Tổng ôn lý thuyết môn Vật lý thi đại học mới nhất

 Phƣơng trình dao động chuẩn tắc có dạng: A, 0 x Acos( t ). §iÒu kiÖn:              Phương trình dao động là quy tắc xác định li độ (toạ độ) x của vật theo thời gian t. Dễ thấy: x A  A được gọi là biên độ dao động (Vật dao động qua lại giữa hai vị trí biên có li độ x = A và x = A)  Quỹ đạo dao động có độ dài : 2A Đại lượng: t      t được gọi là pha dao động của vật tại thời điểm t  Tại t = 0: 0    được gọi là pha ban đầu.  Công thức xác định li độ vật có thể viết lại: t x Acos   Biểu diễn pha dao động của vật t      t bằng một điểm pha P O,R A POx        t .  P chuyển động tròn đều ngược chiều kim đồng hồ trên O,R A  với tốc độ góc ω.  Hình chiếu P xuống Ox chính là vị trí của vật.  P thuộc nửa trên đường tròn  vật có xu hướng chuyển động ngược chiều Ox. P thuộc nửa dưới đường tròn  vật có xu hướng chuyển động theo chiều Ox. Trạng thái dao động của vật gồm:  Li độ x của vật.  Chiều chuyển động của vật. Chu kì, tần số dao động:  Chu kì T có thể hiểu theo 2 cách:  Khoảng thời gian vật thực hiện được 1 dao động toàn phần hay khoảng thời gian ngắn nhất vật lặp lại trạng thái dao động.  Khoảng thời gian để điểm pha P đi được 1 vòng. Do đó: 2 T     Tần số dao động: 1 f T 2    

-A A x

(+) O

CHUYÊN ĐỀ 1: DAO ĐỘNG CƠ

 Phương trình dao động chuẩn tắc có dạng:

 A được gọi là biên độ dao động (Vật dao động qua lại giữa hai vị trí biên có li độ x = - A và x = A)

 Quỹ đạo dao động có độ dài : 2A

Đại lượng:     t t được gọi là pha dao động của vật tại thời điểm t

 Tại t = 0:   0 được gọi là pha ban đầu

 Công thức xác định li độ vật có thể viết lại:

 Hình chiếu P xuống Ox chính là vị trí của vật

 P thuộc nửa trên đường tròn  vật có xu hướng chuyển động

ngược chiều Ox

P thuộc nửa dưới đường tròn  vật có xu hướng chuyển động

theo chiều Ox

Trạng thái dao động của vật gồm:

 Li độ x của vật

 Chiều chuyển động của vật

Chu kì, tần số dao động:

 Chu kì T có thể hiểu theo 2 cách:

 Khoảng thời gian vật thực hiện được 1 dao động toàn phần hay khoảng thời gian ngắn nhất vật lặp

lại trạng thái dao động

 Khoảng thời gian để điểm pha P đi được 1 vòng Do đó:T2

Đường tròn pha dao động – vị trí vật có giá trị đặc biệt phải nhớ

0 (+)

x (+)

-5π 6

-3π 4 -2π 3

-π 2

-π 3

-π 4

-π 6

π

5π 6

3π 4

2π 3

π 2

π 3 π 4

π 6

A

A 3 2

A 2 2 A 2 O

-A 2

-A 2 2 -A 3 2 -A

Từ hình vẽ trên, ta rút ra những kết luận về quan hệ giữa pha dao động và trạng thái dao động:

 Pha dao động vật  t 2k  Vật ở vị trí biên dương x = A

 Pha dao động vật     t 2k  Vật ở vị trí biên dương x = - A

 theo chiều dương

1 Phương Trình Dao Động Các Đại Lượng

 [Biên của vận tốc: vmax = ωA]

 Phương trình động lượng: p = mv = m A cos t

2



  [Biên của vận tốc: pmax = mωA]

Nhận xét: Giá trị (v,p) biến thiên điều hòa cùng tần số của li độ, nhanh pha hơn li độ (x)  rad

a v' x'' A cos       t x[Biên của gia tốc: amax = ω2A]

 Phương trình lực kéo về: Fma m 2A cos       t  m 2x[Biên của lực kéo về: mω2

2 Các Hệ Thức Độc Lập Thời Gian Của Các Đại Lượng

Dựa vào phương trình dao động các đại lượng, ta rút ra được các công thức độc lập theo thời gian (các công thức không chứa biến thời gian) như sau

Hệ thức liên hệ của x với (v, p): đại lượng x vuông pha với nhóm đại lượng (v, p)

3 Bảng so sánh các đại lƣợng dao động:

(v, p) là các đại lƣợng véc-tơ (a, F) là các đại lƣợng véc-tơ

+ Chiều: Cùng chiều chuyển động của vật

→(v, p) > 0 khi vật đi theo chiều dương và (v, p) < 0

nếu vật đi theo chiều âm trục Ox

→(v, p) đổi chiều (đổi dấu) tại vị trí biên

+ Giá trị của (v, p):

Tại biên x = ± A thì (v, p) = 0

Vật qua VTCB theo chiều âm thì (v, P) có giá trị cực

tiểu: vmin  A; pmin   m A

Vật qua VTCB theo chiều dương thì (v, P) có giá trị

cực đại:vmax A; pmax  m A

Chú ý: Nếu nói đến độ lớn của (v, p) thì độ lớn (v, p)

đạt giá trị cực đại tại vị trí cân bằng x = 0 và bằng 0

tại hai vị trí biên x = ± A

+ Chiều: luôn hướng về vị trí cân bằng

→(a, F) > 0 khi vật đi có li độ âm và (a, F) < 0 nếu vật

đi có li độ dương

→(a, F) đổi chiều (đổi dấu) khi qua vị trí cân bằng + Giá trị của (a, F)

Tại VTCB x = 0 thì (a, F) = 0 Vật ở biên dương x = A thì (a, F) có giá trị cực tiểu:

4 Giá Trị Các Đại Lƣợng Trong Quá Trình Dao Động trên trục Ox

Một số nhận xét:

+ (v, p) và (a, F) cùng chiều (cùng dấu) khi vật đi từ biên về vị trí cân bằng

+ (v, p) và (a, F) ngược chiều (khác dấu) khi vật đi từ vị trí cân bằng ra biên

+ Vật đi từ biên về vị trí cân bằng là chuyển động nhanh dần

+ Vật đi từ vị trí cân bằng đến biên là chuyển động chậm dần

2 min

2 min

Vấn đề 1: Các Đại Lƣợng Dao Động

Câu 1(ĐH-2012): Một chất điểm dao động điều hòa trên trục Ox Vectơ gia tốc của chất điểm có

A. độ lớn cực đại ở vị trí biên, chiều luôn hướng ra biên

B. độ lớn cực tiểu khi qua vị trí cân bằng luôn cùng chiều với vectơ vận tốc

C. độ lớn không đổi, chiều luôn hướng về vị trí cân bằng

D. độ lớn tỉ lệ với độ lớn của li độ, chiều luôn hướng về vị trí cân bằng

Câu 2(CĐ-2012): Khi nói về một vật đang dao động điều hòa, phát biểu nào sau đây đúng?

A.Vectơ gia tốc của vật đổi chiều khi vật có li độ cực đại

B.Vectơ vận tốc và vectơ gia tốc của vật cùng chiều nhau khi vật chuyển động về phía vị trí cân bằng

C.Vectơ gia tốc của vật luôn hướng ra xa vị trí cân bằng

D.Vectơ vận tốc và vectơ gia tốc của vật cùng chiều nhau khi vật chuyển động ra xa vị trí cân bằng

Câu 3: Khi nói về dao động điều hoà của một vật, phát biểu nào sau đây đúng?

A.Khi vật ở vị trí biên, gia tốc của vật bằng không

C.Vectơ vận tốc của vật luôn hướng về vị trí cân bằng

D.Khi đi qua vị trí cân bằng, vận tốc của vật bằng không

Câu 4(ĐH-2010): Lực kéo về tác dụng lên một chất điểm dao động điều hòa có độ lớn

A. tỉ lệ với độ lớn của li độ và luôn hướng về vị trí cân bằng

B. tỉ lệ với bình phương biên độ

C. không đổi nhưng hướng thay đổi

D. và hướng không đổi

Câu 5: Tìm kết luận sai về lực kéo về lên vật dao động điều hoà:

A. luôn hướng về vị trí cân bằng B. luôn cùng chiều vận tốc

C. luôn cùng chiều với gia tốc D. luôn ngược dấu với li độ

Câu 6: Trong dao động điều hoà khi vật đổi chiều chuyển động thì

A. Lực kéo về đạt giá trị cực đại B. Lực kéo về có độ lớn bằng 0

C. Lực kéo về đổi chiều D. Lực kéo về có giá trị nhỏ nhất

Câu 7(CĐ-2010): Khi một vật dao động điều hòa thì

A. lực kéo về tác dụng lên vật có độ lớn cực đại khi vật ở vị trí cân bằng

B. gia tốc của vật có độ lớn cực đại khi vật ở vị trí cân bằng

C. lực kéo về tác dụng lên vật có độ lớn tỉ lệ với bình phương biên độ

D. vận tốc của vật có độ lớn cực đại khi vật ở vị trí cân bằng

Câu 8(CĐ-2012): Khi một vật dao động điều hòa, chuyển động của vật từ vị trí biên về vị trí cân bằng là

chuyển động

A. nhanh dần đều B. chậm dần đều C. nhanh dần D. chậm dần

Câu 9: Trong dao động điều hòa, lực gây ra dao động cho vật

A. biến thiên tuần hoàn nhưng không điều hòa

B. biến thiên điều hòa cùng tần số, cùng pha với li độ

C biến thiên điều hòa cùng tần số nhưng ngược pha với li độ

D. không đổi

Câu 10: Khi một vật dao động điều hòa, chuyển động của vật từ vị trí cân bằng ra vị trí biên là chuyển động

