liệu nào khác?
- Có thể dùng quy trình, thủ tục nào khác?
- Có thể thay tên khác?
- Có thể dùng ý tưởng này tại địa điểm khác?
Ví dụ: Trước đây chưa có hạt nêm chay, giờ đã có hạt nêm chay làm từ các loại nấm, rau, củ quả
2 Phép Kết hợp (Combine)
Nội dung: Có thể kết hợp, biến tấu thêm thành phần gì để tạo ra sản phẩm mới
để cho hiệu quả tốt hơn
Một số câu hỏi đặt ra áp dụng cho nguyên tắc này:
- Thành phần nào có thể kết hợp được?
- Có thể kết hợp hoặc hòa trộn yếu tố này với yếu tố khác?
- Cái gì có thể kết hợp để gia tăng tính hữu dụng?
- Những vật liệu nào có thể kết hợp với nhau?
- Có thể kết hợp những năng lực khác nhau để cải thiện vấn đề?
Ví dụ:
- Bưu thiệp có kết hợp thêm nhạc
- Ti vi có kết hợp đầu máy video
3 Phép thích ứng (Adapt)
Nội dung: Khả năng thích ứng khi có sự thay đổi
Một số câu hỏi đặt ra áp dụng cho nguyên tắc này:
- Đối tượng ta đang xem xét giống với cái gì khác?
Trang 88
- Có cái gì tương tự với đối tượng ta đang xem xét nhưng trong một tình huống khác?
- Ý tưởng nào khác có thể đề xuất?
- Có thể tương tác với ai?
- Cái gì có thể copy, mượn?
- Quá trình nào có thể được thích ứng?
- Ý tưởng nào ngoài lĩnh vực của tôi có thể hợp nhất?
Một số câu hỏi áp dụng cho nguyên tắc này:
- Yếu tố nào có thể điều chỉnh lớn hơn?
- Yếu tố nào có thể cường điệu hoặc cực đoan?
- Yếu tố nào có thể cao hơn, to hơn hay mạnh hơn?
- Có thể gia tăng tần số của hệ thống?
- Yếu tố nào có thể lặp lại?có thể tạo ra nhiều bản sao?
- Có thể bổ sung thêm những đặc trưng mới hoặc giá trị mới?
Ví dụ:
- Xe đạp đôi
- Xe buýt nhiều tầng
5 Phép thêm vào (Put)
Nội dung: Áp dụng cho mục đích, lĩnh vực khác
Các câu hỏi áp dụng cho nguyên tắc này:
- Đối tượng đang xem xét có thể dùng vào mục đích khác?
- Đối tượng đang xem xét có thể dùng bởi người khác với mục đích khác?
- Trẻ em hay người già sử dụng đối tượng đang xem xét như thế nào?
- Có cách nào khác sử dụng đối tượng đang xem xét không?
- Có thể sử dụng ý tưởng này trong lĩnh vực khác, thị trường khác?
Ví dụ:
- Lốp xe có thể dùng làm hàng rào
Trang 99
6 Phép loại bỏ (Eliminate)
Nội dung: Đơn giản hóa các thành phần của hệ thống
Các câu hỏi áp dụng cho nguyên tắc này:
- Tôi có thể đơn giản hóa đối tượng như thế nào?
- Bộ phận nào có thể loại bỏ mà không làm thay đổi tính năng hệ thống?
- Bộ phận nào không mang tính cốt lõi hay không cần thiết?
- Qui tắc nào có thể hạn chế hoặc loại bỏ?
- Thực hiện với qui mô nhỏ hơn sẽ ra sao?
- Tính chất nào có thể giảm thiểu hoặc loại bỏ?
- Có thể chia tách hệ thống thành các bộ phận khác nhau?
- Có thể làm cho đối tượng gọn hơn như thế nào?
Ví dụ:
- Điện thoại cố định không dây
- Sạc điện thoại không dây
- Chuột máy tính không dây
7 Phép đảo ngược (Reverse)
Nội dung: Đảo ngược trật tự các thành phần của hệ thống, lật ngược vấn đề để nhìn rõ mọi khía cạnh, phát hiện điểm mới
Các câu hỏi áp dụng cho nguyên tắc này:
- Có phương án, cấu trúc khác tốt hơn phương án hiện hành?
