Kiến thức: Biết được công thức phân tử, công thức cấu tạo, đặc điểm cấu tạo của benzen.. Hiểu tính chất hóa học: Phản ứng thế với brom lỏng có bột Fe, đun nóng, phản ứng cháy, phản ứ
Trang 1BÀI: BENZEN
I MỤC TIÊU
Sau khi học xong bài này, học sinh cần đạt được:
1 Kiến thức:
Biết được công thức phân tử, công thức cấu tạo, đặc điểm cấu tạo của benzen
Biết được tính chất vật lí: Trạng thái, màu sắc, tính tan trong nước, khối lượng riêng, nhiệt độ sôi, độc tính
Hiểu tính chất hóa học: Phản ứng thế với brom lỏng (có bột Fe, đun nóng), phản ứng cháy, phản ứng cộng hiđro
Biết được ứng dụng: Làm nhiên liệu và dung môi trong tổng hợp hữu cơ
2 Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng đọc tài liệu, nghe, quan sát, tư duy lo-gic
3 Thái độ:
- Thông qua bài học này giúp HS yêu thích môn học
II CHUẨN BỊ
1 Chuẩn bị của GV:
- Mô hình phân tử benzen dạng rỗng
- Hóa chất và dụng cụ cần thiết
2 Chuẩn bị của HS: SGK, vở, dụng cụ học tập, chuẩn bị bài mới.
III PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
- Phương pháp thảo luận nhóm
- Phương pháp quan sát
Trang 2- Phương pháp dùng lời.
IV TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Ổn định lớp (1’):
CTPT: C2H2 (0.25đ)
Đặc điểm liên kết: có liên kết 3, 2 liên kết
kém bền, dễ đứt lần lượt trong các phản
ứng hóa học (0.75đ)
Tính chất hóa học:
Phản ứng cháy: (0.25đ)
2C2H2 + 5O2 4CO2 + 2H2O
(0.75đ)
Phản ứng cộng:(0.25đ)
C2H2+2Br2to C2H2Br4(0.75đ)
Cấu
tạophân
tử
- Có liên
kết đơn
(0,25đ)
- Có liên kết đôi(0,25đ)
- Có liên
(0,25đ) Phản
ứng
cháy
CH 4 +2O 2
to
CO 2 +
2H 2 O(1đ)
C 2 H 4 +3O 2
to
2CO 2
+2H 2 O (1đ)
2C 2 H 2 + 5O 2
to
4CO 2 + 2H 2 O(1đ) Phản
ứng thế CH 4 +Cl 2
to
CH 3 Cl+
HCl (1đ)
Không
Phản
ứng
cộng
Không C 2 H 4 +Br 2
to
C 2 H 4 Br 2
(1đ)
C 2 H 2 + 2Br 2
to
C 2 H 2 Br 4
(1đ)
2.Kiểm tra bài cũ (7’):
Câu hỏi(10đ): Nêu CTPT, đặc điểm liên kết và tính chất hóa học cuả axêtilen
So sánh cấu tạo và tính chất hóa học của metan, axetilen, etilen
3 Bài mới:
Giới thiệu bài (1’): Benzen là hiđrocacbon có cấu tạo khác với metan, etilen, axetilen Vậy benzen có cấu tạo và tính chất như thế nào? Công thức phân tử và kí hiệu hoá học là
gì ?
-HS lên bảng trả bài
Trang 3Hoạt động 1 Tìm hiểu tính chất vật
lí của benzen(5’).
I Tính chất vật lí
- Benzen là chất lỏng, không màu,
không tan trong nứơc, nhẹ hơn nứơc
- Hoà tan được dầu ăn và nhiều nhiều
chất khác như nến, cao su, iốt…
- Benzen rất độc
Hoạt động 2 Tìm hiểu cấu tạo phân
tử(7’).
II Cấu tạo phân tử
- Có 6 cacbon liên kết với nhau tạo
thành vòng 6 cạnh khép kín đều
- Có 3 liên kết đôi xen kẽ với 3 liên
kết đơn
C
C
C
C
C
C
H
H
H
H
H
H
Hoặc
HC
HC C CH CH H
Hoặc
Hoạt động 3 Tìm hiểu tính chất hoá
học của benzen(15’).
