Vật li 9

C3 Cần mắc thiết bị gì cho mỗi dụng cụ điện để ngắt mạch tự động khi đoản mạch?. - Chỉ sử dụng các thiết bị điện với mạng điện gia đình, khi đảm bảo cách điện đúng tiêu chuẩn quy định đố

Bài 19- Tiết 19

Theo thống kê mới nhất, trong năm 2011 có:

- 145 vụ tai nạn điện, làm cho 285 người chết và bị thương

- Khoảng 2,5 tỷ kWh điện bị thiếu hụt

C1: Chỉ làm thí nghiệm với các nguồn điện có HĐT dưới bao

nhiêu vôn?

 Làm TN với các nguồn điện có HĐT dưới 40V

C3 Cần mắc thiết bị gì cho mỗi dụng cụ điện để ngắt

mạch tự động khi đoản mạch?

Mắc cầu chì có cường độ định mức phù hợp với dụng

cụ hay thiết bị điện, đảm bảo khi có sự cố xảy xa,

chẳng hạn như khi bị đoản mạch, cầu chì kịp nóng chảy và tự động ngắt mạch trước khi dụng cụ điện bị

hư hỏng

Trước khi xảy ra hiện

tượng đoản mạch Khi xảy ra hiện tượng đoản mạch

Sau khi xảy ra hiện tượng đoản mạch

Khi tiếp xúc với mạng điện gia đình cần lưu ý điều gì?

C4

- Phải rất thận trọng khi tiếp xúc với mạng điện này vì

có hiệu điện thế 220V nên có thể gây nguy hiểm tới

tính mạng con người.

- Chỉ sử dụng các thiết bị điện với mạng điện gia đình, khi đảm bảo cách điện đúng tiêu chuẩn quy định đối với các bộ phận có sự tiếp xúc với tay và cơ thể người nói chung ( chẳng hạn như tay cầm, dây nối, phích

cắm)

Các qui tắc an toàn khi sử dụng điện đã học ở lớp 7:

 Làm TN với các nguồn điện có HĐT dưới 40V

 Chỉ sử dụng các dây dẫn có vỏ bọc cách điện đúng tiêu chuẩn

 Dùng cầu chì có dòng điện định mức phù hợp

 Thận trọng khi tiếp xúc với mạng điện gia đình vì có hiệu điện thế 220V rất nguy hiểm.Chỉ sử dụng các TBĐ khi đảm bảo cách điện

C5 Bóng đèn treo bị đứt dây tóc, cần phải thay

bóng đèn khác.Những việc làm nào đảm bảo

an toàn điện khi thay bóng?

- Nếu đèn treo dùng phích cắm thì phải rút phích cắm

khỏi ổ lấy điện trước khi tháo bóng đèn hỏng và lắp bóng đèn khác?

- Nếu đèn treo không dùng phích cắm thì phải ngắt công tắc hoặc tháo cầu chì trước khi tháo bóng đèn hỏng và

lắp bóng đèn khác?

- Sau khi đã rút phích cắm điện thì không thể có dòng

điện chạy qua cơ thể người do đó loại bỏ mọi sự nguy

hiểm mà dòng điện có thể gây ra

- Để đảm bảo an toàn điện, công tắc và cầu chì trong

mạng điện gia đình luôn luôn được nối với dây

“nóng” Chỉ khi chạm vào dây nóng thì mới có dòng

điện chạy qua cơ thể người và là nguy hiểm, còn dây

nguội luôn luôn được nối với đất nên giữa dây nguội

và cơ thể người không có dòng điện chạy qua Việc

ngắt công tắc và tháo cầu chì trước khi thay bóng đèn

đã làm hở dây nóng, do đó loại bỏ trường hợp dòng

- Đảm bảo cách điện giữa người và nền nhà ( như đứng trên ghế nhựa hoặc bàn gỗ) trong khi tháo bóng hỏng và lắp bóng đèn khác?

- Khi đảm bảo cách điện giữa người và nền

nhà, do điện trở của vật cách điện (ghế nhựa, bàn gỗ khô ) là rất lớn nên dòng điện nếu chạy qua cơ thể người và vật cách điện sẽ có cường

độ rất nhỏ nên không nguy hiểm

Đó là cách sửa chữa các hư hỏng nhỏ

Những hư hỏng không biết lí do, không sửa được  phải ngắt điện và báo người lớn

hoặc thợ điện, không được tự ý sửa chữa!

Khi sửa chữa điện cần tuân theo những quy tắc gì ?

Khi sửa chữa các thiết bị và đồ dùng điện cần

ngắt điện (rút phích cắm, tháo nắp cầu chì) và

đảm bảo cách điện giữa người và nhà.