A. nhanh dần đều B. chậm dần đều C. nhanh dần D. chậm dần

Câu 11: Một vật dao động điều hoà trên trục Ox, tại thời điểm nào đó vận tốc và gia tốc của vật có giá trị

dương Trạng thái dao động của vật khi đó là

A. nhanh dần theo chiều dương B chậm dần đều theo chiều dương

C nhanh dần theo chiều âm D chậm dần theo chiều dương

Câu 12: Một vật dao động điều hoà trên trục Ox, tại thời điểm nào đó vận tốc và gia tốc của vật có giá trị âm

Trạng thái dao động của vật khi đó là

A nhanh dần theo chiều dương B chậm dần đều theo chiều dương

C. nhanh dần theo chiều âm D chậm dần theo chiều dương

Câu 13: Một vật dao động điều hoà trên trục Ox, tại thời điểm nào đó vận tốc và gia tốc của vật có giá trị trái

dấu nhau Khi đó chuyển động của vật là

A. nhanh dần đều B. chậm dần đều C. nhanh dần D. chậm dần

Cơ năng là tỉ lệ với bình phương biên độ A, cơ năng con lắc là bảo toàn

 Công thức xác định vị trí vật khi động năng gấp n lần thế năng:

 Quan hệ động năng, thế năng và cơ năng tại những vị trí đặc biệt:

Câu 1: Trong dao động điều hòa của một vật thì những đại lượng không thay đổi theo thời gian là

A tần số, lực hồi phục và biên độ B. biên độ, tần số và cơ năng

C lực hồi phục, biên độ và cơ năng D cơ năng, tần số và lực hồi phục

Câu 2: Trong dao động điều hòa những đại lượng dao động cùng tần số với li độ là

A vận tốc, gia tốc và cơ năng B vận tốc, động năng và thế năng

C. vận tốc, gia tốc và lực phục hồi D động năng, thế năng và lực phục hồi

x (+)

A

A 3 2

A 2 2

A 2

O -A

2

-A 2 2

-A 3 2 -A

Câu 3 (ĐH-2008): Cơ năng của một vật dao động điều hòa

A. biến thiên tuần hoàn theo thời gian với chu kỳ bằng một nửa chu kỳ dao động của vật

B. tăng gấp đôi khi biên độ dao động của vật tăng gấp đôi

C. bằng động năng của vật khi vật tới vị trí cân bằng

D. biến thiên tuần hoàn theo thời gian với chu kỳ bằng chu kỳ dao động của vật

Câu 4 (ĐH-2009): Một vật dao động điều hòa theo một trục cố định (mốc thế năng ở vị trí cân bằng) thì

A. động năng của vật cực đại khi gia tốc của vật có độ lớn cực đại

B. khi vật đi từ vị trí cân bằng ra biên, vận tốc và gia tốc của vật luôn cùng dấu

C. khi ở vị trí cân bằng, thế năng của vật bằng cơ năng

D. thế năng của vật cực đại khi vật ở vị trí biên

Câu 5 (CĐ-2009): Khi nói về năng lượng của một vật dao động điều hòa, phát biểu nào sau đây là đúng?

A. Cứ mỗi chu kì dao động của vật, có bốn thời điểm thế năng bằng động năng

B. Thế năng của vật đạt cực đại khi vật ở vị trí cân bằng

C. Động năng của vật đạt cực đại khi vật ở vị trí biên

D. Thế năng và động năng của vật biến thiên cùng tần số với tần số của li độ

2 Dao động duy trì

Nếu cung cấp thêm năng lượng cho vật dao động tắt dần để bù lại phần năng lượng tiêu hao do ma sát mà không làm thay đổi chu kì dao động riêng của nó thì dao động con lắc theo cách như vậy gọi là dao động duy trì Dao động của con lắc đồng hồ là dao động duy trì

Câu 1(ĐH-2012): Một vật dao động tắt dần có các đại lượng nào sau đây giảm liên tục theo thời gian?

Câu 2(ĐH-2007): Nhận định nào sau đây sai khi nói về dao động cơ học tắt dần?

A. Dao động tắt dần có động năng giảm dần còn thế năng biến thiên điều hòa

B. Dao động tắt dần là dao động có biên độ giảm dần theo thời gian

C. Lực ma sát càng lớn thì dao động tắt càng nhanh

D. Trong dao động tắt dần, cơ năng giảm dần theo thời gian

Câu 3(CĐ-2009): Phát biểu nào sau đây là đúng khi nói về dao động tắt dần?

A. Dao động tắt dần có biên độ giảm dần theo thời gian

B. Cơ năng của vật dao động tắt dần không đổi theo thời gian

C. Lực cản môi trường tác dụng lên vật luôn sinh công dương

D. Dao động tắt dần là dao động chỉ chịu tác dụng của nội lực

Câu 4: Con lắc dao động duy trì với tần số

A. bằng tần số dao động riêng

B. phụ thuộc vào cách duy trì

C. lớn hơn tần số dao động riêng

D. nhỏ hơn tần số dao động riêng

Câu 5: Dao động của con lắc đồng hồ là

Câu 6(CĐ-2007): Phát biểu nào sau đây là sai khi nói về dao động cơ học?

A. Hiện tượng cộng hưởng (sự cộng hưởng) xảy ra khi tần số của ngoại lực điều hoà bằng tần số dao động riêng của hệ

B. Biên độ dao động cưỡng bức của một hệ cơ học khi xảy ra hiện tượng cộng hưởng (sự cộng hưởng) không phụ thuộc vào lực cản của môi trường

C. Tần số dao động cưỡng bức của một hệ cơ học bằng tần số của ngoại lực điều hoà tác dụng lên hệ ấy

D Tần số dao động tự do của một hệ cơ học là tần số dao động riêng của hệ ấy

Câu 7(ĐH-2007): Khi xảy ra hiện tượng cộng hưởng cơ thì vật tiếp tục dao động

A. với tần số bằng tần số dao động riêng

B. mà không chịu ngoại lực tác dụng

C. với tần số lớn hơn tần số dao động riêng

D. với tần số nhỏ hơn tần số dao động riêng

Câu 8(CĐ-2008): Khi nói về một hệ dao động cưỡng bức ở giai đoạn ổn định, phát biểu nào dưới đây là sai?

A. Tần số của hệ dao động cưỡng bức bằng tần số của ngoại lực cưỡng bức

B. Tần số của hệ dao động cưỡng bức luôn bằng tần số dao động riêng của hệ

C. Biên độ của hệ dao động cưỡng bức phụ thuộc vào tần số của ngoại lực cưỡng bức

D. Biên độ của hệ dao động cưỡng bức phụ thuộc biên độ của ngoại lực cưỡng bức

Câu 9(CĐ-2012): Một vật dao động cưỡng bức dưới tác dụng của ngoại lực F = F0cosft (với F0 và f không đổi, t tính bằng s) Tần số dao động cưỡng bức của vật là

Câu 10(ĐH-2009): Khi nói về dao động cưỡng bức, phát biểu nào sau đây là đúng?

A. Dao động của con lắc đồng hồ là dao động cưỡng bức

B. Biên độ của dao động cưỡng bức là biên độ của lực cưỡng bức

C. Dao động cưỡng bức có biên độ không đổi và có tần số bằng tần số của lực cưỡng bức

D. Dao động cưỡng bức có tần số nhỏ hơn tần số của lực cưỡng bức

Câu 11: Một con lắc lò xo gồm viên bi nhỏ khối lượng m = 1kg và lò xo khối lượng không đáng kể có độ

cứng 100 N/m Con lắc dao động cưỡng bức dưới tác dụng của ngoại lực biến đổi điều hoà theo thời gian với phương trình F = F0cos10πt Sau một thời gian thấy vật dao động ổn định với biên độ A = 6 cm Tốc độ cực đại của vật có giá trị bằng

A. 60 cm/s B. 60π cm/s C. 0,6 cm/s D. 6π cm/s

Câu 12: Biên độ của dao động cưỡng bức không phụ thuộc vào

A tần số của ngoại lực tuần hoàn tác dụng lên vật

B. pha ban đầu của ngoại lực tuần hoàn tác dụng lên vật

C hệ số lực cản (của ma sát nhớt) tác dụng lên vật

D biên độ của ngoại lực tuần hoàn tác dụng lên vật.

