Nêu được nguyên tắc cấu tạo và hoạt động của máy phát điện xoay chiều có khung dây quay hoặc có nam châm quay.. Nêu được dấu hiệu chính phân biệt được dòng điện xoay chiều với dòng điện
Trang 1ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ II NĂM HỌC 2010 – 2011
MÔN: VẬT LÍ 9
Từ bài 33 – bài 60
Bước 1: Xác định mục đích của để kiểm tra
a Phạm vi kiến thức: Từ tiết 41 đến tiết 70
Chương 2 chiếm 25%; chương 3 chiếm 50%, chương 3 chiếm 25%
b Mục đích:
- Đối với GV: Xem phương pháp giảng dạy có phù hợp với HS không ?
- Đối với HS: Kiểm tra mức độ tiếp thu kiến thức của học sinh
Bước 2: Xác định hình thức đề kiểm tra: Kết hợp TNKQ và tự luận (30% TNKQ – 70% TL)
Bước 3: Thiết lập ma trận đề kiểm tra.
1 Bảng trọng số nội dumg kiểm tra theo khung phân phối chương trình :
Nội dung số tiết Tổng thuyết Lí Tỉ lệ thực dạy Trọng số chương Trọng số bài kt
Chương 2:
Chương 3:
Chương 4: Sự bảo toàn và chuyển hóa năng lượng
2 Bảng số câu hỏi và điểm số theo nội dung kiểm tra ở các cấp độ :
Số lượng câu hỏi theo chuẩn kiến thức cần kiểm tra Điểm số
Cấp độ lý
thuyết
Chương 4: Sự bảo toàn và
Cấp độ Chương 2: Điện từ học 14,1 1,7 ~ 2 1(0.25đ) 1(2đ) 2.25
Trang 2vận dụng
Chương 3: Quang học 22,0 3,3 ~ 3 2(0,5đ) 1(3đ) 3.5
Chương 4: Sự bảo toàn và chuyển hóa năng lượng 13,33 1,9 ~ 2 1(0,25đ) 1(2đ) 2.25
3 Ma trận đề kiểm tra:
Chương 2:
Điện từ
học
1 Nêu được nguyên tắc cấu tạo và hoạt động của máy phát điện xoay chiều có khung dây quay hoặc có nam châm quay
2 Nêu được các máy phát điện đều biến đổi cơ năng thành điện năng
3 Nêu được dấu hiệu chính phân biệt được dòng điện xoay chiều với dòng điện một chiều
và các tác dụng của dòng điện xoay chiều
4 Nhận biết được vôn kế và ampe kế dùng cho dòng điện một chiều và dòng điện xoay chiều qua các kí hiệu ghi trên dụng cụ
5 Nêu được các số chỉ của ampe kế và vôn kế xoay chiều, cho biết giá trị hiệu dụng của cường độ và của điện áp xoay chiều
6 Nêu được công suất điện hao phí trên đường dây tải điện tỉ lệ nghịch với bình phương của hiệu điện thế hiệu dụng đặt vào hai đầu đường dây
7 Nêu được cấu tạo và nguyên tắc hoạt động của máy biến
8 Phát hiện được dòng điện là dòng điện xoay chiều hay dòng điện một chiều dựa vào tác dụng từ của chúng
9 Giải thích được nguyên tắc hoạt động của máy phát điện xoay chiều có khung dây quay hoặc có nam châm quay
10 Giải thích được vì sao có
sự hao phí điện năng trên đường dây tải điện
11 Nêu được điện áp hiệu dụng giữa hai đầu các cuộn dây của máy biến áp tỉ lệ thuận với số vòng sây của mỗi cuộn và nêu được ứng dụng của máy biến thế
12 Giải được một số bài tập định tính về nguyên nhân gây
ra dòng điện cảm ứng
13 Mắc được máy biến áp vào mạch điện để sử dụng đúng theo yêu cầu
14 Nghiệm lại được công thức bằng thí nghiệm
15 Giải thích được hoạt động của máy biến áp và vận dụng được công thức
Trang 3Chương 3:
Quang học
16 Nhận biết được TKHT và TKPK
17 Nêu được các bộ phận quan trọng nhất của mắt
18 Nêu được kính lúp là TKHT có tiêu cự ngắn và được dúng để quan sát các vật nhỏ
19 Kể tên được một vài nguồn phát ra ánh sáng trắng thông thường, và nguồn phát ra ánh sáng màu và nêu được tác dụng của tấm lọc ánh sáng màu
20 Nhận biết được rằng khi chiếu ánh sáng màu vào một chỗ trên màn ảnh trắng hoặc đồng thời đi vào mắt thì chúng được trộn với nhau và cho một màu khác hẳn, có thể trộn một
số ánh sáng màu thích hợp với nhau để thu được ánh sáng trắng
21 Nhận biết được rằng vật tán xạ mạnh ánh sáng màu nào thì có màu đó và tán xạ kém các ánh sáng màu khác Vật màu trắng có khả năng tán xạ mạnh tất cả các ánh sáng màu, vật màu đen không có khả năng tán xạ bất kì ánh sáng màu nào
22 Mô tả được hiện tượng khúc xạ ánh sáng trong trường hợp ánh sáng truyền từ không khí sang nước và ngược lại
23 Chỉ ra được tia khúc xạ và tia phản xạ, góc khúc xạ và góc phản xạ
24 Mô tả được đường truyền của các tia sáng đặc biệt qua TKHT và TKPK Nêu được tiêu điểm chính, tiêu cự của thấu kính là gì ?