C6:Khi sử dụng các dụng cụ điện này ta thường tiếp xúc với vỏ kim loại của chúng Để đảm bảo an toàn, vỏ kim loại của dụng cụ điện được nối bằng một dây dẫn với chốt thứ 3 của ổ lấy điện Hãy chỉ ra trên hình 19.1 dây nối dụng cụ điện với đất và dòng điện chạy qua dây dẫn nào khi dụng cụ này hoạt động bình thường.

1 2 3

H 19.2

Trong trường hợp ở hình 19.2, dây dẫn điện bị hở và tiếp xúc với vỏ kim loại của dụng cụ Nhờ các dây tiếp đất mà người sử dụng nếu chạm tay vào vỏ dụng cụ cũng không

bị nguy hiểm Hãy giải thích vì sao?

Khi dây dẫn điện bị hở vỏ kim loại của dụng cụ điện có điện, dòng điện truyền xuống đất theo hai nhánh, nhánh thứ nhất là dây nối có điện trở rất nhỏ, nhánh thứ hai là người sử dụng có điện trở rất lớn, khi đó dòng điện hầu hết chạy qua dây dẫn nối đất còn dòng điện chạy qua cơ thể người rất nhỏ không nguy hiểm.

GDBVMT và kĩ năng sống

Sống gần các đường dây cao thế rất nguy hiểm Có thể

bị suy giảm trí nhớ, bị nhiễm điện do hưởng ứng Các

sự cố chập điện, rò điện, nổ sứ, đứt đường dây, cháy

nổ trạm biến áp để lại những hậu quả rất nghiêm

trọng

Những hộ sống gần đường dây cao áp phải di dời Tuân thủ các qui tắc an toàn khi sử dụng điện

Nguyên nhân gây tai nạn điện

TAI NẠN DO BẤT CẨN KHI SỬ DỤNG ĐIỆN

Việc sử dụng tiết kiệm điện năng có một số lợi ích dưới đây:

- Giảm chi tiêu cho gia đình.

- Các dụng cụ và thiết bị điện được sử dụng lâu bền

hơn

- Giảm bớt các sự cố gây tổn hại chung do hệ thống

cung cấp điện bị quá tải, đặc biệt trong những giờ

cao điểm

- Dành phần điện năng tiết kiệm cho sản xuất

C7 Hãy thử tìm thêm những lợi ích khác của việc sử

dụng tiết kiệm điện năng?

- Ngắt điện khi không sử dụng và khi rời khỏi nhà

tránh sự cố gây tai nạn và thiệt hại do dòng điện gây ra

- Giảm bớt việc xây dựng các nhà máy điện, góp phần giảm ô nhiễm môi trường

- Dành phần điện tiết kiệm được cho sản xuất , xuất

khẩu điện góp phần tăng thu nhập cho đất nước

C8 Hãy viết công thức tính điện năng sử dụng?

C9 Từ đó hãy cho biết, để sử dụng tiết kiệm điện

A = P.t

- Lựa chọn, sử dụng các dụng cụ, TBĐ có công suất phù hợp.

- Chỉ sử dụng đồ dùng điện trong thời gian cần thiết

Các biện pháp sử dụng tiết kiệm điên năng:

- Lựa chọn, sử dụng các dụng cụ, TBĐ có

công suất phù hợp.

- Chỉ sử dụng đồ dùng điện trong thời gian

cần thiết

Từ năm 2010 EU quyết định

sử dụng đèn huỳnh quangBóng đèn huỳnh quang sẽ giúp giảm 60% lượng tiêu thụ điện năng ở các hộ gia đình

EU, tương đương giảm 30 triệu tấn khí thải CO2/năm

ĐÈN COMPACT

Đèn hình hoa phát sáng không cần điện lưới Vào ban ngày, loại đèn này lấy từ mặt trời và gió Khi màn

đêm buông xuống nó chỉ phát ra ánh sáng yếu, độ

Một bạn hay quên tắt điện khi rời khỏi nhà

Em hãy nghĩ cách giúp bạn này để tránh lãng

phí điện và đảm bảo an toàn điện?

III VẬN DỤNG:

-Viết dòng chữ “Nhớ ngắt điện” dán ngay cửa ra vào.

- Lắp công tắc tự động Khi đóng cửa thì tự động ngắt mạch điện

-…

C11 Trong gia đình, các TB nung nóng bằng điện sử dụng

nhiều điện năng.Biện pháp tiết kiệm nào dưới đây là hợp lí nhất?

A Không sử dụng các thiết bị nung nóng bằng điện.

B Không đun nấu bằng bếp điện.

C Chỉ sử dụng các thiết bị nung nóng bằng điện trong thời gian tối thiểu cần thiết.

D Chỉ đun nóng bằng điện và sử dụng các thiết bị nung

nóng khác như bàn là, máy sấy tóc … trong thời gian tối thiểu cần thiết.

