Tiết 108 – Hoạt động Ngữ văn : THI LÀM THƠ NĂM CHỮHoa mùa xuân Mùa xuân ơi mùa xuân Mùa xuân đã đến rồi Tràn ngập bao sắc thái Niềm vui đến mọi nơi Hoa mùa xuân đã về Càng nhỏ nên càng x
Trang 1CHÀO MỪNG QUÍ THẦY CÔ GIÁO
Trang 2CHÀO MỪNG QUÍ THẦY CÔ GIÁO
Trang 3THI LÀM THƠ NĂM CHỮ
Trang 4Tiết 108 – Hoạt động Ngữ văn : THI LÀM THƠ NĂM CHỮ
I- Đặc điểm thơ năm chữ 1/ Ví dụ
Trang 5Đọc ba đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi
Anh đội viên nhìn Bác
Càng nhìn lại càng thương
Người Cha mái tóc bạc
Đốt lửa cho anh nằm
Rồi Bác đi dém chăn
Từng người từng người một
Sợ cháu mình giật thột
Bác nhón chân nhẹ nhàng
Anh đội viên mơ màng
Như nằm trong giấc mộng
Bao nhiêu người thuê viết Tấm tắc ngợi khen tài:
“Hoa tay thảo những nét Như phượng múa rồng bay”.
Nhưng mỗi năm mỗi vắng Người thuê viết nay đâu ? Giấy đỏ buồn không thắm Mực đọng trong nghiên sầu …
(Vũ Đình Liên)
Em đi như chiều đi Gọi chim vườn bay hết
Em về tựa mai về Rừng non xanh lộc biếc
Em ở trời trưa ở Nắng sáng màu xanh che.
(Chế Lan Viên) -* -
Nêu đặc điểm của thơ năm chữ (số chữ mỗi dòng, khổ thơ, nhịp, vần ) ?
-Thơ ngũ ngôn -Mỗi khổ 4 câu hoặc không chia khổ
?- Nhịp ?
Trang 6Đọc ba đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi
Anh đội viên / nhìn Bác
Càng nhìn / lại càng thương
Người Cha / mái tóc bạc
Đốt lửa / cho anh nằm
Rồi Bác / đi dém chăn
Từng người / từng người một
Sợ cháu mình / giật thột
Bác nhón chân / nhẹ nhàng
Anh đội viên / mơ màng
Như nằm / trong giấc mộng
Bao nhiêu người / thuê viết Tấm tắc / ngợi khen tài:
“Hoa tay / thảo những nét Như phượng múa / rồng bay”.
Nhưng mỗi năm / mỗi vắng Người thuê viết / nay đâu ? Giấy đỏ / buồn không thắm Mực đọng / trong nghiên sầu …
(Vũ Đình Liên)
Em đi / như chiều đi Gọi chim vườn / bay hết
Em về / tựa mai về Rừng non / xanh lộc biếc
Em ở / trời trưa ở Nắng sáng / màu xanh che.
(Chế Lan Viên) -* -
Nêu đặc điểm của thơ năm chữ (số chữ mỗi dòng, khổ thơ, nhịp, vần ) ?
-Thơ ngũ ngôn -Mỗi khổ 4 câu hoặc không chia khổ -Nhịp 3/2 hoặc 2/3
?- Vần ?
Trang 7Đọc ba đoạn thơ sau và trả lời câu hỏi
Anh đội viên/ nhìn Bác
Càng nhìn/ lại càng thương
Người Cha/ mái tóc bạc
Đốt lửa/ cho anh nằm
Rồi Bác/ đi dém chăn
Từng người /từng người một
Sợ cháu mình/ giật thột
Bác nhón chân/ nhẹ nhàng
Anh đội viên/ mơ màng
Như nằm / trong giấc mộng
Bày mực tàu/ giấy đỏ
Bên phố/ đông người qua.
Bao nhiêu người/ thuê viết Tấm tắc/ ngợi khen tài:
“Hoa tay/ thảo những nét Như phượng múa/ rồng bay ”.