Câu 13: Hiện tượng cộng hưởng thể hiện rõ nét khi:

A tần số lực cưỡng bức nhỏ B biên độ lực cưỡng bức nhỏ

C. lực cản môi trường nhỏ D tần số lực cưỡng bức lớn

Câu 14(CĐ-2008): Một con lắc lò xo gồm viên bi nhỏ khối lượng m và lò xo khối lượng không đáng kể có độ

cứng 10 N/m Con lắc dao động cưỡng bức dưới tác dụng của ngoại lực tuần hoàn có tần số góc ωF Biết biên

độ của ngoại lực tuần hoàn không thay đổi Khi thay đổi ωF thì biên độ dao động của viên bi thay đổi và khi ωF

= 10 rad/s thì biên độ dao động của viên bi đạt giá trị cực đại Khối lượng m của viên bi bằng

Câu 15: Một con lắc lò xo gồm vật có khối lượng m=100g, lò xo có độ cứng k=100N/m Trong cùng một điều

kiện về lực cản của môi trường, thì biểu thức ngoại lực điều hòa nào sau đây làm cho con lắc dao động cưỡng

bức với biên độ lớn nhất? (Cho g=π2

của ngoại lực lần lượt có giá trị f10,7 Hz và f2 1,5 Hz thì biên độ dao động của vật tương ứng là A và 1

2

A Ta có kết luận:

A. A1A 2 B. A1A 2 C. A1A 2 D. A1A 2

Câu 17: Một con lắc lò xo dao động theo phương thẳng đứng trong môi trường có lực cản Tác dụng vào con

lắc một lực cưỡng bức tuần hoàn F = F0cosωt, tần số góc ω thay đổi được Khi tần số góc đến giá trị ω1 và 3ω1

thì biên độ dao động của con lắc đều bằng A1 Khi tần số góc bằng 2ω1 thì biên độ dao động của con lắc bằng

A2 So sánh A1 và A2 ta có:

A A1 < A2 B. A1 > A2 C. A1 = A2 D A1 = 2A2

Câu 18: Một con lắc lò xo gồm vật nhỏ khối lượng m = 50g, lò xo có độ cứng k = 50N/m, dao động trên mặt

phẳng ngang có ma sát, lấy gần đúng π2 = 10 Tác dụng vào con lắc một lực biến thiên điều hoà theo thời gian,

giữ nguyên biên độ ngoại lực tăng dần tần số lực tác dụng vào con lắc từ 3 Hz đến 7 Hz Điều nào sau đây mô

tả đúng dao động của con lắc

A. con lắc dao động duy trì với chu kì T = 0,2 s, biên độ tăng dần đến cực đại rồi giảm dần

B con lắc dao động cưỡng bức với tần số thay đổi, biên độ tăng dần đến cực đại rồi giảm dần

C con lắc dao động cưỡng bức với biên độ tăng dần, tần số không đổi

D. con lắc dao động tự do điều hoà với tần số f = 5 Hz, biên độ không đổi trong suốt thời gian khảo sát

Câu 19: Một con lắc đơn gồm vật có khối lượng m, dây treo có chiều dài 2 m, lấy g = π2 Con lắc dao động

điều hòa dưới tác dụng của ngoại lực có biểu thức F = F0cos(ωt + π/2)( N) Nếu chu kỳ T của ngoại lực tăng từ

2s lên 4s thì biên độ dao động của vật sẽ:

A. tăng rồi giảm B giảm rồi tăng C chỉ giảm D chỉ tăng

Câu 20: Con lắc đơn dài có chiều dài 1m đặt ở nơi có g = π2 m/s2 Tác dụng vào con lắc một ngoại lực biến

thiên tuần hoàn với tần số f = 2 Hz thì con lắc dao động với biên độ A0 Tăng tần số của ngoại lực thì biên độ

dao động của con lắc

A. Tăng B. Tăng lên rồi giảm C. Không đổi D Giảm

Câu 21: Một con lắc dài 44 cm được treo vào trần của một toa xe lửa Con lắc bị kích động mỗi khi bánh của

toa xe gặp chỗ nối nhau của đường ray Hỏi tàu chạy thẳng đều với tốc độ bằng bao nhiêu thì biên độ dao động

của con lắc sẽ lớn nhất Cho biết chiều dài của mỗi đường ray là 12,5 m Lấy g = 9,8 m/s2

Câu 22: Một xe ô tô chạy trên đường, cứ 8m lại có một cái mô nhỏ.Chu kì dao động tự do của khung xe trên

các lò xo là 1,5 s Xe chạy với tốc độ nào thì bị rung mạnh nhất

A. 19,2 km/h B. 18,9 km/h C. 16,3 km/h D. 12,7 km/h

CHUYÊN ĐỀ 2: DAO ĐỘNG CƠ Vấn đề 1: Sự Truyền Sóng

1 Sóng Cơ

▪ Sóng cơ: là dao động cơ lan truyền trong môi trường

▪ Sóng ngang: là sóng trong đó các phần tử của môi trường dao động theo phương vuông góc với phương

truyền sóng Ví dụ: sóng trên mặt nước, sóng trên sợi dây cao su

▪ Sóng dọc: là sóng trong đó các phần tử của môi trường dao động theo phương trùng với phương truyền

sóng Ví dụ: sóng âm, sóng trên một lò xo

d) Bước sóng: Bước sóng λ là quãng đường mà sóng truyền được trong một chu kì

vvTf

e) Năng lượng sóng: Năng lượng sóng là năng lượng dao động của các phần tử của môi trường có sóng truyền qua

3 Phương Trình Sóng

▪ Phương trình sóng cơ tại một điểm trên phương truyền sóng

Giả sử có một nguồn sóng dao động tại O với phương trình

Xét tại một điểm M trên phương truyền sóng, M cách O một khoảng

d như hình vẽ, sóng tuyền theo phương từ O đến M

Do sóng truyền từ O đến M hết một khoảng thời gian ∆t = d/v, với v là tốc độ truyền sóng nên dao động tại M chậm pha hơn dao động tại O

Khi đó li độ dao động tại O ở thời điểm t – t bằng li độ dao động tại M ở thời điểm t

Ta được u (t)M u (tO t) uO t d A cos t d A cos t d A cos t 2 fd

▪ Độ lệch pha giữa hai điểm trên phương truyền sóng

Gọi M và N là hai điểm trên phương truyền sóng, tương ứng cách nguồn các khoảng dM và dN

Khi đó phương trình sóng truyền từ nguồn O đến M và N lần lượt là

M M

N N

Pha dao động tại M và N tương ứng là

M M

N N

2 dt

2 dt

  được gọi là độ lệch pha của hai điểm M và N

 Hai điểm dao động cùng pha nếu  k2 2 d    d k

Câu 4: Khi nói về sóng cơ, phát biểu nào sau đây sai?

A.Quá trình truyền sóng cơ là quá trình truyền năng lượng

B. Sóng cơ là quá trình lan truyền các phần tử vật chất trong một môi trường

C.Sóng cơ không truyền được trong chân không

D.Sóng cơ là dao động cơ lan truyền trong một môi trường

Câu 5: Kết luận nào sau đây không đúng về quá trình lan truyền của sóng cơ?

A Quãng đường mà sóng đi được trong nửa chu kỳ đúng bằng nửa bước sóng

B Không có sự truyền pha của dao động

C Không mang theo phần tử môi trường khi lan truyền

D Là quá trình truyền năng lượng

Câu 6: Đối với sóng cơ học, vận tốc truyền sóng

A phụ thuộc vào bước sóng và bản chất môi trường truyền sóng

B. phụ thuộc vào bản chất môi trường truyền sóng

C phụ thuộc vào chu kỳ, bước sóng và bản chất môi trường truyền sóng

D phụ thuộc vào tần số sóng và bước sóng

Câu 7 (ĐH -2007): Một nguồn phát sóng dao động theo phương trình u = acos20t(cm) với t tính bằng giây Trong khoảng thời gian 2 s, sóng này truyền đi được quãng đường bằng bao nhiêu lần bước sóng

Câu 8 (ĐH-2009): Bước sóng là khoảng cách giữa hai điểm

A. trên cùng một phương truyền sóng mà dao động tại hai điểm đó ngược pha

B. gần nhau nhất trên cùng một phương truyền sóng mà dao động tại hai điểm đó cùng pha

C. gần nhau nhất mà dao động tại hai điểm đó cùng pha

D. trên cùng một phương truyền sóng mà dao động tại hai điểm đó cùng pha

Câu 9 (ĐH-2011): Phát biểu nào sau đây là đúng khi nói về sóng cơ?

A. Bước sóng là khoảng cách giữa hai điểm trên cùng một phương truyền sóng mà dao động tại hai điểm

đó cùng pha

B. Sóng cơ truyền trong chất rắn luôn là sóng dọc

C. Sóng cơ truyền trong chất lỏng luôn là sóng ngang

D. Bước sóng là khoảng cách giữa hai điểm gần nhau nhất trên cùng một phương truyền sóng mà dao động tại hai điểm đó cùng pha

Câu 10 (ĐH-2012): Khi nói về sự truyền sóng cơ trong một môi trường, phát biểu nào sau đây đúng?

A. Những phần tử của môi trường cách nhau một số nguyên lần bước sóng thì dao động cùng pha

B. Hai phần tử của môi trường cách nhau một phần tư bước sóng thì dao động lệch pha nhau 900

C. Những phần tử của môi trường trên cùng một hướng truyền sóng và cách nhau một số nguyên lần bước sóng thì dao động cùng pha

D. Hai phần tử của môi trường cách nhau một nửa bước sóng thì dao động ngược pha

Câu 11 (CĐ-2013): Một sóng hình sin đang lan truyền trong một môi trường Các phần tử môi trường ở hai

điểm nằm trên cùng một hướng truyền sóng và cách nhau một số nguyên lần bước sóng thì dao động

Câu 15: Nguồn sóng trên mặt nước tạo dao động với tần số 10 Hz Biết khoảng cách giữa 7 gợn sóng liên tiếp

là 30cm Vận tốc truyền sóng trên mặt nước là

A. 50cm/s B 150cm/s C 100cm/s D 25cm/s

Vấn đề 2: Giao Thoa Sóng

Giao Thoa Với Hai Nguồn Cùng Pha

Khi đó phương trình dao động của hai nguồn là uA = uB = acos(ωt)

Phương trình sóng tại M do sóng từ nguồn A truyền đến là: 1

 Dễ thấy, trên đoạn thẳng nối hai nguồn:

+ Hai điểm giao thoa với biên độ cực đại gần nhất cách nhau là

 Biên độ dao động tổng hợp bị triệt tiêu khi d2d1 k

2 Điều Kiện Giao Thoa

Để giao thoa được, hai sóng phải xuất phát từ hai nguồn dao động:

