tính chất của oxi Tiếp theo I/ Mục tiêu: - HS biết đợc một số tính chất hoá học của oxi - Rèn luyện kĩ năng lập phơng trình phản ứng hoá học của oxi với một số đơn chất và một số hợp chấ
Trang 1- HS nắm đợc trạng thái và các tính chất vật lí của oxi
- Biết đợc một số tính chất hoá học của oxi
- Rèn luyện kĩ năng lập PTHH của oxi với đơn chất và một số hợp chất
II/ Chuẩn bị của GV và HS:
GV: Chuẩn bị phiếu học tập
- Chuẩn bị các thí nghiệm về t/c vật lí của oxi, t/c hoá học của oxi (đốt P, S trong oxi)
- Dụng cụ: Đèn cồn, muôi sắt
- Hoá chất: 3 lọ oxi, bột S, P, dây sắt, than
III/ Hoạt động dạy học:
Hoạt động 1 : Tính chất vật lý
GV giới thiệu: Oxi là nguyên tố hoá học
phổ biến nhất (Chiếm 49,4% khối lợng
vỏ trái đất)
?/ Trong tự nhiên oxi có ở đâu?
?/ Hãy cho biết kí hiệu, công thức hoá
học, nguyên tử khối và phân tử khối của
oxi?
GV: Cho HS quan sát lọ O2 và yêu cầu
HS nêu nhận xét
?/ Em hãy cho biết tỉ khối của oxi so
với không khí, từ đó cho biết oxi nặng
hay nhẹ hơn không khí?
GV: ở 200C, 1 nớc hoà tan đợc 31 ml
khí oxi, 700 lít khí NH3
?/ Vậy oxi tan nhiều hay ít ở trong nớc?
GV giới thiệu: Oxi hoá lỏng ở - 1830C,
oxi lỏng có màu xanh nhạt
GV: Gọi HS nêu kết luận về t/c vật lí
của oxi
- Trong tự nhiên oxi tồn tại ở 2 dạng:+ Dạng đơn chất: Khí oxi có nhiều trong không khí
+ Dạng hợp chất: Nguyên tố oxi có nhiều trong nớc, đờng, quặng, đất đá, cơ thể ngời và động vậ
- Oxi tan rất ít trong nớc
* Kết luận: Oxi là chất khí, không màu, không mùi, ít tan trong nớc, nặnghơn không khí, hoá lỏng ở - 183oC, oxilỏng có màu xanh nhạt
Hoạt động 2 (18)
Tính chất hoá học
1/ Tác dụng với phi kim
Trang 2GV: Làm thí nghiệm đốt lu huỳnh
trong oxi theo trình tự:
- Đa muôi sắt có chứa bột S (Vào ngọn
lửa đèn cồn) Cho HS quan sát và nhận
xét
- Đa S đang cháy vào lọ có chứa oxi và
yêu cầu HS quan sát và nhận xét hiện
t-ợng
- So sánh các hiện tợng S cháy trong
không khí và cháy trong oxi?
GV giới thiệu: Chất khí đó là lu huỳnh
đioxit (SO2) hay còn gọi là khí sun
fuzơ
Yêu cầu HS viết phơng trình vào vở
GV: Làm thí nghiệm đốt phot pho đỏ
tronh không khí và trong oxi → Các
GV: Yêu cầu HS viết PTPƯ
a Tác dụng với lu huỳnh
- Lu huỳnh cháy trong oxi mãnh liệt hơn, với ngọn lửa máu xanh sinh ra chất khí không màu
PT: S + O2 →t o SO2
b Tác dụng với phot pho
- Phot pho cháy mạnh trong oxi với ngọn lửa sáng chói tạo ra khói dày đặc bám vào thành lọ dới dạng bột
PT: 4P + 5O2 →t o 2P2O5
Hoạt động 3 (10)
luyện tập - củng cố
GV treo bảng phụ nội dung bài tập 1:
a/ Tính VOXI tối thiểu ở (đktc) cần dùng
để đốt cháy hết 1,6 gam bột lu huỳnh?
b/ Tính khối kợng khí SO2 tạo thành?
GV treo bảng phụ nội dung bài tập 2:
Đốt cháy 6,2 gam P trong 1 bình chứa
1 = 0,05 (mol)
- Theo PT: nS = nO2= nSO2= 0,05 (mol)
VO2 = n 22,4 = 0,05 22,4 = 1,12 (l)
m SO2 = n M = 0,05 64 = 3,2 (g)HS: Làm bài tập 2
6 = 0,2 (mol)
nO2 = 22V,4 = 226,72,4 = 0,3 (mol)
→ Oxi còn d, P phản ứng hết Theo PT:4nP = 5nO2
b/ nO2 = 45 nP = 45 0,2 = 0,25 (mol)
→ nO2(d) = 0,3 - 0,25 = 0,05 (mol)
c/ nP2O5 = n2P = 02,2 = 0,1 (mol)
→ m P2O5 = n M = 0,1 142 = 14,2 (g)
Hoạt động 4 (2)
Dặn dò - bài tập về nhà
- Học bài
- BTVN: 1,2,4,5 (84)
Trang 3Rút kinh nghiệm giờ dạy
Ngày soạn:05/ 01/2011
Ngày giảng: 7/11/2010
Tiết 38 tính chất của oxi (Tiếp theo) I/ Mục tiêu:
- HS biết đợc một số tính chất hoá học của oxi
- Rèn luyện kĩ năng lập phơng trình phản ứng hoá học của oxi với một số đơn chất
và một số hợp chất
- Tiếp tục rèn luyện cách giải bài toán tính theo PTHH
II/ Chuẩn bị của GV và HS:
GV: Bảng phụ ghi nội dung bài tập
- Dụng cụ: Đèn cồn
- Hoá chất: Lọ oxi thu sẵn, dây sắt
III/ Hoạt động dạy học:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Hoạt động 1
kiểm tra bài cũ - chữa bài tập về nhà
Trang 4?/ Nêu tính chất vật lí và tính chất hoá
học của oxi? (Tính chất hoá học đã
học) Viết phơng trình phản ứng minh
hoạ cho tính chất đó?
