HD GD Van minh thanh lich - L5

Tuy nhiên, bộ tài liệu chủ yếu giới hạn trong các nội dung cơ bản nhất liên quan đến môi trường hoạt động và điều kiện giao tiếp hàng ngày của các em học sinh, từ đó định hướng và chỉ dẫ

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI

HƯỚNG DẪN GIẢNG DẠY

Tài liệu chuyên đề GIÁO DỤC NẾP SỐNG

THANH LỊCH, VĂN MINH

CHO HỌC SINH HÀ NỘI

Dành cho giáo viên Tiểu học

Ban chỉ đạo Thành phố :

Trưởng ban : NGÔ THỊ THANH HẰNG - Phó Chủ tịch UBND Thành phố

Hội đồng Tư vấn Khoa học :

Chủ tịch : NGUYỄN TIẾN ĐOÀN

Phó Chủ tịch : NGUYỄN THỊ NGỌC BÍCH, NGUYỄN KHẮC OÁNH

Ủy viên : ĐOÀN HOÀI VĨNH, NGUYỄN HỮU HIẾU,

NGUYỄN HIỆP THỐNG, PHẠM XUÂN TIẾN, NGUYỄN THÀNH KỲ, TRẦN MINH TRANG, NGUYỄN NGỌC DIỆP, MAI SĨ NHẬT

Tiểu ban Biên soạn Tiểu học :

Trưởng Tiểu ban : PHẠM XUÂN TIẾN

Ủy viên : MAI NHỊ HÀ, NGUYỄN THỊ THU HUYỀN,

PHẠM THỊ PHÚC, HOÀNG THU HẰNG, TÔ THỊ HẢI HÀ

Ban Thư kí :

Trưởng ban : HOÀNG HỮU TRUNG

Ủy viên : NGÔ HỒNG VÂN, NGUYỄN PHƯƠNG HÀ,

PHẠM THỊ THU TRANG, PHẠM THỊ KIM THOA, NGUYỄN TUẤN ĐẠT

LỜI NÓI ĐẦU

Thanh lịch, văn minh là nét đẹp truyền thống đã được nhiều thế hệ người dân Hà Nội tạo nên và lưu giữ Trân trọng, kế thừa và phát huy nét đẹp ấy trong đời sống người Hà Nội hôm nay và mai sau là trách nhiệm, là niềm tự hào và vinh dự của người dân thủ đô, trong đó có thế hệ trẻ đang ngồi trên ghế nhà trường.

Được sự đồng ý của Bộ Giáo dục và Đào tạo và Ủy ban nhân dân Thành phố, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội tổ chức biên soạn bộ tài liệu chuyên đề

Giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho học sinh Hà Nội Bộ tài liệu được

đưa vào giảng dạy trong các trường phổ thông của thành phố Hà Nội bắt đầu từ năm học 2010-2011.

Nếp sống thanh lịch, văn minh của người Hà Nội có biểu hiện vô cùng phong phú và có giá trị văn hóa cao Tuy nhiên, bộ tài liệu chủ yếu giới hạn trong các nội dung cơ bản nhất liên quan đến môi trường hoạt động và điều kiện giao tiếp hàng ngày của các em học sinh, từ đó định hướng và chỉ dẫn cho các

em những thái độ và hành vi cần có sinh hoạt, trong giao tiếp, ứng xử để trở thành người học sinh thanh lịch, xứng đáng là công dân của thủ đô Hà Nội có ngàn năm văn hiến.

Quá trình biên soạn bộ tài liệu được chỉ đạo và triển khai hết sức công phu và khẩn trương Trong thời gian vừa qua, bộ tài liệu đã được đưa vào giảng dạy thí điểm ở một số trường học trên địa bàn thành phố Sau đó bộ tài liệu được tiếp tục chỉnh sửa, đã được Hội đồng nghiệm thu Thành phố đánh giá cao

và được Ủy ban nhân dân Thành phố cho phép đưa vào giảng dạy tại các trường phổ thông trên toàn thành phố Để có được kết quả đó, ngoài sự nỗ lực hết mình của Hội đồng biên soạn, sự làm việc tận tâm và đầy trách nhiệm của Hội đồng tư vấn, còn có sự đóng góp rất đáng quý của nhiều nhà khoa học, nhà văn hóa, nhiều cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh và các vị cha mẹ học sinh Nhân dịp này, Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội xin trân trọng cảm ơn lãnh đạo

Bộ Giáo dục và Đào tạo, lãnh đạo Thành phố, các cơ quan, đơn vị và cá nhân

đã quan tâm chỉ đạo, giúp đỡ, tham gia thí điểm, thẩm định và nghiệm thu, góp phần tạo nên bộ tài liệu này.

Đây là sản phẩm do các thày cô giáo đang trực tiếp giảng dạy tại các trường phổ thông của thành phố Hà Nội biên soạn với tất cả tâm huyết và khát vọng được góp phần giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho học sinh thủ

đô; song do sự hiểu biết, kinh nghiệm và điều kiện còn hạn chế nên chắc chắn khó tránh khỏi thiếu sót, rất mong được các nhà trường, các đồng nghiệp, các vị cha mẹ học sinh và đông đảo bạn đọc đóng góp ý kiến để bộ tài liệu ngày càng hoàn thiện

Trong quá trình triển khai giảng dạy, các nhà trường, các thày cô giáo cần quan tâm nghiên cứu, khai thác hợp lý nội dung tài liệu, chú trọng hướng dẫn hành vi, đặc biệt cần vận dụng tốt việc đổi mới dạy học, phát huy tính tích cực của học sinh, hướng tới thực hành - vận dụng để các em có cơ hội tự nhận thức, tự rèn luyện, điều chỉnh hành vi giao tiếp ứng xử trong các môi trường gia đình, nhà trường, xã hội, phù hợp với yêu cầu xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh.