+ Cùng phương

+ Cùng tần số

+ Độ lệch pha không đổi theo thời gian

Câu 1 (ĐH-2010): Điều kiê ̣n để hai sóng cơ khi gă ̣p nhau , giao thoa được với nhau là hai sóng phải xuất phát từ hai nguồn dao đô ̣ng

A. cùng biên độ và có hiệu số pha không đổi theo thời gian

B. cùng tần số, cùng phương

C. có cùng pha ban đầu và cùng biên độ

D. cùng tần số, cùng phương và có hiê ̣u số pha không đổi theo thời gian

Câu 2 (CĐ-2009) : Ở mặt nước có hai nguồn sóng dao động theo phương vuông góc với mặt nước, có cùng

phương trình u = Acost Trong miền gặp nhau của hai sóng, những điểm mà ở đó các phần tử nước dao động với biên độ cực đại sẽ có hiệu đường đi của sóng từ hai nguồn đến đó bằng

A. một số lẻ lần nửa bước sóng B. một số nguyên lần bước sóng

C. một số nguyên lần nửa bước sóng D. một số lẻ lần bước sóng

Câu 3: Ở mặt nước có hai nguồn sóng dao động theo phương vuông góc với mặt nước, có cùng phương trình

u = Acost Trong miền gặp nhau của hai sóng, những điểm mà ở đó các phần tử nước dao động với biên độ cực tiểu sẽ có hiệu đường đi của sóng từ hai nguồn đến đó bằng

A. một số lẻ lần nửa bước sóng B. một số nguyên lần bước sóng

C. một số nguyên lần nửa bước sóng D. một số lẻ lần bước sóng

Câu 4 (ĐH-2007): Để khảo sát giao thoa sóng cơ, người ta bố trí trên mặt nước nằm ngang hai nguồn kết hợp

S1 và S2 Hai nguồn này dao động điều hòa theo phương thẳng đứng, cùng pha Xem biên độ sóng không thay đổi trong quá trình truyền sóng Các điểm thuộc mặt nước và nằm trên đường trung trực của đoạn S1S2 sẽ

A. dao động với biên độ bằng nửa biên độ cực đại

B. dao động với biên độ cực tiểu

C. dao động với biên độ cực đại

D. không dao động

Câu 5 (CĐ-2010): Ở mặt thoáng của một chất lỏng có hai nguồn kết hợp A và B dao động đều hòa cùng pha

với nhau và theo phương thẳng đứng Biết tốc độ truyền sóng không đổi trong quá trình lan truyền, bước sóng

do mỗi nguồn trên phát ra bằng 12 cm Khoảng cách ngắn nhất giữa hai điểm dao động với biên độ cực đai nằm trên đoạn thẳng AB là

Câu 6 (CĐ-2012): Tại mặt thoáng của một chất lỏng có hai nguồn sóng S1 và S2 dao động theo phương thẳng đứng với cùng phương trình u = acos40t (a không đổi, t tính bằng s) Tốc độ truyền sóng trên mặt chất lỏng bằng 80 cm/s Khoảng cách ngắn nhất giữa hai phần tử chất lỏng trên đoạn thẳng S1S2 dao động với biên độ cực đại là

Câu 7 (CĐ-2013): Trong một thí nghiệm về giao thoa sóng nước, hai nguồn sóng kết hợp được đặt tại A và B

dao động theo phương trình uA = uB = acos25πt (a không đổi, t tính bằng s) Trên đoạn thẳng AB, hai điểm có phần tử nước dao động với biên độ cực đại cách nhau một khoảng ngắn nhất là 2 cm Tốc độ truyền sóng là

Câu 8 (CĐ-2008): Tại hai điểm M và N trong một môi trường truyền sóng có hai nguồn sóng kết hợp cùng

phương và cùng pha dao động Biết biên độ, vận tốc của sóng không đổi trong quá trình truyền, tần số của sóng bằng 40 Hz và có sự giao thoa sóng trong đoạn MN Trong đọan MN, hai điểm dao động có biên độ cực đại, cực tiểu gần nhau nhất cách nhau 0,75 cm cm Tốc độ truyền sóng trong môi trường này bằng

a) Khi đầu dây là đầu cố định thì tại điểm phản xạ, sóng phản xạ ngược pha với sóng tới

b) Khi đầu dây là đầu tự do thì tại điểm phản xạ, sóng phản xạ cùng pha với sóng tới

2 Sóng dừng trên dây

Khi có sóng dừng trên dây, trên dây sẽ xuất hiện các điểm bụng và điểm nút

+ Khoảng cách gần nhất giữa hai bụng sóng là λ/2

+ Khoảng cách gần nhất giữa hai nút sóng là λ/2

+ Khoảng cách gần nhất giữa nút sóng và bụng sóng là λ/4

3 Điều kiện có sóng dừng

 Khi hai đầu cố định thì chiều dài dây phải thỏa mãn:

k2

Câu 1 (CĐ-2012): Khi nói về sự phản xạ của sóng cơ trên vật cản cố định, phát biểu nào sau đây đúng?

A. Tần số của sóng phản xạ luôn lớn hơn tần số của sóng tới

B. Sóng phản xạ luôn ngược pha với sóng tới ở điểm phản xạ

C. Tần số của sóng phản xạ luôn nhỏ hơn tần số của sóng tới

D. Sóng phản xạ luôn cùng pha với sóng tới ở điểm phản xạ

Câu 2: Khi nói về sự phản xạ của sóng cơ trên vật cản tự do, phát biểu nào sau đây đúng?

A. Tần số của sóng phản xạ luôn lớn hơn tần số của sóng tới

B. Sóng phản xạ luôn ngược pha với sóng tới ở điểm phản xạ

C. Tần số của sóng phản xạ luôn nhỏ hơn tần số của sóng tới

D. Sóng phản xạ luôn cùng pha với sóng tới ở điểm phản xạ

Câu 3: Trong quá trình truyền sóng, khi gặp vật cản thì sóng bị phản xạ Tại điểm phản xạ thì sóng tới và sóng

phản xạ sẽ

A luôn cùng pha B không cùng loại C luôn ngược pha D. cùng tần số

Câu 4(CĐ-2007): Trên một sợi dây có chiều dài l, hai đầu cố định, đang có sóng dừng Trên dây có một bụng

sóng Biết tốc độ truyền sóng trên dây là v không đổi Tần số của sóng là

Câu 5(CĐ-2012): Trên một sợi dây có sóng dừng với bước sóng là  Khoảng cách giữa hai nút sóng liền kề

Câu 6: Trong hiện tượng sóng dừng trên dây Khoảng cách giữa hai nút hay hai bụng sóng liên tiếp bằng

A một số nguyên lần bước sóng B một phần tư bước sóng

Câu 7: Trên một sợi dây đàn hồi đang có sóng dừng Khoảng cách từ một nút đến một bụng kề nó bằng

 Tai con người chỉ có thể cảm nhận được (nghe được) các âm có tần số từ 16 Hz đến 20000 Hz

 Các sóng âm có tần số nhỏ hơn 16 Hz được gọi là hạ âm

 Các sóng âm có tần số lớn hơn 20000 Hz được gọi là siêu âm

 Âm truyền được trong các môi trường rắn, lỏng, khí, hầu như không truyển được qua các chất xốp, bông, len… những chât đó gọi là chất cách âm

 Tốc độ truyền âm giảm trong các môi trường theo thứ tự : rắn, lỏng, khí Tốc độ truyền âm phụ thuộc vào

tính chất môi trường, nhiệt độ của môi trường và khối lượng riêng của môi trường Khi nhiệt độ tăng thì tốc

độ truyền âm cũng tăng

2 Các đặc trƣng sinh lý của âm

Âm có 3 đặc trưng sinh lý là độ cao, độ to và âm sắc Các đặc trưng của âm nói chung phụ thuộc vào cảm thụ

âm của tai con người

a) Độ cao

 Đặc trưng cho tính trầm hay bổng của âm, phụ thuộc vào tần số âm

 Âm có tần số lớn gọi là âm bổng và âm có tần số nhỏ gọi là âm trầm

b) Độ to

Là đại lượng đặc trưng cho tính to hay nhỏ của âm, phụ thuộc vào tần số âm và mức cường độ âm

 Cường độ âm: Là năng lượng mà sóng âm truyền trong một đơn vị thời gian qua một đơn vị diện tích đặt

vuông góc với phương truyền âm

Công thức tính I P

S

 , trong đó P là công suât của nguồn âm, S là diện tích miền truyền âm

Khi âm truyền trong không gian thì 2

 Mức cường độ âm: Là đại lượng được thiết lập để so sánh độ to của một âm với độ to của âm chuẩn và được

cho bởi công thức:

o

I

L lg ,(B)I

 trong đó, I là cường độ âm tại điểm cần tính, Io là cường độ âm chuẩn (âm ứng với tần số f = 1000 Hz) có giá trị là Io = 10–12 W/m2

Trong thực tế thì người ta thường sử dụng đơn vị nhỏ hơn Ben để tính mức cường độ âm, đó là dexiBen (dB)

Là đại lượng đặc trưng cho sắc thái riêng của âm, giúp ta có thể phân biệt được hai âm có cùng độ cao

Âm sắc phụ thuộc vào dạng đồ thị dao động của âm (hay tần số và biên độ âm)

3 Nhạc âm và tạp âm

 Nhạc âm là những âm có tần số xác định và đồ thị dao động là đường cong hình sin

 Tạp âm là những âm có tần số không xác định và đồ thị dao động là những đường cong phức tạp

4 Họa âm

Một âm khi phát ra được tổng hợp từ một âm cơ bản và các âm khác gọi là họa âm

Âm cơ bản có tần số f1 còn các họa âm có tần số bằng bội số tương ứng với âm cơ bản

Họa âm bậc hai có tần số f2 = 2f1

Họa âm bậc ba có tần số f3 = 3f1…

Họa âm bậc n có tần số fn = n.f1

 Các họa âm lập thành một cấp số cộng với công sai d = f1

Câu 1(CĐ-2010): Khi nói về sóng âm, phát biểu nào sau đây là sai?