25 Nêu được các đặc điểm về ảnh của một vật tạo bởi TKHT
và TKPK
26 Nêu được máy ảnh có các
bộ phận chính là vật kính (là TKHT) buồng tối và chỗ đặt phim
27 Nêu được sự tương tự giữa mắt và máy ảnh
28 Nêu được mắt phải điều tiết khi muốn nhìn rõ vật ở các
vị trí xa dần khác nhau
29 Nêu được đặc điểm của mắt cận, mắt lão và cách sửa
30 Nêu được số ghi trên kính lúp là số bội giác của kính lúp
và khi dùng kính lúp có số bội giác càng lớn thì ảnh quan sát được qua kính lúp càng lớn thì
có tiêu cự càng ngắn
31 Nêu được chùm ánh sáng trắng có chứa nhiều chùm ánh sáng màu khác nhau và mô tả được cách phân tích ánh sáng trắng thành các ánh sáng màu
33 Xác định thấu kính là TKHT hay TKPK qua việc quan sát trực tiếp các thấu kính này và quan sát ảnh của một vật tạo bởi các thấu kính đó
34 Vẽ được đường truyền của các tia sáng đặc biệt qua TKHT và TKPK
35 Dựng được ảnh của một vật tạo bởi TKHT và TKPK bằng cách sử sụng các tia đặc biệt
36 Giải thích được một số hiện tượng bằng cách nêu được nguyên nhân là do có sự phân tích ánh sáng, lọc màu, trộn ánh sáng màu hoặc giải thích màu sắc các vật là do nguyên nhân nào
37 Xác định được một ánh sáng màu, chẳng hạn bằng đĩa
CD có phải là ánh sáng màu đơn sắc hay không
38 Tiến hành được TN để so sánh tác dụng nhiệt của ánh sáng lên một vật có màu trắng
và lên một vật có màu đen
39 Xác định được tiêu cự của TKHT bằng thí nghiệm
Trang 432 Nêu được VD thực tế về tác dũng nhiệt, sinh học và quang điện của ánh sáng và chỉ ra được sự biến đổi năng lượng đối với mỗi tác dụng này
Chương 4:
Bảo toàn
và chuyển
hóa năng
lượng
40 Nêu được một vật có năng lượng khi vật đó có khả năng thực hiện công hoặc làm nóng các vật khác
41 Kể tên được các dạng năng lượng đã học
42 Phát biểu được định luật bảo toàn và chuyển hóa năng lượng
43 Nêu được động cơ nhiệt là thiết bị trong đó có sự biến đổi
từ nhiệt năng thành cơ năng
Động cơ nhiệt gồm ba bộ phận
cơ bản là nguồn nóng, bộ phận sinh công và nguồn lạnh
44 Nhận biết được một số động cơ nhiệt thường gặp
45 Nêu được hiệu suất của động cơ nhiệt và năng suất tỏa nhiệt của nhiên liệu là gì
46 Nêu được ví du hoặc mô tả được hiện tượng trong đó có
sự chuyển hóa các dạng năng lượng đã học và chỉ ra được rằng mọi quá trình biến đổi đều kèm theo sự chuyển hóa năng lượng từ dạng này sang dạng khác
47 Nêu được ví du hoặc mô tả được thiết bị minh họa quá trình chuyển hóa các dạng năng lượng khác thành điện năng
48 Vận dụng được công thức
Q = m.q, trong đó q là năng suất tỏa nhiệt của nhiên liệu
49 Giải thích được một số hiện tượng và quá trình thường gặp trên cơ sở vận dụng định luật bảo toàn và chuyển hóa năng lượng
50 Vận dụng được công thức tính hiệu suất H = để giải được
cá bài tập đơn giản về động cơ nhiệt
TS câu hỏi
TS điểm
Bước 4: Biên soạn câu hỏi theo ma trận:
A Đề kiểm tra theo ma trận
I Trắc nghiệm: Hãy khoanh tròn vào đáp án mà em cho là đúng (3đ)
Câu 1: Nếu tăng hiệu điện thế ở hai đầu đường dây tải điện lên 50 lần thì công suất hao phí vì tỏa nhiệt trên đường dây dẫn sẽ:
A Tăng lên 2500 lần B Giảm đi 2500 lần C Tăng lên 25000 lần D Giảm đi 100 lần
Trang 5Câu 2: Khi máy phát điện xoay chiều hoạt động, thì trong cuộn dây dẫn kín xuất hiện dòng điện cảm ứng xoay chiều là do nguyên nhân nào.
