0,5 điểm * Về nội dung: Học đi đôi với hành và theo điều học mà làm là phương phỏp học tập của mỗi ngời... Học: là tiếp thu kiến thức đó được tớch luỹ trong sỏch vở, là nắm vững lớ luận
Trang 1UBND huyện Thọ Xuân Kỳ thi chọn học sinh giỏi lớp 8
Phòng GD&ĐT NĂM HỌC 2010-2011
Mụn: NGỮ VĂN
Thời gian: 150 phỳt
HƯỚNG DẪN CHẤM
Câu 1: (2 điểm)
Học sinh xác định đợc:
- Hai câu thơ đã sử dụng biện phép tu từ nhân hoá: (ôm, bọc, níu ); điệp từ: (thân, tay) 0,5 điểm
- Giá trị nghệ thuật của biện pháp tu từ:
+ Đã nh thổi hồn vào cây tre, làm cho cây tre có đời sống tâm hồn, gần gũi với con ngời 0,5 điểm
+ Hình ảnh cây tre mang ý nghĩa biểu tợng cho những phẩm chất cao đẹp của con ngời Việt Nam Đó là tình yêu thơng, tinh thần đoàn kết của con ngời,
dân tộc Việt Nam để vợt qua khó khăn, thử thách 1,0 điểm
Câu 2: (4 điểm)
* Về hình thức: Học sinh trình bày dới dạng một đoạn văn (hoặc bài văn ngắn), đảm bảo về bố cục Xõy dựng hệ thống lập luận chặt chẽ, logic, khụng sa vào phõn tớch toàn tỏc phẩm, văn viết trong sỏng, giàu cảm xỳc 0,5 điểm
* Về nội dung: Những ý chớnh cần đạt được:
1 Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm, đặt hình ảnh chiếc lá là một chi tiết nghệ thuật trong chỉnh thể tác phẩm. 0,5 điểm
2 Chiếc lá cụ Bơ-men vẽ là một kiệt tác Vì nó đã thức tỉnh ý chí sống cho Giôn-xi, vực cô vợt lên ám ảnh định mệnh, vuợt qua bệnh tật. 0,5 điểm
3 Chiếc lá mang ý nghĩa biểu tợng Trở thành bức thông điệp màu xanh về tình thơng và sự sống của con ngời Ca ngợi tình yêu thơng cao cả giữa những con nguời nghèo khổ Đồng thời tác giả gửi gắm quan niệm về nghệ thuật chân chính: Nghệ thuật phải xuất phát từ cuộc sống, phục vụ con ngời, có ích cho con ngời, cứu rỗi tâm hồn con ngời 2,5 điểm
Câu 3: ( 4 điểm)
* Về hình thức: Học sinh trình bày suy nghĩ của bản thân dưới dạng một đoạn văn, có mở đoạn, phát triển đoạn, kết đoạn Đoạn văn đảm bảo tính liên kết, mạch lạc 0,5 điểm
* Về nội dung: Học đi đôi với hành và theo điều học mà làm là phương phỏp
học tập của mỗi ngời
Trang 21 Ta cần hiểu rừ thế nào là "học đi đụi với hành"? Học: là tiếp thu kiến thức đó được tớch luỹ trong sỏch vở, là nắm vững lớ luận đó được đỳc kết trong cỏc bộ mụn khoa học, đồng thời tiếp nhận những kinh
nghiệm của cha anh đi trước Học là trau dồi kiến thức, mở mang trớ tuệ , từng lỳc cập nhật húa sự hiểu biết của mỡnh, khụng để tụt lựi, lạc hậu học là tỡm hiểu , khỏm phỏ những tri thức cuả loài người nhằm chinh phục thiờn nhiờn, chinh phục vũ trụ học thuộc khớa cạnh của lớ thuyết, lớ luận Cũn hành: nghĩa là làm, là thực hành, là ứng dụng kiến thức, lớ thuyết cho thực tiễn đời sống Vậy học và hành cú quan hệ như thế nào? học và hành cú mối quan hệ rất chặt chẽ với nhau học và hành là hai mặt của một qua trỡnh thống nhất, nú khụng thể tỏch rời mà luụn gắn chặt với nhau làm một