Nhưng mỗi năm /mỗi vắng Người thuê viết/ nay đâu ? Giấy đỏ/ buồn không thắm Mực đọng / trong nghiên sầu …
(Vũ Đình Liên)
Em đi/ như chiều đi Gọi chim vườn/ bay hết
Em về/ tựa mai về Rừng non/ xanh lộc biếc
Em ở/ trời trưa ở
Nắng sáng / màu xanh che.
(Chế Lan Viên) -* -
Nêu đặc điểm của thơ năm chữ (số chữ mỗi dòng, khổ thơ, nhịp, vần ) ?
-Thơ ngũ ngôn -Mỗi khổ 4 câu hoặc không chia khổ -Nhịp 3/2 hoặc 2/3 -Vần chân + vần lưng (vần liền , vần gián cách)
Trang 8Tiết 108 – Hoạt động Ngữ văn : THI LÀM THƠ NĂM CHỮ
I- Đặc điểm thơ năm chữ 1/ Ví dụ
* Ghi nhớ : (Sgk)
2/ Mô phỏng – Tập làm đoạn thơ năm chữ
Trang 9Mô phỏng – Tập làm đoạn thơ năm chữ
Mặt trời càng lên tỏ
Bông lúa chín thêm vàng
Sương treo đầu ngọn cỏ
Sương lại càng long lanh
Bay vút tận trời xanh
Chiền chiện cao tiếng hót.
(Trần Hữu Thung)
Mỗi khi sang mùa hè Trời đổi sang tiết nóng Hoa đâm chồi nảy lộc Cho cây mận kết bông Thắp sáng cả vườn hồng Tiếng đàn ve inh ỏi.
(Trần Anh Tất – 6A)
Một buổi tối đầy sao Lòng tôi bỗng nao nao Ngước lên cao nhìn trời Muôn vì sao lấp lánh
Ai ai cùng nhìn ngắm
Kỉ niệm xưa năm nào.
(Huỳnh Trung Hội – 6A)
Trang 10Mô phỏng – Tập làm đoạn thơ năm chữ
Mặt trời càng lên tỏ
Bông lúa chín thêm vàng
Sương treo đầu ngọn cỏ
Sương lại càng long lanh
Bay vút tận trời xanh
Chiền chiện cao tiếng hót.
(Trần Hữu Thung)
Mỗi khi sang mùa hè Trời đổi sang tiết nóng Hoa đâm chồi nảy lộc Cho cây mận kết bông Thắp sáng cả vườn hồng Tiếng đàn ve inh ỏi
(Trần Anh Tất – 6A)
Một buổi tối đầy sao Lòng tôi bỗng nao nao Ngước lên cao nhìn trời Muôn vì sao lấp lánh
Ai ai cùng nhìn ngắm
Kỉ niệm xưa năm nào.
(Huỳnh Trung Hội – 6A)
Trang 11Mô phỏng – Tập làm đoạn thơ năm chữ
Mặt trời càng lên tỏ
Bông lúa chín thêm vàng
Sương treo đầu ngọn cỏ
Sương lại càng long lanh
Bay vút tận trời xanh
Chiền chiện cao tiếng hót.
(Trần Hữu Thung)
Mỗi khi sang mùa hè Trời đổi sang tiết nóng Hoa đâm chồi nảy lộc Cho cây mận kết bông Thắp sáng cả vườn hồng Tiếng đàn ve inh ỏi
(Trần Anh Tất – 6A)
Một buổi tối đầy sao Lòng tôi bỗng nao nao Ngước lên cao nhìn trời Muôn vì sao lấp lánh
Ai ai cùng nhìn ngắm
Kỉ niệm xưa năm nào.
(Huỳnh Trung Hội – 6A)
Trang 12Tiết 108 – Hoạt động Ngữ văn : THI LÀM THƠ NĂM CHỮ
I- Đặc điểm thơ năm chữ 1/ Ví dụ
* Ghi nhớ : (Sgk)
2/ Mô phỏng – Tập làm đoạn thơ năm chữ
II- Thi làm thơ năm chữ
Trang 13Tiết 108 – Hoạt động Ngữ văn : THI LÀM THƠ NĂM CHỮ
Hoa mùa xuân
Mùa xuân ơi mùa xuân
Mùa xuân đã đến rồi
Tràn ngập bao sắc thái
Niềm vui đến mọi nơi
Hoa mùa xuân đã về
Càng nhỏ nên càng xinh.
