bài 4: Chăm sóc lợn con sơ sinh

Đặc điểm của lợn con bú sữaĐặc điểm về tiêu hoá  Cơ quan tiêu háo của lợn con phát triển nhanh và hoàn thiện dần về chức năng tiêu hoá: - Dung tích của có quan tiêu hoá phát triển nha

Kü thuËt ch¨n nu«i lîn

con

Mục đích

Tăng khối l ợng lợn con lúc cai sữa

Nâng cao tỷ lệ nuôi sống lợn con

Lợn con khoẻ mạnh có sức sống cao

Nâng cao hiệu quả kinh tế chăn nuôi lợn con giống

Đặc điểm của lợn con bú sữa

Đặc điểm về sinh tr ởng

 Lợn con sinh tr ởng phát triển nhanh: 10 ngày tăng

2 lần, 21 ngày tăng 4 lần, 60 ngày tăng 12 –14 lần 14 lần.

 Sinh tr ởng nhanh nh ng không đồng đều: ss 21 –14 lần.

ngày nhanh, sau đó chậm dần do SL sữa lợn mẹ

Đặc điểm của lợn con bú sữa

Đặc điểm về tiêu hoá

 Cơ quan tiêu háo của lợn con phát triển nhanh

và hoàn thiện dần về chức năng tiêu hoá:

- Dung tích của có quan tiêu hoá phát triển

nhanh (lúc 60 ngày dạ dày tăng 60 lần, ruột tăng

50 lần so với sơ sinh)

- HCl chỉ tiết ra ở dạng liên kết, dẫn đến dễ bị hiện t ợng hypoclohydric, nếu cho ăn sớm từ 5 –14 lần.

7 ngày sẽ tiết HCL tự do sớm hơn lúc 14 ngày

- Khi thiều HCL lợn con dễ bị vi khuẩn có hại xâm nhập gây bệnh đ ờng tiêu hoá

Đặc điểm của lợn con bú sữa

Đặc điểm về tiêu hoá

 Sự phân tiết men tiêu hoá:

- Men Pepsin: nếu không cho ăn sớm thì trong vòng 25

ngày đầu men pepsin không có khả năng tiêu hoá do thiều HCL

- Men amylaza và maltaza: có ngay từ lúc mới đẻ, nh ng hoạt tính thấp (trong vòng 3 tuần đầu), nếu bổ sung tinh bột cho lợn con cần chế biến chín

- Men saccaraza: d ới 2 tuần hoạt tính rất thấp, nếu cho ăn

đ ờng saccarose dễ bị tiêu chảy

- Lợn con d ới 3 tuần chỉ có một số men có hoạt tính cao nh : trypsin, catepsin, lactaza, lipaza và chymosin (chymosin chỉ mạnh trong 3 tuần đầu)

Đặc điểm của lợn con bú sữa

Đặc điểm về cơ năng điều tiết thân nhiệt

 Lợn con d ới 3 tuần, cơ năng điều tiết thân nhiệt ch a ổn

định do:

-Lớp mỡ d ới da mỏng, l ợng mỡ và glycozen dự trữ thấp nên không

có khả năng chống rét

- Hệ thống thần kinh điều tiết ch a hoàn chỉnh do não ch a phát triển

- Diện tích bề mặt cơ thể cao chênh lệch với khối l ợng cơ thể nên lợn con dễ bị mất nhiệt

- Khả năng điều tiết thân nhiệt của lợn con phụ thuộc vào môi tr ờng: nếu nhiệt độ môi tr ờng thấp thân nhiệt hạ nhanh, tuổi lợn con càng ít, tốc độ hạ càng nhiều

- Khối l ợng sơ sinh không ảnh h ởng nhiều đến khả năng điều tiết thân nhiệt

- 3 tuần cơ năng điều tiết thân nhiệt t ơng đối hoàn chỉnh

Đặc điểm của lợn con bú sữa

Đặc điểm về khả năng miễn dịch

 Lợn con mới đẻ trong cơ thể không có kháng thể

 L ợng kháng thể của lợn con đ ợc cung cấp từ con mẹ

thông qua sữa đầu

 Trong sữa đầu có l ợng  globulin rất cao, chiếm 30 –14 lần.

35% l ợng protein.