A. Ở cùng một nhiệt độ, tốc độ truyền sóng âm trong không khí nhỏ hơn tốc độ truyền sóng âm trong nước

B. Sóng âm truyền được trong các môi trường rắn, lỏng và khí

C. Sóng âm trong không khí là sóng dọc

D. Sóng âm trong không khí là sóng ngang

Câu 2: Khi nói về sự truyền âm, phát biểu nào sau đây đúng?

A.Sóng âm truyền trong không khí với tốc độ nhỏ hơn trong chân không

B.Trong một môi trường, tốc độ truyền âm không phụ thuộc vào nhiệt độ của môi trường

C.Sóng âm không thể truyền được trong các môi trường rắn và cứng như đá, thép

Câu 3: Cho các chất sau: không khí ở 00

C, không khí ở 250C, nước và sắt Sóng âm truyền nhanh nhất trong

Câu 4: Một âm có tần số xác định truyền lần lượt trong nhôm, nước, không khí với tốc độ tương ứng là v

1, v

2, v

3 Nhận định nào sau đây đúng?

A. v2 > v1 > v3 B. v3 > v2 > v1 C. v1 > v3 > v2 D. v1 > v2 > v3

Câu 5: Một lá thép dao động với chu kì T = 80 ms Âm do nó pháp ra là

Câu 6: Khi nói về siêu âm, phát biểu nào sau đây sai?

A.Siêu âm có thể bị phản xạ khi gặp vật cản

B.Siêu âm có tần số lớn hơn 20 kHz

C.Siêu âm có thể truyền được trong chất rắn

D. Siêu âm có thể truyền được trong chân không

Câu 7: Khi sóng âm truyền từ không khí vào nước thì

A bước sóng không đổi, f thay đổi B. bước sóng thay đổi, f không đổi

C bước sóng và f đều thay đổi D bước sóng và f không đổi

Câu 8(CĐ-2007): Khi sóng âm truyền từ môi trường không khí vào môi trường nước thì

A. chu kì của nó tăng B. tần số của nó không thay đổi

C. bước sóng của nó giảm D. bước sóng của nó không thay đổi

Câu 9: Một sóng âm truyền từ không khí vào nước thì

A. tần số không thay đổi, còn bước sóng thay đổi

B tần số và bước sóng đều không thay đổi

C tần số thay đổi, còn bước sóng không thay đổi

D tần số và bước sóng đều thay đổi

Câu 10: Chọn đáp án sai khi nói về sóng âm?

A. Khi sóng âm truyền từ không khí vào nước thì bước sóng giảm đi

B Cường độ âm càng lớn, tai người nghe càng to

C Ngưỡng đau của tai người không phụ thuộc vào tần số của âm

D Sóng âm truyền trong không khí là sóng dọc

Câu 11: Âm sắc là

A. màu sắc của âm thanh

B. một tính chất của âm giúp ta phân biệt các nguồn âm

C. một tính chất sinh lí của âm

D. một tính chất vật lí của âm

Câu 12: Độ cao của âm là một đặc tính sinh lí của âm phụ thuộc vào

A. vận tốc âm B. năng lượng âm C. tần số âm D. biên độ

Câu 13: Hai âm có cùng độ cao thì chúng có cùng:

A năng lượng B cường độ âm C. tần số D bước sóng Câu 14: Lượng năng lượng được sóng âm truyền trong một đơn vị thời gian qua một đơn vị diện tích đặt

vuông góc với phương truyền âm gọi là

A. cường độ âm B. độ to của âm C. mức cường độ âm D. năng lượng âm

Câu 15 (CĐ-2008): Đơn vị đo cường độ âm là:

C. Niutơn trên mét vuông (N/m2 ) D. Oát trên mét vuông (W/m2 )

Câu 16: So với âm cơ bản, họa âm bậc bốn (do cùng một dây đàn phát ra) có

A. tần số lớn gấp 4 lần B cường độ lớn gấp 4 lần

C biên độ lớn gấp 4 lần D tốc độ truyền âm lớn gấp 4 lần

CHUYÊN ĐỀ 4: DAO ĐỘNG VÀ SÓNG ĐIỆN TỪ Vấn đề 1: Năng Lượng Trong Mạch LC

+ Tổng năng lượng điện trường trong tụ điện C và năng lượng từ trường trong cuộn cảm L của mạch dao động

LC gọi là năng lượng điện từ của mạch dao động

Nếu không có sự tiêu hao năng lượng thì năng lượng điện từ trong mạch sẽ được bảo toàn

+ Mạch dao động có điện trở thuần R  0 thì dao động sẽ tắt dần Để duy trì dao động cần cung cấp cho mạch một năng lượng có công suất:

Câu 1 (CĐ-2009): Trong mạch dao động LC lí tưởng có dao động điện từ tự do thì

A. năng lượng điện trường tập trung ở cuộn cảm

B. năng lượng điện trường và năng lượng từ trường luôn không đổi

C. năng lượng từ trường tập trung ở tụ điện

D. năng lượng điện từ của mạch được bảo toàn

Câu 2 (ĐH-2009): Khi nói về dao động điện từ trong mạch dao động LC lí tưởng, phát biểu nào sau đây sai?

A. Cường độ dòng điện qua cuộn cảm và hiệu điện thế giữa hai bản tụ điện biến thiên điều hòa theo thời gian với cùng tần số

B. Năng lượng điện từ của mạch gồm năng lượng từ trường và năng lượng điện trường

C. Điện tích của một bản tụ điện và cường độ dòng điện trong mạch biến thiên điều hòa theo thời gian lệch pha nhau

1 Mối liên hệ giữa điện trường biến thiên và từ trường biến thiên, điện từ trường:

Tại một nơi có từ trường biến thiên theo thời gian

thì tại đó xuất hiện điện trường xoáy (Điện trường

xoáy là điện trường có đường sức khép kín)

Xung quanh khoảng không gian có điện trường biến thiên xuất hiện từ trường

Điện từ trường: Là một trường thống nhất gồm hai yếu tố: điện trường biến thiên và từ trường biến thiên

Không bao giờ có sự tồn tại riêng biệt của điện trường và từ trường

2 Sóng điện từ:

a) Định nghĩa sóng điện từ: Là một điện từ trường biến thiên (hay một dao động điện từ) lan truyền trong

không gian

b) Các đặc điểm và tính chất của sóng điện từ:

+ Truyền trong mọi môi trường vật chất và truyền trong cả chân không

+ Trong chân không sóng điện từ truyền đi với tốc độ bằng tốc độ ánh sáng: c = 3.108m/s

Vì vậy, bước sóng của sóng điện từ trong chân không là: c

+ Sóng điện từ mang năng lượng, nhờ đó khi sóng điện từ truyền đến

anten sẽ làm cho các electron tự do trong anten dao động

+ Khi truyền từ môi trường này vào môi trường khác thì tần số f của sóng

điện từ không đổi, còn v và λ biên thiên tỉ lệ thuận

Câu 1 (CĐ-2010): Sóng điện từ

A. là sóng dọc hoặc sóng ngang

B. là điện từ trường lan truyền trong không gian

C. có thành phần điện trường và thành phần từ trường tại một điểm dao động cùng phương

D. không truyền được trong chân không

Câu 2: Khi nói về sóng điện từ, phát biểu nào sau đây sai?

A.Sóng điện từ là sóng ngang B Sóng điện từ là sóng dọ C.

C.Sóng điện từ truyền được trong chân không D.Sóng điện từ mang năng lượng

Câu 3 (CĐ-2007): Sóng điện từ và sóng cơ học không có chung tính chất nào dưới đây?

Câu 4 (ĐH-2011): Tốc độ truyền sóng điện từ

A. phụ thuộc vào cả môi trường truyền sóng và tần số của nó

B.phụ thuộc vào môi trường truyền sóng nhưng không phụ thuộc vào tần số của nó

C. không phụ thuộc vào môi trường truyền sóng nhưng phụ thuộc vào tần số của nó

D. trong chân không, sóng điện từ có tần số khác nhau thì tốc độ truyền sóng khác nhau

Câu 5 (ĐH-2011): Phát biểu nào sau đây là sai khi nói về sóng điện từ?

A. Khi sóng điện từ gặp mặt phân cách giữa hai môi trường thì nó có thể bị phản xạ và khúc xạ

B. Sóng điện từ truyền được trong chân không

C. Sóng điện từ là sóng ngang nên nó chỉ truyền được trong chất rắn

D. Trong sóng điện từ thì dao động của điện trường và của từ trường tại một điểm luôn đồng pha với nhau

Câu 6: Phát biểu nào sau đây về tính chất của sóng điện từ là sai?

A.Sóng điện từ là sóng ngang

B Sóng điện từ lan truyền với tốc độ như nhau trong các môi trường khác nhau

C.Sóng điện từ tuân theo quy luật phản xạ, khúc xạ, giao thoa

D.Sóng điện từ mang năng lượng

Câu 7: Phát biểu nào sau đây là Sai về sóng điện từ?

A. Có thể truyền qua nhiều loại vật liệu

B Tần số lớn nhất khi truyền trong chân không

C. Có thể bị phản xạ khi gặp các bề mặt

D. Tốc độ truyền trong các môi trường khác nhau thì khác nhau

Câu 8 (CĐ-2007): Sóng điện từ là quá trình lan truyền của điện từ trường biến thiên, trong không gian Khi

nói về quan hệ giữa điện trường và từ trường của điện từ trường trên thì kết luận nào sau đây là đúng?