A Số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây tăng.
B Số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây giảm.
C Số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây không thay đổi.
D Số đường sức từ xuyên qua tiết diện S của cuộn dây biến thiên.
Câu 3: Một người quan sát một vật nhỏ bằng kính lúp, người đó đặt vật trong khoảng tiêu cự thì ảnh thu được có đặc điểm như thế nào ?
A Là ảnh thật, ngược chiều và lớn hơn vật B Là ảnh thật cùng chiều và nhỏ hơn vật
C Là ảnh ảo cùng chiều và lớn hơn vật D Là ảnh ảo ngược chiều và lớn hơn vật.
Câu 4: Khi chiếu một chùm ánh sáng trắng qua tấm lọc màu xanh, ở phía sau tấm lọc ta thu được ánh sáng màu gì ?
Câu 5: Khi cho tia sáng truyền từ nước sang không khí, gọi i là góc tới và r là góc khúc xạ thì kết luận nào sau đây là đúng ?
Câu 6: Bạn Lan sử dụng một kính lúp có số bội giác là 5x để quan sát một vật nhỏ Hãy cho biết tiêu cự của kính lúp là bao nhiêu ?
Câu 7: Trong các dụng cụ điện, điện năng được biến đổi thành dạng năng lượng nào mà không thể sử dụng trực tiếp được ?
Câu 8: Phát biểu nào sau đây là đúng khi nói về định luật bảo toàn năng lượng ?
A Năng lượng chỉ biến đổi từ dạng này sang dạng khác.
B Năng lượng chỉ truyền từ vật này sang vật khác.
C Năng lượng không tự sinh ra hoặc tự mất đi mà chỉ biến đổi từ dạng này sang dạng khác hoặc truyền từ vật này sang vật khác.
D Năng lượng có thể tự sinh ra hoặc tự mất đi và có thể biến đổi từ dạng này sang dạng khác.
Câu 9: Cuộn sơ cấp của một máy biến thế có số vòng dây gấp 4 lần số vòng dây của cuôn thứ cấp, khi đặt vào hai đầu cuộn sơ cấp một hiệu điện thế xoay chiều 220V thì ở hai đầu cuộn thứ cấp có hiệu điện thế là bao nhiêu ?
Câu 10: Một vật sáng AB đặt vuông góc với trục chính của một TKHT có tiêu cự f và cách thấu kính một đoạn AO thì cho ảnh A’B’ ngược chiều và cao bằng vật AB Hỏi vật sáng AB phải đặc ở vị trí nào trước thấu kính ?
Câu 11: Dùng mực màu xanh lục viết chữ lên nền giấy trắng, nhìn qua tấm kính màu nào ta không đọc được những dòng chữ trên ?
Câu 12: Phải đốt bao nhiêu dầu hỏa để thu được một nhiệt lượng 88.106J ? Biết năng suất tỏa nhiệt của dầu hỏa là 44.106 J/kg.
