Kĩ năng: Lập dàn bài kể chuyện.Lựa chọn ,trình bày miệng những việc có thể kể chuyện theo một thứ tự hợp lí,rõ ràng,mạch lạc,thể hiện cảm xúc.Phân biệt lời người kể chuyện và lời nhân vậ
Trang 1- Kĩ năng:Rèn kỹ năng đọc, kể lại truyện.
- Thái độ:Giáo dục HS đề cao cách ứng xử thông minh,lịch sự,yêu quý văn hóa dân gian.(Tích hợp kĩ năng sống)
2 Chuẩn bị: GV:Tài liệu tham khảo,tranh, bảng phụ
HS: SGK,VBT, vở
3 Phương pháp dạy học: Trực quan,đọc sáng tạo, gợi mở, nêu vấn đề
4 Tiến trình:
4.1 Ổån định tổ chức: kiểm diện
4.2 Kiểm tra bài cũ:
Hs1:Kể tóm tắt truyện Thạch Sanh? Sự ra đời của Thạch Sanh có gì đặc biệt?
Hs2:Nêu ý nghĩa truyện?Hãy liệt kê những phẩm chất đối lập nhau giữa Thạch Sanh và Lí Thông?
4.3 Giảng bài mới:Kho tàng truyện cổ tích có kiểu nhân vật tài giỏi,thông minh
“ Em bé thông minh.”là một trong những loại truyện ấy
Hoạt động 1: Gvhdhs đọc tìm hiểu chú thích
-GV hướng dẫn HS đọc:nhanh thể hiện sự vui
tươi hóm hỉnh,lưu ý những lời thoại
-GV đọc mẫu, gọi HS yếu đọc-hs khá đọc
(như chuyên đề) ( kĩ thuật đọc hợp tác)
?Truyện gồm mấy đoạn?
- 4 đoạn
1.Từ đầu……tâu vua
2.TTheo……….với nhau rồi
3.TTheo……….rất hậu
4.Đoạn còn lại
? Hãy nêu những sự việc chính có trong
truyện
- Có 6 sự việc chính
? Nếu lấy 6 sự việc này lập thành dàn bài tập
làm văn, em sẽ lập như thế nào?
- Mở bài : sự việc 1
- Thân bài : sự việc 2-5
- Kết bài : sự việc 6
Em có chú ý gì khi đọc văn bản Em bé thông
minh? Hãy tóm tắt lại nội dung chính văn bản
I Đọc-tìm hiểu chú thích:
1 Đọc:
2 Kể:
-Có ông vua nọ sai viên quan tìm người tài
EM BÉ THÔNG MINH
(Truyện cổ tích.)
Trang 2-GV lửu yự HS moọt soỏ chuự thớch SGK
- Qua việc đọc và tìm hiểu , em thấy văn bản Em
bé thông minh thuộc phơng thức biểu đạt nào?
Hoaùt ủoọng 2:Hdhs ủoùc tỡm hieồu vaờn baỷn
-Goùi HS ủoùc laùi mụỷ ủaàu truyeọn
- Để tìm ngời tài giỏi, viên quan đaừ làm cách
nào? Hỡnh thửực thửỷ taứi ụỷ ủaõy laứ gỡ?
+ Đi khắp nơi để tìm
+ ra câu đố oái oăm
- Viên quan và vua là ngời thế nào?
?Hỡnh thửực caõu ủoỏ ủeồ thửỷ taứi nhaõn vaọt coự phoồ
bieỏn trong truyeọn coồ tớch khoõng?YÙ kieỏn cuỷa
em nhử theỏ naứo? Haừy keồ vaứi vaứi caõu chuyeọn
coự daùng nhử theỏ? (kú thuaọt khaờn phuỷ baứn)
-Laứ chi tieỏt raỏt phoồ bieỏn trong truyeọn coồ daõn
gian noựi chung ,truyeọn coồ tớch noựi chung
VD:Huyeọn Thaựi Gia 9 tuoồi,Traùng
Quyứnh,chuyeọn Lửụng Theỏ Vinh,Ba Giai Tuự
Xuaỏt,(caõu ủoỏ trong nhửừng truyeọn veà nhửừng
ngửụứi taứi hay veà caực traùng)
?Taực duùng cuỷa hỡnh thửực naứy?
-Taùo ra thửỷ thaựch ủeồ nhaõn vaọt boõùc loọ taứi
naờng, phaồm chaỏt
-Taùo tỡnh huoỏng cho coỏt truyeọn phaựt trieồn
? Muùc ủớch cuỷa ngửụứi keồ?
-Gaõy hửựng thuự hoài hoọp cho ngửụứi nghe
gioỷi,vieõn quan ủi khaộp nụi tỡm.Khi qua moọt caựnh ủoàng thaỏy hai cha con caọu beự ủang laứm ruoọng.Vieõn quan ủaừ ra caõu ủoỏ moọt ngaứy caứy ủửụùc maỏy ủửụứng.ủửựa beự hoỷi ngửụùc laùi:ngửùa cuỷa oõng ủi moọt ngaứy ủửụùc maỏy bửụực,oõng ta cửựng mieọng.Bieỏt ủaõy laứ ngửụứi taứi vieõn quan veà taõu vụựi vua
-Vua ra caõu ủoỏ laứm cho traõu ủửùc ủeỷ thaứnh chớn con,thũt moọt con chim seừ doùn ba maõm coồ thửực aờn->caọu beự giaỷi ủoỏ baống caựch:ba caọu khoõng ủeỷ con,yeõu caàu reứn con dao baống kim-
>vua phuùc taứi ban thửụỷng cho caọu Nửụực laựng gieàng muoỏn xaõm phaùm bụứ coỷi nửụực ta,sai sửự ủem voừỷ oỏc ủoỏ laứm caựch naứo xaõu qua sụùi chổ ủửụùc.Caọu beự giuựp vua giaỷi ủoỏ,laỏy con kieỏn caứng coọt chổ vaứo ,thoa mụỷ ủaàu beõn kia kieỏn ủaựnh hụi sang, trửụực sửù thaựn phuùc cuỷa sửự giaỷ -Vua phong em beự laứm traùng nguyeõn xaõy dinh thửù beõn hoaứng cung ủeồ tieọn hoỷi han
Trang 3? Nhân vật em bé thuộc kiểu nhân vật nào
trong truyện cổ tích?
- Nhân vật thông minh
4.4 Củng cố và luyện tập:
-Kể tóm tắt truyện
4.5 Hướng dẫn HS tự học ở nhà:
-Học bài, kể lại truyện, làm BT
- Chuẩn bị bài: “Em bé thông minh” (tt): Trả lời các câu hỏi còn lại SGK
+Các lần thử thách của em bé
+Sự mưu trí thông minh của em bé
+Ýù nghĩa truyện
Rút kinh nghiệm:
………
………
………
………
………
………
Trang 4TieỏtPPCT: 26
Ngaứy daùy:4.10.10
1.Muùc tieõu:(Nhử tieỏt 25)
2.Chuaồn bũ:Gv:Taứi lieọu tham khaỷo,tranh ,baỷng phuù
Hs:vụỷ,SGK,baỷng phuù
3.Phửụng phaựp daùy hoùc:Trửùc quan,vaỏn ủaựp,thaỷo luaọn nhoựm
4.Tieỏn trỡnh:
4.1 OÅn ủũnh toồ chửực:Kieồm dieọn
4.2 Kieồm tra baứi cuừ:
Hs1: Keồ laùi truyeọn “Em beự thoõng minh” Haừy neõu hỡnh thửực thửỷ taứi cuỷa em beự?Taực duùng cuỷa hỡnh thửực naứy?
4.3 Giaỷng baứi mụựi:Tieỏt trửụực chuựng ta ủaừ ủi vaứo tỡm hieồu hỡnh thửực thửỷ taứi, tieỏt naứy chuựng ta seừ
ủi vaứo tỡm hieồu Em beự giaỷi caõu ủoỏ cuỷa vieõn quan, vua vaứ cuỷa vieõn sửự thaàn nửụực ngoaứi
Hủ2:Hdhs tỡm hieồu vaờn baỷn
*Kú thuaọt thaỷo luaọn caởp ủoõi-chia seừ
- Sự mu trí thông minh của em bé đợc thử thách
qua mấy lần?
- Viên quan ra câu đố trong hoàn cảnh nào?
- Đọclại câu đố của viên quan? Câu đố oái oăm ở
- Lần thứ hai, ai trực tiếp ra câu đố?
- Tính chất lần thử thách này nh thế nào?
- Em có nhận xét gì về câu đố của vua?
- Câu đố hết sức phi lí, trái với qui luật tự nhiên
- Thái độ của dân làng ra sao?
- Em bé đã giải đố nh thế nào?
- Em bé đã tìm cách đối diện vua, đa vua và quần
thần vào bẫy của mình, để vua tự nói ra sự vô lí
- Lần thứ ba vua thử tài nh thế nào? Mục đích?