GV: Gọi HS chữa bài tập 4 (84)
HS: Trả lời
HS: Làm bài tập 4 (84)a/ PT: 4P + 5O2 →t o 2P2O5
12 = 0,4 (mol)
nO2 = M m = 3217 = 0,53125 (mol)
nO2 = 54 nP = 45 0,4 = 0,5 (mol) → nO
2 (d) = 0,53125 - 0,5 = 0,03125 (mol)b/ Chất tạo thành là P2O5
nP2O5 = n2P = 02,4 = 0,2 (mol)
→ m P2O5 = n M = 0,2 142 = 28,4 (g)
Hoạt động 2 (10)
2 Tác dụng với kim loạiGV: Tiết trớc chúng ta đã biết oxi tác
dụng với một số phi kim nh: P, S, C
Hôm nay ta xét tiếp các t/c hoá học của
oxi đó là tác dụng với kim loại và một
số hợp chất
GV: Làm thí nghiệm theo các bớc:
- Lấy 1 đoạn dây sắt đã uốn hình lò xo
đa vào bình oxi, có dấu hiệu của phản
ứng xảy ra không?
- GV cuốn vào đầu dây lò xo bằng sắt
một mẩu than gỗ nhỏ, đốt cho than và
dây sắt cháy nóng đỏ rồi đa vào lọ
chứa oxi Các em hãy quan sát và nhận
xét hiện tợng
GV: Các hạt nhỏ màu nâu đó là oxit sắt
từ (Fe3O4)
GV: Yêu cầu HS viết PTPƯ
- Không có dấu hiệu của phản ứng hoá học xảy ra
- Sắt cháy mạnh, sáng chói, không có nhọn lửa, không có khói, tạo ra các hạt nhỏ màu nâu
- PT: 3Fe + 2O2 →t o Fe3O4
Hoạt động 3 (5)
3 Tác dụng với hợp chất
GV giới thiệu: Oxi còn tác dụng với
các hợp chất nh mêtan, butan
GV: Khí mêtan (Có trong bùn ao, khí
bioga ) Phản ứng cháy của mêtan
trong không khí tạo thành cacbonic và
hơi nớc, đồng thời toả nhiều nhiệt
Trang 5GV treo bảng phụ nội dung bìa tập 2:
Viết PTPƯ khi cho Cu, C, Al tác dụng
với oxi?
- Theo PT: n O2 = 2nCH4 = 2 0,2 = 0,4 (mol) → V O2= n 22,4 = 0,4 22,4 = 8,96 (l)
b/ Theo PT: n CO2 = nCH4 = 0,2 (mol) →
m CO2= n M = 0,2 44 =8,8 (g)HS: Làm bài tập 2:
Ngày giảng: 12/11/2010
Tiết 39 sự oxi hoá - phản ứng hoá hợp
ứng dụng của oxi
I/ Mục tiêu:
- HS hiểu đợc khái niệm sự oxi hoá, phản ứng hoá hợp và phản ứng toả nhiệt
- Biết các ứng dụng của oxi
- Tiếp tục rèn luyện kĩ năng viết PTPƯ của oxi với các đơn chất và hợp chất
II/ Đồ dùng dạy học:
GV: Tranh vẽ ứng dụng của oxi
- Bảng phụ ghi nội dung bài tập
III/ Hoạt động dạy học:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Hoạt động 1
Kiểm tra bài cũ - chữa bài tập về nhà
?/ Nêu các t/c hoá học của oxi? Viết
Trang 6nP2O5 = n2P = 02,4 = 0,2 (mol)
→ m P2O5 = n M = 0,2 142 = 28,4 (g)
Hoạt động 2
sự oxi hoá
GV: Yêu cầu HS nhận xét ví dụ trên
?/ Em hãy cho biết các phản ứng trên
có đặc điểm gì giống nhau?
GV: Những phản ứng hoá học trên đợc
gọi là sự oxi hoá các chất đó
?/ Sự oxi hoá 1 chất là gì?
- Đều có oxi tác dụng với chất khác
* ĐN: Sự oxi hoá là sự tác dụng của oxi với 1 chất khác (Chất đó có thể là
đơn chất hay hợp chất)
Hoạt động 3
phản ứng hoá hợpGV: Cho HS quan sát các phản ứng
?/ Em hãy nhận xét số chất tham gia
phản ứng và số chất tạo thành trong các
phản ứng hoá học nói trên?
GV: Các phản ứng hoá học nh vậy đợc
gọi là phản ứng hoá hợp
?/ Vậy phản ứng hoá hợp là gì?
GV treo bảng phụ nội dung bài tập:
Hoàn thành phản ứng sau và cho biết
phản ứng nào thuộc loai phản ứng hoá
HS: Hoàn thành phản ứnga/ Mg + S →t o MgS (PƯ hoá hợp)b/ 4Al + O2 →t o 2Al2O3 (PƯ hoá hợp)
- Vì chỉ có 1 sản phẩm đợc sinh ra từ 2 chất ban đầu
Hoạt động 4
ứng dụng của oxi
GV treo tranh ứng dụng của oxi và yêu
cầu HS quan sát
?/ Kể các ứng dụng của oxi mà em biết
trong cuộc sống? - Oxi cần thiết cho sự hô hấp của con ngời và động thực vật (Cấp cứu, thợ lặn
Trang 7GV: Chia ứng dụng của oxi thành 2 cột
+ Sự hô hấp
+ Sự đốt nhiên liệu
GV: Cho HS đọc bài đọc thêm và giới
thiệu “Đèn xì oxi - axetilen”
Ngày soạn:10/ 01/2011
Ngày giảng: 14/11/2010
Tiết 40 oxit I/ Mục tiêu:
- HS nắm đợc các khái niệm: Oxit, sự phân loại oxit và cách gọi tên oxit
- Rèn luyện kĩ năng lập các công thức hoá học của oxit
- Tiếp tục rèn luyện kĩ năng lập các phơng trình hoá học có sản phẩm là oxit
II/ Chuẩn bị của GV và HS:
- GV: Bảng phụ ghi nội dung bài tập
III/ Hoạt động dạy học:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Hoạt động 1 kiểm tra bài cũ - chữa bài tập về nhà
?/ Phản ứng hoá hợp là gì? Cho ví dụ?