II Tự luận: (7đ)
Câu 13: Hãy trả lời các câu hỏi sau:
a) Tại sao máy biến thế chỉ hoạt động được với dòng điện xoay chiều mà không thể hoạt động được khi sử dụng dòng điện một chiều? (1đ)
Trang 6b) Máy biến thế trong gia đình sử dụng để hạ hiệu điện thế từ 220V xuống còn 15V thì cuộn thứ cấp của máy biến thế có số vòng là bao nhiêu ? Khi biết số vòng của cuộn sơ cấp là 2000 vòng (1đ)
Câu 14: Một vật sáng AB có dạng hình mũi tên cao 1cm đặt vuông góc với trục chính của một TKHT, điểm A nằm trên trục chính thì cho ảnh ngược chiều và cao gấp 3 lần vật biết tiêu cự của kính là 12cm
a Dựng ảnh của vật AB Nêu tính chất của ảnh tạo bởi TKHT (1,5đ)(Vẽ hình không cần đúng tỉ lệ)
b Tính khoảng cách từ vật đến thấu kính (1,5đ)
Câu 15: Một chiếc quạt trần treo trên trần nhà cách mặt đất một đoạn 4m.
a Khi quạt đứng yên, quạt có cơ năng không ? (1đ)
b Khi quạt hoạt động, quạt có cơ năng không ? Năng lượng đã được biến đổi như thế nào ? (1đ)
B Đáp án:
I Trắc nghiệm: (3đ) Chọn mỗi đáp án đúng chấm 0,25đ
II Tự luận: (7đ)
Câu 13: a Khi đặt và hai đầu cuộn dây sơ cấp một hiệu điện thế xoay chiều thì trong cuộn sơ cấp có dòng điện xoay chiều, dòng điện này
tạo ra một từ trường biến thiên, làm cho lõi sắt của máy biến thế bị nhiễm từ và có từ trường biến thiên Từ trường biến thiên này xuyên qua cuộn dây thứ cấp, nêu cuộn dây thứ cấp kín thì trong cuộn dây xuất hiện dòng điện cảm ứng xoay chiều (0,5đ)
- Khi sử dụng dòng điện một chiều đi qua cuộn sơ cấp, lõi sắt cũng bị nhiễm từ nhưng từ trường do nó tạo ra là từ trường không đổi , do đó số đường sức từ xuyên qua cuộn dây thứ cấp là không đổi Kết quả không thể tạo ra dòng điện cảm ứng trong cuộn dây thứ cấp.
Do đó không thể sử dụng dòng điện một chiều không đổi để vận hành máy biến thế.(0,5đ)
b Tìm số vòng dây của cuộn thứ cấp:
ta có công thức:
(0,75đ)
Vậy số vòng dây của cuộn thứ cấp là 136 vòng (0,25đ)
Câu 14: a Dựng ảnh của vật AB và nêu tính chất của ảnh:
- Dựng hình đúng đầy đủ: 0.75đ
(Thiếu các kí hiệu từ 0.25đ – không được trừ quá 2 lần trên hình)
- Tính chất của ảnh A’B’:
+ Ảnh ngược chiều với vật 0.25đ
1 1
2 2
2
1
15.2000
136 òng 220
U
U
O
B’
A’
F
F’
B A
I
Trang 7+ Ảnh lớn hơn vật 0.25đ
b Tính khoảng cách từ vật đến thấu kính: HS vận dụng kiến thức hình học để tìm khoảng cách từ vật đến thấu kính
Xét ABO và A’B’O có:
A = ' A = 90o
Vậy ABO ~ A’B’O (g-g)
Ta có:
A B A O (1)
Xét OIF’ và A’B’F’ có:
O = ' A = 90o
'
IF O = B F A ' ' ' (đối đỉnh)
A B A F (*) Mà OI = AB (OIBA là hình chữ nhật); A’F’ = A’O – OF’ thay vào (*)
A B A O OF (2)
Từ (1) và (2) => '
A O A O OF (3)
12
4 12
16
AO
AO AO
Vậy khoảng cách từ vật đến thấu kính là 16cm
(Chú ý: Học sinh có cách giải khác đúng vẫn cho tròn số điểm)
Câu 15: a Khi chưa hoạt động quạt vẫn có năng lượng dưới dạng thế năng vì có chênh lệch độ cao với mặt đất (1đ)
b Khi quạt hoạt động, quạt vừa có thế năng vừa có động năng (do cánh quạt quay) Điện năng đã chuyển hóa thành cơ năng làm cho quạt quay và một phần thành nhiệt năng (làm cho quạt bị nóng lên)