- Có thể hoán đổi bộ phận này với bộ phận khác trong hệ thống?
- Có thể bố trí theo lớp hay theo chuỗi?
- Có thể hoán đổi giữa tác nhân với hệ quả?
- Có thể thay đổi lịch trình của kế hoạch?
- Có thể hoán đổi giữa yếu tố tích cực và tiêu cực?
- Có thể tác động ngoại vi thay vì chính diện?bên trên hay bên dưới?
- Xem xét vấn đề/bài toán theo chiều hướng ngược lại?
- Thực hiện ngược lại với dự tính ban đầu?
Ví dụ:
- Sản xuất ra loại vải không phân biệt mặt phải hay trái
Trang 1010
Chương 2: CÔNG NGHỆ IN OFFSET
I Lich sử ngành in
Ngành in ấn có từ khi nào? Loài người hình thành nghề in ấn như thế nào? In
ấn là quá trình tạo ra chữ và tranh ảnh trên các chất liệu nền như giấy, bìa các tông,
ni lông bằng một chất liệu khác gọi là mực in In ấn thường được thực hiện với số lượng lớn ở quy mô công nghiệp và là một phần quan trọng trong xuất bản
Sách cổ nhất được in còn tới ngày nay sử dụng kĩ thuật in khối tinh vi có từ năm 868 SCN (kinh Kim Cương) Đến thế kỉ thứ 12 và 13, các thư viện ở Ả Rập và Trung Quốc đã có tới hàng chục nghìn bản sách
Các cột mốc đáng nhớ của nghề in thế giới
- 1440: loại máy in kim ra đời
- 1462: nghề ấn loát du nhập vào châu Âu
- 1476: máy in lần đầu tiên hiện diện ở Westminster, Anh
- 1518: Loại chữ La mã bắt đầu thay thế kiểu chữ Gôtic
Sự phát triển của in ấn là một bước đột phá trong phổ biến tri thức: nhà in đã được dựng lên ở Venice năm 1469 và tới năm 1500 thành phố này đã có tới 417 thợ
in Năm 1470, Johann Heynlin lập nhà in ở Paris
Năm 1476, nhà in được lập ở Anh quốc bởi William Caxton; năm 1539, một người Ý tên là Juan Pablos đã lắp đặt một nhà in được nhập về ở thành phố Mexico, Mexico Stephen Day xây dựng nhà in đầu tiên của Bắc Mĩ ở vịnh Massachusetts năm 1628 và là người góp phần lập nên nhà xuất bản Cambridge
Và ngày nay sách báo thường được in bằng kĩ thuật in ốp sét - offset Các kĩ thuật in phổ biến khác gồm in nổi (dùng chủ yếu trong các cuốn ca-ta-lốc), in lụa, in
Trang 11Johannes Gutenberg - ông Tổ nghề in thế giới
Vào thế kỷ 8 - 9, nghề ấn loát với sự trợ giúp của những bản khắc chữ bằng gỗ
đã phổ biến ở Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc Đến thế kỷ 14, nghề in mới bắt đầu xuất hiện ở châu Âu
Đến năm 1436, với sự ra đời của kỹ thuật in bằng chữ kim loại có thể dịch chuyển được đã giúp cho việc in ấn trở nên đơn giản hơn Cha đẻ của phát minh này
là Johannes Gutenbergh (ảnh bên) - người được mệnh danh là “ông tổ của nghề in”
Ông đã tìm ra được kỹ xảo in mới Lúc đầu ông tạo chữ in bằng loại gỗ cứng Mỗi chữ in là một bản khắc nhỏ với duy nhất một chữ trên đá Tuy nhiên loại chữ in bằng gỗ không tạo ra nét chữ sắc nét và riêng biệt nên ông chuyển đổi qua kiểu chữ
in bằng kim loại có thể di chuyển được Bằng phương pháp này, Gutenberg là người
đi tiên phong trong việc in sách Kinh Thánh bằng tiếng La tinh Bộ Thánh Kinh gồm hai tập, mỗi tập dày 300 trang với 42 dòng mỗi trang Đây được xem là bộ sách đầu tiên được in bằng kiểu chữ kim loại có thể dịch chuyển được với những nét chữ rất đẹp và sắc nét