GV: Gọi HS chữa bài tập 2
GV: Cho HS biết một số công thức của
vài oxit (P2O5, So2, Fe3O4 )
?/ Em có nhận xét gì về thành phần
công thức của các oxit đó?
?/ Nêu định nghĩa?
GV: Cho HS làm bài tập: Trong các
- Phân tử đều gồm 2 nguyên tố, trong
đó có 1 nguyên tố là oxi
* ĐN: Oxit là hợp chất của 2 nguyên tốtrong đó có 1 nguyên tố là oxi
Trang 8hợp chất sau, hợp chất nào là oxit?
GV: Yêu cầu HS nhắc lại:
+ Quy tắc hoá trị áp dụng đối với hợp
chất có 2 nguyên tố?
+ Nhắc lại thành phần của oxit Từ đó
rút ra công thức chung của oxit? - Công thức chung của oxit là: MxOy
Hoạt động 4 phân loại oxit
GV: Dựa vào thành phần có thể chia
oxit thành mấy loại? (Thành 2 loại
- CaO: Bazơ tơng ứng là Ca(OH)2
- MgO: Bazơ tơng ứng là Mg(OH)2
1/ Oxit axit: Thờng là oxit của phi kim
- CaO: Bazơ tơng ứng là Ca(OH)2
- MgO: Bazơ tơng ứng là Mg(OH)2
Hoạt động 5 cách gọi tên
GV: Viết nguyên tắc gọi tên oxit lên
bảng
GV: Yêu cầu HS gọi tên các oxit sau:
K2O, CaO, MgO
GV giới thiệu nguyên tắc gọi tên oxit
đối với trờng hợp kim loại nhiều hoá trị
hay phi kim nhiều hoá trị
GV: Giới thiệu các tiền tố (Tiếp đầu
ngữ)
- Tên oxit = tên nguyên tố + oxit
- Gọi tên:
+ K2O: Kali oxit+ CaO: Canxi oxit+ MgO: Magie oxit
- Tên oxit = tên kim loại + hoá trị + oxit
VD:
+ Fe2O3: Sắt III oxit+ FeO: Sắt II oxit
- Nếu phi kim có nhiều hoá trị thì:Tên oxit = Tên phi kim (Có tiền tố chỉ
số nguyên tử phi kim) + oxit (Có tiền
tố chỉ số nguyên tử oxi)VD:
+ SO2: Lu huỳnh đioxit+ SO3: Lu huỳnh trioxit+ P2O5: Đi phot pho pentaoxit
Hoạt động 6 luyện tập - củng cố
- Nhắc lại nội dung của bài đã học
GV treo bảng phụ nội dung bài tập:
Trong các oxit sau: Na2O, CuO, Ag2O,
- Oxit axit:
Trang 9+ CO2: Cacbon đioxit + N2O5: Đinitơ pentaoxit + SiO2: Silic đioxit
Hoạt động 7 dặn dò - bài tập về nhà
- BTVN: 1,2,3,4,5 (91)
Rút kinh nghiệm giờ dạy
Ngày soạn: 17/01/2011 Ng y già ảng: 19/01/2011 tiết 41 điều chế oxi - phản ứng phân huỷ I/ Mục tiêu: - HS biết phơng pháp điều chế oxi, cách thu khí oxi trong phòng thí ngiệm và cách sản xuất oxi trong công nghiệp - HS biết khái niệm phản ứng phân huỷ và dẫn ra đợc ví dụ minh hoạ - Rèn luyện kĩ năng lập PTHH II/ Chuẩn bị của GV và HS: GV: Chuẩn bị thí nghiệm điều chế oxi từ KMnO4 và thu khí oxi bằng cách đẩy không khí và đẩy nớc + Dụng cụ: Giá ống nghiệm, ống dẫn khí, đèn cồn, chậu thuỷ tinh, lọ thuỷ tinh có nút nhám, bông
+ Hoá chất: KMnO4
III/ Hoạt động dạy học:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Hoạt động 1
điều chế oxi trong phòng thí nghiệm
Trang 10GV giới thiệu cách điều chế oxi trong
?/ Khi thu khí oxi bằng cách đẩy không
khí ta phải để dụng cụ thu khí nh thế
nào? Vì sao?
?/ Ta có thể thu khí oxi bằng cách đẩy
nớc đợc không? Vì sao?
GV: Yêu cầu HS viết PTPƯ
- Trong phòng thí nghiệm, khí oxi đợc
điều chế bằng cách đung nóng những chất giàu oxi và dễ bị phân huỷ ở nhiệt
độ cao nh KMnO4, KClO3
- Cách thu khí oxi:
+ Đẩy nớc+ Đẩy không khí
- PT: 2KMnO4 →t o K2MnO2 + MnO2
GV giới thiệu: SX oxi từ không khí
?/ Em hãy cho biết thành phần của
không khí?
GV: Muốn thu đợc oxi từ không khí ta
phải tách riêng oxi ra khỏi không khí
GV: Nêu phơng pháp SX oxi từ không
khí
GV: Giới thiệu cách SX oxi từ nớc
?/ Sự khác nhau về điều chế oxi trong
phòng thí nghiệm và trong công nghiệp
về nguyên liệu, sản lợng, giá thành?