(Phạm Đình Đạt)
Ô kìa ! mùa xuân thắm Trăm hoa khoe sắc màu Đâu là cúc vàng tươi Cùng hoa mai năm cánh
Và hoa đào hồng ánh Hoa huệ trắng như mây Xen lẫn cánh hoa lan Ngát hương mùi vạn thọ
Xuân năm nay đẹp quá
Em chăm học chăm làm Nhớ ơn người dạy dỗ
Sẽ mãi là mùa xuân.
(Trần Mỹ Hằng)
Trang 14Tiết 108 – Hoạt động Ngữ văn : THI LÀM THƠ NĂM CHỮ
Hoa mùa xuân
Mùa xuân ơi mùa xuân
Mùa xuân đã đến rồi
Tràn ngập bao sắc thái
Niềm vui đến mọi nơi
Hoa mùa xuân đã về
Càng nhỏ nên càng xinh.
(Phạm Đình Đạt)
Ô kìa ! mùa xuân thắm Trăm hoa khoe sắc màu Đâu là cúc vàng tươi Cùng hoa mai năm cánh
Và hoa đào hồng ánh Hoa huệ trắng như mây Xen lẫn cánh hoa lan Ngát hương mùi vạn thọ
Xuân năm nay đẹp quá
Em chăm học chăm làm Nhớ ơn người dạy dỗ
Sẽ mãi là mùa xuân.
(Trần Mỹ Hằng)
Trang 15Tiết 108 – Hoạt động Ngữ văn : THI LÀM THƠ NĂM CHỮ
Hoa mùa xuân
Mùa xuân ơi mùa xuân
Mùa xuân đã đến rồi
Tràn ngập bao sắc thái
Niềm vui đến mọi nơi
Hoa mùa xuân đã về
Càng nhỏ nên càng xinh.
(Phạm Đình Đạt)
Ô kìa ! mùa xuân thắm Trăm hoa khoe sắc màu Đâu là cúc vàng tươi Cùng hoa mai năm cánh
Và hoa đào hồng ánh Hoa huệ trắng như mây Xen lẫn cánh hoa lan Ngát hương mùi vạn thọ
Xuân năm nay đẹp quá
Em chăm học chăm làm Nhớ ơn người dạy dỗ
Sẽ mãi là mùa xuân.
(Trần Mỹ Hằng)
Trang 16Tiết 108 – Hoạt động Ngữ văn : THI LÀM THƠ NĂM CHỮ
Quả mùa hè
Sắp tới là mùa hè
Quả nào cũng chín nở
Ví dụ là quả ổi
Quả ổi chín thật “ôi”!
Quả ổi bóng như mỡ
Sẽ ra thơm mùi ổi
Nhìn lại ổi chín “ôi”!
Quả dừa tròn bụ bẫm
Nở nụ cười mũm mĩm Quả lựu thì lim dim
Đu đưa ngủ trên cành
Trên một nhánh cây chanh
Có chú chim vàng anh Đang hát vang khúc nhạc Chào buổi sáng trong lành.
(Trần Ngọc Viễn)
Mùa hè là mùa nóng
Đã có quả dưa hấu Giải khát cho mọi người Những quả dưa chín đỏ
Những quả dưa tròn nút Lông lốc như trái banh Những quả dưa ngọt thanh
Giúp mọi người giải khát.
(Nguyễn Thị Yên)
Trang 17Tiết 108 – Hoạt động Ngữ văn : THI LÀM THƠ NĂM CHỮ
Quả mùa hè
Sắp tới là mùa hè
Quả nào cũng chín nở
Ví dụ là quả ổi
Quả ổi chín thật “ôi”!
Quả ổi bóng như mỡ
Sẽ ra thơm mùi ổi
Nhìn lại ổi chín “ôi”!