Và cho đến bây giờ, hầu hết những loại máy in hiện đại được sử dụng ngày nay đều bắt nguồn từ phát minh của Gutenberg Nhờ công sáng chế ra loại máy in bằng chữ in kim loại có thể dịch chuyển nên ông đã được mọi người gọi là “ông tổ của nghề in” Để tưởng nhớ ông, người ta đã cho đặt tượng của ông tại hai thành phố lớn của Đức là Dresden và Mainz
Trang 1212
Ông tổ nghề in của Việt Nam
Thám hoa Lương Như Hộc (Lương Nhữ Học) (1420 - 1501), tự Tường Phủ, hiệu Hồng Châu, là danh sĩ, quan nhà Hậu Lê Ông là người hai lần làm sứ giả sang Trung Quốc và đã có công truyền lại nghề khắc bản gỗ in cho dân làng Liễu Tràng, Hồng Lục (nay là Gia Lộc, tỉnh Hải Dương) và được tôn xưng là “ông tổ nghề khắc ván in”
Nhờ hai lần đi sứ sang Trung Quốc, ông đã học được nghề in mộc bản ở đây Khi về nước, ông đã truyền bá nghề này cho nhân dân hai làng Liễu Tràng, Hồng Lục ở quê ông, khiến nghề in nơi đây trở nên phát triển Chính vì lẽ đó, ông đã được coi là ông tổ sáng lập ra nghề in ở Việt Nam
Mặc dù nghề in đã có trước đó, nhưng nó chỉ lưu hành trong phạm vi Phật giáo và quản lý nhà nước
Nhờ có sự truyền dạy của ông, làng Liễu Tràng - Hồng Lục đã trở thành trung tâm khắc ván in chữ và sau là tranh khắc của cả nước Nhiều bộ sách đã được in khắc ở đây, trong đó phải kể đến bộ “Đại Việt sử ký toàn thư” đồ sộ đã được những người thợ làng Hồng Lục, Liễu Tràng khắc đầy đủ lần đầu tiên vào năm Chính Hòa thứ 18 (1697)
Để ghi nhận công lao, dân làng Liễu Tràng đã lập đền thờ, tôn ông làm Thành hoàng và coi là tổ nghề của họ Hiện nay vẫn còn ngôi đình thờ Thám hoa ở làng Liễu Tràng, đã được xếp hạng năm 1992, thường tổ chức lễ hội vào ngày 13-15 tháng 9 (âm lịch) hàng năm
Trang 13"KHOAN CẮT BÊ TÔNG" nổi tiếng
Trang 1414
Về nguyên lý, in typo là phương pháp in cao, tức là trên khuôn in typo, các phần tử in (hình ảnh, chữ viết) nằm cao hơn các phần không in Khi in, chúng ta chà mực qua bề mặt khuôn in, các phần tử in nằm cao hơn nên sẽ nhận mực và sau đó khi ép in, mực sẽ truyền qua bề mặt giấy in tạo thành hình ảnh, chữ cần in Một ví
dụ gần gũi đó là con dấu (mộc), trên con dấu hình ảnh được khắc nổi cao hơn phần xung quanh, khi đóng dấu ta sẽ ấn nó vào tămbông để lấy mực, sau đó đóng "kịch" một phát thế là xong Khuôn in typo cũng được khắc nổi lên như con dấu, tuy nhiên
nó được chế tạo từ kim lọai (hợp kim chì) bằng quá trình ăn mòn axít, các chữ viết thì được đúc thành các con chữ riêng lẻ, sau đó sẽ được sắp lại bằng tay thành từng
bộ khuôn của từng trang sách (cho nên mới gọi là công đọan sắp chữ)
Phương pháp in typo sắp chữ chỉ hiện nay không còn được sử dụng do sản lượng thấp, lạc hậu và độc hại (chữ in được đúc từ hợp kim chì là một kim lọai độc hại) Một số ứng dụng khác của in typo như in số nhảy, ép chìm nổi, ép nhũ bạc, vàng vẫn còn được sử dụng Máy in typo ở Việt Nam được cải tiến thành máy bế đặt tay ứng dụng rất hiệu quả
Trang 1515
2 In flexo:
In flexo bắt nguồn từ chữ flexible, nghĩa là mềm dẻo Khuôn in flexo cũng