- Nguyên liệu SX oxi trong công nghiệp là nớc và không khí
1/ SX oxi từ không khí:
- Hoá lỏng không khí ở nhiệt độ thấp,
áp suất cao sau đó cho không khí lỏng bay hơi Ta thu đợc nitơ ở - 196oC và oxi ở - 183oC
GV treo bảng phụ nội dung bài tập:
Cân bằng phản ứng và cho biết đâu là
* ĐN: Phản ứng phân huỷ là phản ứng hoá học trong đó có 1 chất sinh ra 2 hay nhiều chất mới
a/ 2FeCl2 + 3Cl2 →t o 2FeCl3
b/ CuO + H2 →t o Cu + H2Oc/ 2KNO3 →t o 2KNO2 + O2
d/ 2Fe(OH)3 →t o Fe2O3 + 3H2O
- Phản ứng hoá hợp: a
- Phản ứng phân huỷ: c, d
Hoạt động 4
Trang 11luyện tập - củng cố GV: Yêu cầu HS đọc phần ghi nhớ và
làm bài tập sau: Tính khối lợng KClO3
đã bị nhiệt phân huỷ biết rằng thể tích
khsi oxi thu đợc sau phản ứng là 3, 36l
V
= 223,36,4= 0,15 (mol) PT: 2KCO3 →t o 2KCl + 3O2
Theo PT: nKClO3= 32 nO2= 32 0,15 = 0,1 (mol)
Vậy m KClO3= 0,1 122,5 = 12,25 (g)
Hoạt động 5
dặn dò BTVN: 1,2,3,4,5,6 (94)
Rút kinh nghiệm giờ dạy
Trang 12
- HS biết sự cháy là sự oxi hoá có toả nhiệt và phát sáng, còn sự oxi hoá chậm cũng
là sự oxi hoá có toả nhiệt nhng không phát sáng
- HS biết và hiểu điều kiện phát sinh sự cháy và biết cách dập tắt sự cháy ( Bằng 1 hay cả hai biện pháp) là hạ nhiệt độ của chất cháy xuống dới nhiệt độ cháy và cách
li chất cháy với khí oxi
- HS hiểu và có ý thức cho bầu khí quyển không khí không bị ô nhiễm và phòng chống cháy
II/ Chuẩn bị của GV và HS:
GV: Chuẩn bị bộ thí nghiệm để xác định thành phần của không khí
- Dụng cụ: Chậu thuỷ tinh, đèn cồn, ống thuỷ tinh có nút nhám, muôi sắt
- Hoá chất: P, H2O
III/ Hoạt động dạy học:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Hoạt động 1 (15)
kiểm tra bài cũ – chữa bài tập về nhà
?/ Định nghĩa phản ứng phân huỷ? Viết
Vậy m KClO3= 0,1 122,5 = 12,25 (g)b/ nO2= 22V,4 = 2244,,48 = 2 (mol) →nKClO
* Bài tập 6 (94)a/ PT: 3Fe + 2O2 →t o Fe3O4
Trang 13Hoạt động 2 (15)
Thành phần của không khí
GV: Làm thí nghiệm đốt P đỏ (d) ngoài
không khí rồi đa nhanh vào ống
nghiệm hình trụ và đậy kín miệng ống
nghiệm bằng nút cao su
?/ Đã có những quá trình biến đổi nào
xảy ra trong thí nghiệm trên?
?/ Trong khi cháy, mực nớc trong ống
thuỷ tinh thay đổi nh thế nào?
?/ Tại sao nớc lại dâng lên trong ống?
?/ Oxi trong không khí đã phản ứng hết
cha?
?/ Nớc dâng lên trong ống đến vạch thứ
2 chứng tỏ điều gì?
?/ Tỉ lệ thể tích chất khí còn lại trong
ống là bao nhiêu? Khí còn lại là khí gì?
- Mực nớc trong ống thuỷ tinh dâng lên
đến vạch số 2
- P đã tác dụng với oxi trong không khí
- Vì P d nên oxi trong không khí phản ứng hết, áp suất trong ống giảm do đó nớc dâng lên
- Lợng khí oxi đã phản ứng hết gần xấp
xỉ 1/5 thể tích của không khí có trong ống
- Tỉ lệ thể tích chất khí còn lại là 4/5 phần Khí còn lại chủ yếu là khí nitơ vì
nó không duy trì sự cháy và sự sống
* Kết luận: Không khí là hỗn hợp khí trong đó oxi chiếm khoảng 1/5 về thể tích (Chính xác hơn là khí oxi chiếm khoảng 21% về thể tích không khí), phần còn lại là khí nitơ
b/ Các biện pháp nên làm là:
- Xử lí khí thải của các nhà máy, các lò
đốt, các phơng tiện giao thông
- Bảo vệ rừng, trồng rừng, trồng cây xanh
Trang 14quyển trong lành?
Hoạt động 6 (2)
dặn dòBTVN: 1,2,7 (99)
Rút kinh nghiệm giờ dạy
Ngày soạn: 24/01/2011
Ngày giảng: 26/01/2011
tiết 43 không khí - sự cháy (tiếp)
I/ Mục tiêu:
- HS phân biệt đợc sự cháy và sự oxi hoá chậm
- Hiểu đợc các điều kiện phát sinh sự cháy từ đó biết đợc các biện pháp để dập tắt
sự cháy
- Liên hệ đợc với các hiện tợng trong thực tế
II/ Chuẩn bị của GV và HS:
III/ Hoạt động dạy học:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Hoạt động 1 (15)
Kiểm tra bài cũ – chữa bài tập về nhà
?/ Nêu thành phần của không khí? Biện
pháp bảo vệ không khí trong lành,
tránh ô nhiễm?