* C12: Một bĩng đèn dây tĩc giá 3500 đồng cĩ cơng suất 75w, thời gian thắp sáng tối đa 1000giờ, một bĩng đèn compăc giá 60000 cơng suất 15w, cĩ độ sáng bằng bĩng đèn dây tĩc nĩi trên, cĩ thời gian thắp sáng tối đa 8000 giờ.

c Bóng nào lợi?

- Tính điện năng sử dụng của mỗi loại bĩng đèn trên trong 8000 giờ.

- Tính tồn bộ chi phí (tiền mua bĩng điện và tiền điện phải trả) cho việc sử dụng mỗi loại bĩng đèn này trong 8000 giờ, nếu giá 1kwh là 700đ.

- Sử dụng loại bĩng đèn nào cĩ lợi hơn? Vì sao?

a Điện năng mà mỗi bóng đèn sử dụng trong 8000giờ

+Giảm bớt 304000đồng tiền chi phí cho 8000h sử dụng +Sử dụng công suất nhỏ hơn

+Góp phần giảm bớt sự cố do quá tải

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

-Về nhà làm bài tập 19.1 đến 19.5 (SBT)

-Nghiên cứu bài 20, trả lời các câu hỏi trong phần tự

kiểm tra từ câu 1  câu 11; làm bài tập vận dụng bài

12  bài 15 (Sgk)

Bài tập trắc nghiệm

Chọn câu trả lời đúng:

2 Khi sửa chữa điện trong nhà, để an toàn điện ta phải:

A Ngắt cầu dao điện

B Sử dụng các dụng cụ sửa chữa điện phải có chuôi cách điện bằng cao su

C Mang dép nhựa hoặc đứng trên ghế gỗ khô và giữ tay chân, cơ thể khô ráo

D Thực hiện theo 3 cách trên

Bài tập trắc nghiệm

Chọn câu trả lời đúng:

5 Việc làm nào dưới đây là an toàn khi sử dụng điện?

A Khi bóng đèn bị cháy, rút phích cắm của bóng đèn

ra khỏi ổ cắm điện khi thay bóng đèn

B Làm thí nghiệm với hiệu điện thế 45V

C Mắc nối tiếp cầu chì loại bất kì cho mỗi dụng cụ điện

D Sử dụng dây dẫn không có vỏ bọc cách điện

Bài tập trắc nghiệm

Chọn câu trả lời đúng:

6 Để tết kiệm điện năng tiêu thụ tại gia đình, cần

phải có các biện pháp nào sau đây?

A Sử dụng các dụng cụ dùng điện có hiệu suất cao

B Sử dụng các dụng cụ dùng điện trong thời gian

cần thiết

C Lựa chọn và sử dụng các dụng cụ và thiết bị điện

có công suất phù hợp

D Cả 3 phương án trên

Bài tập trắc nghiệm

Chọn câu trả lời đúng:

7 Khi dây chì trong cầu chì bị đứt, ta phải làm gì?

A Thay dây chì khác có tiết diện to hơn

B Thay bằng dây nhôm

C Thay dây chì mới có tiết diện phù hợp

D Thay bằng dây đồng

Bài tập trắc nghiệm

Chọn câu trả lời đúng:

8 Khi gặp một người đang bị tai nạn về điện, công việc đầu tiên ta

phải làm gì ?

A Chạy lại kéo nạn nhân ra khỏi dòng điện

B Gọi bệnh viện đến cấp cứu

C Dùng vật lót cách điện (cây khô, giẻ khô ) tách nạn nhân ra khỏi dòng điện

D Chờ người khác đến để cùng trợ giúp

Hiện tượng đoản mạch (chập điện, ngắn mạch, nối tắt)

Đoản mạch (chập điện) là hiện tượng vì một lý do nào đó mà điện trở của mạch điện bị giảm xuống tới một giá trị rất nhỏ Điều này sẽ dẫn đến dòng điện tăng lên rất lớn do I=U/R Công suất tỏa nhiệt của mạch điện là P=U.I do đó P cũng sẽ rất lớn Điều này sẽ dẫn đến nhiệt độ cục bộ tăng lên và có thể làm hư hỏng thiết bị điện, thậm chí có thể dẫn đến cháy, nổ, kèm theo tia lửa điện.

Ở mạng điện gia đình (điện lưới), do điện thế lớn (U=220V) nên khi có đoản mạch xảy ra thì nhiệt lượng tỏa ra là rất lớn có thể gây ra

cháy nổ (có nhiều vụ cháy chợ hay cháy nhà xưởng là do đoản

mạch).

Hiện tưởng đoản mạch dễ dàng quan sát được là khi cầu chì trong mạng điện gia đình bị đứt (có lý do đoản mạch, hoặc do điện thế tăng quá cao < sét đánh chẳng hạn) Khi trời có giông bão, các dây điện trên đường điện lưới bị chập và phát ra tia lửa điện (hiện tượng này phổ biến vì ở nước ta sử dụng lưới điện trời),