- Mục đích: để khẳng định chắc chắn sự thông
I.ẹoùc-tỡm hieồu chuự thớch:
II.ẹoùc –tỡm hieồu vaờn baỷn:
1.Hỡnh thửực thửỷ taứi:
2 Caực laàn thửỷ thaựch:
a Lần thử thách thứ nhất:
- Hoàn cảnh: hai cha con đang cày ruộng
- Viên quan hỏi: Trâu của lão cày một ngày
đợc mấy đờng?
- Em bé: Hỏi vặn lại viên quan
- Viên quan: bất ngờ, sửng sốt, phát hiện ra ngời tài
⇒ Cách giải bất ngờ, lí thú→ ủaồy quan vaứo theỏ bớ
b Lần thử thách thứ hai:
- Vua ra câu đố dới hình thức lệnh vua ban
- Tính chất nghiêm trọng: "cả làng phải chịu tội"
-> Giaỷi ủoỏ baống caựch ủeồ vua tự nói ra sự vô lí
c Lần thử thách thứ ba:
EM BEÙ THOÂNG MINH (TT)
(Truyeọn coồ tớch )
Trang 5minh của em bé.
- Sự thông minh của em bé đã đợc khẳng định bằng
cách giải đố nh thế nào?
- Thái độ của vua?
- Vua phục tài, ban thởng rất hậu
- Triều đình nớc Nam phải giải đố
- Thái độ và cách giải đố của các quan đại thần?
⇒ Vua qua lúng túng, lo lắng, bất lực
- Em bé đã giải đố bằng cách nào? Nhận xét
- Cách giải đố dễ nh một trò chơi trẻ con
*Kú thuaọt hoaứn taỏt moọt nhieọm vuù
- Em thấy mức độ qua bốn lần thử thách nh thế
nào? Điều đó nhằm mục đích gì?
-Tính chất oái oăm của câu đố ngày một tăng tiến
Đối tợng ra câu đố cũng ngày một cao hơn, điều đó
càng làm nổi bật sự thông minh hơn ngời và tài trí
của em bé
- Những cách giải đố của em bé lí thú ở chỗ nào?
+ Đẩy thế bị động về ngời ra câu đố
+ Làm cho ngời ra câu đố thấy cái phi lí
+ Dựa vào kiến thức đời sống
+ Ngời đọc bất ngờ trớc cách giải giản dị, hồn
nhiên của ngời giải
-Kổ thuaọt tranh luaọn :So s aựnh veỷ ủeùp cuỷa hỡnh
tửụùng Thaùch Sanh vaứ hỡnh tửụùng em beự thoõng
minh?
Truyeọn ủeà cao vaỏn ủeà gỡ ?
-Trớ thoõng minh,trớ khoõn
? Em haừy neõu yự nghúa cuỷa truyeọn.(trỡnh baứy 1
phuựt)
- ẹeà cao trớ thoõng minh - ửụực mụ cuỷa ngửụứi lao
ủoọng veà con ngửụứi taứi naờng giuựp nửụực
- Em beự tieõu bieồu cho trớ tueọ cuỷa nhaõn daõn
? Truyeọn neõu leõn baứi hoùc gỡ.ẹoùc xong truyeọn em
coự taõm traùng gỡ?
- ẹeồ giaỷi quyeỏt nhửừng khoự khaờn trong thửùc tieón,
con ngửụứi khoõng chổ caàn caực kieỏn thửực veà saựch
vụừ maứ coứn coự nhửừng kinh nghieọm veà ủụứi soỏng
thửùc teỏ
-Gaõy hửựng thuự ,vui thớch,baỏt ngụứ.Vỡ em beự gioỷi
hụn ngửụứi lụựn nhửng vaón hoàn nhieõn
Hs ủoùc ghi nhụự SGK/74
- Vua lệnh cho hai cha con pha thịt chim
-Em bé giải đố bằng cách đố lại vua: đa cây kim
⇒ vua rèn dao
-> Giaỷi ủoỏ baống caựch ủoỏ laùi vua → Vua phuùc taứi
d lần thử thách thứ t :
- Sứ thần nớc ngoài đố: xâu chỉ qua vỏ ốc vặn
- Em bé đã dùng kinh nghiệm từ đời sống dân gian để giải đố->Sửự giaỷ laựng gieàng thaựn phuùc
⇒ Em bé có trí tuệ thông minh hơn ngời
3.YÙ nghúa truyeọn:
-Truyeọn ủeà cao trớ thoõng minh vaứ trớ khoõn ,kinh nghieọm ủụứi soỏng daõn gian Tửứ ủoự taùo neõn tieỏng cửụứi vui veỷ, hoàn nhieõn trong ủụứi soỏng haứng ngaứy
Trang 6* Hoạt động 3: Hdhs luyện tập-kĩ thuật hoàn tất
một nhiệm vụ
Cho HS kể diễn cảm truyện *Ghi nhớ:SGk/74III Luyện tập
- Câu 1 : Kể diễn cảm truyện
- Đọc thêm “Lương Thế Vinh 4.4 Củng cố và luyện tập:
-Hãy nêu nội dung ý nghĩa truyện?
4.5 Hướng dẫn HS tự học ở nhà:
- Họcghi nhớ ,bài ghi trên lớp, đọc phần đọc thêm,hoàn chỉnh bài tập
-Chuẩn bị: Kiểm tra 1 tiết văn
+Học lại tất cả các văn bản đã học
+Định nghĩa truyền thuyết, cổ tích
+Ý nghĩa truyện
Rút kinh nghiệm:
Trang 7
-Thái độ: Có ý thức dùng từ đúng nghĩa.(Tích hợp kĩ năng sống)
2 Chuẩn bị:Gv:Tài liệu tham khảo,bảng phụ
Hs:SGK,vở,VBTVN 6,bảng phụ
3.Phương pháp:Qui nạp, vấn đáp, thảo luận nhóm
4.Tiến trình:
4.1 Ổn định tổ chức:
4.2.KTBC:Chữa lỗi dùng từ
Hs1:Thế nào là lỗi lặp từ?Nguyên nhân mắc lỗi?
Hãy xác định từ ngữ trùng lặp và sửa lại cho đúng trong câu sau?
Vua Hùng không biết chọn ai,vua Hùng mời các Lạc Hầu vào bàn bạc
Hs2:Thế nào lỗi lẫn lộn từ gần âm?Cách khắc phục? Cho vd
4.3 Giảng bài mới: Tiết trước chúng ta đã tìm hiểu lỗi lặp từ,lẫn lộn từ gần âm.Hôm nay
chúng ta sẽ tìm hiểu thêm một loại lỗi nữa ,đó là lỗi dùng từ không đúng nghĩa
Họat động của gv và hs Nội dung bài học
Hđ1: : Hs phát hiện và sửa lỗi dùng từ sai
a/ Mặc dù còn một số yếu điểm, nhưng so với
năm học cũ, lớp 6B đã tiến bộ vượt bậc
b/ Trong cuộc họp lớp, Lan đã được nhất trí đề
bạt làm lớp trưởng
c/ Nhà thơ Nguyễn Đình Chiểu đã được tận
mắt chứng thực cảnh nhà tan cửa nát của
những người nông dân
? Tại sao em biết những từ đó là từ dùng sai
- Dựa vào nghĩa của từ
?Hãy giải thích nghĩa của các từ trên?
a/ Yếu điểm : chỗ quan trọng
b/ Đề bạt : cử giữ chức vụ cao hơn thường do
cấp có thẩm quyền cao quyết định
c/ Chứng thực : xác nhận đúng sự thực
I.Dùng từ không đúng nghĩa:
CHỮA LỖI DÙNG TỪ (tt)
Trang 8?Vì sao mắc lỗi như vậy?
- Không biết nghĩa
- Hiểu sai nghĩa
- Hiểu nghĩa không đầy đủ
? Theo em, ta sẽ thay các từ sai bằng những từ
nào?
a/ Yếu điểm. a/ Điểm yếu,
nhược điểm
b/ Đề bạt. b/ Bầu
c/ Chứng thực. c/ Chứng kiến
? Em hãy giải nghĩa các từ mình thay thế?
- Điểm yếu : là điểm còn yếu kém
- Bầu : chọn bằng cách bỏ phiếu biểu
quyết
- Chứng kiến : là trông thấy tận mắt
=>Như vậy các từ yếu điểm,đề bạt,chứng thực
là những từ bị nhầm lẫn là cùng nghĩa->lỗi
dùng từ không đúng nghĩa
?Em hiểu thế nào là dùng từ không đúng
nghĩa? Cho vd?Đặt câu
-Cá biệt :riêng biệt ,riêng từng cái một
-Riêng biệt:cách riêng ra,không giống ,không
chung cùng
Đặt câu:Lan là một hs cá biệt
?Nguyên nhân nào mắc lỗi?
+Không biết nghĩa
+Hiểu sai nghĩa
+Hiểu nghĩa không đầy đủ
? Bản thân em thường mắc lỗi này không
Hướng khắc phục của em như thế nào?
? Em nói mình hay mắc lỗi Hãy cho một ví dụ
về lỗi dùng từ của mình
-Cá biệt :riêng biệt ,riêng từng cái một
-Riêng biệt:cách riêng ra,không giống ,không
chung cùng
Đặt câu:Lan là một hs cá biệt.