Trân trọng cảm ơn !

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI

Phần thứ nhất :

CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC NẾP SỐNG THANH LỊCH, VĂN MINH

CHO HỌC SINH THÀNH PHỐ HÀ NỘI

A CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC NẾP SỐNG THANH LỊCH, VĂN MINH

DÙNG CHO HỌC SINH TIỂU HỌC

1 1 Nói, nghe Em hỏi và trả lời

8 Vui chơi Vui chơi ở trường

2 1 Nói, nghe ý kiÕn cña em

2 Tôn trọng người nghe

3 Ăn Bữa ăn cùng khách

4 Sinh nhật bạn

5 Bữa ăn trên đường du lịch

6 Mặc Trang phục khi ra đường

7 Trang phục thể thao

8 Cử chỉ Cách nằm, ngồi của em

3 1 Nói, nghe Em biết lắng nghe

2 Nói lời hay

Giao tiếp Chia sẻ với ông bà, cha mẹ

2 Trò chuyện với anh chị em

3 Đến nhà người quen

4 Thân thiện vớihàng xóm

5 Nói chuyện với thầy cô giáo

6 Trò chuyện với bạn bè

7 Giao tiếp với người lạ

8 Gặp người nước ngoài

5 1 Ứng xử Kính trọng người lớn tuổi

2 Thân thiện với bạn bè, nhường nhịn em nhỏ

3 Thương người như thể thương thân

4 Tôn trọng người lao động

5 Thăm khu di tích

6 Em yêu thiên nhiên

7 Tham gia giao thông

8 Đi mua đồ dùng

B CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC NẾP SỐNG THANH LỊCH, VĂN MINH

CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ

LỚP 6

LỚP 7

LỚP 8

LỚP 9

C CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC NẾP SỐNG THANH LỊCH, VĂN MINH

CHO HỌC SINH TRUNG HỌC PHỒ THÔNG

LỚP 10

LỚP 11 Bài 1 Người Hà Nội ứng xử thanh lịch, văn minh nơi công cộng 2

Bài 3 Người Hà Nội thanh lịch, văn minh trong giao lưu và hội nhập quốc

Học sinh (HS) nhận biết, phân biệt được:

- Những chuẩn mực hành vi cơ bản của nếp sống thanh lịch, văn minh trong sinh hoạt và giao tiếp ứng xử

- Sự cần thiết thực hiện những chuẩn mực hành vi thanh lịch, văn minh (ý

nghĩa, tác dụng của việc làm đúng; tác hại của việc làm trái)

- Cách thực hiện những chuẩn mực hành vi thanh lịch, văn minh (những việc cần làm, những việc cần tránh).

2 Kĩ năng :

- HS biết tự nhận xét hành vi bản thân, nhận xét hành vi người khác.

- HS biết thực hiện các chuẩn mực hành vi cơ bản được học

3 Thái độ :

Học sinh thể hiện được những thái độ, tình cảm :

- Trân trọng, kế thừa, phát huy truyền thống thanh lịch, văn minh

- Mong muốn, chủ động, tự giác thực hiện những hành vi thanh lịch, văn minh

- Đồng tình với những hành vi thanh lịch, văn minh, không đồng tình với những hành vi chưa thanh lịch, văn minh

II PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC :

- Phương pháp dạy học được vận dụng linh hoạt giữa các phương pháp truyền thống như kể chuyện, đàm thoại, nêu gương, sử dụng đồ dùng trực quan

và các phương pháp dạy học hiện đại như đóng vai, xử lí tình huống,… sao cho

HS tích cực, chủ động tham gia các hoạt động học tập và mong muốn, chủ động,

tự giác thực hiện nếp sống thanh lịch, văn minh

Từ nội dung dạy học được gợi ý trong sách học sinh (SHS), sách giáo viên

(SGV) > giáo viên (GV) gợi ý cho HS nhận biết, phân biệt được những chuẩn

mực hành vi cơ bản của nếp sống thanh lịch, văn minh trong sinh hoạt và giao

tiếp ứng xử, sự cần thiết thực hiện những chuẩn mực hành vi, cách thực hiện để

dẫn dắt HS đến nội dung lời khuyên, giúp HS hiểu và mong muốn, chủ động, tự giác thực hiện

- Giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho học sinh tiểu học chỉ đạt

hiệu quả khi HS hứng thú và tích cực, chủ động tham gia vào quá trình dạy-học

Do đó, GV cần căn cứ vào mục tiêu từng bài, căn cứ vào điều kiện, hoàn cảnh cụ thể của từng lớp, từng trường, từng địa phương mà thiết kế tiết học thành các hoạt động phù hợp; tổ chức, hướng dẫn học sinh hoạt động, phát huy vốn kinh nghiệm, thói quen trong nếp sống thanh lịch, văn minh đã có để tự khám phá và chiếm lĩnh kiến thức, kĩ năng mới

- Giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho học sinh tiểu học phải

gắn bó chặt chẽ với cuộc sống thực của HS Sau truyện kể, tấm gương mà GV

sử dụng để minh họa các chuân mực hành vi cơ bản, cần khéo léo liên hệ ý nghĩa của bài với thực tế cuộc sống của HS

III TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG TIỆN GIẢNG DẠY :

1 Tài liệu :

- Sách, ấn phẩm viết về Hà Nội, người Hà Nội thanh lịch, văn minh

- Bộ tài liệu GD nếp sống thanh lịch, văn minh cho HS Tiểu học, THCS,

THPT (giúp cho GV hiểu được nội dung giảng dạy được biên soạn theo hướng

đồng tâm tiệm tiến trong ba cấp học).