A. Véctơ cường độ điện trường và cảm ứng từ cùng phương và cùng độ lớn

B. Tại mỗi điểm của không gian, điện trường và từ trường luôn luôn dao động ngược pha.

C. Tại mỗi điểm của không gian, điện trường và từ trường luôn luôn dao động lệch pha nhau π/2

D. Điện trường và từ trường biến thiên theo thời gian với cùng chu kì

Câu 9 (ĐH-2007): Phát biểu nào sai khi nói về sóng điện từ?

A. Sóng điện từ là sự lan truyền trong không gian của điện từ trường biến thiên theo thời gian

B. Trong sóng điện từ, điện trường và từ trường luôn dao động lệch pha nhau π/2

C. Trong sóng điện từ, điện trường và từ trường biến thiên theo thời gian với cùng chu kì

D. Sóng điện từ dùng trong thông tin vô tuyến gọi là sóng vô tuyến

Câu 10 (CĐ-2008): Khi nói về sóng điện từ, phát biểu nào dưới đây là sai?

A. Trong quá trình truyền sóng điện từ, vectơ cường độ điện trường và vectơ cảm ứng từ luôn cùng phương

B. Sóng điện từ truyền được trong môi trường vật chất và trong chân không

C. Trong chân không, sóng điện từ lan truyền với vận tốc bằng vận tốc ánh sáng

D. Sóng điện từ bị phản xạ khi gặp mặt phân cách giữa hai môi trường

Câu 11 (ĐH-2008): Đối với sự lan truyền sống điện từ thì

A. vectơ cường độ điện trường E

cùng phương với phương truyền sóng còn vectơ cảm ứng từ B

vuông góc với vectơ cường độ điện trường E

B. vectơ cường độ điện trường E



và vectơ cảm ứng từ B



luôn cùng phương với phương truyền sóng

C. vectơ cường độ điện trường E

Câu 12 (CĐ-2009): Khi nói về sóng điện từ, phát biểu nào dưới đây là sai?

A. Sóng điện từ bị phản xạ khi gặp mặt phân cách giữa hai môi trường

B. Sóng điện từ truyền được trong môi trường vật chất và trong chân không

C. Trong quá trình truyền sóng điện từ, vectơ cường độ điện trường và vectơ cảm ứng từ luôn cùng phương

D. Trong chân không, sóng điện từ lan truyền với vận tốc bằng vận tốc ánh sáng

Câu 13 (CĐ-2009): Khi nói về sóng điện từ, phát biểu nào dưới đây là sai?

A. Sóng điện từ bị phản xạ khi gặp mặt phân cách giữa hai môi trường

B. Sóng điện từ truyền được trong môi trường vật chất và trong chân không

C. Trong quá trình truyền sóng điện từ, vectơ cường độ điện trường và vectơ cảm ứng từ luôn cùng phương

D. Trong chân không, sóng điện từ lan truyền với vận tốc bằng vận tốc ánh sáng

Câu 14 (ĐH-2009): Phát biểu nào sau đây là sai khi nói về sóng điện từ?

A. Sóng điện từ là sóng ngang

B. Khi sóng điện từ lan truyền, vectơ cường độ điện trường luôn vuông góc với vectơ cảm ứng từ

C. Khi sóng điện từ lan truyền, vectơ cường độ điện trường luôn cùng phương với vectơ cảm ứng từ

D. Sóng điện từ lan truyền được trong chân không

Câu 15 (CĐ-2011): Khi nói về điện từ trường, phát biểu nào sau đây sai?

A. Trong quá trình lan truyền điện từ trường, vectơ cường độ điện trường và vectơ cảm ứng từ tại một điểm luôn vuông góc với nhau

B.Điện trường và từ trường là hai mặt thể hiện khác nhau của một trường duy nhất gọi là điện từ trường

C. Điện từ trường không lan truyền được trong điện môi

D.Nếu tại một nơi có từ trường biến thiên theo thời gian thì tại đó xuất hiện điện trường xoáy

Câu 16: Phát biểu nào sau đây là sai khi nói về điện từ trường?

A Khi một điện trường biến thiên theo thời gian, nó sinh ra một điện trường xoáy

B. Điện trường xoáy là điện trường có đường sức là những đường cong không kín

C Khi một điện trường biến thiên theo thời gian, nói sinh ra một từ trường xoáy

D Điện trường xoáy là điện trường có đường sức là những đường cong kín

Câu 17: Phát biểu nào sau đây là sai khi nói về sóng điện từ?

A. Trong sóng điện từ thì dao động của điện trường và của từ trường tại một điểm luôn vuông pha với nhau

B Khi sóng điện từ gặp mặt phân cách giữa hai môi trường thì nó có thể bị phản xạ và khúc xạ

C Sóng điện từ là sóng ngang

D Sóng điện từ truyền được trong chân không

Câu 18 (ĐH-2012): Trong sóng điện từ, dao động của điện trường và của từ trường tại một điểm luôn luôn

A. ngược pha nhau B. lệch pha nhau

Câu 19: Một sóng điện từ truyền trong chân không với bước sóng λ = 150 m, cường độ điện trường cực đại và

cảm ứng từ cực đại của sóng lần lượt là E0 và B0 Tại thời điểm nào đó cường độ điện trường tại một điểm trên

phương truyền sóng có giá trị E0

2 và đang tăng Lấy c =3.10



75.106

Câu 21 (ĐH-2012): Tại Hà Nội, một máy đang phát sóng điện từ Xét một phương truyền có phương thẳng

đứng hướng lên Vào thời điểm t, tại điểm M trên phương truyền, vectơ cảm ứng từ đang có độ lớn cực đại và hướng về phía Nam Khi đó vectơ cường độ điện trường có

A. độ lớn cực đại và hướng về phía Tây B. độ lớn cực đại và hướng về phía Đông

C. độ lớn bằng không D độ lớn cực đại và hướng về phía Bắc

Câu 22: Tại đài truyền hình Hà Nam có một máy phát sóng điện từ Xét một phương truyền nằm ngang,

hướng từ Tây sang Đông Gọi M là một điểm trên phương truyền đó Ở thời điểm t, véc tơ cường độ điện trường tại M có độ lớn cực đại và hướng từ trên xuống Khi đó vectơ cảm ứng từ tại M có

A độ lớn bằng không B độ lớn cực đại và hướng về phía Tây

C độ lớn cực đại và hướng về phía Bắc D độ lớn cực đại và hướng về phía Nam

Câu 23: Tại một điểm trên trái đất có sóng điện từ truyền qua Tại đó véc tơ cường độ điện trường E

hướng thẳng đứng từ dưới lên, véc tơ cảm ứng từ B nằm ngang hướng từ Nam đến Bắc Hướng truyền sóng điện từ

A xuống; 0,06T B xuống; 0,075T C lên ; 0,06T D lên ; 0,075T

Vấn đề 3: Thu Phát Sóng Vô Tuyến

1 Thu Phát Sóng Vô Tuyến

* Dụng cụ thu phát: Dùng Ăngten (là một mạch dao động LC hở)

* Nguyên tắc thu phát: Dựa trên hiện tượng cảm ứng điện từ và cộng hưởng điện

* Một mạch dao động LC trong máy phát hay máy thu chỉ thu hay phát được sóng điện từ có chu kì và tần số

bằng chu kì và tần số riêng của mạch: f 1

Sơ đồ khối của một máy phát thanh và máy thu thanh vô tuyến đơn giản

(1): Micrô: Tạo ra dao động điện từ âm tần

(2): Mạch phát sóng điện từ cao tần: Phát sóng điện

từ có tần số cao (cỡ MHz)

(3): Mạch biến điệu: Trộn dao động điện từ cao tần

với dao động điện từ âm tần

(4): Mạch khuyếch đại: Khuyếch đại dao động điện

từ cao tần đã được biến điệu

(5): Anten phát: Tạo ra điện từ trường cao tần lan

truyền trong không gian

(1): Anten thu: Thu sóng điện từ cao tần biến điệu (2): Mạch khuyếch đại dao động điện từ cao tần: khuyếch đại dao động điện từ cao tần từ anten gởi tới (3): Mạch tách sóng: tách dao động điện từ âm tần ra khỏi dao động điện từ cao tần

(4): Mạch khuyếch đại dao động điện từ âm tần: Khuyếch đại dao động điện từ âm tần từ mạch tách sóng gởi đến

(5): Loa: Biến dao động điện thành dao động âm

2 Sóng vô tuyến và sự truyền sóng vô tuyến:

a) Định nghĩa: là sóng điện từ có bước sóng từ vài cm tới vài chục km dùng trong thông tin liên lạC

b) Phân loại: 4 loại sau

c) Sự truyền sóng vô tuyến trong khí quyển:

+ Sóng dài: có năng lượng thấp, bị các vật trên mặt đất hấp thụ mạnh nhưng nước lại hấp thụ ít, do đó sóng dài

và cực dài được dùng trong thông tin liên lạc dưới nước (VD: liên lạc giữa các tàu ngầm, )

+ Sóng ngắn: có năng lượng lớn, bị phản xạ nhiều lần giữa tầng điện ly và mặt đất Do đó một đài phát sóng

ngắn có công suất lớn có thể truyền sóng tới mọi điểm trên Trái Đất Sóng ngắn thường được dùng trong liên

lạc vô tuyến hàng hải và hàng không, các đài phát thanh,

+ Sóng cực ngắn: không bị tầng điện li hấp thụ hay phản xạ, nó xuyên qua tầng điện li vào vũ trụ Sóng cực ngắn thường được dùng trong việc điều khiển bằng vô tuyến, trong vô tuyến truyền hình, trong thông tin vũ trụ,

Chú ý: Vô tuyến truyền hình dùng các sóng cực ngắn, không truyền được xa trên mặt đất, không bị tầng điện li hấp thụ hay phản xạ, nó xuyên qua tầng điện li Muốn truyền hình đi xa, người ta phải đặt các đài tiếp sóng trung gian, hoặc dùng vệ tinh nhân tạo để thu rồi phát trở về Trái Đất

Câu 1 (ĐH-2008): Trong sơ đồ của một máy phát sóng vô tuyến điện, không có mạch (tầng)

A. tách sóng B. khuếch đại C. phát dao động cao tần D. biến điệu

Câu 2: Nếu quy ước: I - Chọn sóng; II - Tách sóng; III - Khuyếch đại âm tần; IV - Khuyếch đại cao tần; V -

Chuyển thành sóng âm, thì việc thu sóng điện từ phải qua các giai đoạn nào, với thứ tự nào?

