Giáo án tích hợp
Trang 1TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP VIỆT ĐỨC
KHOA CƠ KHÍ CẮT GỌT
BÀI GIẢNG HỆ TRUNG CẤP NGHỀ
GIÁO ÁN TÍCH HỢP
TÊN BÀI: PHAY BÁNH RĂNG TRỤ RĂNG THẲNG BẰNG
PHƯƠNG PHÁP CHIA ĐỘ VI SAI
MÔ ĐUN: MD 39 PB
NGHỀ: CẮT GỌT KIM LOẠI
GIÁO VIÊN SOẠN: VŨ THỊ THUẬN
ĐƠN VỊ: KHOA CƠ KHÍ CẮT GỌT
Trang 2
Mẫu số 7.
Ban hành kèm theo Quyết định số 62/2008/QĐ-BLĐTBXH
GIÁO ÁN SỐ: 11
Thời gian thực hiện:19 giờ Tên bài học trước: Phay bánh răng trụ răng thẳng bằng phương pháp chia độ đơn giản
Thực hiện ngày 22 tháng 3 năm 2012 ca/kíp:
PHƯƠNG PHÁP CHIA ĐỘ VI SAI
MỤC TIÊU CỦA KÍP HỌC: Sau khi học xong người học có khả năng:
1- Kiến thức:
- Nhận biết các sơ đồ lắp bộ bánh răng vi sai
- Biết lắp bộ bánh răng vi sai theo đúng nguyên tắc
2- Kỹ năng :
- Chọn và lập được sơ đồ lắp các bánh răng vi sai
- Lắp và vận hành được bộ bánh răng vi sai
3-Thái độ:
- Tích cực tư duy, hăng hái xây dựng bài, ham học hỏi
- Tuân thủ nội qui, qui định an toàn cho người và thiết bị
- Trách nhiệm bảo vệ thiết bị, dụng cụ
ĐỒ DÙNG VÀ TRANG THIẾT BỊ HỌC TẬP:
Trang 3- Xưởng thực hành phay vạn năng
- Máy phay ngang vạn năng
- Đầu chia độ vạn năng, các bánh răng vi sai, bánh răng trung gian
- Đề cương, giáo án
- Trang bị bảo hộ lao động cá nhân
- Máy chiếu đa năng, máy tính…
HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC:
- Toàn lớp: học lý thuyết tại phòng công nghệ
- Phân nhóm luyện tập theo yêu cầu của bài
I - ỔN ĐỊNH LỚP: Thời gian: 01 phút
- Số học sinh vắng:……….…………
NỘI DUNG THỰC HIỆN
TT NỘI DUNG HOẠY ĐỘNG DẠY VÀ HỌC PHÁP CHỦ PHƯƠNG
ĐẠO THỜI
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH GIAN
Trang 4A DẪN NHẬP
- Liên hệ tới chủ đề mới
Chúng ta đã học và luyện tập thành thạo :
+Phương pháp tính toán và chọn bánh răng vi sai
+Giải các bài toán cụ thể để chọn được bộ bánh răng vi sai
Vậy khi làm bài tập các em đã chọn được bộ bánh răng vi sai, việc lắp bánh
răng vi sai lên đầu chia độ như thế nào? Có mấy sơ đồ lắp thì trong tiết học
ngày hôm nay cô và các em sẽ cùng nghiên cứu
Yêu cầu học sinh nhắc lại kết quả làm bài tập của hôm qua
Quan sát, lắng nghe Trả lời câu hỏi
Giảng giải, trực quan, đàm thoại
B
C
GIỚI THIỆU CHỦ ĐỀ
Phay bánh răng trụ răng thẳng bằng phương pháp chia độ vi sai
- Mục tiêu:
-Vị trí của bài về mặt kiến thức –kỹ năng:MD39.4-bài 11 Giai đoạn học nâng cao
-Mục tiêu đạt được sau khi kết thúc
+ Kiến thức cần phải có:-Tính toán được bộ bánh răng vi sai.