1,25 điểm 2 theo điều học mà làm nh lời La Sơn Phu
Tử Ta cần hiểu rừ “hành” vừa là mục đớch vừa là phương phỏp học tập Một khi
đó nắm vững kiến thức, tiếp thu lớ thuyết mà ta khụng vận dụng vào thực tiễn, thỡ học chẳng để làm gỡ cả Học mà khụng hành thỡ vụ ớch, học mà khụng hành được là do học khụng thấu đỏo hoặc thiếu mụi trường hoạt động Trong cuộc sống khụng thiếu những kẻ lỳc đi học khụng chuyờn chỳ nờn lỳc ra đời khụng làm gỡ được, bị mọi người khinh chờ Ngược lại nếu hành mà khụng cú lớ luận chỉ đạo, lớ thuyết soi sỏng và kinh nghiệm đó được đỳc kết dẫn dắt thỡ việc ứng dụng vào thực tiễn sẽ lỳng tỳng khi gặp khú khăn trở ngại, thậm chớ cú khi sai
lầm nữa 1,25 điểm
3 Khái quát vấn đề, rút ra bài học cho bản thân: Xỏc định được tầm quan trọng của việc học, cú ý thức đúng đắn trong việc học, phải cú thỏi độ học tập nghiờm tỳc, khụng học qua loa chiếu lệ, vừa học vừa chơi Vào lớp phải chỳ ý nghe thầy cụ giảng bài, ghi chộp bài đầy đủ, về nhà phải học bài cũ, phải nghiờn cứu bài mới, làm bài tập đầy đủ, khụng học theo kiều học vẹt, học lớ thuyết suụng mà phải kết hợp lớ thuyết thực hành phải biết vận dụng sỏng tạo những kiến thức thầy cụ truyền thụ vào bài tập thực hành Cú như vậy hiệu quả học tập
mới được nõng cao 1,0 điểm
Câu 4: (10 điểm)
Trang 3A Yờu cầu về hỡnh thức:
- Viết hoàn chỉnh bài văn cú bố cục rừ ràng, mạch lạc Diễn đạt trong sỏng, khụng mắc cỏc lỗi chớnh tả và ngữ phỏp cơ bản, cú dẫn chứng phự hợp
- Đảm bảo đỳng thể loại, cú sự cảm nhận của người viết về nhõn vật, trỏnh phõn
tớch tỏc phẩm tràn lan hoặc sa vào kể lại cốt truyện 1.0 điểm
B Yờu cầu về nội dung:
1 Nêu khái quát vấn đề: Văn học Việt Nam thời kỳ đầu thế kỷ XX đến
1945 đó xuất hiện khỏ nhiều tỏc phẩm viết về số phận của trẻ em trong xó hội thực dõn phong kiến như: Những ngày thơ ấu Nguyờn Hồng, Hai đứa trẻ -Thạch Lam, Tắt đốn - Ngụ Tất Tố, Trẻ con khụng được ăn thịt chú - Nam Cao Những tỏc phẩm trờn đều thể hiện thỏi độ phờ phỏn quyết liệt đối với xó hội đương thời và thể hiện tấm lũng thương yờu tha thiết đến trẻ thơ của cỏc nhà văn giàu lũng nhõn ỏi này Tuy nhiờn phản ỏnh một cỏch khỏ toàn diện và khỏi quỏt
về số phận của trẻ em Việt Nam giai đoạn trước cỏch mạng thỏng Tỏm năm
1945 - thỡ phải núi tới nhà văn Nguyờn Hồng Nguyờn Hồng đó viết về những sinh mệnh đỏng thương này bằng chớnh những trải nghiệm đau đớn trong thời