2 Phương tiện :

- Tài liệu dành cho học sinh, phiếu bài tập (nếu có)

- Các tranh ảnh, phim đèn chiếu, video clip,

- Các loại dụng cụ, đồ vật, sản phẩm tự nhiên phục vụ cho việc bày tỏ ý kiến, sắm vai hay tổ chức trò chơi,

* Phương tiện dạy học cần phù hợp mục tiêu tiết dạy, phù hợp với hoàn cảnh thực tế của trường, phát triển tư duy, gây hứng thú cho HS, dễ sử dụng.

IV TIẾN TRÌNH MỘT TIẾT DẠY :

1 XÁC ĐỊNH VỀ MỤC TIÊU :

2 XÁC ĐỊNH VỀ TÀI LIỆU, PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC :

3 THIẾT KẾ CÁC HOẠT ĐỘNG TRONG TIẾT DẠY :

Hoạt động 1 : Giới thiệu bài

- GV gợi mở để HS nhớ lại kiến thức liên quan và định hướng về nội dung

sẽ học (tuỳ theo mức độ kiến thức của HS, GV nêu câu hỏi gợi mở cho phù hợp)

- GV giới thiệu bài, ghi tên bài

Hoạt động 2 : Nhận xét hành vi

- GV tổ chức cho HS nhận xét các hành vi thông qua việc tìm hiểu nội dung

được gợi ý trong SHS như Xem tranh, Xem truyện tranh, Quan sát tranh, Đọc

truyện, … từ đó dẫn dắt HS nhận thấy sự cần thiết thực hiện các chuẩn mực

hành vi cơ bản của nếp sống thanh lịch, văn minh

- GV liên hệ chuẩn mực hành vi vừa học với thực tế của HS

Hoạt động 3,4, .: Nhận xét hành vi; Bày tỏ ý kiến ; Trao đổi, thực hành

- GV tổ chức cho HS thực hiện các bài tập trong phần Trao đổi, thực hành

Thông qua các bài tập, HS tiếp tục nhận biết các chuẩn mực hành vi nên thực

hiện; HS được bày tỏ ý kiến trước những hành vi đúng hay hành vi sai; HS được trao đổi và thực hiện những kĩ năng phù hợp với chuẩn mực hành vi vừa học

- GV liên hệ chuẩn mực hành vi vừa học với thực tế của HS

Hoạt động (5), (6),…: Tổng kết

- GV yêu cầu HS nhắc lại toàn bộ nội dung lời khuyên (không yêu cầu HS đọc đồng thanh) và hướng dẫn để HS mong muốn, chủ động, tự giác thực hiện nội dung lời khuyên

Lưu ý: Giáo án có thể được trình bày theo hàng ngang hoặc cột dọc (cần

phân phối thời gian cho từng hoạt động).

V MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT (CHUẨN KIẾN THỨC KĨ NĂNG) :

- Hỏi và trả lời đủ cả câu, không hỏi và trả lời trống không.

- Lễ phép đối với người lớn tuổi, thân mật với bạn bè, em nhỏ.

- Biết nói lời yêu cầu, đề nghị với mọi người.

3 Học sinh có thái độ tự tin và biết thể hiện tình cảm đúng mực khi hỏi và trả lời.

- Chào hỏi mọi người theo thứ tự.

3 Học sinh có thái độ tự tin và biết thể hiện tình cảm đúng mực khi chào người lớn, bạn

- Rửa tay sạch sẽ trước và sau khi ăn.

- Nói lời mời mọi người trước khi ăn và nói lời xin phép khi rời khỏi bàn ăn.

- Đưa và nhận bát, đũa thìa bằng hai tay.

- Ăn uống từ tốn Không nên vừa ăn vừa làm việc khác.

3 Học sinh có thái độ:

- Vui vẻ, tự giác thực hiện những việc cần làm khi ăn cơm với gia đình

- Ủng hộ, tán thành với những hành vi thể hiện sự TL,VM trong bữa ăn gia đình.

4.

Bữa ăn

1 Học sinh nhận thấy những việc cần làm trong bữa ăn trưa ở trường.

2 Học sinh có kĩ năng :

bán trú - Đến giờ ăn cơm trưa ở trường, ngồi ngay ngắn vào chỗ quy định

- Biết cách ăn uống gọn gàng, không để rơi vãi.

- Biết động viên khi thấy bạn ăn không ngon miệng.

- Biết nói lời yêu cầu khi muốn ăn thêm.

- Khi ăn xong, biết thu gọn bát, thìa để vào nơi quy định; uống nước, lau miệng và nghỉ ngơi hợp lí.

3 Học sinh có thái độ:

- Vui vẻ, tự giác thực hiện những việc cần làm trong bữa ăn trưa ở trường

- Ủng hộ, tán thành với những hành vi thể hiện sự TL,VM trong bữa ăn trưa ở trường.

- Biết lựa chọn trang phục đúng quy định, phù hợp với thời tiết

- Biết giữ gìn trang phục luôn gọn gàng, sạch sẽ

- Không mặc quần áo bẩn, quần áo nhàu nát hay tuột chỉ, đứt cúc.