A I, II, III, V B I, III, II, IV, V C I, IV, II, III, V D I, II, IV, V Câu 3: Trong kỹ thuật truyền thông bằng sóng điện từ, để trộn dao động âm thanh và dao động cao tần thành

cao tần biến điệu người ta phải

A biến tần số của dao động cao tần thành tần số của dao động âm tần

B biến tần số của dao động âm tần thành tần số của dao động cao tần

C làm cho biên độ của dao động cao tần biến đổi theo nhịp điệu (chu kì) của dao động âm tần

D làm cho biên độ của dao động âm tần biến đổi theo nhịp điệu (chu kì) của dao động cao tần

Câu 4 (ĐH-2010): Trong sơ đồ khối của một máy phát thanh dùng vô tuyến không có bộ phận nào dưới đây?

A. Mạch tách sóng B. Mạch khuyếch đại C. Mạch biến điệu D. Anten

Câu 5 (ĐH-2010): Trong thông tin liên lạc bằng sóng vô tuyến, người ta sử dụng cách biến điệu biên độ, tức là làm

cho biên độ của sóng điện từ cao tần (gọi là sóng mang) biến thiên theo thời gian với tần số bằng tần số của dao

động âm tần Cho tần số sóng mang là 800 kHz Khi dao động âm tần có tần số 1000 Hz thực hiện một dao động toàn phần thì dao động cao tần thực hiện được số dao động toàn phần là

Câu 6: Nếu xếp theo thứ tự: sóng dài, sóng trung, sóng ngắn, sóng cực ngắn trong thang sóng vô tuyến thì

A. Bước sóng giảm, tần số giảm B. Năng lượng tăng, tần số giảm

C. Bước sóng giảm, tần số tăng D. Năng lượng giảm, tần số tăng

Câu 7: Mạch chọn sóng của một máy thu vô tuyến điện gồm một tụ điện có điện dung C = 0,1 nF và cuộn cảm

có độ tự cảm L = 30 μH Mạch dao động trên có thể bắt được sóng vô tuyến thuộc dải

A. sóng trung B. sóng dài C. sóng ngắn D. sóng cực ngắn

Câu 8: Mạch chọn sóng của một máy thu vô tuyến điện gồm một tụ điện có điện dung C = 1 µF và cuộn cảm

có độ tự cảm L = 25 mH Mạch dao động trên có thể bắt được sóng vô tuyến thuộc dải

A. sóng trung B. sóng dài C. sóng cực ngắn D. sóng ngắn

Câu 9: Nếu xếp theo thứ tự: sóng dài, sóng trung, sóng ngắn, sóng cực ngắn trong thang sóng vô tuyến thì

A. Bước sóng giảm, tần số giảm B. Năng lượng tăng, tần số giảm

C. Bước sóng giảm, tần số tăng D. Năng lượng giảm, tần số tăng

Câu 10: Sóng cực ngắn vô tuyến có bước sóng vào cỡ

A. vài nghìn mét B. vài trăm mét C. vài chục mét D. vài mét

Câu 11: Sóng điện từ nào sau đây được dùng trong việc truyền thông tin trong nước?

A. Sóng dài B. Sóng trung C. Sóng ngắn D Sóng cực ngắn Câu 12: Sóng điện từ nào sau đây có khả năng xuyên qua tầng điện li?

Câu 15: f = 1242kHz là một trong các tần số của kênh VOV6, đài tiếng nói Việt Nam (kênh dành cho người

Việt Nam và người nước ngoài ở Đông Nam Á) Sóng vô tuyến của kênh VOV6 này phát ra thuộc dải

A sóng trung B sóng ngắn C sóng dài D sóng cực ngắn Câu 16: Chọn phát biểu sai khi nói về sóng vô tuyến:

A. Các sóng trung ban ngày chúng bị tầng điện li hấp thụ mạnh nên không truyền được xa, ban đêm

chúngbị tầng điện li phản xạ nên truyền được xa

B. Sóng dài bị nước hấp thụ mạnh

C. Các sóng cực ngắn không bị tầng điện li hấp thụ hoặc phản xạ, có khả năng truyền đi rất xa theo đường thẳng

D. Sóng càng ngắn thì năng lượng sóng càng lớn

CHUYÊN ĐỀ 5: SÓNG ÁNH SÁNG Vấn đề 1: Thang Sóng Điện Từ Các Loại Sóng Ánh Sáng

1.1 Thang Sóng Điện Từ

- Sóng vô tuyến, tia hồng ngoại (IR), ánh sáng nhìn thấy, tia tử ngoại (UV), tia X (còn gọi là tia Rơnghen)

và tia gamma đều có cùng bản chất là sóng điện từ; chỉ khác nhau về tần số

- Sự khác nhau về tần số dẫn đến sự khác nhau về tính chất và công dụng của chúng

- Tần số, bước sóng trong chân không của các loại sóng điện từ thể hiện trong hình bên dưới

1.2 Tia Hồng Ngoại, Tia Tử Ngoại và Tia Rơnghen (Tia X)

1.2.1 Tia hồng ngoại

a) Định nghĩa

 Tia hồng ngoại có bản chất sóng điện từ

 Tia hồng ngoại là những bức xạ không nhìn thấy được có bước sóng lớn hơn bước sóng ánh sáng đỏ ( > 0,76 μm) đến vài mm

b) Nguồn phát

 Mọi vật có nhiệt độ cao hơn 0K đều phát ra tia hồng ngoại Môi trường xung quanh, do có nhiệt độ cao hơn 0K nên cũng phát ra tia hồng ngoại Vật có nhiệt độ càng thấp thì phát càng ít tia có bước sóng ngắn, mà chỉ phát các tia có bước sóng dài Thân nhiệt của con người có nhiệt độ khoảng 370C (310 K) cũng là một nguồn phát tia hồng ngoại, nhưng chỉ phát chủ yếu là các tia có bước sóng từ 9 μm trở lên Ngoài như những động vật máu nóng cũng phát ra tia hồng ngoại

 Bếp ga, bếp than cũng là những nguồn phát tia hồng ngoại Để tạo những chùm tia hồng ngoại định hướng, dùng trong kỹ thuật, người ta thường dùng đèn điện dây tóc nhiệt độ thấp và đặc biệt là dùng điôt phát quang hồng ngoại

 Ánh sáng mặt trời có khoảng 50% năng lượng thuộc về tia hồng ngoại

c) Tính chất và ứng dụng

 Tính chất nổi bật nhất là có tác dụng nhiệt rất mạnh Tia hồng ngoại dễ bị các vật hấp thụ, năng lượng của nó

chuyển hóa thành nhiệt năng khiến cho vật nóng lên Tính chất này được ứng dụng trong sấy khô hoặc sưởi ấm

 Tác dụng lên kính ảnh hồng ngoại Được ứng dụng để chụp ảnh hồng ngoại ban đêm trong kĩ thuật quân sự

 Tia hồng ngoại có khả năng gây ra một số phản ứng hóa học Vì vậy người ta chế tạo được phim ảnh có thể chụp được tia hồng ngoại để chụp ảnh ban đêm, chụp ảnh hồng ngoại của nhiều thiên thể

 Tia hồng ngoại cũng có thể biến điệu được như sóng điện từ cao tần Tính chất này cho phép ta chế tạo được những bộ điều khiển từ xa

 Trong quân sự, tia hồng ngoại có rất nhiều ứng dụng đa dạng: ống nhòm hồng ngoại để quan sát và lái xe ban đêm, camêra hồng ngoại, tên lửa tự động tìm mục tiêu dựa vào tia hồng ngoại do mục tiêu phát ra…

 Tia hồng ngoại còn có khả năng gây ra hiện tượng quang điện với một số chất bán dẫn (Học ở chương Lượng tử ánh sáng)

1.2.2 Tia tử ngoại

a) Định nghĩa

 Tia tử ngoại cũng có bản chất sóng điện từ

 Tia hồng ngoại là những bức xạ không nhìn thấy được có bước sóng nhỏ hơn bước sóng ánh sáng tím ( < 0,38 μm) đến vài nm

 Tia tử ngoại tác dụng lên phim ảnh

 Tia tử ngoại kích thích sự phát quang của nhiều chất (đèn huỳnh quang)

 Tia tử ngoại kích thích nhiều phản ứng hóa học

 Tia tử ngoại làm ion hóa không khí và nhiều chất khí khác

 Tia tử ngoại có tác dụng sinh học

 Tia tử ngoại bị nước, thủy tinh,… hấp thụ rất mạnh nhưng lại có thể truyền qua được thạch anh