Quả dừa tròn bụ bẫm
Nở nụ cười mũm mĩm Quả lựu thì lim dim
Đu đưa ngủ trên cành
Trên một nhánh cây chanh
Có chú chim vàng anh
Đang hát vang khúc nhạc Chào buổi sáng trong lành
(Trần Ngọc Viễn)
Mùa hè là mùa nóng
Đã có quả dưa hấu Giải khát cho mọi người Những quả dưa chín đỏ
Những quả dưa tròn nút Lông lốc như trái banh Những quả dưa ngọt thanh
Giúp mọi người giải khát.
(Nguyễn Thị Yên)
Trang 18Tiết 108 – Hoạt động Ngữ văn : THI LÀM THƠ NĂM CHỮ
Quả mùa hè
Sắp tới là mùa hè
Quả nào cũng chín nở
Ví dụ là quả ổi
Quả ổi chín thật “ôi”!
Quả ổi bóng như mỡ
Sẽ ra thơm mùi ổi
Nhìn lại ổi chín “ôi”!
Quả dừa tròn bụ bẫm
Nở nụ cười mũm mĩm Quả lựu thì lim dim
Đu đưa ngủ trên cành
Trên một nhánh cây chanh
Có chú chim vàng anh
Đang hát vang khúc nhạc Chào buổi sáng trong lành
(Trần Ngọc Viễn)
Mùa hè là mùa nóng
Đã có quả dưa hấu Giải khát cho mọi người Những quả dưa chín đỏ
Những quả dưa tròn nút Lông lốc như trái banh Những quả dưa ngọt thanh
Giúp mọi người giải khát.
(Nguyễn Thị Yên)
Trang 19Tiết 108 – Hoạt động Ngữ văn : THI LÀM THƠ NĂM CHỮ
Lá mùa thu
Những chiếc lá màu xanh
Đã chuyển sang màu
Mùa thu đến rất mau Những chiếc lá trên cành Cùng nhanh đi theo gió
Để kết thúc cuộc đời.
(Đỗ Phi Lực)
Mùa thu lá bay bay Như trời mây phấp phới Giữa một không gian rộng Lan tỏa ánh bình minh
Những lá thu đu đưa Rồi từ từ rơi xuống Hòa quyện từng tiếng gió Xào xạc ta cùng bay
Những chiếc lá trên cây Thì thầm như muốn nói:
“Sao ta lại không bay
Đi tìm người bạn mới ?”.
(Đặng Bảo Quỳnh)
Trang 20Tiết 108 – Hoạt động Ngữ văn : THI LÀM THƠ NĂM CHỮ
Lá mùa thu
Những chiếc lá màu xanh
Đã chuyển sang màu
Mùa thu đến rất mau Những chiếc lá trên cành Cùng nhanh đi theo gió
Để kết thúc cuộc đời.
(Đỗ Phi Lực)
Mùa thu lá bay bay Như trời mây phấp phới Giữa một không gian rộng Lan tỏa ánh bình minh
Những lá thu đu đưa Rồi từ từ rơi xuống Hòa quyện từng tiếng gió Xào xạc ta cùng bay
Những chiếc lá trên cây Thì thầm như muốn nói:
“Sao ta lại không bay
Đi tìm người bạn mới ?”.
(Đặng Bảo Quỳnh)
Trang 21Tiết 108 – Hoạt động Ngữ văn : THI LÀM THƠ NĂM CHỮ
Lá mùa thu
Những chiếc lá màu xanh
Đã chuyển sang màu
Mùa thu đến rất mau Những chiếc lá trên cành Cùng nhanh đi theo gió
Để kết thúc cuộc đời.
(Đỗ Phi Lực)
Mùa thu lá bay bay Như trời mây phấp phới Giữa một không gian rộng Lan tỏa ánh bình minh
Những lá thu đu đưa Rồi từ từ rơi xuống Hòa quyện từng tiếng gió Xào xạc ta cùng bay
Những chiếc lá trên cây Thì thầm như muốn nói:
“Sao ta lại không bay
Đi tìm người bạn mới ?”.