3 Học sinh có thái độ:

- Vui vẻ, tự giác lựa chọn trang phục tới trường theo quy định, phù hợp thời tiết.

- Ủng hộ, tán thành với những người có trang phục tới trường quy định,

- Biết lựa chọn trang phục ở nhà phù hợp với thời tiết và thuận tiện cho sinh hoạt.

- Không mặc quần áo lôi thôi, tùy tiện.

3 Học sinh có thái độ:

- Vui vẻ, tự giác lựa chọn trang phục ở nhà phù hợp thời tiết, thuận tiện cho sinh hoạt.

- Ủng hộ, tán thành với những người có trang phục ở nhà hợp lý.

b) Khi đứng nói chuyện với người khác :

- Đứng ngay ngắn, mắt nhìn người nói chuyện với mình.

- Biết chọn vị trí đứng thích hợp để không làm ảnh hưởng đến người xung quanh.

3 Học sinh có thái đô :

- Tự giác thực hiện việc đi, đứng đúng cách thể hiện sự thanh lịch, văn minh.

- Đồng tình, ủng hộ với cách đi, đứng thanh lịch, văn minh.

2 Học sinh có kĩ năng :

- Biết chọn trò chơi, chỗ chơi và thời gian chơi thích hợp.

- Chia sẻ, nhường nhịn và giúp đỡ bạn khi cùng chơi.

- Biết cách giữ gìn và bảo vệ đồ chơi.

- Không chơi những trò chơi nguy hiểm cho bản thân, cho mọi người xung quanh và có hại cho môi trường thiên nhiên.

3 Học sinh có thái độ :

- Nhiệt tình, tự giác tham gia vào các hoạt động vui chơi hợp lí ở trường.

- Đồng tình, ủng hộ các bạn tham gia vui chơi hợp lí ở trường.

- Biết cách xin phép người nghe để nêu ý kiến.

- Khi nêu ý kiến, đứng hoặc ngồi ngay ngắn, nói rõ ràng, ngắn gọn.

- Biết nhắc nhở chân thành những điều sai của bạn.

3 Học sinh có thái độ tự tin khi nêu ý kiến

2.

Tôn trọng

người

nghe

1 Học sinh nhận thấy khi nói chuyện cần thể hiện sự tôn trọng người nghe.

2 Học sinh có kĩ năng khi nói chuyên như :

- Đứng cách người nghe một khoảng vừa phải.

- Không nói quá to hay quá nhỏ.

- Luôn chú ý thái độ người nghe để có cách ứng xử thích hợp.

3 Học sinh có thái độ tôn trọng người nghe.

- Biết giúp đỡ người lớn việc vừa sức.

- Biết nói lời cảm ơn khi nhận thức ăn được mời.

- Ăn uống ý tứ, giữ vệ sinh.

- Biết bày tỏ thái độ hiếu khách (nói lời mời, gắp thức ăn mời, trò chuyện thân thiện, cởi mở).

- Ăn xong, biết lấy tăm, nước, hoa quả mời mọi người.

3 Học sinh tự giác thực hiện những hành vi thanh lịch, văn minh khi đi ăn cỗ hoặc khi gia đình mời cơm khách.

2 Học sinh có kĩ năng :

- Biết chuẩn bị quà tặng sinh nhật phù hợp.

- Biết chúc mừng sinh nhật lịch sự và có ý nghĩa.

- Khi dự sinh nhật, ăn uống từ tốn, lịch sự, thái độ vui vẻ, thân thiện, cởi mở.

3 Học sinh tự giác thực hiện những hành vi thanh lịch, văn minh khi dự sinh nhật.

- Biết cách chuẩn bị đồ ăn phù hợp.

- Biết chọn vị trí ngồi ăn thích hợp, sử dụng đồ ăn hợp vệ sinh, biết chia sẻ với bạn bè.

- Sau khi ăn, biết thu dọn chỗ ngồi sạch sẽ.

b) Khi vào nhà hàng :

- Ngồi ăn ngay ngắn, không đùa nghịch.

- Không để lãng phí đồ ăn.

- Có thái độ lịch sự và không làm phiền mọi người xung quanh.

3 Học sinh tự giác thực hiện những hành vi thanh lịch, văn minh khi ăn ở khu du lịch hoặc ăn ở nhà hàng.

- Luôn giữ gìn trang phục sạch sẽ, gọn gàng.

3 Học sinh luôn có ý thức lựa chọn và giữ gìn trang phục khi ra đường.

- Biết lựa chọn trang phục phù hợp với môn thể thao mình tham gia.

- Biết cách thắt dây giày, buộc tóc gọn gàng.

3 Học sinh tự giác lựa chọn và giữ gìn trang phục khi tham gia chơi thể thao.

- Biết chọn chỗ thích hợp và ngồi đúng tư thế.

- HS nữ biết thu váy và khép chân.

b) Khi nằm :

- Biết chọn chỗ và hướng nằm thích hợp.

- Nằm đúng tư thế.

- HS nữ biết thu váy và khép chân.