GV rút ra bài học-Vậy em hãy nêu tác hại của việc dùng từ
không đúng nghĩa ?
Hđ2:: Hdhs luyện tập.(kĩ thuật giao nhiệm vụ)
BT1:Chỉ ra những từ kết hợp đúng
-Một số từ hay bị nhầm lẫn là cùng nghĩa;
- Hướng khắc phục : +Không hiểu hoặc chưa rõ nghĩa của từ thì không nên dùng
+ Không hiểu thì tra từ điển
-Làm cho lời văn diễn đạt không chuẩn xác,không đúng với ý định của người nói ,người viết gây khó hiểu
II Luyện tập.
1 Các từ có sự kết hợp đúng
Trang 9- Bản : giấy có chữ viết, chữ in hoặc hình vẽ.
- Xán lạn : sáng sủa, rực rỡ, huy hoàng
- Bôn ba : đi đây đi đó
- Thủy mặc (mực): lối vẽ dùng nước mực tàu,
không dùng màu
- Tùy tiện : theo ý muốn của mình, không kể
đến tình hình khách quan, chủ quan
BT2:GV đưa bảng phụ gọi HS lên bảng điền
Chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống
a/ Khinh khỉnh : tỏ ra kiêu ngạo và lạnh nhạt,
ra vẻ không thèm để ý đến người đang tiếp
xúc với mình
b/ Khẩn trương : nhanh gấp và có phần căng
thẳng
c/ Băn khoăn : không yên lòng vì có những
điều suy nghĩ, lo liệu
BT3:
- Bao biện : ôm đồm những việc thuộc phận
sự của người khác
- Ngụy biện : bàn cãi dùng những lập luận có
vẽ như hợp lý nhưng thực ra là sai lầm để
tranh cãi một vấn đề
- Tinh tú : chỉ chung các ngôi sao
- Tinh túy : phần tốt đẹp nhất, cao quý nhất
không lẫn lộn với thứ tạp nhạp
Bài tập 4:
Chú ý âm ch, tr, dấu ?, ~
BT5:Phân biệt nghĩa 2 từ đoạn thẳng và
đường thẳng->Đặt câu
- Bản tuyên ngôn
- Tương lai xán lạn
- Bôn ba hải ngoại
- Bức tranh thủy mặc
- Nói năng tùy tiện
2 Điền từ:
a/ Khinh khỉnh
b/ Khẩn trương
c/ Băn khoăn
3 Chữa lỗi dùng từ:
Thực thà Thành khẩn
4 Viết chính tả:Em bé thông minh “Một hôm… mấy đường”
5.Đường thẳng:dài vô tận Đoạn thẳng:bị chặn hai đầu
4.4.Củng cố và luyện tập:
-Thế nào là dùng từ không đúng nghĩa?nguyên nhân mắc lỗi?Cách khắc phục?
4.5.Hướng dẫn hs tự học ở nhà:(như chuyên đề)
-Học bài ghi trên lớp-hoàn chỉnh bài tập
-Chuẩn bị:Danh từ
+Đặc điểm của danh từ
+Danh từ chỉ đơn vị và danh từ chỉ sự vật
Trang 10Tiết PPCT:28
Ngày dạy:8.10.10
1.Mục tiêu:Giúp HS:
-Kiến thức: Hệ thống lại các kiến thức đã được học về truyền thuyết và cổ tích,nắm vững các
ý nhĩa của từng câu chuyện
-Kĩ năng : Rèn hs tư duy tổng hợp khái quát
-Thái độ:Yêu nước,nhân đạo ,tài trí,lương thiện qua nội dung ý nghĩa bài học
2 Chuẩn bị : GV: đề,đáp án
HS: giấy kiểm tra.
Đề:
1.Cổ tích là gì? (1đ) Hãy kể tên các văn bản
thuộc thể loại truyền thuyết mà em đã học?
KIỂM TRA VĂN
Trang 112 Haừy toựm taột truyeọn “Con Roàng, Chaựu Tieõn”.
(3ủieồm) Neõu yự nghúa cuỷa truyeọn (1 ủieồm)
3 Neõu nhửừng chieỏn coõng vaứ phaồm chaỏt cao
quyự cuỷa Thaùch Sanh.(2ủieồm)
4.Truyeọn Sụn Tinh,Thuỷy Tinh giaỷi thớch hieọn
tửụùng gỡ cuỷa ủaỏt nửụực?(2ủ)
nghếch+ Nhaõn vaọt là động vật
- Truyện cổ tích thờng có yếu tố hoang đờng
- Truyện thể hiện ớc mơ niềm tin của ND về chiến thắng cuối cùng của cái thiện với cái ác.-Caực vaờn baỷn ủaỷ hoùc:Con Roàng,chaựu Tieõn;Baựnh chửng,baựnh giaày;Thaựnh Gioựng;Sụn Tinh,Thuỷy Tinh;Sửù tớch hoà Gửụm
2 Ngaứy xửa, ụỷ mieàn ủaỏt Laùc Vieọt coự moọt vũ thaàn thuoọc noứi roàng, teõn laứ Laùc Long Quaõn Trong moọt laàn leõn caùn giuựp daõn dieọt trửứ yeõu quaựi, chaứng ủaừ gaởp vaứ keỏt duyeõn vụựi naứng AÂu
Cụ, voỏn thuoọc doứng hoù Thaàn Noõng, soỏng ụỷ nuựi cao phửụng Baộc AÂu Cụ coự mang vaứ sinh ra caựi boùc moọt traờm trửựng, traờm trửựng nụỷ ra traờm ngửụứi con khoõi ngoõ khoỷe maùnh Sau ủoự hai ngửụứi chia tay nhau Moói ngửụứi mang theo 50 con Ngửụứi leõn rửứng, keỷ xuoỏng bieồn Ngửụứi con trửụỷng theo AÂu Cụ ủửụùc toõn leõn laứm vua, xửng laứ Huứng Vửụng ủoựng ủoõ ụỷ Phong Chaõu, ủaởt teõn nửụực laứ Vaờn Lang, tửứ ủaỏy cha truyeàn con noỏi ủeỏn mửụứi maỏy ủụứi Do sửù tớch naứy maứ ngửụứi Vieọt Nam luoõn tửù haứo laứ con chaựu cuỷa Vua Huứng, coự nguoàn goỏc cao quyự “Con Roàng - Chaựu Tieõn”
* YÙ nghúa truyeọn:
- Giaỷi thớch vaứ suy toõn nguoàn goỏc cao quyự cuỷa daõn toọc Vieọt Nam
- Khaỳng ủũnh tinh thaàn ủoaứn keỏt, theồ hieọn yự nguyeọn cuỷa ngửụứi xửa veà tinh thaàn ủoaứn keỏt, thoõng nhaỏt cuỷa nhaõn daõn treõn moùi mieàn ủaỏt nửụực
3 Phaồm chaỏt : thaọt thaứ, chaỏt phaực, thửụng ngửụứi, duừng caỷm
- Nhửừng chieỏn coõng : dieọt chaốn tinh, dieọt ủaùi baứng cửựu coõng chuựa, cửựu thaựi tửỷ con vua Thuỷy Teà, laứm lui quaõn 18 nửụực chử haàu
4.Giaỷi thớch hieọn tửụùng luừ luùt haống naờm cuỷa ủaỏt nửụực ta qua tớnh ghen tuoõng dai daỹng cuỷa con ngửụứi.Sửù kieõn cửụứng beàn bú choỏng luừ baừo ủeồ soỏng toàn taùi vaứ phaựt trieồn cuỷa nhaõn daõn ta.4.4.Cuỷng coỏ vaứ luyeọn taọp:
GV nhaộc nhụỷ HS ủoùc laùi baứi trửụực khi noọp
GV thu baứi, HS noọp baứi
Trang 124.5 Hướng dẫn HS tự học ở nhà:
-Xem lại các văn bản đã học
-Chuẩn bị: “Cây bút thần”: Trả lời câu hỏi SGK
+Đọc tìm hiểu chú thích
+Tìm hiểu nhân vật Mã Lương
Rút kinh nghiệm
Trang 13
2 Kĩ năng: Lập dàn bài kể chuyện.Lựa chọn ,trình bày miệng những việc có thể kể chuyện theo một thứ tự hợp lí,rõ ràng,mạch lạc,thể hiện cảm xúc.Phân biệt lời người kể chuyện và lời nhân vật nói trực tiếp.Rèn kĩ năng nói lưu loát cho HS.