-Lắp và vận hành bộ bánh răng vi sai
+ Kỹ năng cần phải đạt được:Phay được bánh răng trụ răng thẳng bằng
phương pháp chia độ vi sai
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
Modul 39-4 : PHAY BÁNH RĂNG TRỤ RĂNG THẲNG BẰNG :
PHƯƠNG PHÁP CHIA ĐỘ VI SAI
*Kỹ năng I:
39.4.1.Tính toán bộ bánh răng vi sai
1 Lý thuyết tổng quan về phương pháp chia độ vi sai
1.1 Khái niệm
Khi phay bánh răng trụ răng thẳng trong nhiều trường hợp người ta không tiến
Mô tả khái quát Giảng giải
Lắng nghe
45ph
5h45ph
Trang 5hành thực hiện chia độ đơn giản được vì không chọn được hàng lỗ trên đĩa chia
Khi đó người ta phải tiến hành chia độ vi sai
1.2.Nội dung của phương pháp chia độ vi sai.
Bước 1: Chọn số răng lý thuyết Zo
- Khi chọn số răng lý thuyết Zo ( răng giả định ) → Phải thực hiện chia độ đơn
giản được.
- Chọn Zo càng gần Z thực càng tốt
Bước 2: Tính toán n tq theo Zo
Vì Zo khác Z nên mỗi lần chia độ sẽ gây nên sai số là số là ∆n = ( Z1 −Zo1 )
+Để bù trừ sai số này ta phải làm cho đĩa chia có chuyển động quay thêm (bổ
xung) thông qua bộ bánh răng vi sai lắp ngoài a,b,c,d , theo sơ đồ hình vẽ như
sau:
Giảng giải Phân tích
Đàm thoại
Gải thích các ký hiệu
Tư duy Ghi chép Bài
Phát biểu xây dựng bài
Quan sát, lắng nghe
Giảng giải Đàm thoại
Phân tích
Zo N
n tq =
Trang 6Bước 3: Tính tỷ số truyền i vs và chọn bộ bánh răng vi sai
Trong đó ∆Z = Zo - Z
Phân tích trên sơ đồ Giảng giải
Đàm thoại
Quan sát
Tư duy
Lắng nghe và trả lời câu hỏi
Trả lời câu hỏi
Giảng giải
Phân tích
Nhận xét
Zo
Z N Zo
Z Zo N d
c b
a B
A
Sơ đồ xích động của đầu chia độ khi chia độ vi sai
Trang 7Bước 4: Kiểm nghiệm điều kiện chạm trục
a+ b≥ c + (15 ÷20)
c + d ≥ b + (15 ÷20)
1.3.Bài tập ứng dụng
* Ví dụ 1 : Tính toán và điều đầu chia độ để phay bánh răng có số răng: z =61
trên đầu chia có đặc tính N=40, đĩa chia có các hàng lỗ và các cặp bánh răng như
đã cho
Giải :
- Bước 1: Chọn Zo = 60 ⇒∆Z <0
- Bước 2:Tính ntq theo Zo
66
44 22 3
22 2 3
2 60
×
×
=
=
=
=
Zo
N
n tq
Vậy mỗi lần chia độ ta phải quay tay quay đi 44 khoảng trên hàng lỗ 66
- Bước 3: Tính tỷ số truyền iVS và chọn bộ bánh răng:
Phân tích Đàm thoại
Hướng dẫn học sinh làm
ví dụ
Hướng dẫn học sinh làm
ví dụ, đàm thoại
Thực hiện bài tập
Thực hiện bài tập
Giảng giải
Theo dõi, quan sát
Theo dõi, quan sát