3 Học sinh tự giác thực hiện cách nằm, ngồi lịch sự.

- Biết cách hỏi lại những chi tiết mình chưa hiểu rõ

- Khích lệ, động viên người nói bằng cách vỗ tay, gật đầu, mỉm cười

- Biết nghe và làm theo ý kiến đúng

- Không nói chen ngang hay có cử chỉ, thái độ tỏ ý chê bai

- Biết xin lỗi trước nếu cần thiết phải cắt ngang lời nói

3 Học sinh chủ động thực hiện những hành vi đẹp khi nghe người khác nói

- Khi nói, thái độ tự nhiên, cởi mở, vui vẻ, thân thiện

- Biết kết hợp giữa lời nói với cử chỉ, điệu bộ, ánh mắt, nét mặt, nụ cười, …

- Không nói lời thô tục, không chửi bậy, không nói xấu, nói những chuyện làm tổn thương người khác

3 Học sinh tự giác nói lời hay mọi lúc, mọi nơi và thể hiện tình cảm đúng mực qua lời nói

3.

Em luôn

sạch sẽ

1 Học sinh nhận thấy sự cần thiết của việc giữ vệ sinh cá nhân sạch sẽ

2 Học sinh có kĩ năng thực hiện vệ sinh cá nhân :

- Chăm chải đầu, rửa mặt, tắm gội, cắt tóc, cắt móng tay

- Sử dụng quần áo, tất, khăn,… sạch, phù hợp với công việc và thời tiết.

- Giữ giường ngủ luôn sạch sẽ (gấp đồ dùng gọn gàng, thay đồ dùng sạch theo định kì)

- Không cắn móng tay, sơn móng tay, ngậm bút, đồ chơi

3 Học sinh tự giác giữ vệ sinh cá nhân sạch sẽ

- Sắp xếp, giữ gìn đồ đạc trong từng phòng ngăn nắp, thuận tiện cho việc sử dụng

- Biết cách làm vệ sinh phù hợp với từng phòng (phòng ở, phòng khách, phòng bếp, phòng vệ sinh).

- Tôn trọng không gian chung và không gian riêng của từng thành viên trong gia đình (gõ cửa trước khi vào phòng bố mẹ, anh chị ; không tự tiện sử dụng đồ dùng của người

- Biết cách trang trí góc học tập phù hợp với không gian và điều kiện của gia đình

3 Học sinh tự giác sắp xếp, trang trí góc học tập của mình

- Giữ vệ sinh chung mọi lúc, mọi nơi

- Giữ gìn khung cảnh trường, lớp xanh - sạch - đẹp

3 Học sinh tự giác sắp xếp gọn gàng, ngăn nắp chỗ ngồi học, bàn ghế trong lớp và giữ gìn khung cảnh nhà trường xanh - sạch - đẹp

7.

Cử chỉ

đẹp

1 Học sinh nhận thấy cần có những cử chỉ đẹp khi giao tiếp với mọi người.

2 Học sinh có kĩ năng thể hiện những cử chỉ đẹp khi giao tiếp với mọi người như:

- Vui vẻ, thân thiện khi nói chuyện

- Đứng dậy, cúi đầu chào thầy cô giáo, người lớn tuổi

- Giơ tay hay gật đầu (thay cho lời chào) khi không tiện nói lời chào với bạn bè

- Vỗ tay đúng lúc để bày tỏ sự tán thưởng, khâm phục và chúc mừng.

- Lựa chọn những trò chơi lành mạnh, tránh những trò chơi bạo lực, nguy

hiểm, phá hoại môi trường thiên nhiên

- Biết cách chơi đúng lúc, đúng chỗ, không làm phiền người khác và giữ gìn đồ chơi

- Hoà đồng khi cùng chơi với anh, chị, em và bạn bè.

3 Học sinh chủ động chọn trò chơi lành mạnh khi vui chơi ở khu dân cư

- Không nói chen ngang khi ông bà, cha mẹ đang nói chuyện.

3 Học sinh có ý thức chủ động dành thời gian để chia sẻ niềm vui, nỗi buồn cùng ông

- Trò chuyện đúng lúc, đúng chỗ, không làm phiền khi mọi người có việc bận.

3 Học sinh mong muốn và chủ động dành thời gian trò chuyện với anh chị em trong gia đình.

2 Học sinh có kĩ năng khi đến nhà người quen :

- Biết nói lời hẹn đến thăm với chủ nhà

- Có ý thức thực hiện nếp sinh hoạt của chủ nhà

- Có cử chỉ, lời nói ý tứ, lịch sự và ý thức giữ vệ sinh.

- Không tự ý vào các phòng hay sử dụng đồ đạc của người quen khi chưa được phép

3 Học sinh chủ động thực hiện những hành vi thanh lịch, văn minh khi đến nhà người quen

- Biết bày tỏ sự thân thiện, quan tâm, giúp đỡ những việc vừa sức

- Chủ động thăm hỏi, động viên khi hàng xóm ốm đau hoặc có chuyện không vui.

- Không làm phiền hàng xóm trong giờ nghỉ trưa, đêm khuya hay khi nhà có khách

- Không tự tiện sử dụng đồ đạc nhà hàng xóm Nếu mượn đồ, nên giữ gìn cẩn thận và trả đúng hẹn.

3 Học sinh chủ động thực hiện những hành vi thể hiện sự thân thiện với xóm giềng.

1 Học sinh nhận thấy cần chủ động nói chuyện với thầy, cô giáo để bày tỏ lòng yêu quý,

kính trọng, biết ơn của mình đồng thời để thầy, cô thêm hiểu và giúp đỡ mình mau tiến bộ.

2 Học sinh có kĩ năng :

- Biết chọn thời gian, hoàn cảnh thích hợp để trò chuyện Không nói chen hay làm phiền khi thầy, cô đang bận việc.

- Biết hỏi thăm, quan tâm khi thầy, cô mệt hay gặp chuyện không may.