3.Thái độ:Giáo dục ý thức tự giác, mạnh dạn cho HS.Giáo dục kĩ năng sống cho hs
II Trọng tâm: Biết lập dàn bài kể chuyện và kể miệng một cách chân thật
III Chuẩn bị:
-GV: Tài liệu tham khảo, bảng phụ
-HS: SGK,VBT, vở
IV Tiến trình:
1 Ổn định tổ chức và kiểm diện : Lớp trưởng báo cáo
2 Kiểm tra miệng :(Không)
3 Bài mới:Tiết trước chúng ta đã trả bài TLV số 1 Tiết này chúng ta sẽ luyện nói kể chuyện
Hoạt động của gv và hs Nội dung bài học
* Hoạt động 1:GV chia nhóm thảo luận
-khoảng (20’)-lập dàn ý và nói theo đề bài(kĩ
thuật động não)
-Nhắc lại những kiến thức đã học về văn tự sự
-Yêu cầu của bài luyện nói kể chuyện : sắp
xếp các sự việc trong truyện theo một trình tự
hợp lí để kể ,bám sát nội dung,ngữ điệu phù
hợp với nhân vật và diễn biến của truyện
- Gọi HS đọc các đề bài SGK/77
-Gv theo dõi giúp đỡ khích lệ, động viên,tạo
cho các em niềm tin vào bản thân
-Gv giáo dục kĩ năng giao tiếp ,ứng xử
I Chuẩn bị :
1 Lập dàn ý theo các đề sau :
a Tự giới thiệu về bản thân
b Giới thiệu người bạn mà em quý mến
c Kể về gia đình mình
d Kể về một ngày hoạt động của mình
Dàn ý đề b
-Mở bài:Giới thiệu nhân vật +Tên bạn,mối quan hệ với em(bạn học,bạn hàng xóm)
+Nêu lí do khiến em yêu mến-Thân bài:Những phảm chất của bạn
LUYỆN NÓI KỂ CHUYỆN
Trang 14Hđ 2:Từng nhóm lên trình bày trước lớp theo
dàn ý-(kĩ năng thực hành có hướng dẫn)
1.Xác định những sự việc chính trong truyện
đã học,sắp xếp các sự việc đó theo một trình
tự hợp lí để kể chuyện
-GV nêu yêu cầu bài luyện nói
- Chọn vị trí để kể chuyện đối diện với người
nghe
-Xác định nghi thức lời nói kết hợp với thái độ
,cử chỉ trong giới thiệu về bản thân ,gia đình,…
+Chăm chỉ +Học giỏi +Tận tình giúp đỡ bạn bè +Chịu khó học hỏi,tìm hiểu quan sát +Tự giác giúp đỡ bố mẹ
-Kết bài:Aûnh hưởng của bạn đối với em và đối với mọi người
+Là tấm gương tốt cho mọi người noi theo +Bạn được mọi người mến tin
Dàn ý đề c
-Mở bài:Lời chào và lí do kể -Thân bài:Giới thiệu chung về gia đình có bao nhiêu người
+Kể về bố ,mẹ :tuổi,nghề nghiệp,tính tình,sở thích
+Kể về anh,chị em…
c.Kết bài:Tình cảm của mình đối với gia đình
Dàn ý đề d
-Mở bài:Lời chào và lí do kể -Thân bài:Giới thiệu hoạt động bản thân trong nhà trường
+Kể về hoạt động buổi sáng +Kể về hoạt động buổi chiều +Kể về hoạt động buổi tối-Kết bài:Nhận xét chung về công việc của mình
2 Dàn bài tham khảo :SGK/77
a Tự giới thiệu về bản thân
- Mở bài : Lời chào và lý do tự giới thiệu
- Thân bài :+ Giới thiệu chung về gia đình
+ Kể về bố+ Kể về mẹ
+ Kể về anh, chị, em
- Kết bài : Tình cảm của mình đối với gia đình
II.Luyện tập:
1.Sự việc chính truyện Sơn Tinh,Thủy Tinh: -Vua Hùng kén rễ
-Sơn Tinh,Thủy Tinh đến cầu hôn
-Vua Hùng ra điều kiện chọn rễ
-Sơn Tinh đến trước được vợ
-Thủy Tinh đến sau ,tức giận ,dâng nước đánh Sơn Tinh
-Hai bên giao chiến hàng tháng trời,cuối cùng Thủy Tinh thua ,rút về
Trang 15-Nhận xét ưu ,nhược điểm và những hạn chế
,những điểm cần khắc phục trong phần kể của
bạn
-GV gọi HS lên bảng tập nói bài tập của mình
đã chuẩn bị ở nhà
-Bài nói tham khảo : Tự giới thiệu về mình
Thưa các bạn,
Tôi tên là Phan Thị Thanh Trúc, học sinh
lớp 6A, Trường THCS LTB–- Nhà tôi ở số
10A Long Tân Gia đình tôi có bố, mẹ, chị,
em gái và tôi
Tôi rất thích học Văn, Toán và xem truyện
tranh Tôi muốn sau này lớn lên trở thành
một bác sĩ để chăm sóc bệnh nhân, đem lại
sức khỏe cho mọi người, tất nhiên trong đó
có gia đình tôi Hàng ngày tôi thường đi bộ
đến trường, bố tôi đưa em gái tôi đi học
bằng xe đạp Tôi rất yêu gia đình tôi Và
tôi cũng rất yêu các bạn cùng lớp của tôi
Cảm ơn các bạn đã lắng nghe
Gọi hs đọc và nhận xét 3 đoạn văn tham khảo
trong SGK/78,79
-Các đoạn văn trên đều ngắn gọn ,giản dị ,
nội dung mạch lạc,rõ ràng, rất phù hợp với
việc tập nói
_GVnx chung về tiết tập nói của hs
+Về sự chuẩn bị của hs
+Về quá trình và kết quả tập nói
+Về cách nhận xét của bạn
-Hằng năm Thủy Tinh lại dâng nước đánh Sơn Tinh,nhưng đều thua
2.Tập nói theo dàn ý đã chuẩn bị:
4.Câu hỏi,bài tập và củng cố :
-Nhắc lại dàn bài văn tự sự
5 Hướng dẫn tự học ø: (như chuyên đề)
- Lập dàn bài và tập nói cho một câu chuyện økể.Tập nói một mình theo dàn bài đã lập -Chuẩn bị:“Ngôi kể và lời kể trong văn tự sự”: Trả lời câu hỏi SGK
+Ngôi kể
+Lời kể
+Làm bài tập
Rút kinh nghiệm:
Trang 16
2 Kĩ năng:Rèn kĩ năng đọc-hiểu văn bản về kiểu nhân vật thông minh tài giỏi.Nhận ra và phân tích được các chi tiết nghệ thuật kì ảo trong truyện.Kể lại câu chuyện.
3.Thái độ:Giáo dục tinh thần say mê, kiên trì học tập.Gd kĩ năng sống cho hs
II.Trọng tâm:Hiểu và cảm nhận được những nét chính về nội dung và nghệ thuật của truyện
Cây bút thần
III Chuẩn bị: -GV:Tài liệu tham khảo, bảng phụ,tranh
-HS: SGK,VBT, vở
IV Tiến trình:
1 Ổn định tổ chức và kiểm diện: Lớp trưởng báo cáo
2 Kiểm tra miệng :Không)
3.Bài mới: Trong phần văn học nước ngoài các em được học đầu tiên là câu chuyện của đất
nước Trung Quốc - một nước láng giềng có quan hệ giao lưu và có nhiều nét tương đồng về văn hóa với nước ta Câu chuyện có nhiều chi tiết thần kỳ độc đáo, lung linh Sức hấp dẫn của truyện như thế nào, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu qua văn bản “Cây Bút Thần”
Hoạt động của gv và hs Nội dung bài học
*Hoạt động 1:Hdhs đọc tìm hiểu chú thích
-GV hướng dẫn HS đọc:chậm rãi,bình tĩnh,chú
ý phân biệt lời kể và lời thoại
GV đọc một đọan- gọi HS yếu đọc –hs khá
đọc (như chuyên đề) ( cho hs đọc phân vai).
* Truyện cây bút thần có thể chia thành mấy
đoạn? Nêu nội dung chính của mỗi đoạn?
* 5 đoạn:
-Đoạn 1: từ đầu… “lấy làm lạ”: Mã Lương
học vẽ và có được cây bút thần
-Đoạn 2: tiếp… “vẽ cho thùng”: Mã Lương vẽ
cho những người nghèo khổ
-Đoạn 3: tiếp… “phóng như bay”: Mã Lương
dùng bút thần chống lại tên địa chủ
-Đoạn 4: tiếp… “lớp sóng hung dữ”: Mã
I Đọc- tìm hiểu chú thích:
1 Đọc:
CÂY BÚT THẦN
(Truyện cổ tích Trung Quốc)
Trang 17dùng bút thần chống lại tên vua hung ác, tham
lam
-Đoạn 5: còn lại Những truyền tụng về Mã
Lương và cây bút thần
-GV hướng dẫn HS kể, gọi HS kể
?Tìm bố cục truyện ?
-Mở bài :Ngày xưa….Mã Lương
-Thân bài:Ttheo……….sóng dữ
-Kết bài:Còn lại
Lưu ý một số từ ngữ khó SGK/84
*Hoạt động 2:Hdhs đọc tìm hiểu chú thích (kĩ
thuật động não)
?Nhân vật chính trong truyện là ai? Mã
Lương được giới thiệu qua những điểm nào về
số phận, tính nết và khả năng? Trong đó điểm
nào nổi bật nhất?