III Tính chất hoá học
1 Benzen có cháy được hay không?
C6H6 cháy ngoài sinh ra CO2 và H2O
còn có muội than
-GV: Cho HS quan sát bình đựng Benzen để từ đó HS có thể nhận biết được tính chất vật lý của Benzen
-GV: Hướng dẫn HS làm thí nghiệm: Cho Benzen vào nước lắc nhẹ Cho vài giọt dầu
ăn vào Benzen
- GV: Gọi đại diện nhóm nhận xét : Trạng thái, màu sắc , tính tan, của benzen và các tính chất vật lí
- GV: Cho HS quan sát mô hình phân tử benzen
- GV: Gọi một HS lên viết CTCT của Benzen
- GV: Gọi HS nhận xét về cấu tạo của Benzen
- GV: Nhận xét và kết luận.
- GV: Dựa vào cấu tạo của benzen, hãy dự đoán tính chất hoá học của benzen
- GV: Cấu tạo của benzen khác etilen và axtilen ở điểm nào?
- GV: theo em benzen có làm mất màu dung dịch brom không?
- GV: Benzen là hợp chất hữu
cơ, vậy benzen có cháy không?
- GV: làm thí nghiệm đốt cháy
- HS quan sát, trả lời
- HS quan sát, thực hành
- HS nhận xét
- HS quan sát
- HS lên bảng viết
- HS nhận xét
- HS lắng nghe
- HS suy nghĩ trả lời
- HS suy nghĩ trả lời
- HS suy nghĩ trả lời
- HS nhận xét
Trang 4t
2C H +5O 2CO +6H O+10C
2 Benzen có phản ứng thế với Brom
hay không?
C
C
C
C
C
C
H
H
H
H
+Br Fe, t C
C C C C C
H
H H
H
+HBr
Viết gọn
C6H6+Br2
0
t ,Fe
C6H5Br+ HBr
Benzen có phản ứng cộng
C6H6+ 3H2to Ni, C6H12
Kết luận: Do cấu tạo đặc biệt nên
benzen vừa tham gia phản ứng thế vừa
tham gia phản ứng cộng Tuy nhiên,
phản ứng cộng của benzen xảy ra khó
hơn so với etilen và axetilen
Hoạt động 4 Tìm hiểu ứng dụng
của benzen(3’)
IV Ứng dụng:
- Benzen là nguyên liệu để sản xuất
chất dẻo, phẩm nhuộm, thuốc trừ
sâu……
- GV: Benzen dễ cháy tạo ra CO 2 , H 2 O Khi Benzen cháy trong không khí , ngoài CO 2 , H 2 O còn sinh ra muội than
- GV: HS quan sát hinh 4.15 SGK về thí nghiệm phản ứng của Benzen với dung dịch Brom lỏng (có bột sắt, đun nóng)
- GV: benzen có làm mất màu
dd brom không?
- GV: Cho HS viết PTHH
-GV: Giới thiệu: Benzen không tác dụng với Brom trong dung dịch chứng tỏ benzen khó tham gia phản ứng cộng hơn etilen và axetilen
Tuy nhiên trong điều kiện thích hợp benzen có thể tham gia phản ứng cộng với
H2,Cl2…
- GV: Cho HS nêu kết luận
-GV: Đọc SGK và cho biết benzen có những ứng dụng gì trong đời sống?
- HS lắng nghe, ghi bài
- HS quan sát
- HS trả lời
- HS lên bảng viết
- HS lắng nghe
- HS trả lời
-HS: đọc và trả lời
Trang 54 Củng cố (5’):
- Tóm tắt nội dung chính của bài học
- Đọc ghi nhớ SGK
Nhận xét lớp
5.Dặn dò (1’):
- Bài tập về nhà:1,2,3,4 SGK/125
- Chuẩn bị bài “ Dầu mỏ và khí thiên nhiên”