- Biết chúc mừng thầy cô nhân ngày lễ, ngày Tết, những ngày đặc biệt hoặc khi thầy cô đạt thành tích cao trong công việc.

3 Học sinh có thái độ lễ phép, tin cậy, cởi mở khi nói chuyện với thầy cô giáo.

- Biết chia sẻ niềm vui, nỗi buồn cùng bạn.

- Trò chuyện đúng lúc, không làm phiền khi bạn đang bận học hoặc đang bận việc.

3 Học sinh có thái độ chủ động chia sẻ niềm vui, nỗi buồn cùng bạn bè.

7.

Giao tiếp 1 Học sinh nhận thấy cần có thái độ tôn trọng và thái độ lịch sự khi giao tiếp với người lạ.

- Không phân biệt thành thị, nông thôn, giàu nghèo.

3 HS tự giác thực hiện những hành vi tôn trọng, thái độ lịch sự khi gặp người lạ.

- Có thái độ tự tin, thân thiện, chủ động khi gặp người nước ngoài

- Tận tình giúp đỡ khi khách yêu cầu.

- Tự hào giới thiệu những điều em biết về đất nước và con người VN.

3 Học sinh có thái độ tự tin khi giao tiếp với người nước ngoài.

- Biết cảm ơn, xin lỗi đúng lúc với thái độ chân thành

- Đưa và nhận bằng hai tay.

- Biết chỉ đường, xách giúp đồ, nhường chỗ, giúp đỡ sang đường,

3 Học sinh chủ động thực hiện những hành vi thể hiện sự kính trọng đối với người lớn tuổi.

- Chào hỏi lễ phép, thân thiện khi giao tiếp với người lao động.

- Biết tôn trọng thành quả của người lao động qua các hành động cụ thể.

3 Học sinh tự giác ứng xử tế nhị, tôn trọng người lao động xung quanh mình.

- Tìm hiểu và thực hiện theo quy định khi thăm khu di tích.

- Biết cách gìn giữ, tự hào và phát huy giá trị văn hóa của khu di tích.

3 Học sinh chủ động thực hiện đúng quy định với thái độ lịch thiệp khi tới các khu di tích lịch sử.

- Hiểu giá trị của môi trường thiên nhiên.

- Thực hiện những việc làm góp phần bảo vệ, giữ gìn và chăm sóc môi trường thiên nhiên.

3 Học sinh tích cực thực hiện những việc làm bảo vệ, giữ gìn và chăm sóc môi trường thiên nhiên ở mọi nơi, mọi lúc.

- Đi bộ đúng luật giao thông (đi trên hè phố hoặc đi gọn vào lề đường bên phải).

- Nhường chỗ cho cụ già, em nhỏ, phụ nữ mang thai và không chen lấn xô đẩy trên các phương tiện công cộng.

- Biết xin lỗi khi va chạm vào người khác và biết cảm ơn khi nhận được sự nhường nhịn, giúp đỡ của mọi người

- Có ý thức giúp đỡ những người tham gia giao thông gặp sự cố trong điều kiện có thể.

3 Học sinh tự giác thực hiện luật giao thông với thái độ thân thiện, tích cực.

- Khi lựa chọn đồ dùng, không làm hỏng, làm bẩn hoặc thay đổi vị trí.

- Biết tôn trọng người bán hàng và những người xung quanh.

3 Học sinh chủ động ứng xử thanh lịch, văn minh khi đi mua đồ dùng.

VI ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ GIÁO DỤC NẾP SỐNG THANH LỊCH, VĂN MINH :

- Đánh giá kết quả việc thực hiện nếp sống thanh lịch,văn minh của học

sinh phải toàn diện về tất cả các mặt : kiến thức, thái độ, kĩ năng và hành vi ứng

xử của các em ở gia đình, nhà trường và cộng đồng

- Hình thức đánh giá là nhận xét

- Đánh giá hành vi của học sinh phải kết hợp giữa tự đánh giá của học sinh với đánh giá của tập thể HS, của GV, của cha mẹ học sinh và của cộng đồng nơi ở

Phần thứ ba

HƯỚNG DẪN GIẢNG DẠY

BỘ TÀI LIỆU GIÁO DỤC NẾP SỐNG THANH LỊCH, VĂN MINH

1 Giúp học sinh nhận biết được:

- Sự cần thiết của việc thực hiện nếp sống thanh lịch, văn minh

- Chương trình học của học sinh tiểu học , học sinh THCS, THPT

- Chương trình, thời gian học 8 bài của học sinh lớp 5

- Cấu trúc của từng bài học trong SHS (Đọc truyện, quan sát tranh -Trao

đổi, thực hành- Lời khuyên).

2 Học sinh có kĩ năng :

- Sử dụng tài liệu giáo dục nếp sống thanh lịch, văn minh cho học sinh lớp

5 (đọc lời giới thiệu, chương trình, các bài học, mục lục)

3 Học sinh có thái độ đồng tình, ủng hộ và mong muốn học và thực hiện nếp sống thanh lịch, văn minh.

II TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC :

- Bộ tài liệu GD nếp sống thanh lịch, văn minh của 3 cấp (dùng cho GV)

III TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY :

Hoạt động 1 : Giới thiệu bài (2’)

* Mục tiêu : Giúp HS định hướng về nội dung sẽ học trong tiết dạy.

* Các bước tiến hành :

Bước 1 : GV giới thiệu khái quát về tài liệu “Giáo dục nếp sống thanh lịch, văn

minh” dùng cho HS lớp 5

Bước 2 : GV giới thiệu mục tiêu tiết học, ghi tên bài.