- Mồ côi, nghèo khổ, có tài vẽ, ham vẽ và có
tài vẽ là đặc điểm nổi bật
? Vì sao thần cho Mã Lương cây bút vẽ?
- Mã Lương mồ côi, nghèo nhưng ham vẽ, có
tài vẽ, tài đức của Mã Lương có thể làm được
những điều tốt
? Vì sao thần không cho Mã Lương cây bút vẽ
từ trước?
- Tài năng không phải là thứ ban phát,tài
năng do công sức rèn luyện mà có
? Điều gì đã giúp Mã Lương vẽ giỏi như vậy?
- Do bản thân say mê cần cù,chăm chỉ cộng
với sự thông minh và năng khiếu sẵn có đã
làm cho thần linh cảm động
? Điều kì diệu nào đã xảy ra dưới ngọn bút
thần của Mã Lương?
2.Kể tóm tắt : ML mồ côi,nghèo,ham học vẽ.Em dốc lòng học vẽ,vẽ ở bất cứ nơi đâu.Em tiến bộ rất mau,vẽ mọi thứ như thật.Môt đêm nằm mộng thấy thần ban tặng bút vẽ,có bút thần ML vẽ giúp dân nghèo phương tiện sống.Tên địa chủ ép cậu vẽ cho hắn.ML không chịu và đã trừng trị hắn.Sau đó em lên kinh vẽ kiếm sống,do sơ ý để lộ tung tích.ML
bị tên vua bắt phải vẽ theo ý hắn.Em vờ nghe theo và đã trừng trị tên vua hung ác
-Sau đó em đi khắp nơi vẽ cho những người nghèo khổ
3 Giải từ khó:SGK/84
II Đọc-tìm hiểu văn bản:
1 Hoàn cảnh của Mã Lương:
- Mồ côi, nghèo
-Thông minh,cần cù
- Dốc lòng,chăm chỉ học vẽ
- Vẽ giống như thật
Trang 18- Vẽ chim, chim tung cánh bay.vẽ cá, cá vẫy
đuôi bơi
?Những điều ấy có quan hệ với nhau ra sao?
(Tài vẽ ML có được là do bản thân cậu hay
nhờ vào thần linh)
-Những điều ấy có mối quan hệ chặt chẽ với
nhau Thần cho Mã Lương cây bút thần chứ
không phải vật gì khác và cũng chỉ có Mã
Lương chứ không ai khác được thần cho cây
bút thần
?Mã Lương thuộc một kiểu nhân vật phổ biến
nào trong truyện cổ tích? Hãy kể tên một số
nhân vật tương tự trong truyện cổ tích mà em
biết?
-Kiểu nhân vật có tài năng kì lạ: Em bé (em
bé thông minh), Thạch Sanh (Thạch Sanh) ,Sọ
Dừa(Sọ Dừa)
-Ba chàng thiện nghệ:chàng bắn giỏi,chàng
chữa bệnh giỏi,chàng lặn giỏi
?Qua sự việc Mã Lương học vẽ thành tài, nội
dung muốn thể hiện quan niệm về khả năng kì
diệu của con người Theo em đó là quan niệm
nào?
- Con người có khả năng vươn tới khả năng
thần kì bằng tài năng và công phu rèn luyện
?Việc thần ban thưởng cho bút thần sau khi
ML vẽ được điều đó có ý nghĩa gì?
-Ban thưởng cho người cần cù chăm chỉ,có
nghị lực
- Được cây bút thần => Thành công chỉ đến với ai có quyết tâm 4 Câu hỏi ,bài tập và củng cố : - Kể tóm tắt truyện 5 Hướng dẫn tự học ø: -Học bài, kể tóm tắt truyện -Chuẩn bị: “Cây bút thần” (tt): Trả lời các câu hỏi SGK +Mã Lương vẽ cho người nghèo +Mã Lương trừng trị tên địa chủ ,tên vua 5 Rút kinh nghiệm:
Trang 19
Tiết PPCT:31
Ngày dạy:15.10.10
I Mục tiêu:Như tiết 30
II.Trọng tâm:như tiết 30
III Chuẩn bị: -GV:Tài liệu tham khảo, bảng phụ,tranh
-HS: SGK,VBT, vở
IV Tiến trình:
1. Ổn định tổ chức và kiểm diện : Lớp trưởng báo cáo
2 Kiểm tra miệng:Cây bút thần
-Hs1:Kể tóm tắt truyện Cây bút thần Truyện thuộc phương thức biểu đạt nào?
-Hs2:Hãy nêu hoàn cảnh của Mã Lương? Mã Lương thuộc kiểu nhân vật nào trong truyện cổ tích?
3 Bài mới:Tiết trước chúng ta đã tìm hiểu việc hoàn cảnh của Mã Lương Tiết này chúng ta sẽ đi vào tìm hiểu việc Mã Lương vẽ cho người nghèo và vẽ để trừng trị bọn gian ác
Hđ1:Hdhs đọc tìm hiểu chú thích
Hđ2:Hdhs đọc tìm hiểu văn bản
Hs đọc đoạn 2
? Khi đã thành tài lại có thêm cây bút thần
Mã Lương đã vẽ những gì cho người nghèo?
-Công cụ hữu ích cho mọi nhà
?Vì sao Mã Lương không vẽ cho họ những
của cải sẳn có?
- Mã Lương là người lao động nên coi trọng
lao động, ở lao động sẽ làm ra của cải(nhắc
nhở họ chăm lao động)
?Nếu có cây bút thần, em sẽ vẽ những gì cho
người nghèo?
-Đồng ruộng, mảnh vườn, sách vở,bút mực
-*Gv liên hệ thực tế giáo dục hs tinh thần
nhân ái :hs nghèo bị thiên tai lũ lụt ở miền
Bắc,miền Trung (lá lành đùm lá rách).
*? Bản thân các em muốn thành công trong
học tập thì phải thế nào?
- Phải cần cù, chịu khó học hỏi
?Qua sự việc Mã Lương vẽ cho người nghèo,
I.Đọc-tìm hiểu chú thích:
II.Đọc –tìm hiểu văn bản:
1.Hoàn cảnh của Mã Lương:
2.Vật vẽ của Mã Lương:
a Mã Lương vẽ cho người nghèo:
-Vẽ dụng cụ lao động hàng ngày: cày, cuốc, thùng…
Phục vụ người nghèo, phục vụ nhân dân
CÂY BÚT THẦN (tt) (Truyện cổ tích Trung Quốc)
Trang 20nội dung bài muốn ta nghĩ gì về mục đích của
tài năng?
Hs đọc đoạn 3
?Tài vẽ đã gây hoạ gì cho Mã Lương?
-Bị địa chủ bắt
? Tại sao địa chủ bắt Mã Lương?
? Đối với tên địa chủ, tâm địa hắn như thế nào
- Tham lam, gian ác
?Em hình dung địa chủ sẽ bắt Mã Lương vẽ
những gì cho hắn?
-Vẽ nhà cao cửa rộng, các vựa thóc, đàn trâu
bò, vàng bạc
?Nhưng trong thực tế Mã Lương chỉ vẽ những
gì?
?Em nghĩ gì về tài năng của con người qua sự
việc vẽ thang và ngựa để trốn vẽ để trừng trị
tên địa chủ
Hs đọc đoạn 4
? Sau khi thoát khỏi nhà địa chủ Mã Lương lại
bị vua bắt Vì sao vua bắt Mã Lương?
-Vì cậy quyền lực và ham của cải
?Mã Lương đã thực hiện lệnh vua như thế
nào?
? Tại sao Mã Lương dám vẽ ngược như thế?
- Ghét tên vua gian ác, không sợ quyền uy
?Nhưng vì sao Mã Lương lại đồng ý vẽ
thuyền và biển cho vua?
- Có ý định trừng trị tên vua cậy quyền , tham
của
?Mã Lương đã thực hiện ý định diệt trừ bọn
vua quan một cách quyết liệt Điều đó đã được
thực hiện như thế nào dưới ngòi bút của Mã
Lương?
- Bắt đầu vẽ sóng biển Sau đó vẽ biển động
dữ dội Cuối cùng vẽ gió bão, sóng lớn ập
xuống thuyền dìm chết bọn vua quan
? Khi vua ra lệnh ngừng vẽ, Mã Lương cứ
vẽ ,thậm chí vẽ càng độc hơn Em nghĩ gì về
thái độ này của MãLương?