 Lợn con hấp thu  globulin bằng con đ ờng ẩm bào

 Khả năng hấp thu tốt nhất trong 24 giờ sau khi đẻ (đạt

Các thời kỳ quan trọng của lợn con

 Thời kỳ sơ sinh đến 1 tuần tuổi:

- Do thay đổi môi tr ờng sống: từ môi tr ờng ổn định trong bụng mẹ sang môi tr ờng ngoài bất ổn định

- Lợn con còn yếu, ch a nhanh nhẹn, lợn mẹ vừa đẻ, mệt mỏi, đi lại nặng nề, sức khoẻ yếu dễ đè chết con

 Thời kỳ 3 tuần tuổi:

- Do l ợng sữa của lợn mẹ tăng đến 21 ngày sau đó giảm, trong khi lợn con cần nhiều dinh d ỡng để sinh tr ởng

- Cần tập cho lợn con ăn sớm từ 7 –14 lần. 10 ngày tuổi

 Thời kỳ ngay sau cai sữa:

- Môi tr ờng sống thay đổi do yếu tố cai sữa Chuyển thức ăn từ sữa

mẹ sang thức ăn do con ng ời cung cấp

- Cần chăm sóc chu đáo và tập cho lợn con ăn sớm

Kỹ thuật Quản lý và chăm sóc lợn con

Cho lợn con bú sữa đầu

Phải cho lợn con bú sữa đầu càng sớm càng tốt

Nếu ghép ổ phải cho bú sữa đầu của con mẹ hoặc của lợn nái khác

Cố định đầu vú cho lợn con: dành những vú phía ngực cho con nhỏ bú, yêu cầu liên tục

trong 2 –14 lần.3 ngàyliền khi lợn đã cố định đ ợc bầu vú của chúng

Kỹ thuật Quản lý và chăm sóc lợn con

Theo dõi s ởi ấm cho lợn con:

L u ý độ cao của bóng đèn:

Quá nóng: lợn nằm tản ra mỗi con một nơi

Quá lạnh: chồng đống lên nhau, run rẩy

Tiêm sắt:

Tiêm 1 lần vào ngày thứ 3 sau đẻ: 200 mg Dextran Fe/ 1 lợn con

Tiêm 2 lần vào ngày thứ 3 và 10 ngày sau khi sinh: 100

mg Dextran Fe/ 1 lợn con

Vị trí: cơ cổ, không nên tiêm mông

QUản lý lợn con sơ sinh

Yêu cầu về nhiệt độ

Nhiệt độ cảm nhận có thể bị lạnh bởi nền

sàn chuồng Nền chuồng xi măng khô : - 4,5 0C

Sàn chuồng bằng thép tròn : - 4,5 0C Nền chuồng tấm đan xi măng : - 4,5 0C

L¹nh bëi nÒn xi m¨ng

L¹nh bëi nÒn chuång Èm ít

Hép s ëi ñ óm cho lîn con

Vµo ®©y Êm l¾m c¸c b¹n ¬i

Kỹ thuật Quản lý và chăm sóc lợn con

Thiến lợn đực

Tuổi thiến: Lúc 10 –14 lần 12 ngày tuổi

Có thể thiến ngay lúc 1 ngày tuổi nh ng không phát hiện đ ợc các ca bị sa ruột (hernie)

Không dùng lợn bị sa ruột làm giống

Có thể có hiện t ợng crytorchid (dái trong): cần

đánh dấu để theo dõi

Tập ăn sớm cho lợn con

Mục đích:

-Tăng khả năng sinh tr ởng phát triển của lợn

con, Khối l ợng cai sữa do: 57% thức ăn bổ sung, 38% của sữa mẹ, 5 % là của KLSS

-Giải quyết mâu thuẫn giữa nhu cầu của lợn con

và khả năng cung cấp sữa của lợn mẹ lúc 3 tuần tuổi

- Thúc đẩy bộ máy tiêu hoá của lợn con phát

triển

Tập ăn sớm cho lợn con

Mục đích:

-Giảm tỷ lệ hao hụt lợn con

- Giúp lợn con quen với thức ăn mà nó sẽ ăn sau khi cai sữa, tạo điều kiện cai sữa sớm hơn

- Hạn chế tình trạng nhiễm ký sinh trùng và

vi trùng do lợn con gặm nhẫm chuồng

- Tăng hiệu quả kinh tế của chăn nuôi lợn nái sinh sản

Kỹ thuật bổ sung thức ăn sớm

cho lợn con

Khi lợn biết ăn, khối l ợng đạt từ 5 kg trở lên chuyển sang thức ăn có 19% protein và