thơ ấu của mỡnh nờn cú sức lay động lũng người sõu sắc 1.0 điểm
2 Cậu bé Hồng một đứa trẻ nghốo khổ, bất hạnh khụng cú tuổi thơ
2.5 điểm
2.1 Những năm thỏng ấu thơ đầy tủi cực, cay đắng của cậu bộ Hồng: Mồ
cụi cha từ năm 12 tuổi, mẹ đi bước nữa và thường phải đi làm ăn xa, cậu bộ thiếu ăn, thiếu mặc, thiếu sự chăm súc của người thõn sớm phải lăn lộn nơi đầu đường xú chợ đỏnh đỏo kiếm ăn, chung đụng với đủ hạng trẻ lang thang
0,5điểm 2.2 Chỳ bộ đó sớm bị mồ cụi cha, lại phải xa mẹ, phải chịu sự hắt hủi khụng chỉ của người đời, mà ngay ở chớnh những người thõn trong gia đỡnh của mỡnh Tõm hồn non nút dễ tổn thương của cậu đó từng run lờn vỡ giận dữ trước
sự bờu riếu xỳc phạm người mẹ của cậu dưới miệng lưỡi của bà cụ cay nghiệt,
và tủi cho mỡnh vỡ cũn quỏ nhỏ nờn khụng chống đỡ nổi sự xỳc phạm ấy ( Dẫn
Trang 4chứng diễn biến tâm trạng của Hồng trong cuộc đối thoại với ngưòi bà cô; Chi
tiết: giọt nước mắt ) 1.5 điểm
2.3 Hình tượng nhân vật trẻ em này ít nhiều đều mang bóng dáng của tác giả thời thơ ấu Nguyên Hồng đã hòa nỗi đau đớn ấy vào từng trang viết Và cũng chính qua số phận bé nhỏ đáng thương này, nhà văn cũng thể hiện với tấm
lòng yêu thương sâu sắc, tinh thần nhân đạo cao cả của ông 0.5điểm
3 Cậu bé Hồng là đứa trẻ giàu tình cảm, khao khát được sống trong tình
thương yêu 3,5 điểm
3.1 Cảm nhận của bé Hồng về tình mẫu tử thiêng liêng, sâu nặng (Dẫn
chứng dòng cảm xúc, tâm trạng của bé Hồng khi bất ngờ gặp lại mẹ) 1,5điểm
3.2 Niềm hạnh phúc vô bờ trong lòng mẹ (Dẫn chứng trong cảnh Hồng
gặp lại mẹ) 2.0điểm
4 Khái quát vấn đề: 2.0 điểm
4.1 Dòng hồi ký lµ “nh÷ng rung động cực điểm của một linh hồn trẻ dại” (Thạch Lam) nhà văn đã lấy chính cuộc đời của mình làm đối tượng phản ánh Đây là lời kêu gọi góp phần thức tỉnh những tấm lòng nhân ái, thức tỉnh tinh thần đấu tranh cho cuộc sống của những trẻ em nghèo; là lời tố cáo đanh thép xã hội thực dân phong kiến đã cướp đi quyền được sống, được chăm sóc của trẻ
em Đây là một nét khác biệt so với một số các nhà văn cùng khuynh hướng và cùng thời với Nguyên Hồng Đây cũng là một đóng góp đáng quý của một nhà
văn hiện thực sớm tìm đến với Cách mạng 1,5điểm
4.2 Ngày nay chúng ta nói nhiều đến việc chăm sóc, bảo vệ trẻ em, nhưng trước chúng ta hơn nửa thế kỉ, Nguyên Hồng đã thức tỉnh điều này Lời kêu gọi hãy cứu lấy trẻ em, hãy bảo vệ quyền sống của trẻ em, luôn toát ra từ tác phẩm của ông Đó là một trong những lý do khiến cho tác phẩm của Nguyên
Hồng bao giờ cũng thấm đẫm một tinh thần nhân đạo cao cả 0,5điểm