GV: Gọi HS chữa bài tập 7 (99) * Bài tập 7 (99)
- Thể tích không khí mà mỗi ngời phải hít ào trong một ngày đêm là:
0,5 (m3) 24 = 12 (m3)
- Lợng oxi có trong thể tích đó là:
100
20
12 = 2,4 (m3)
Trang 15- Thể tích oxi mà mỗi ngời cần trong một ngày đêm là:
3
4 ,
2 = 0,8 (m3)
Hoạt động 2 (10)
Sự cháy và sự oxi hoá chậm
?/ Em hãy lấy ví dụ về sự cháy và sự
GV thuyết trình: Trong ĐK nhất định
sự oxi hoá chậm có thể chuyển thành
sự cháy Đó là sự tự bốc cháy vì vậy
trong nhà máy ngời ta cấm không đợc
chất đống giẻ lau máy có dính dầu mỡ
?/ Muốn cháy đợc phải có điều kiện gì?
? Đối với bếp than, nếu ta đóng của lò,
có hiện tợng gì xảy ra? Vì sao?
?/ Vậy điều kiện để phát sinh sự cháy
là gì?
?/ Vậy muốn dập tắt sự cháy, ta cần
thực hiện những biện pháp nào?
?/ Trong thực tế, để dập tắt đám cháy,
ngời ta thờng dùng những biện pháp
nào? Em hãy phân tích cơ sở của
những biện pháp đó?
- Đốt
- Than cháy chậm vì không có khí oxia/ Các điều kiện phát sinh sự cháy là:+ Cần phải đốt nóng chất cháy đến nhiệt độ cháy
+ Phải có đủ khí oxi cho sự cháyb/ Muốn dập tắt sự cháy, ta cần thực hiện những biện pháp sau:
+ Hạ nhiệt độ chất cháy xuống dới nhiệt độ cháy
+ Cách li chất cháy với oxi
* Trong thực tế: Để dập tắt đám cháy ngời ta thờng làm nh sau:
Trang 16- Ôn lại các kiến thức đã học
- BTVN: 4,5,6 (99)
Rút kinh nghiệm giờ dạy
Ngày soạn: 7/02/2011
Ngày giảng: 9/2/2011
tiết 45 thực hành
I/ Mục tiêu:
- HS biết cách điều chế và thu khí oxi trong phòng thí nghiệm
- Rèn luyện kí năng làm thí nghiệm điếu chế oxi, thu oxi
- Làm thí nghiệm oxi tác dụng với một số chất
II/ Chuẩn bị của GV và HS:
GV chuẩn bị dụng cụ và hoá chất để điều chế và thu khí oxi bằng cách đẩy nớc và
đẩy không khí, thí nghiệm đốt lu huỳnh trong không khí và trong oxi
- Dụng cụ: Đèn cồn, ống nghiệm (Có nút cao su và có ống dẫn khí nh hình 4.8), lọ nút nhám, muỗng sắt, chậu thuỷ tinh to
- Hoá chất: KMnO4, S, P, nớc, bông
III/ Hoạt động dạy học:
- GV: Kiển tra tình hình chuẩn bị của học sinh
?/ Nêu phơng pháp điều chế và cách thu khí oxi trong phòng thí nghiệm? (Trong PTN: Oxi đợc điều chế bằng cách đun nóng những hỗn hợp giàu oxi và dễ bị phân huỷ ở nhiệt độ cao nh: KMnO4, KClO3 )
- GV: Viết PTPƯ điều chế oxi từ KMnO4:
PT: 2KMnO4 →t o K2MnO4 + MnO2 + O2
?/ Cách thu khí oxi? (Đẩy nớc, đẩy không khí)
1/ Thí nghiệm thu khí oxi:
* GV hớng dẫn HS lắp dụng cụ nh H46 (a, b) → Hớng dẫn các nhóm HS thu khí oxi bằng cách đẩy nớc và đẩy không khí
+ Lu ý HS các điều kiện sau:
- ống nghiệm phải đợc đậy nắp sao cho miệng hơi thấp hơn đáy
- Nhánh dài của ống dẫn khí sâu tới gần sát đáy ống nghiệm thu (Hoặc lọ thu)+ Dùng đèn cồn đun nóng đều cả 2 ống nghiệm, ấu đó đun tập trung ngọn lửa ở phần có KMnO4
+ Cách nhận biết xem ống nghiệm đã đầy khí oxi cha bằng cách dùng tàn đóm có tàn đỏ đa vào miệng ống nghiệm
+ Sau khi đã làm xong thí nghiệm, phải đa hệ thống ống dẫn khí ra khỏi chậu nớc rồi mới tắt đèn cồn, tránh cho nớc tràn vào làm vỡ ống nghiệm
* HS tiến hành làm thí nghiệm
* GV hớng dẫn HS làm thí nghiệm:
- Cho vào muỗng sắt một lợng nhỏ S (Bằng hạt đậu xanh)
- Đốt S cháy ngoài không khí → Quan sát và ghi lại hiện tợng
- Đa nhanh muỗng sắt có chứa S vào lọ chứa oxi→ Quan sát nhận xét và viết PTPƯ
* HS tiến hành thí nghiệm → Nhận xét hiện tợng và viết PTPƯ
3/ HS viết t ờng trình theo mẫu:
IV/ Dặn dò:
Trang 17- GV nhận xét giờ thực hành
- HS thu dọn và rửa dụng cụ thí nghiệm
Rút kinh nghiệm giờ dạy
+ Tính chất của oxi
+ ứng dụng và điều chế oxi
+ KN về oxit và sự phân loại oxit
+ KN về phản ứng phân huỷ và phản ứng hoá hợp
+ Thành phần của không khí
- Tiếp tục rèn luyện kĩ năng viết PTHH, kĩ năng phân biệt các loại PƯHH
- Tiếp tục củng cố các loại bài tập tính theo PTHH
II/ Chuẩn bị của GV và HS:
GV: Bảng phụ ghi nội dung bài tập
HS: Ôn lại các kiến thức đã học
III/ Hoạt động dạy học:
Hoạt động 1
kiến thức cần nhớ
?/ Nêu tính chất hoá học của oxi? Viết
PTPƯ?