?Theo em nội dung truyện muốn thể hiện
quan niệm nào về tài năng qua sự việc Mã
Lương vẽ để trừng trị bọn vua quan độc ác?
b Mã Lương vẽ để trừng trị tên địa chủ: -Tên địa chủ bắt Mã Lương
c Mã Lương vẽ để trừng trị bọn vua quan:
-Vua bắt vẽ rồng>< Mã Lương vẽ cóc ghẽ -Vua bắt vẽ phượng>< Mã Lương ve õgà trụi lông
- Mã Lương vẽ thuyền và biển, vẽ gió bão, sóng lớn ập xuống thuyền dìm chết bọn vua quan
Trang 21-Tài năng không thể phục vụ bọn người có
quyền thế mà phải được dùng để diệt trừ cái
ác
?Theo em những chi tiết nào trong truyện là lí
thú và gợi cảm hơn cả?(Thử so sánh bút thần
trong truyện này với các phép mầu trong
truyện cổ tích em thấy ntn ? Xem có điểm nào
khác với cây đèn thần,gậy thần,mâm thần,lọ
nước thần)
-ML vẽ cò trắng,nhưng sơ ý để một giọt mực
rơi đúng vào mắt,khiến cò từ trong tranh xoè
cánh vút bay(đây là chi tiết nghệ thuật đầy
dụng ý Nó như 1 nhịp cầu nôí liền hai cuộc
đấu ,đưa mạch truyện phát triển hợp lí và tự
nhiên.Nó chứng tỏ tài năng siêu phàm của Mã
Lương.ML là họa sĩ của những người nông dân
lao động,nên thích vẽ chim,cá,cò,trâu ,bò….là
những con vật thân thuộc gần gũi với cuộc
sống và sinh hoạt của họ
*Gv liên hệ bài “Đôi mắt”của Nam Cao
-Các phép mầu khác qua tay bọn gian ác
chúng đều sử dụng được.Còn bút thần chỉ ở tay
Mã Lương, bút thần mới tạo ra được những vật
như mong muốn(vẽ cá,cá vẫy đuôi), chủ ý của
người vẽ, còn trong tay kẻ ác, nó tạo ra những
điều ngược lại(vẽ núi vàng thành đá,xuýt đập
gãy chân;vẽ thỏi vàng->mãng xàxuýt bị nuốt
chửng
- Là phần thưởng xứng đáng cho Mã Lương
-Có khả năng kì diệu
- Cây bút thần thực hiện công lí giúp người
nghèo trừng trị kẻ ác Thể hiện ước mơ về khả
năng kì diệu của con người
? Em nhận xét gì về những thử thách mà Mã
Lương vượt qua
- Lần sau khó khăn, phức tạp hơn lần trước
*(kĩ thuật động não)? Từ những thử thách,
phẩm chất Mã Lương ngày càng bộc lộ rõ
ràng hơn Hãy phát biểu
- Mã Lương không hề khiếp sợ bạo lực, kiên
quyết trừ họa cho dân
- Mã Lương từ chỗ không vẽ gì cho tên địa chủ
→ vẽ ngược ý vua; từ chỗ trừng trị để thoát
thân
Quyết tâm diệt trừ cái ác
3 Các chi tiết lí thú và gợi cảm:
- Cây bút thần là phần thưởng xứng đáng cho Mã Lương
Trang 22→ Chủ động diệt kẻ ác lớn nhất để trừ họa
cho mọi người Mã Lương như người được trao
sứ mệnh vung bút thần diệt kẻ ác, thực hiện
công lý
? Diệt kẻ ác, chỉ có sự khẳng khái và dũng
cảm đã đủ chưa Còn cần gì nữa?
- Mưu trí, thông minh
? Tìm trong thực tế xưa và nay những tấm
gương vượt khó đưa đến thành công?
Hđ3:Hdhs tìm hiểu ý nghĩa truyện?
? Đưa ra nhân vật Mã Lương và hình ảnh cây
bút thần, tác giả muốn gửi gắm đến chúng ta
điều gì ?So sánh hình tượng cây đàn thần trong
truyện Thạch Sanh với cây bút thần trong
truyện Mã Lương?
- Thể hiện ước mơ và niềm tin về những khả
năng kỳ diệu của con người.(bay vào vũ trụ)
- Khẳng định nghệ thuật chân chính bao giờ
cũng thuộc về những người có tài năng, tâm
huyết sáng tạo, khổ công rèn luyện và có lòng
tốt
- Nghệ thuật chân chính chỉ phục vụ cho
những mục đích cao cả
- Bày tỏ ước mơ công lý người tốt được đền
đáp, kẻ gian bị trừng phạt
-Tiếng đàn tình yêu và công lí cho cuộc sống
hòa bình của nhân dân(TS)
* Giáo dục hs sự công bằng trong truyện cổ
tích (kết thúc có hậu )
- Hs đọc ghi nhớ SGK/85
Hoạt động 3: Hdhs luyện tập
HS đọc bài tập 1
Bài tập2:? Nhắc lại định nghĩa truyện cổ tích
và kể tên những truyện cổ tích mà em đã học
Hãy điền vào chỗ trống để hoàn chỉnh định
nghĩa
4.Ý nghĩa truyện:
-Thể hiện quan điểm của nhân dân về công lý xã hội, về mục đích của tài năng nghệ thuật -Thể hiện ước mơ về những khả năng kỳ diệu của con người
-Nghệ thuật kì ảo,tăng tiến
* Ghi nhớ :SGK/85
III Luyện tập:
1.Hs kể lại truyện 2.Cuộc đời,hoang đường,ước mơ,niền tin,cái ác,cái xấu,công bằng,bất công
4 Câu hỏi,bài tập và củng cố :
-GV treo tranh: Bức tranh thể hiện chi tiết nào trong truyện?
Tranh 1: Mã Lương vẽ cho người nghèo
Tranh 2: Mã Lương vẽ sóng trừng trị tên vua
5 Hướng dẫn tự học ø:
-Học ghi nhớ-bài ghi trên lớp-đọc kĩ truyện,kể diễn cảm truyện theo đúng trình tự các sự việc
Trang 23- Chuẩn bị: “Ông lão đánh cá và con cá vàng”: Trả lời các câu hỏi SGK.
+Nhân vật ông lão
+Nhân vật mụ vợ
V Rút kinh nghiệm:
………
………Tiết PPCT: 32
Ngày dạy:15.10.10
I Mục tiêu:Giúp HS
1.Kiến thức: Nắm được đặc điểm của danh từ, Các loại danh từ
2 Kĩ năng:Rèn kĩ năng phân biệt danh từ với các từ loại khác.Nhận biết danh từ trong văn bản.Sử dụng danh từ để đặt câu
3.Thái độ: Giáo dục ý thức sử dụng từ loại môït cách chính xác cho HS
II.Trọng tâm: Nắm được đặc điểm của danh từ,Các tiểu loại danh từ:danh từ chỉ đơn vị,danh từ
chỉ sự vật
III Chuẩn bị: GV:Tài liệu tham khảo, bảng phụ.
Hs : SGK,vở,VBTNV6
IV Tiến trình:
1 Ổn định tổ chức và kiểm diện : Lớp trưởng báo cáo
2 Kiểm tra miệngõ:Chữa lỗi dùng từ (tt)
Hs1:Thế nào là lỗi dùng từ không đúng nghĩa?Nguyên nhân mắc lỗi?
Hs2:Muốn khắc phục ta phải làm gì? Cho vd?
3 Bài mới:Tiết trước chúng ta đã đi vào tìm hiểu việc chữa lỗi dùng từ Tiết này chúng ta sẽ tìm hiểu về danh từ
Hoạt động của gv và hs Nội dung bài học
Hoạt động 1: Đặc điểm của danh từ
- GV treo bảng phụ, ghi các danh từ trong câu
e.Truyền thuyết,đạo đức,hạnh kiểm
?Những nhóm danh từ trên biểu thị những gì?
?Quavd và những kiến thức ở tiểu học,hãy
nêu định nghĩa danh từ là gì?
I Đặc điểm của danh từ:
DANH TỪ
Trang 24-Danh từ là từ chỉ người, vật, hiện tượng, khái
niệm
Hs đọc vd trên bp
?Hãy xác định danh từ trong cụm danh từ “ba
con trâu ấy”? Tìm thêm các danh từ khác?
-Danh từ: con trâu hay trâu
?Xung quanh danh từ “con trâu”trong cụm
danh từ nói trên có những từ nào? +Từ chỉ số
lượng đứng trước :“ba”
+Từ “ấy” đứng saucụm danh từ
*Gv giải thích:Trong cụm danh từ trên “con
trâu”là phần trung tâm của danh từ(con:dtừ chỉ
đơn vị,trâu là dtừ chung).Ở đây để tiện phân
tích,ta coi con trâu là danh từ
?Nhậân xét khả năng kết hợp của cdanh từ “ba
con trâu ấy” ?
-Có 2 danh từ :con trâu
+Danh từ “con”chỉ loại
+Danh từ “trâu”chỉ vật
+Từ đứng trước “ba”chỉ số lượng
+Từ đứng sau “ấy”chỉ sự phân biệt cá
thể->chỉ từ
?Qua việc tìm hiểu trên,em hãy nêu khả năng
kết hợp của danh từ?
-Dtừ kết hợp với số từ chỉ từ tạo thành cụm
?Ngoài danh từ con trâu, trong câu còn có các
danh từ khác.Em hãy xác định?
- Vua, làng, thúng, gạo, nếp
?Đặt câu với các danh từ em mới tìm được?
- Vua cầm quân đi đánh giặc
- Làng em ở bên một con sông
- Bà Năm đội một thúng thóc đầy
- Bánh chưng bánh giầy đều phải làm bằng
?Lúc này dtừ giữ vai trò gì trong câu?Khi ấy
nó sẽ kết hợp với từ nào?