3200 Kcal năng l ợng trao đổi

Cho lợn con ăn tự do, và uống n ớc sạch đầy

đủ

- Gi¶m s¶n xuÊt men tiªu ho¸

- Gi¶m kh¶ n¨ng hÊp thô thøc ¨n

- T¨ng kh¶ n¨ng bïng ph¸t Ecoli

V× vËy thøc ¨n cho lîn con cÇn ® îc chÕ biÕn tèt

B¶y ngµy ®Çu tiªn sau cai

s÷a

L«ng hót bÞ tæn th ¬ng STRESS

The structure of the intestinal

wall is essential for piglets

Thøc ¨n kh«ng ® îc hÊp thu, tr«i

xuèng ruét lµm cho vi sinh vËt cã h¹i

ph¸t triÓn

Tiªu ch¶y khã tr¸nh khái

T«i muèn c¸m hçn hîp ngon

vµ uèng n íc m¸t, s¹ch

C¸m n gon c¬

Mét sè nguyªn t¾c chung trong ch¨m sãc

Một số nguyên tắc chung trong chăm sóc

lợn con

Chăm sóc lứa đẻ đông con:

- Nuôi gửi: tuổi lợn con gửi t ơng đ ơng nhau

- Cần sử dụng chất có mùi thơm để lẫn mùi của lợn con

- Nên tiến hành vào ban đêm

Phân lô cho bú:

Sử dụng sữa nhân tạo

Thú y đối với lợn con

•Tiêm vaccin phó th ơng hàn

vào ngày 21 và 28

•Vaccin dịch tả , tụ dấu vào

ngày 35 -42

Cai sữa cho lợn con

Điều kiện tiến hành cai sữa cho lợn con:

- Phải chủ động thức ăn, thức ăn tốt, đủ dinh

d ỡng và cân đối

- Lợn con và lợn mẹ phải có sức khoẻ tốt

- Lợn con phải biết ăn thức ăn

- Cần có trang bị đủ nh chuồng trại, ng ời

nuôi d ỡng

Cai s÷a cho lîn con

C¸c h×nh thøc cai s÷a:

- Cai s÷a th«ng th êng: Tõ 42 –14 lÇn. 60 ngµy

yªu cÇu cao l¾m, lîn con khoÎ m¹nh h¬n, kh¶ n¨ng ®iÒu tiÕt th©n nhiÖt tèt cho nªn

ch¨m sãc nhÑ nhµng h¬n

cho 1 kg KL lîn con cao, Tû lÖ hao mßn cña lîn mÑ cao h¬n

Cai sữa cho lợn con

Các hình thức cai sữa:

- Cai sữa sớm: Từ 21 –14 lần. 28 ngày tuổi

- Ưu điểm: Nâng cao khả năng sinh sản của lợn nái

(Nâng cao số lứa đẻ 2,33 lứa so với 2,19 lứa)

Tránh đ ợc một số bệnh truyền nhiễm từ mẹ sang

Giảm chi phí thức ăn/ 1 kg tăng KL lợn con (20% so với thông th ờng)

Giảm hao mòn lợn mẹ

nuôi phảo nhiệt tình, có kinh nghiệm

Cai s÷a cho lîn con

Kü thuËt cai s÷a:

Cai sữa cho lợn con

Kỹ thuật cai sữa:

- Chế độ ăn đối với lợn con:

ngày tách mẹ giảm 1/2 l ợng thức ăn,

ngày tiếp theo giảm 1/3;

ngày tiếp theo giảm 1/4,

từ ngày thứ 4 trở đi nếu không có rối loạn tiêu hoá thì cho ăn bình th ờng

Cai sữa cho lợn con

Kỹ thuật cai sữa:

Khi tiến hành cai sữa áp dụng chế độ cai sữa

từ từ:

Ngày đầu tách mẹ đi từ 7 giờ sáng, ch a cho

về với con, 13 giờ tách mẹ chiều 17 giờ cho về với con

Ngày thứ 2: sáng tách mẹ đi, chiều 17 giờ cho về

Ngày thứ 3: sáng tách mẹ đi hẳn

Cai sữa cho lợn con

L u ý:

- Không đ ợc chuyển đổi thức ăn cho lợn

mẹ và lợn con 2 ngày tr ớc và sau cai sữa

- Cần chú ý quan sát tình trạng bầu vú của lợn mẹ và sức khoẻ của lợn con

- Cần phải giữ vệ sinh cho lợn con sau cai sữa.