?/ Điều chế oxi trong phòng thí nghiệm
(Nguyên liệu, cách thu, PTPƯ)?
?/ Sản xuất oxi trong công nghiệp
(Nguyên liệu, phơng pháp sản xuất)
?/ ứng dụng quan trọng của oxi?
?/ Định nghĩa oxit, phân loại oxit?
Trang 18Bài 1 (100)
Viết PTPƯ biểu diễn sự cháy trong oxi
của các đơn chất: C, P, H, Al
Bài 6 (101)
Hãy cho biết các phản ứng hoá học sau
đây thuộc loại phản ứng hoá hợp hay
GV treo bảng phụ nội dung bài tập sau
và yêu cầu HS lên bảng hoàn thành
* Bài 1 (100)PTPƯ:
- Phản ứng hoá hợp: b Vì phản ứng từ nhiều chất sinh ra 1 chất mới
a/ Để chuẩn bị cho buổi thực hành cần
thu 20 lọ oxi Mỗi lọ có dung tích 100
ml Tính khối lợng KMnO4 phải dùng,
giả sử khí oxi thu đợc ở (đktc) và bị
hao hụt 10%
* Bài 8 (101)PT: 2KMnO4 →t o K2MnO4 + MnO2 +
O2
VO2= 100 20 = 2000 (ml) = 2 (l)Vì hao hụt 10% nên VO2cần lấy là:
100
10
2 + 2 = 2,2 (l)
n O2= 222,,24= 0,0982 (mol)-Theo PT: nKMnO4= 2n O2= 2 0.0982 = 0.1964 (mol)
Vậy mKMnO4= 0,1964 158 = 31,0312 (g)
Trang 19
Ngày soạn: 14/2/2011 Ng y à kiểm tra: 16/2/2011 tiết 46 kiểm tra 1 tiết I/ Mục tiêu: - Kiểm tra, đánh giá kiến thức của chơng mà mình đã học - Rèn luyện kí năng viết PT và làm bài tập định tính, định lợng tính theo PHHH - Rèn luyện ý thức tự giác, cẩn thận trong khi làm bài kiểm tra II/ Đề bài: A/ Tr ắc nghiờm Câu 1: Hãy điền các từ hay cụm từ thích hợp vào chỗ trống trong các câu sau: a/ Sự oxi hoá là 1
b/ Phản ứng hoá học trong đó 2. đợc tạo thành từ 3 gọi là phản ứng hoá hợp
c/ Sự hô hấp của 4 và 5 , sự 6 trong 7 và 8 rất cần khí oxi
Câu 2: Cho các dãy chất sau, hãy chọn dãy các chất toàn là oxit:
A CaO, NaCl, MgO, CO2, CaCO3
B SO3, SiO2, P2O5, CO2, N2O3, N2O5
C CH4O, CuO, N2O5, NO2, Al2O3
D Fe3O4, CH4O, N2O, Ag2O, P2O5
B/ T ự luận:
Câu 3: Cho sơ đồ các phản ứng sau hóy ho n th nh v chà à à ỉ ra cỏc phản ứng đú thuộc loại phản ứng nào?:
a/ 2Cu(NO3)2 →t o 2CuO + 4NO2 + O2
b/ 2SO2 + O2 →t o 2SO3
xúc tác
c/ CuCO3.Cu(OH)2 →t o 2CuO + H2O + CO2
d/ CaO + H2O → Ca(OH)2
e/ MgCO3 →t o MgO + CO2
f/ SO2 + H2O → H2SO3
* Hãy chỉ ra đâu là phản ứng hoá hợp, đâu là phản ứng phân huỷ? Tại sao?
Câu 4: Đốt cháy a gam phot pho trong bình chứa 13,44 lít khí oxi (đktc) Tạo
thành 28,4 gam đi phot pho penta oxit (P2O5) Hãy tính khối lợng a?
III/ Đáp án:
Trang 20Câu 1: Mỗi từ điền đúng đợc 0,25 điểm
1 Quá trình hoá hợp của oxi với 1 chất
V =
4 , 22
44 ,
13 = 0,6 (mol) (1đ)
nP2O5= M m = 28142,4= 0,2 (mol)
PT: 4P + 5O2 →t o 2P2O5
4 mol 5 mol 2 mol
x mol 0,6 mol 0,2 mol (1đ)
→ nO2d → Tính theo P2O5 → mP =
2
31 4 2 ,
- HS biết đợc các tính chất vật lí và tính chất hoá học của hiđro
- Rèn luyện khả năng viết PTPƯ và khả năng quan sát thí nghiệm của HS
- Tiếp tục rèn luyện cho HS làm bài tập tính theo PTHH
II/ Chuẩn bị của GV và HS:
GV: Chuẩn bị dụng cụ và háo chất thí nghiệm
- Dụng cụ: Lọ có nút mài, giá thí nghiệm, đèn cồn, ống nghiệm có nhánh, cốc thuỷ tinh
- Hoá chất: Zn, dung dịch HCl, H2O
III/ Hoạt động dạy học:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Hoạt động 1
Tính chất vật lí của hiđro
?/ Cho biết kí hiệu, công thức hoá học
của đơn chất, nguyên tử khối và phân
tử khối của hiđro?
GV: Cho HS quan sát lọ đựng khí hiđro
Trang 21GV: Em hãy tính tỉ khối của hiđro so
với không khí?
GV thông báo: Hiđro là chất khí, ít tan
trong nớc (1 lít nớc ở 15oC hoà tan đợc
Hoạt động 2
tính chất hoá họcGV: Yêu cầu HS quan sát thí nghiệm
và giới thiệu dụng cụ để điều chế hiđro
GV giới thiệu cách thử độ tinh khiết
của hiđro Khi biết chắc chắn rằng
hiđro đã tinh khiết, GV châm lửa đốt
?/ Các em hãy quan sát ngọn lửa đốt
hiđro trong không khí?