-Làm VN khi ấy đứng sau từ là
-Danh từ là từ chỉ người, vật, hiện tượng, khái niệm
-Dtừ kết hợp với số từ chỉ từ tạo thành cụm danh từ
-Danh từ giữ chức vụ chủ ngữ trong câu
-Danh từ làm vị ngữ khi đứng sau từ là
Trang 25*BT nhanh: Cho đoạn thơ:
Nhân dân là bể
Văn nghệ là thuyền
Thuyền xô sóng dậy
Sóng đẩy thuyền lên
Xác định các câu có cấu trúc: C là V trong
đoạn thơ trên? Xác định các từ loại của các từ
làm C và làm V?
- Cấu trúc C và V: hai câu đầu
- Từ loại của chủ C và V đều là danh từ: Nhân
dân, bể, thuyền, văn nghệ
? Qua vd em hãy cho biết danh từ là gì? Cho
biết khả năng kết hợp của danh từ và chức vụ
của danh từ trong câu?
- HS trả lời, GV chốt ý
-Hs đặt 1 câu có dtừ
*Hoạt động 2: Danh từ chỉ đơn vị và danh từ
chỉ sự vật
- GV treo bảng phụ, ghi VD SGK
-Ba con trâu
-Một viên quan
-Ba thúng gạo
-Sáu tạ thóc
? Nghĩa của các danh từ :con, viên, thúng, tạ
có gì khác các danh từ đứng
-Dtừ “trâu” chỉ 1 con vật cụ thể
-Dtừ “con” không chỉ 1 con vật cụ thể nào
-Dtừ “quan”chỉ loại người cụ thể trong xã hội
-Dtừ “viên”không chỉ loại người cụ thể nào
- “Gạo”:sự vật cụ thể
-Thúng: chỉ 1 dụng cụ vừa dùng để đựng,
vừa dùng làm đơn vị đo lường sự vật
-“Thóc”:1 loại sự vật cụ thể
-“Tạ”:đơn vị đo lường chính xác
->Trâu,quan,gạo,thóc:chỉ người,sự vật.Đó là
dtừ chỉ sự vật
->Con,viên,thúng ,tạ:chỉ loại đơn vị,tính đếm
đo lường sự vật đó là dtừ chỉ đơn vị
* Ghi nhớ: SGK/86
II Danh từ chỉ đơn vị và danh từ chỉ sự vật:
Trang 26?Em hiểu thế nào là dtừ chỉ sự vật?
-Nêu tên từng loại hoặc từng cá thể người,
vật, hiện tượng, khái niệm
?Thế nào là dtừ chỉ đơn vị?
- Nêu tên đơn vị dùng để tính đếm, đo lường
sự vật
?Thử thay các danh từ in đậm nói trên bằng
các từ khác? Thay thúngrá Viênông
Conchú Tạcân
? Rút ra nhận xét: Trường hợp nào đơn vị tính
đếm, đo lường không thay đổi? Vì sao?
-Thúng->rá,tạ->cân (dtừ chỉ đơn vị qui ước)
- Khi thay một từ chỉ đơn vị quy ước bằng một
từ khác chỉ đơn vị tính đếm, đo lường sẽ thay
đổi theo
-Con ->chú,Viên->ông(dtừ chỉ đơn vị tự
nhiên(loại từ))
- Khi thay một từ chỉ đơn vị tự nhiên, đơn vị
tính đếm, đo lường không hề thay đổi
?Trong danh từ có 2 nhóm đó là những nhóm
nào?
- Danh từ chỉ đơn vị tự nhiên (còn gọi là loại
từ)
+ Danh từ chỉ đơn vị quy ước
?Trong nhóm dtừ chỉ đơn vị qui ước Thử
nhận xét vì sao ta có thể nói: “ nhà có ba
thúng gạo rất đầy nhưng không thể nói nhà có
6 tạ thóc rất nặng”
-Vì thúng là dtừ chỉ đơn vị đo lường không
chính xác nên có thể sử dụng cách nói bổ sung
thêm về lượng như cách nói trên
-Cón tạ là dtừ chỉ đơn vị đo lường chính xác
cụ thể rồi,nếu nói thêm các từ nặng hay nhẹ
đều thừa
-Khi sự vật đã được tính đếm, đo lường bằng
đơn vị qui ước chính xác thì nó không thể miêu
tả về lượng nữa
?Vậy trong dtừ chỉ đơn vị qui ước có 2 nhóm
nhỏ đó là nhữnh nhóm nào?
- Danh từ chỉ đơn vị chính xác
-Danh từ chỉ đơn vị ước chừng
*Gọi HS đọc ghi nhớ SGK (kĩ thuật trình bày
- Danh từ chỉ đơn vị quy ước
+Danh từ chỉ đơn vị chính xác
+Danh từ chỉ đơn vị ước chừng
* Ghi nhớ: SGK/87
Trang 27dtừ:thư kí để tạo thành các tổ hợp:ông thư
kí,anh thư kí,gã thư kí,thằng thư kí,tay thư kí
?Nhận xét việc dùng các loại từ có tác dụng
gì?
-Thể hiện thái độ tình cảm của người nói,viết
đến đối với đối tượng được miêu tả
Hoạt động 3: Gvhdhs luyện tập
Gv chia nhóm thảo luận-đại diện nhóm trình
bày
? Liệt kê một số danh từ chỉ sự vật mà em
biết Đặt câu với một trong các danh từ ấy
Bài tập 2? Liệt kê các loại từ
Bài tập 4:? Chính tả nghe và viết “Cây Bút
Thần” (từ đầu → dày đặt các hình vẽ)
HS lưu ý viết đúng các chữ : s, d và các vần
uông, ương
Bài tập 5 :Lập danh sách các danh từ chỉ đơn
vị và danh từ chỉ sự vật trong đoạn chính tả
trên
III.Luyện tập:
1.Một số danh từ chỉ sự vật : lợn, gà, bàn,
cửa, dầu, mỡ,giấy,bút,lính ,địa chủ,gv ,hs
2.Liệt kê các loại từ
a Chuyên đứng trước danh từ chỉ người: ngài, viên, người, chú, anh…
b Chuyên đứng trước danh từ chỉ đồ vật: chiếc, quyển, quả, pho, tờ,…
3.Liệt kê các danh từ:
a Chỉ đơn vị quy ước chính xác: tạ, tấn, lô-mét
b Chỉ đơn vị quy ước ước chừng: bó, vốc, hũ, bầy, gang, đoạn,…
-Nhà em có ba tạ thóc
4.Viết chính tả:Cây bút thần “Từ đầu……….các hình vẽ”
5.Chỉ đơn vị: Em, que, con, bức,…
Chỉ sự vật: Mã Lương, cha mẹ, củi, cỏ,
chim
4 Câu hỏi ,bài tập và củng cố :
Thế nào là danh từ ? Nêu đặc điểm của danh từ ?
Xác định danh từ trong câu sau : Tôi là học sinh
5 Hướng dẫn tự học ø:
- Học ghi nhớ –đặt câu và xác định chức năng ngữ pháp trong câu
-Luyện viết chính tả một đoạn truyện đã học
-Thống kê các danh từ chỉ đơn vị và danh từ chỉ sự vật trong bài chính tả
- Chuẩn bị:“Danh từ”(tt):Trả lời câu hỏi SGK
+Danh từ chung và danh từ riêng
V Rút kinh nghiệm:
Trang 28
2 Kĩ năng: Lựa chọn và thay đổi ngôi kể thích hợp trong văn bản tự sự Vận dụng ngôi kể
vào đọc hiểu văn bản tự sự
3.Thái độ: Giáo dục tính sáng tạo trong kể chuyện cho HS
II.Trọng tâm: Nắm được đặc điểm, ý nghĩa và tác dụng của ngôi kể trong văn tự sự.
III Chuẩn bị:GV:Tài liệu tham khảo,bảng phụ.
HS: SGK,VBT, vở
IV Tiến trình:
1 Ổn định tổ chức và kiểm diện : Lớp trưởng báo cáo
2 Kiểm tra miệngõ:
Hs1:Lập dàn bài :Tự giới thiệu về bản thân mình?
(Lời chào, lí do tự giới thiệu.Tên ,tuổi.Gia đình gồm những ai? Công việc hàng ngày, sở thích, nguyện vọng.Cảm ơn mọi người chú ý lắng nghe.)
Hs2:Kể về gia đình mình?
3 Bài mới:Trong khi kể chuyện có khi chúng ta kể chuyện chính bản thân,nhưng đôi khi ta lại kể chuyện của người khác.Do đó,cách xưng hô khi kể cũng khác nhau.Bài học Ngôi kể và lời kể trong văn tự sự sẽ giúp ta xử lí tình huống dễ dàng
Hoạt động 1: Hdhs tìm hiểu ngôi kể và vai trò
của ngôi kể trong văn tự sự (kĩ thuật động
não)
?Ngôi kể là gì?