thuộc dạng khuôn in cao như in typo, tuy nhiên nó được chế tạo từ chất dẻo (cao su
hoặc nhự phoyopolymer) bằng quá trình phơi quang hóa Phương pháp in này được
sử dụng rộng rãi để in các lọai nhãn decal, bao bì hoặc thùng carton
3 In ống đồng:
In ống đồng về nguyên lý nó là phương pháp in lõm, tức là trên khuôn in,
hình ảnh hay chữ viết (gọi là phần tử in) được khắc lõm vào bề mặt kim lọai Khi in
sẽ có 2 quá trình: Mực (dạng lỏng) được cấp lên bề mặt khuôn in, dĩ nhiên mực cũng
sẽ tràn vào các chỗ lõm của phần tử in, sau đó một thiết bị gọi là dao gạt sẽ gạt mực
thừa ra khỏi bề mặt khuôn in, và khi ép in mực trong các chỗ lõm dưới áp lực in sẽ
truyền sang bề mặt vật liệu
Khuôn in ống đồng có dạng trục kim lọai, làm bằng thép, bề mặt được mạ
một lớp đồng mỏng, phần tử in sẽ được khắc lên bề mặt lớp đồng này nhờ axít hoặc
hiện đại hơn là dùng máy khắc trục Sau đó bề mặt lớp đồng lại được mạ một lớp
crôm mỏng để bảo vệ nên có người lại nói đây là phương pháp in ống crôm chứ
không phải in ống đồng
Trang 1616
In ống đồng được ứng dụng trong ngành in bao bì màng nhựa, đơn cử như
bao đựng OMO, Viso, bánh kẹo Bibica, hay cà phê Trung Nguyên, vvv tất cả đều
được in bằng phương pháp in ống đồng
Trang 1717
4 In lụa:
Hay còn gọi là in lưới đây là phương pháp in bình dân, đơn giản, rẻ tiền và dễ
đầu tư
In lụa thực hiện theo nguyên lý giống như in mực dầu trên giấy nến[2] theo
nguyên lý chỉ một phần mực in được thấm qua lưới in, in lên vật liệu in bởi trước
đó, một số mắt lưới khác đã được bịt kín bởi hóa chất chuyên dùng
Kỹ thuật này có thể áp dụng cho nhiều vật liệu cần in như nilông, vải, thủy tinh, mặt
đồng hồ, mạch điện tử, một số sản phẩm kim loại, gỗ, giấy hoặc sử dụng thay cho
phương pháp vẽ dưới men trong sản xuất gạch men
Trang 1919
In offset là phương pháp in theo nguyên lý in phẳng, tức là trên khuôn in hình ảnh, chữ viết và những vùng không in đều có độ cao bằng nhau (khi nhìn lên bề mặt tấm bản in ta chỉ thấy nó phẳng lì như tờ giấy, chả thấy chìm nổi gì hết) Vậy thì làm sao mà in được? Bí mật là ở đây, người ta ứng dụng sự đẩy nhau giữa dầu và nước Khuôn in làm từ một tấm nhôm mỏng (khỏang 0.25mm), trên khuôn in, phần trắng (không in) có bề mặt là nhôm, còn phần tử in (hình ảnh, chữ viết) được cấu tạo
từ một lọai nhựa đặc biệt gọi là nhựa diazô Lớp nhựa này có tính chất hút dầu, đẩy nước, và mực in offset là lọai mực (có gốc) dầu Trong quá trình in, trước tiên bề mặt khuôn in đuợc chà một lớp nước mỏng, lớp nước này sẽ dính ướt vào vùng không in (chính là lớp nhôm đó) Sau đó khuôn in mới được chà mực Vì mực có gốc dầu nên nó không thể dính vào phần trắng trên khuôn in (đang dính nước) được,
mà chỉ bắt dính lên phần tử in là nhựa diazo ưa dầu mà thôi Chính vì vậy dù khuôn
in phẳng lì nhưng khi chà mực, mực nó không chà tùm lum lên bề mặt khuôn mà chỉ truyền đúng vào phần tử in tạo thành hình ảnh, chữ viết trên bề mặt khuôn in mà thôi Và sau đó, khi ép in lên bề mặt vật liệu in sẽ cho ra hình ảnh cần in