GV: Đa ngọn lửa đang cháy vào trong
lọ oxi Yêu cầu quan sát và nhận xét
GV giới thiệu: Hiđro cháy trong oxi
tạo ra hơi nớc đồng thời toả nhiều
nhiệt Vì vậy ngời ta dùng hiđro làm
nguyên liệu cho đèn xì oxi-hiđro để
hàn cắt kim loại
GV giới thiệu: Nếu lấy tỉ lệ về thể tích
VH2: VO2 bằng 2:1 thì khi đốt, hỗn hợp
sẽ gây nổ mạnh (Hỗn hợp nổ)
1/ Tác dụng với oxi
- Hiđro cháy với ngọn lửa màu xanh mờ
- Hiđro cháy mãnh liệt hơn
- Trên thành lọ xuất hiện những giọt
GV treo bảng phụ nội dung bài tập:
Đốt cháy hết 2,8 lít khí hiđro sinh ra
GV treo bảng phụ nội dung bài tập:
Cho 2,24 (l) khí hiđro tác dụng với
1,68 (l) khí oxi Tính khối lợng nớc thu
đợc?
a/ PT: 2H2 + O2 →o
n H2= 222,,84 = 0,125 (mol)b/ Theo PT: n O2= 21 n H2= 21 0.125 = 0,0625 (mol) → VO2= 0,0625 22,4 = 1,4 (l) và mO2= 0,0625 32 = 2 (g)c/ Theo PT: n H2O = n H2= 0,125 (mol)
Trang 22- Theo PT: n O2d →nH2O = n H2= 0,1 (mol) → mH2O= 0,1 18 = 1,8 (g)
Ngày soạn: 21/2/2011
Ng y già ảng: 23/2/2011
tiết 48.Tính chất - ứng dụng của hiđro (tiếp)
I/ Mục tiêu:
- Biết và hiểu hiđro có tính khử, hiđro không những tác dụng đợc với oxi ở dạng
đơn chất mà còn tác dụng đợc với oxi trong hợp chất, các phản ứng này đều toả nhiệt
- HS biết hiđro có nhiều ứng dụng, chủ yếu do t/c nhẹ, do tính khử và khi cháy đều toả nhiệt
- Biết làm thí nghiệm hiđro tác dụng với CuO, biết viết PTPƯ của hiđro với oxit kim loại
II/ Chuẩn bị của GV và HS:
GV chuẩn bị:
- Dụng cụ: Cốc thuỷ tinh, ống nghiệm có nhánh, ống dẫn cao su, ống nghiệm thủng
2 đầu, đèn cồn, giấy lọc, diêm
- Hoá chất: CuO, dung dịch HCl,
III/ Hoạt động dạy học:
Hoạt động 1
kiểm tra bài cũ
?/ So sánh sự giống nhau và khác nhau
về t/c vật lí giữa H2 và O2
Hoạt động 2
tìm hiểu tính chất của hiđro với Cuo
Trang 23GV: Cho HS làm thí nghiệm theo các
nhóm
GV: Hớng dẫn HS làm thí nghiệm tác
dụng của CuO với H2
?/ Nhắc lại cách lắp dụng cụ để điều
chế H2?
GV: Giới thiệu cho HS ống nghiệm
thủng 2 đầu có nút cao su với ống dẫn
khí xuyên qua có đựng sẵn CuO ở
trong
GV: Giới thiệu đèn cồn, cốc thuỷ tinh
có nớc, ống nghiệm và nhiệm vụ của
từng dụng cụ
GV: Yêu cầu HS quan sát màu sắc của
CuO trong ống nghiệm thủng 2 đầu
HS: Nghe hớng dẫn của GV
- quan sát màu sắc của CuO
GV: Cho HS điều chế H2 và yêu cầu
thu khí H2 vào ống nghiệm bằng cách
đẩy nớc rồi thử độ tinh khiết của hiđro
GV: Yêu cầu HS dẫn luồng khí H2 vào
ống nghiệm có chứa CuO (ở điều kiện
thờng) và quan sát
GV: Hớng dẫn đa đèn cồn đang cháy
vào ống nghiệm (Phía dới CuO) và
quan sát hiện tợng, viết PTPƯ
GV: Ch HS quan sát màu sắc của sản
phẩm với màu của kim loại Cu rồi nêu
tên sản phẩm
GV chốt lại kiến thức: Khi cho 1 luồng
khí H2 đi qua CuO nung nóng thì có
kim loại Cu và H2O đợc tạo thành
Phản ứng toả nhiều nhiệt
GV: Gọi HS lên bảng viết PTPƯ (Ghi
rõ trạng thái của các chất)
GV chốt lại kiến thức: Trong phản ứng
trên H2 đã chiếm oxi của CuO Do đó
ngời ta nói rằng H2 có tính khử
GV: ở những ĐK khác nhau, H2 cũng
chiếm nguyên tử oxi của 1 số oxit kim
loại để tạo ra kim loại Đây là 1 trong
những phơng pháp điều chế kim loại
?/ Nêu kết luận về t/c hoá học của
Trang 24mCu= 0,6 64 = 38,4 (g)b/ theo PT: nH2= nCuO= 0,6 (mol)
Ngµy so¹n: 23/2/2011
Ng y già ảng: 25/2/2011
Trang 25tiết 49 phản ứng oxi hoá - khử
I/ Mục tiêu:
- HS nắm đợc khái niệm: Sự khử, sự oxi hoá
- Hiểu đợc khái niệm: Chất khử, chất oxi hoá
- Hiểu đợc khái niệm: Phản ứng oxi hoá - khử và tầm quan trọng của phản ứng oxi hoá - khử
- Rèn luyện để HS phân biệt đợc chất khử, chất oxi hoá, sự khử, sự oxi hoá trong những phản ứng oxi hoá khử
- Phân biệt đợc phản ứng oxi hoá khử với các phản ứng khác
- Tiếp tục rèn luyện các kĩ năng phân loại phản ứng khác
II/ Chuẩn bị của GV và HS:
GV: Bảng phụ ghi nội dung bài tập
III/ Hoạt động dạy học:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Hoạt động 1
kiểm tra bài cũ – chữa bài tập về nhà
?/ Nêu t/c hoá học của hiđro? Viết
PTPƯ minh hoạ?