-Kể theo ngôi thứ nhất, kể theo ngôi thứ ba
(dựa vào SGK trang 87)
-GV gọi HS đọc đoạn 1 văn SGK
? Người kể gọi tên các nhân vật là gì?Gạch
dưới các tên gọi ấy?
I Ngôi kể và vai trò của ngôi kể trong văn tự sự:
Trang 29-Gọi tên các nhân vật bằng chính tên của
chúng: vua ,đình thần,thằng bé,hai cha con,sứ
giả,chim sẽ,họ,em bé,cha,mình,sứ ,nhà vua
?Khi sử dụng ngôi kể như thế,tác giả có thể
làm những gì?Khi ấy tác giả ở đâu?
-Tác giả có thể kể linh hoạt,tự do những gì
diễn ra với nhân vật
-Tác giả tự giấu mình đi như là không có mặt
(nhưng thật ra vẫn có mặt ở khắp nơi trong
toàn truyện)
?Người kể đã sử dụng ngôi thứ mấy?Tác
dụng?
-Ngôi thứ ba, người kể giấu mình ,không biết
ai kể, có mặt ở khắp mọi nơi ,kể như người ta
kể Gọi nhân vật bằng tên của chúng Đây là
ngôi kể hay được sử dụng trong các truyện dân
gian mà chúng ta đã học
Hs đọc đoạn 2/88
?Trong đoạn 2 người kể tự xưng mình là gì?
Hãy nêu các từ xưng hô ấy?
-Người kể hiện diện, xưng tôi
? Khi xưng hô như vậy ,người kể có thể làm
những gì?Nếu chọn ngôi kể thứ ba,người kể có
khả năng làm như thế hay không?Vì sao?
- Có thể kể trực tiếp kể ra những gì mình
nghe, thấy, trải qua hoặc trực tiếp nói ra cảm
tưởng, ý nghĩa của mình
?Người kể đã sử dụng ngôi thứ mấy?Tác
dụng?
- Ngôi kể thứ nhất : Người kể có thể nói ra
những cảm tưởng, ý nghĩa của mình->Cách kể
này thường gặp trong tác phẩm tự sự
?Trong đoạn 2 có phải là chính tác giả Tô
Hoài không?Vì sao em biết?
-Không.Tác giả sáng tạo ra là Dế Mèn
?Kể theo ngôi thứ nhất chúng ta thường gặp
có giống như đoạn văn không?
-Có khi không giống bởi vì chính tác giả kể
lại
-Vậy khi sử dụng ngôi kể thứ 1 ,có thể xảy ra
2 khả năng:
+Nhân vật tôi chính là tác giả thường gặp
trong hồi kí tự truyện
+Nhân vậy tôi không phải tác giả mà do tác
-Ngôi thứ ba
-Ngôi thứ nhất
3 Vai trò của 2 ngôi kể:
Trang 30giả sáng tạo ra
?Cách chọn ngôi kể này có ưu nhược điểm
gì?
-Có thể thực hiện cảm xúc riêng,ý nghĩ riêng
? Trong hai ngôi kể trên, ngôi kể nào có thể
kể tự do, không bị hạn chế, ngôi kể nào chỉ
được kể những gì mình biết và đã trải qua?
- Ngôi thứ ba cho phép người kể được tự do
Ngôi thứ nhất “Tôi” chỉ kể được những gì
“Tôi” biết mà thôi
? Thử đổi ngôi kể trong đoạn 2 thành ngôi kể
thứ 3 Thay “Tôi” bằng “Dế Mèn” Lúc đó em
có một đoạn văn như thế nào?
- Đoạn văn không thay đổi nhiều , chỉ làm cho
người kể giấu mình
? Có thể đổi ngôi thứ 3 trong đoạn 1 thành
ngôi thứ nhất, xưng Tôi được không? Vì sao?
- Không, vì khó tìm một người có thể có mặt ở
mọi nơi như vậy.(nếu đổi thì phải cấu taọ lại
hầu như cả đoạn văn phá vỡ cách kể ban đầu
và nội dung truyện cũng phải thêm bớt mới
cho phù hợp với cách kể mới
-Khi xưng tôi, người kể chỉ được kể những gì
trong phạm vi mình có thể biết và cảm thấy,
những điều mà người ngoài không để ý và
không biết được
?Tóm lại kể theo ngôi thứ 3 có ưu nhược điểm
gì?
? Ngôi kể là gì? Thế nào là kể theo ngôi thứ
3, thế nào là kể theo ngôi thứ nhất?
- HS trả lời, GV chốt ý
Gọi HS đọc ghi nhớ SGK (kĩ thuật trình bày
1 phút)
Hoạt động 2: Hdhs luyện tập
-HS thảo luận nhóm ->đại diện nhóm trình
bày->Các nhóm khác nhận xét
-Kể theo ngôi thứ ba là kể mang tính khách quan,linh hoạt,tự do hơn
*Ghi nhớ:SGK/89
III Luyện tập:
1.Lời kể khi thay tất cả từ «Tôi » bằng « Dế Mènø » hoặc « Mèn » :
-Lời kể sẽ có nhiều tính khách quan như là đã xảy ra
-Đoạn củ nhiều tính chủ quan như đang xảy
ra, hiển hiện trước mắt người đọc qua giọng kể của người trong cuộc
2.Thay tất cả những từ « Thanh » thay bằng
« Tôi » -Kể theo ngôi thứ 3 (cũ) mang tính khách quan
-Kể theo ngôi thứ 1 đoạn văn mang tính tự
Trang 31? Truyện “Cây bút thần” được kể theo ngôi
nào? Vì sao như vậy ?
? Vì sao trong các truyện cổ tích, truyền
thuyết, người ta hay kể chuyện theo ngôi thứ
ba mà không kể theo ngôi thứ nhất ?
?Khi viết thư em sử dụng ngôi kể nào ?
?Dùng ngôi thứ I kể lại cảm xúc của em khi
được điểm tốt ?
thuật,chuyện kể theo hồi ức,tô đậm sắc thái biểu cảm của đoạn văn
3.Cây bút thần kể theo ngôi thứ 3 ,vì không có nhân vật xưng tôi khi kể ,và người kể có thể tự
do ,linh hoạt nói những gì diễn ra với nhân vật
4 Trong các truyện cổ tích, truyền thuyết, người ta hay kể chuyện theo ngôi thứ ba mà không kể theo ngôi thứ nhất, vì :
+ Giữ không khí truyền thuyết, cổ tích
+ Giữ khoảng cách rõ rệt giữa người kể với các nhân vật trong truyện
+Vì truyện xảy ra rất lâu,người kể không chứng kiến,không trải qua các sự việc5.Ngôi thứ 1 (Tôi ,anh ,em ,con…)để bộc lộ tính chủ quan,chân thực,riêng tư
6.Hs tự viết
4.Câu hòi,bài tập và củng cố :
? Có mấy loại ngôi kể? Đó là những ngôi nào? ( hai ngôi kể : ngôi thứ 1 và ngôi thứ 3)
5 Hướng dẫn tự học ø:
- Học ghi nhơ-ùtập kể chuyện bằng ngôi thứ nhất
- Chuẩn bị:“Thứ tự kể trong văn tự sự”: Trả lời câu hỏi SGK
+Thứ tự kể trong văn tự sự
+Làm bài tập
V Rút kinh nghiệm:
Trang 322.Kĩ năng:Đọc-hiểu văn bản truyện cổ tích thần kì.Phân tích các sự kiện trong truyện.Kể lại được câu chuyện.
3.Thái độ: Gd tinh thần nhân đạo ,đạo lí làm người.Giáo dục kĩ năng sống cho hs
II.Trọng tâm: Hiểu được nội dung, ý nghĩa của truyện cổ tích “Oâng lão đánh cá và con cá vàng”
III Chuẩn bị:GV:Tài liệu tham khảo, bảng phụ
Hs :vở,SGK,bảng phụ.vbtnv6
IV.Tiến trình:
1 Ổn định tổ chức và kiểm diện :Lớp trưởng báo cáo
2 Kiểm tra miệngõ:
-Hs 1: Kể tóm tắt truyện “Cây bút thần” Với cây bút thần trong tay,Mã Lương đã vẽ những
gì cho dân nghèo?
-Hs2: Nêu ý nghĩa truyện? Em học tập được gì từ nhân vật này? Nếu em gặp Mã Lương ngoài đời em sẽ nói gì với anh ấy?
3.Bài mới:Truyện “Ôâng lão đánh cá và con cá vàng”ca ngợi lòng biết ơn đối với những người nhân hậu,nêu bài học đích đáng cho những kẻ tham lam bội bạc.Đây là 1 truyện cổ tích thú vị rất quen thuộc với người Việt Nam
Hđ 1: Gvhdhs đọc tìm hiểu chú thích
Gv gọi hs đọc chú thích SGK
?Em hãy trình bày vài nét về tác giả và xuất
xứ truyện?
-A-lếch-xan –đrơ-Xéc ghê-ê-vích-Pu-Skin
I.Đọc-tìm hiểu chú thích:
1.Đọc:
ÔNG LÃO ĐÁNH CÁ VÀ CON CÁ VÀNG (Truyện cổ tích Nga của A.Puskin)