Theo dõi, quan sát
Zo
Z Zo N d
c b
a
B
A
Trang 8Thay số vào công thức ta có: ivs = 40(6060−61)=-6040
-Chọn 1 cặp bánh răng vi sai ta có:
ivs = B A = 6040
-Chọn 2 cặp bánh răng vi sai ta có:
ivs= b a×d c = 6040×4444 = 4440×6044
Chọn bộ bánh răng b a×d c = 4440×6044
Kiểm nghiệm điều kiện chạm trục
40+44> 44+(15 ÷ 20)
44+60 > 44+(15 ÷20)
Vậy thỏa mãn điều kiện
Kết luận: Bộ bánh răng vi sai là: a=40; b=44; c=44; d=60
*Ví dụ 2 Tính toánđể phay bánh răng có số răng: z =71 trên đầu chia có đặc
tính N=40, đĩa chia có các hàng lỗ và các cặp bánh răng như đã cho
Bước 1: chọn Z0=72 ⇒∆Z >0
Hướng dẫn học sinh làm
ví dụ, đàm thoại
Theo dõi, quan sát
Thực hiện bài tập
Làm ví
dụ vào tài liệu
Theo dõi, quan sát
Trang 9- Bước 2: Tính ntq theo Zo
= =7240=3620=1810=95=5430
Zo
N
n tq
Vậy mỗi lần chia độ ta phải quay tay quay đi 30 khoảng trên hàng lỗ 54
- Bước 3:Tính toán và chọn bộ bánh răng vi sai:
Theo công thức :
ntq=
0
Z
N
=7240 = 3620 = 1810 =95 =5430
Vậy mỗi lần chia độ ta phải quay tay quay đi 30 khoảng trên hàng lỗ 54
- Bước 3:Tính toán và chọn bộ bánh răng vi sai:
Theo công thức :
ivs= B A =
d
c b
a
× =
0
(
Z
Z Z
Thay số ta có: ivs = 40(7272−71)=7240
-Chọn 1 cặp bánh răng vi sai ta có:
ivs = B A = 7240
Theo dõi, quan sát
Làm ví
dụ vào tài liệu
Theo dõi, quan sát
Trang 10-Chọn 2 cặp bánh răng vi sai ta có:
ivs= b a×d c = 7240 =22.2.2.3.2.3.5.2 =62..35 =6020×3050
Chọn bộ bánh răng :
d
c b
a
× = 3050
60
20
×
Bước 4: Kiểm nghiệm điều kiện chạm trục
20+60>50+(15÷ 20)
50+30 > 60+ (15÷ 20)
Vậy thỏa mãn điều kiện
Kết luận: Bộ bánh răng vi sai là: a=20; b=60; c=50; d=30
Hệ thống lại các nội dung trọng tâm của kỹ năng 1
2.Rèn luyện kỹ năng tính toán bộ bánh răng vi sai
*Ví dụ 1:Tính toán và điều đầu chia độ để phay bánh răng có số răng: z =61
trên đầu chia có đặc tính N=40, đĩa chia có các hàng lỗ và các cặp bánh răng như
đã cho
*Ví dụ 2 Tính toán để phay bánh răng có số răng: z =97 trên đầu chia có đặc tính
N=40, đĩa chia có các hàng lỗ và các cặp bánh răng như đã cho
Hướng dẫn học sinh làm
ví dụ, đàm thoại
Thực hiện bài tập
Theo dõi, quan sát
Trang 11*Kỹ năng 2:
39.4.2 Lắp và vận hành bộ bánh răng vi
sai
1 Lý thuyết tổng quan về sơ đồ lắp và vận
hành bộ bánh răng vi sai
1.1.Cách xác định chiều quay của tay quay và
đĩa chia.