GV: Gọi HS chữa bài tập 1 (109) vào
góc bảng: HS: Chữa bài tập 1 (109)a/ Fe2O3 + 3H2 →t o 2Fe + 3H2O
b/ HgO + H2 →t o Hg + H2Oc/ PbO + H2 →t o Pb + H2O
- Hiđro đã chiếm oxi của CuO tạo
thành H2O (Quá trình này gọi là sự oxi
hoá)
- Quá trình tách oxi ra khỏi CuO để tạo
thành Cu (Quá trình này gọi là sự khử)
t H2O +Cu
Chất khử Chất oxi hoá
* Chất oxi hoá là chất nhờng oxi cho
Trang 26oxi hoá? Chất khử?
GV: Cho HS quan sát phản ứng sau và
chú ý HS
chất khác, chất chiếm oxi của chất khác là chất khử
- PT: H2 + O2 →t o H2O
Chất khử Chất oxi hoá
+ Trong 1 số phản ứng oxi tác dụng với các chất thì bản thân oxi là chất oxi hoá
Hoạt động 4
phản ứng oxi hoá - khửGV: Giới thiệu sự khử và sự oxi hoá là
2 quá trình tuy trái ngợc nhau nhng xảy
ra đồng thời trong cùng 1 phản ứng hoá
học Phản ứng nh vậy ngời ta gọi là
phản ứng oxi hoá - khử
GV: Cho HS đọc định nghĩa
GV: Cho HS đọc bài đọc thêm và trả
lời câu hỏi:
?/ Dấu hiệu để phân biệt đợc phản ứng
oxi hoá - khử và các loại phản ứng
khác là gì?
GV treo bảng phụ nội dung bài tập:
Hãy cho biết mỗi phản ứng dới đây
thuộc loại phản ứng nào? Đối với phản
ứng oxi hoá - khử hãy chỉ rõ chất khử,
chất oxi hoá, sự khử, sự oxi hoá
a/ 2Fe(OH)3 →t o Fe2O3 + 3H2)
b/ CaO + H2O →Ca(OH)2
c/ CO2 + 2Mg →t o 2MgO + C
* ĐN: Phản ứng oxi hoá - khử là phản ứng hoá học trong đó xảy ra đồng thời
sự oxi hoá và sự khử
* Dấu hiệu để nhận ra phản ứng oxi hoá - khử là có sự chiếm và nhờng oxi giữa các chất trong phản ứng
HS: Làm bài tập
a/ Phản ứng phân huỷb/ Phản ứng hoá hợpc/ Phản ứng oxi hoá - khử
?/ Nhắc lại các KN: Sự khử, sự oxi hoá,
chất khử, chất oxi hoá
?/ Định nghĩa phản ứng oxi hoá - khử?
Trang 27- Hiểu đuợc phơng pháp điều chế trong công nghiệp
- Hiểu đợc khái niệm phản ứng thế
- Rèn luyện kĩ năng viết PTPƯ (Phản ứng điều chế hiđro trong phòng thí nghiệm bằng cách cho kim loại tác dụng với dung dịch axit)
- Tiếp tục rèn luyện làm các bài tập tính theo PTHH
II/ Chuỉân bị của GV và HS:
GV: Chuẩn bị thí nghiệm
- Dụng cụ: Giá sắt, ống nghiệm có nhánh, ống dẫn, ống vuốt nhọn, đèn cồn, chậu thuỷ tinh, ống nghiệm hoặc lọ có nút nhám
- Hoá chất: Zn, Dung dịch HCl
III/ Hoạt động dạy học:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Hoạt động 1
kiểm tra bài cũ – chữa bài tập về nhà
?/ Nêu ĐN phản ứng oxi hoá - khử?
Thế nào là chất oxi hoá, chất khử, sự
khử, sự oxi hoá?
Trang 28* Bài 5 (113)a/ PT: Fe2O3 + 3H2 →t o 2Fe + 3H2O
nFe=
56
2 ,
11 = 0,2 (mol)
- Theo PT: nFe2O3= 21 nFe= 0,1 (mol)
→ m Fe2O3= 0,1 160 = 16 (g)c/ Theo PT: nH2= 3 nFe2O3= 3 0,1 = 0,3 (mol) →VH2= 0,3 22,4 = 6,72 (l)
Hoạt động 2
điều chế hiđro
GV: Giới thiệu cách điều chế hiđro
trong phòng thí nghiệm (Nguyên liệu,
phơng pháp, )
GV: Làm thí nghiệm điều chế hiđro
(Zn + HCl) và thu khí hiđro bằng cách
đẩy nớc hoặc đẩy không khí
?/ Các em hãy nhận xét hiện tợng của
?/ Cách thu khí hiđro giống và khác khí
oxi nh thế nào? Vì sao?
GV: Để diếu chế hiđro ta có thể thay
Zn bằng Al, Fe , thay HCl bằng H2SO4
HS: Quan sát
* Hiện tợng: Có bọt khí xuất hiện nhiều trên bề mạt kim loại rồi thoát ra khỏi ống nghiệm
- Khí thoát ra không làm cho than hồngbùng cháy Khí đó không phải là khí oxi Khí đó là hiđro
- Khí thoát ra cháy với ngọn lửa màu xanh nhạt
- PT: Zn + 2HCl → ZnCl2 + H2
+ Giống: Thu bằng cách đẩy nớc và
đẩy không khí+ Khác: Thu khí hiđro thì phải úp ngợc ống nghiệm, còn oxi phải ngửa ống nghiệm vì oxi nặng hơn không khí, hiđro nhẹ hơn không khí