Hoạt động 2 : Giới thiệu về tài liệu (4’)

* Mục tiêu : Giúp HS nhận thấy sự cần thiết của việc thực hiện nếp sống thanh

lịch, văn minh

* Các bước tiến hành :

Bước 1 : GV nêu một số ví dụ về hành vi chưa đẹp của học sinh lớp 5, dẫn dắt

đến ý nghĩa của những hành vi đẹp, từ đó giúp HS hiểu giá trị của việc thực hiện nếp sống thanh lịch, văn minh

Bước 2 : GV tóm tắt nội dung lời giới thiệu, SHS trang 3.

Hoạt động 3 : Giới thiệu chương trình 3 cấp (5’)

* Mục tiêu : Giúp HS biết chương trình học của học sinh lớp 1, 2, 3, 4, 5, học

sinh THCS, THPT

Bước 1 : GV hướng dẫn HS đọc nội dung chương trình cấp tiểu học, SHS trang

4

Bước 2 : GV giới thiệu với HS chương trình của tài liệu dùng cho THCS, THPT

(giới thiệu tên các chương)

Hoạt động 4: Tìm hiểu SHS lớp 5 (10’)

* Mục tiêu : Giúp HS biết sơ lược nếp sống thanh lịch, văn minh đối với HS lớp

5 cấu trúc của từng bài học trong SHS (Đọc truyện, quan sát tranh -Trao đổi,

- Mỗi bài gồm mấy phần ?

Bước 2 : HS trình bày kết quả.

GV kết luận :

- SHS lớp 5 gồm có 8 bài, nội dung xoay quanh chủ đề ứng xử.

Bài 1 – Kính trọng người lớn tuổi

Bài 2 – Thân thiện với bạn bè, nhường nhịn em nhỏ

Bài 3 – Thương người như thể thương thân

Bài 4 – Tôn trọng người lao động

Bài 6 – Em yêu thiên nhiên

Bài 7 – Tham gia giao thông

Bài 8 – Đi mua đồ dùng

- Mỗi bài gồm 3 phần : Đọc truyện, quan sát tranh -Trao đổi, thực hành- Lời khuyên

Hoạt động 5 : Tìm hiểu các bài học liên quan tới chủ đề ứng xử ở lớp 1, 2, 3,

4 (15’)

* Mục tiêu : Giúp HS nhận biết các bài học có nội dung liên quan tới chủ đề giao

tiếp sẽ học ở lớp 4 (các bài học ở chủ đề nói, nghe, cử chỉ, giao tiếp ở lớp 1, 2,3,

4)

* Các bước tiến hành :

Bước 1: GV hướng dẫn HS tìm hiểu SHS theo gợi ý sau :

- Nêu tên các bài học trong chủ đề nói, nghe, cử chỉ, giao tiếp ở lớp 1,2,3,

4 ?

Bước 2 : HS trình bày kết quả.

GV kết luận tên bài theo yêu cầu GV tổ chức cho học sinh tìm hiểu lời khuyên của các bài trên (nên in nội dung lời khuyên các bài và phát cho học sinh)

GV có thể nêu một vài ví dụ minh hoạ về lời khuyên

- Biết cảm ơn, xin lỗi đúng lúc với thái độ chân thành

- Đưa và nhận bằng hai tay

- Biết chỉ đường, xách giúp đồ, nhường chỗ, giúp đỡ sang đường,

3 Học sinh chủ động thực hiện những hành vi thể hiện sự kính trọng đối với người lớn tuổi.

II TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC :

- Tranh minh hoạ trong sách HS

- Video clip có nội dung bài học (nếu có)

- Đồ dùng bày tỏ ý kiến, sắm vai

III TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY :

Hoạt động 1 : Giới thiệu bài ( 5’).

* Mục tiêu : Giúp HS nhớ lại kiến thức liên quan và định hướng về nội dung sẽ

học

* Các bước tiến hành :

Bước 1 : GV gợi mở cho HS nhắc lại kiến thức liên quan đến cách xứng xử với

người lớn tuổi (tuỳ theo mức độ kiến thức của HS, GV nêu câu hỏi gợi mở cho phù hợp)

Các bài học liên quan :

- Hỏi và trả lời (GDNSTL,VM lớp 1)

- Nói lời hay (GDNSTL,VM lớp 1)

- Hiếu thảo với ông bà, cha mẹ (Đạo đức lớp 4)

- Kính già, yêu trẻ (Đạo đức lớp 5)

Bước 2: GV giới thiệu bài học, ghi tên bài “Kính trọng người lớn tuổi”.

Hoạt động 2 : Nhận xét hành vi (8’)

* Mục tiêu : HS nhận thấy cần ứng xử thể hiện sự kính trọng đối với người lớn

tuổi

* Các bước tiến hành :

Bước 1: GV tổ chức cho HS thực hiện phần Quan sát tranh, SHS trang 5, 6.