 Trong y học, tia tử ngoại được sử dụng để tiệt trùng các dụng cụ phẫu thuật, để chữa một số bệnh

 Trong công nghiệp thực phẩm, tia tử ngoại được sử dụng để tiệt trùng cho thực phẩm trước khi đóng gói hoặc đóng hộp

 Trong công nghiệp cơ khí, tia tử ngoại được sử dụng để tìm các vết nứt trên bề mặt các vật bằng kim loại

1.2.3 Tia X (tia Rơn - ghen)

a) Phát hiện tia X

Mỗi khi một chùm tia Catôt – tức là chùm êlectron có năng lượng

lớn – đập vào một vật rắn thì vật đó phát ra tia X

b) Cách tạo tia X

Để tạo tia X người ta dùng ống Cu-lít-giơ

Ống Cu-lít-giơ là một ống thủy tinh bên trong là chân không, gồm

một dây nung bằng vonfam FF dùng làm nguồn êlectron và hai

điện cực:

Dây FF được nung nóng bằng một dòng điện Người ta đặt giữa anôt và catôt một hiệu điện thế cỡ vài chục kilôvôn Các êlectron bay ra từ dây nung FF sẽ chuyển động trong điện trường mạnh giữa anôt và catôt đến đập vào A và làm cho A phát ra tia X

c) Khái niệm tia X

Tia X, (hay còn gọi là tia Rơn-ghen) là các bức xạ điện từ có bước sóng ngắn hơn của tia tử ngoại (bước sóng nằm trong khoảng từ 10–11

m đến 10–8 m) Người ta phân biệt tia X làm hai loại: tia X cứng là các tia có bước sóng ngắn và tia X mềm là các tia có bước sóng dài hơn

d) Tính chất

 Tia X có khả năng đâm xuyên mạnh, đây là tính chất nổi bật và quan trọng nhất của tia X Tia X có bước

sóng càng ngắn thì khả năng đâm xuyên càng lớn, ta nói là nó càng cứng

F

K F

 Tia X làm đen kính ảnh, nên dùng để chụp điện trong y tế

 Tia X làm phát quang một số chất

 Tia X làm ion hóa không khí

 Tia X có tác dụng sinh lí, nó hủy diệt tế bào, nên dùng chữa bệnh ung thư

e) Công dụng

 Ngoài một số công dụng chuẩn đoán và chữa trị một số bệnh trong y học, tia X còn được sử dụng trong công nghiệp để tìm khuyết tật trong các vật đúc bằng kim loại và trong các tinh thể

 Được sử dụng trong giao thông để kiểm tra hành lí của hành khách đi máy bay

 Sử dụng trong các phòng thí nghiệm để nghiên cứu thành phần và cấu trúc của vật rắn

Câu 1 (ĐH-2009): Trong chân không, các bức xạ được sắp xếp theo thứ tự bước sóng giảm dần là:

A. tia hồng ngoại, ánh sáng tím, tia tử ngoại, tia Rơn-ghen

B. tia hồng ngoại, ánh sáng tím, tia Rơn-ghen, tia tử ngoại

C. ánh sáng tím, tia hồng ngoại, tia tử ngoại, tia Rơn-ghen

D. tia Rơn-ghen, tia tử ngoại, ánh sáng tím, tia hồng ngoại

Câu 2: Có bốn bức xạ: ánh sáng nhìn thấy, tia hồng ngoại, tia X và tia γ Các bức xạ này được sắp xếp theo

thứ tự bước sóng tăng dần là:

A.tia X, ánh sáng nhìn thấy, tia γ, tia hồng ngoại

B.tia γ, tia X, tia hồng ngoại, ánh sáng nhìn thấy

C. tia γ, tia X, ánh sáng nhìn thấy, tia hồng ngoại

D.tia γ, ánh sáng nhìn thấy, tia X, tia hồng ngoại

Câu 3 (CĐ-2010): Trong các loại tia: Rơn-ghen, hồng ngoại, tự ngoại, đơn sắc màu lục; tia có tần số nhỏ nhất

là

Câu 4: Trong chân không, bước sóng của tia X lớn hơn bước sóng của

A.tia tử ngoại B.ánh sáng nhìn thấy C.tia hồng ngoại D. tia gamma

Câu 5 (ÐH-2008): Tia Rơnghen có

A. cùng bản chất với sóng âm

B. bước sóng lớn hơn bước sóng của tia hồng ngoại

C. cùng bản chất với sóng vô tuyến

D. điện tích âm

Câu 6 (CĐ-2008): Khi nói về tia tử ngoại, phát biểu nào dưới đây là sai?

A. Tia tử ngoại có tác dụng mạnh lên kính ảnh

B. Tia tử ngoại có bản chất là sóng điện từ

C. Tia tử ngoại có bước sóng lớn hơn bước sóng của ánh sáng tím

D. Tia tử ngoại bị thuỷ tinh hấp thụ mạnh và làm ion hoá không khí

Câu 7 (CĐ-2008): Tia hồng ngoại là những bức xạ có

A. bản chất là sóng điện từ

B. khả năng ion hoá mạnh không khí

C. khả năng đâm xuyên mạnh, có thể xuyên qua lớp chì dày cỡ cm

D. bước sóng nhỏ hơn bước sóng của ánh sáng đỏ

Câu 8: Nhâ ̣n đi ̣nh nào sau đây sai khi nói về tia hồng ngoa ̣i ?

A. Tia hồng ngoại do các vâ ̣t bi ̣ nung nóng phát ra

B. Là bức xạ không nhìn thấy được có tần số lớn hơn tần số của ánh sáng đỏ

C. Tác dụng lên phim ảnh hồng ngoại

D. Bản chất là sóng điện từ

Câu 9: Khi nói về tia hồng ngoại và tia tử ngoại, phát biểu nào sau đây là đúng?

A.Tia hồng ngoại và tia tử ngoại đều có khả năng ion hóa chất khí như nhau

B.Nguồn phát ra tia tử ngoại thì không thể phát ra tia hồng ngoại

C.Tia hồng ngoại gây ra hiện tượng quang điện còn tia tử ngoại thì không

D.Tia hồng ngoại và tia tử ngoại đều là những bức xạ không nhìn thấy

Câu 10 (CĐ-2010): Khi nói về tia hồng ngoại, phát biểu nào dưới đây là sai?

A. Tia hồng ngoại cũng có thể biến điệu được như sóng điện từ cao tần

B. Tia hồng ngoại có khả năng gây ra một số phản ứng hóa học

C. Tia hồng ngoại có tần số lớn hơn tần số của ánh sáng đỏ

D. Tác dụng nổi bật nhất của tia hồng ngoại là tác dụng nhiệt

Câu 11 (CĐ-2013): Tia Rơn-ghen (tia X) có tần số

A.nhỏ hơn tần số của tia màu đỏ

B.lớn hơn tần số của tia gamma

C.nhỏ hơn tần số của tia hồng ngoại

D. lớn hơn tần số của tia màu tím

Câu 12: Tia hồng ngoại và tia tử ngoại đều

A.có thể kích thích sự phát quang của một số chất

B.là các tia không nhìn thấy

C.không có tác dụng nhiệt

D.bị lệch trong điện trường

Câu 13: Tia hồng ngoại, tia tử ngoại, sóng vô tuyến cực ngắn FM, ánh sáng đỏ, được sắp xếp theo thứ tự thể

hiện tính chất sóng tăng dần là

A. tử ngoại, sóng FM, hồng ngoại, tia đỏ B. hồng ngoại, tử ngoại, tia đỏ, sóng FM

C. tử ngoại, tia đỏ, hồng ngoại, sóng FM D. sóng FM, tử ngoại, hồng ngoại, tia đỏ

Câu 14 (CĐ-2007): Tia hồng ngoại và tia Rơnghen đều có bản chất là sóng điện từ, có bước sóng dài ngắn

khác nhau nên:

A. chúng bị lệch khác nhau trong từ trường đều

B. có khả năng đâm xuyên khác nhau

C. chúng bị lệch khác nhau trong điện trường đều

D. chúng đều được sử dụng trong y tế để chụp X-quang (chụp điện)

Câu 15 (CĐ-2010): Trong các nguồn bức xạ đang hoạt động: hồ quang điện, màn hình máy vô tuyến, lò sưởi

điện, lò vi sóng; nguồn phát ra tia tử ngoại mạnh nhất là

A. màn hình máy vô tuyến B. lò vi sóng

Câu 16 (ĐH-2009): Khi nói về tia hồng ngoại, phát biểu nào sau đây là sai?

A. Tia hồng ngoại có bản chất là sóng điện từ

B. Các vật ở nhiệt độ trên 20000C chỉ phát ra tia hồng ngoại

C. Tia hồng ngoại có tần số nhỏ hơn tần số của ánh sáng tím

D. Tác dụng nổi bật của tia hồng ngoại là tác dụng nhiệt

Câu 17 (ĐH-2010): Tia tử ngoại được dùng

A. để tìm vết nứt trên bề mặt sản phẩm bằng kim loại

B. trong y tế để chụp điện, chiếu điện

C. để chụp ảnh bề mặt Trái Đất từ vệ tinh

D. để tìm khuyết tật bên trong sản phẩm bằng kim loại

Câu 18: Khi nói về tia tử ngoại, phát biểu nào sau đây sai?

A.Tia tử ngoại làm phát quang một số chất

B.Tia tử ngoại có một số tác dụng sinh lí: diệt khuẩn, diệt

C.Tia tử ngoại làm đen kính ảnh

D Tia tử ngoại là dòng các êlectron có động năng lớn

Câu 19: Tia X được tạo ra bằng cách nào trong các cách sau đây?

A.Chiếu tia hồng ngoại vào một kim loại có nguyên tử lượng lớn