(Đặng Bảo Quỳnh)
Trang 22Tiết 108 – Hoạt động Ngữ văn : THI LÀM THƠ NĂM CHỮ
Gió mùa đông
Mùa đông đã đến rồi
Trước sân nhà đầy nước
Mẹ tôi lo áo ấm Cho bố và chúng tôi Gió thổi đến sầm sập Cảnh vật nhà xơ xác Trời thì mưa ầm ầm
Gà mẹ dẫn đàn con Tìm một nơi ẩn nấp Sấm chớp xuống sân nhà Chú ếch nhảy lên bờ
Kêu ồm ồm …ồm ộp …!
(Nguyễn Thu Cẩm)
Mùa đông đã đến rồi Sắp phải thấy mưa rơi Những cơn mưa đầu mùa Làm đong đầy lòng trẻ
Hứng những giọt mưa rơi Thấy bao điều mới lạ
Mùa đông tuy lạnh lắm Nhưng rất xao xuyến lòng
Mùa đông khi đến lớp Bạn bè ngồi sát nhau Thầy giáo chẳng càu nhàu
Vì cả lớp thương nhau.
(Đinh Nam Tường)
Trang 23Tiết 108 – Hoạt động Ngữ văn : THI LÀM THƠ NĂM CHỮ
Gió mùa đông
Mùa đông đã đến rồi
Trước sân nhà đầy nước
Mẹ tôi lo áo ấm Cho bố và chúng tôi Gió thổi đến sầm sập Cảnh vật nhà xơ xác Trời thì mưa ầm ầm
Gà mẹ dẫn đàn con Tìm một nơi ẩn nấp Sấm chớp xuống sân nhà Chú ếch nhảy lên bờ
Kêu ồm ồm …ồm ộp …!
(Nguyễn Thu Cẩm)
Mùa đông đã đến rồi Sắp phải thấy mưa rơi Những cơn mưa đầu mùa Làm đong đầy lòng trẻ
Hứng những giọt mưa rơi Thấy bao điều mới lạ
Mùa đông tuy lạnh lắm Nhưng rất xao xuyến lòng
Mùa đông khi đến lớp Bạn bè ngồi sát nhau Thầy giáo chẳng càu nhàu
Vì cả lớp thương nhau.
(Đinh Nam Tường)
Trang 24Tiết 108 – Hoạt động Ngữ văn : THI LÀM THƠ NĂM CHỮ
Gió mùa đông
Mùa đông đã đến rồi
Trước sân nhà đầy nước
Mẹ tôi lo áo ấm Cho bố và chúng tôi Gió thổi đến sầm sập Cảnh vật nhà xơ xác Trời thì mưa ầm ầm
Gà mẹ dẫn đàn con Tìm một nơi ẩn nấp Sấm chớp xuống sân nhà Chú ếch nhảy lên bờ
Kêu ồm ồm …ồm ộp …!
(Nguyễn Thu Cẩm)
Mùa đông đã đến rồi Sắp phải thấy mưa rơi Những cơn mưa đầu mùa Làm đong đầy lòng trẻ
Hứng những giọt mưa rơi Thấy bao điều mới lạ
Mùa đông tuy lạnh lắm Nhưng rất xao xuyến lòng
Mùa đông khi đến lớp Bạn bè ngồi sát nhau Thầy giáo chẳng càu nhàu
Vì cả lớp thương nhau.
(Đinh Nam Tường)
Trang 25Tiết 108 – Hoạt động Ngữ văn : THI LÀM THƠ NĂM CHỮ
I- Đặc điểm thơ năm chữ II- Thi làm thơ năm chữ III- Hướng dẫn tự học 1/ Bài vừa học:
-Thuộc ghi nhớ -Làm tập thơ năm chữ của lớp 2/ Bài sắp học: Lòng yêu nước
-Đọc văn bản và chú thích -Đọc ghi nhớ và suy ngẫm -Trả lời các câu hỏi “Đọc – Hiểu văn bản”.
-Sáng tác bài thơ ca ngợi vẻ đẹp quê hương mình.
Trang 26Kính chúc quý thầy cô sức khỏe !