Để xác định chiều quay của tay quay và đĩa
chia: dựa vào ∆Z
- Nếu chọn Zo > Z →∆Z > 0: Tay quay và đĩa chia phải quay cùng chiều nhau,
có nghĩa trục vi sai và trục phụ quay cùng chiều nhau để bù trừ sai số của ∆Z
- Nếu chọn Zo < Z → ∆Z < 0: Tay quay và đĩa chia phải quay ngược chiều
của ∆Z
vi sai
Giảng giải Giải thích
Phân tích
Chú ý theo dõi,
tư duy,
trả lời câu hỏi của giáo viên ,ghi chép bài
Giảng giải
Đàm thoại
Đàm thoại Phân tích
6h
45p 2p
20p
H1
Trang 12Tỉ số truyền
ivs= B
Ztg Ztg
A
+ Nếu lắp 4 bánh răng vi sai :
-H2: là sơ đồ lắp khi đầy đủ 4 bánh
răng a,b,c,d Trong trường hợp này thì
trục vi sai và trục phụ luôn luôn quay
cùng chiều nhau
- Tỉ số truyền: ivs=b a×d c
* Trường hợp 2 : Chọn Zo < Z →∆Z
< 0 : trục vi sai và trục phụ phải quay ngược chiều nhau
+ Nếu lắp 2 bánh răng vi sai :
-H3: là sơ đồ lắp trong đó chỉ có 2 bánh răng
A và B Trong trường hợp này thì trục vi sai
và trục phụ luôn luôn quay ngược chiều
-Tỉ số truyền: ivs=B A
Đàm thoại nêu vấn đề
Giáo viên nhận xét Giải thích trình tự thực hiện giải bài tập
- Quan sát, Lắng nghe
- Ghi chép
- Trả lời
Đàm thoại nêu vấn đề
Giảng giải, H2
H3
Trang 13-H4: trong trường hợp 2 bánh răng A và B
không đủ điều kiện ăn khớp trực tiếp Khi đó
muốn cho trục vi sai lắp bánh răng A và trục
phụ lắp bánh răng B quay ngược chiều thì ta
phải lắp 2 bánh răng trung gian Ztg1 và Ztg2
-Ta có tỉ số truyền:
+ Nếu lắp 4 bánh răng vi sai :
-H5: là sơ đồ lắp khi đầy đủ 4 bánh răng
a,b,c,d Trong trường hợp này để đảm bảo
cho trục vi sai và trục phụ quay ngược chiều
thì giữa bánh răng c và d phải lắp thêm 1
bánh răng trung gian Z
-Ta có tỉ số truyền:
Giảng giải đàm thoại
Bổ xung kiến thức vào tài liệu
Đàm thoại phân tích
B
A B
Ztg Ztg
Ztg
Ztg
A
2
1 1
S
d
c b
a d
Ztg Ztg
c
b
a
i VS = × × = ×
H4
H5
Trang 14*Chú ý:
+Các bánh răng vi sai được chọn phải đảm bảo đúng số răng, cùng modul,
góc α.
+Các bánh răng trung gian được chọn phải đảm bảo cùng modul, góc α với bánh
răng vi sai
1.3 Trình tự lắp và vận hành bộ bánh răng vi sai
Bước 1: Chuẩn bị
- Đầu chia độ vạn năng
- Trục vi sai
- Chạc vi sai
- Bánh răng vi sai các loại, bánh răng trung gian,(đúng số răng, cùng
modul,α)