Bước 2 : HS trình bày kết quả

GV kết luận nội dung theo từng tranh :

- Tranh 1: Bạn nhỏ có lời nói, cử chỉ lễ phép, đúng mực, nét mặt thân thiện,

cởi mở khi chỉ giúp đường cho bà cụ > Bạn nhỏ có thái độ ứng xử thể hiện sự kính trọng đối với người lớn tuổi

- Tranh 2 : Bạn Hùng có lời nói lễ phép khi chào người lớn tuổi nhưng khi chào, bạn Hùng không nhìn vào người được chào mà vẫn đọc truyện > Bạn Hùng có thái độ ứng xử chưa thể hiện sự kính trọng người lớn tuổi

- Tranh 3 : Bạn nhỏ có lời nói, cử chỉ lễ phép, đúng mực, nét mặt thân thiện,

cởi mở khi nhặt giúp người lớn tuổi chiếc khăn > Bạn nhỏ có ý thức giúp đỡ mọi người

- Tranh 4 : Bạn nhỏ có lời nói, cử chỉ lễ phép, đúng mực, nét mặt thân thiện, cởi mở khi chào hỏi, giúp đỡ người lớn tuổi > Bạn nhỏ có thái độ ứng xử thể hiện sự kính trọng đối với người lớn tuổi

Bước 3 : GV hướng dẫn HS rút ra nội dung lời khuyên, SHS trang 7.

Bước 4 : GV liên hệ nội dung lời khuyên với thực tế của HS.

Hoạt động 3 : Bày tỏ ý kiến (7’)

* Mục tiêu : HS biết bày tỏ ý kiến với hành vi đúng hoặc hành vi chưa đúng khi

giao tiếp, ứng xử với người lớn tuổi

* Các bước tiến hành :

Bước 1 : GV tổ chức cho HS thực hiện bài tập 1, SHS trang 7.

Bước 2 : HS trình bày kết quả.

GV kết luận nội dung theo từng trường hợp :

a) Bạn Thi vui vẻ giúp đỡ người lớn tuổi Bạn không chỉ giúp đỡ mà thái

độ ứng xử vui vẻ, tự nguyện

b) Tuấn mải chơi, trả lời không biết khi có người hỏi đường >Tuấn không sẵn sàng giúp đỡ người lớn tuổi

c) Trang mời bà của Hương vào nhà ngồi đợi, rót nước mời bà uống Trang

có thể chỉ chào bà của Hương nhưng khi biết nhà Hương không có ai ở nhà Trang đã quan tâm, giúp đỡ bà chu đáo, thái độ lễ phép, nhiệt tình

d) Tham gia biểu diễn văn nghệ chúc mừng ngày hội Người cao tuổi là việc làm ý nghĩa Nhiệt tình tham gia biểu diễn văn nghệ chúc mừng ngày hội Người cao tuổi thể hiện sự quan tâm sâu sắc đối với người lớn tuổi

Bước 3 : GV liên hệ với thực tế của HS.

Hoạt động 4 : Trao đổi, thực hành (7’)

* Mục tiêu : Giúp HS nhận biết và thực hiện các hành vi đẹp khi ứng xử với

người lớn tuổi ở mọi nơi, mọi lúc

* Các bước tiến hành :

Bước 1: GV tổ chức cho HS thực hiện bài tập 2, SHS trang 7.

Bước 2 : HS trình bày kết quả.

GV kết luận từng trường hợp :

a) Khi mẹ nhờ việc, Mai nói “Vâng ạ” nhưng không thực hiện việc mẹ nhờ

> Tuy lời nói của Mai đúng nhưng hành vi thể hiện chưa kính trọng mẹ

b) Lan đọc báo cho bà Tâm hàng xóm > Lan biết quan tâm, chăm sóc người lớn tuổi

Bước 3 : GV liên hệ với thực tế của HS.

Hoạt động 5 : Trao đổi, thực hành (7’)

* Mục tiêu : Giúp HS thực hành giao tiếp với người lớn tuổi.

* Các bước tiến hành:

Bước 1: GV tổ chức cho HS thực hiện bài tập 3, SHS trang 7 (GV gợi ý cho HS

xây dựng lời thoại thể hiện những lời nói, cử chỉ, thái độ đúng mực vừa được học)

Bước 2: HS trình bày kết quả.

GV nhận xét và động viên HS theo từng tình huống.

Bước 3 : GV liên hệ với thực tế của HS.

Hoạt động 6 : Tổng kết (2’)

- GV yêu cầu HS nhắc lại toàn bộ nội dung lời khuyên (không yêu cầu HS đọc đồng thanh) và hướng dẫn để HS mong muốn, chủ động, tự giác thực hiện nội dung lời khuyên

- Chuẩn bị bài 2 “Thân thiện với bạn bè, nhường nhịn em nhỏ”

- Quan tâm, giúp đỡ bạn bè, em nhỏ đúng lúc, đúng chỗ.

- Biết biểu hiện tình cảm quý mến một cách chân thành

3 Học sinh chủ động ứng xử thân thiện với bạn bè và nhường nhịn em nhỏ.

II TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC :

- Tranh minh hoạ trong sách HS

- Video clip có nội dung bài học (nếu có)

- Đồ dùng bày tỏ ý kiến, sắm vai

III TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY :

Hoạt động 2 : Giới thiệu bài (5’)

* Mục tiêu : Giúp HS nhớ lại kiến thức liên quan và định hướng về nội dung sẽ

học

* Các bước tiến hành :

Bước 1 : GV gợi mở cho HS nhắc lại kiến thức liên quan đến cách ứng xử với bạn

bè và em nhỏ (tuỳ theo mức độ kiến thức của HS, GV nêu câu hỏi gợi mở cho phù hợp)

Các bài học liên quan :

- Quan tâm giúp đỡ bạn (Đạo đức lớp 2)

- Chia sẻ vui buồn cùng bạn (Đạo đức lớp 3)

- Trò chuyện với anh chị em (GDNSTL,VM lớp 4)