- Bạc cách, trục trung gian
- Căn gá chữ T, vòng hãm, bạc tháo nhanh,clê, tuốc lơ vít, vịt dầu
Bước 2 : Trình tự lắp và vận hành bộ bánh răng vi sai lên đầu chia độ
- Nới chốt hãm đĩa chia
- Lắp trục vi sai lên đầu chia độ
- Lắp chạc vi sai lên cuối trục phụ đầu chia
- Lắp bộ bánh răng vi sai lên đầu chia
- Điều chỉnh ăn khớp
Giảng giải Trực quan Làm mẫu
Lắng nghe, quan sát Giáo viên thực
phân tích
20p
Trang 15- Vận hành: Quay thử để kiểm tra chiều quay của tay quay và đĩa chia Nếu
sai thì phải lắp bánh răng trung gian
1.4 Các điểm lưu ý khi gá lắp và vận hành bộ bánh răng vi sai.
-Chọn đúng bộ bánh răng vi sai (số răng, modul,α)
-Các bánh răng vi sai đảm bảo lắp chắc chắn, đúng sơ đồ
- Không đưa dụng cụ, dẻ, tay… vào các vị trí ăn khớp của bánh răng khi
đang vận hành
-Không để bánh răng, các dụng cụ rơi trong quá trình tháo lắp
Hệ thống lại các nội dung trọng tâm của kỹ năng 2
- Xác định chiều quay của tay quay và đĩa chia
- Sơ đồ lắp bánh răng
- Trình tự lắp bánh răng
Bài tập luyện tập: theo phiếu luyện tập
Giảng giải, giáo dục tính cẩn thận
Lắng nghe, tiếp thu kiến thức
Giảng giải
2p
1p
Trang 16PHIẾU LUY ỆN TẬP
Họ và tên học sinh: ………
Lớp: ……… ……….
Em hãy đánh dấu x vào một trong hai ô (Đúng hoặc Sai) sau đây:
Điều kiện Chọn cặp
bánh răng
Sơ đồ lắp Đúng Sai
1, ∆ Z > 0
1 cặp bánh răng
2, ∆ Z > 0
2 cặp bánh răng
3, ∆ Z < 0
2 cặp bánh răng
phân tích
Trang 172.Rèn luyện kỹ năng lắp và vận hành bộ bánh răng vi sai trên đầu chia độ
Trên cơ sở các ví dụ 1, ví dụ 2 học sinh sẽ luyện tập lắp bánh răng vi sai lên đầu
chia độ, ứng dụng lắp cả 5 sơ đồ mà học sinh đã được học
-Học bài cũ
-Chuẩn bị bài mới: thực hiện lắp bánh răng vi sai , gá đầu chia độ lên máy để
phay bánh răng trụ răng thẳng bằng phương pháp chia độ vi sai
3.Giai đoạn làm thử trên máy
3.1 nghiên cứu bản vẽ bài tập luyện tập
3.2 Yêu cầu kỹ thuật khi phay bánh răng trụ răng thẳng bằng phương pháp chia
độ vi sai
3.3 Các bước tiến hành gia công
Bước 1: Gá ụ chia độ lên máy
- Gá chắc chắn, đảm bảo định vị (thực hiện rà gá )
Bước 2: Gá bộ bánh răng vi sai lên ụ chia theo phương án bài tập luyện tập đã
chọn
Bước 3: Tiến hành phay thử
Thực hiện chia ntq để thực hiện phay thử đếm vết đảm bảo đúng số răng của bánh
răng cần gia công
Bước 4 : Kiểm tra
- Kiểm tra sản phẩm và đưa ra các dạng sai hỏng gặp phải khi phay bánh răng trụ
răng thẳng bằng phương pháp chia độ vi sai ⇒ từ đó đưa ra nguyên nhân và cách
phòng ngừa
Làm mẫu giải
thích, phân tích
Phát tài liệu
Lắng nghe, ghi nhớ
Quan sát
Làm bài tập vào phiếu luyện tập
Giảng giải Thị phạm
Theo dõi, quan sát, nhận xét
2h
3h15p
Trang 18Kỹ năng 3: Phay bánh răng trụ răng thẳng bằng phương pháp
chia độ vi sai
-phân nhóm theo thực tế điều kiện luyện tập
Nội dung
- Quan sát học sinh thực tập
+ Rà gá đầu chia độ vạn năng lên máy phay
+ Chọn , lắp và vận hành bộ bánh răng vi sai lên đầu chia
+ Điều chỉnh đầu chia tiến hành phay bánh răng theo yêu cầu của bản vẽ
+ Kiểm tra sản phẩm
- Kỹ năng sử dụng thiết bị, dụng cụ phục vụ cho bài học
Khả năng làm việc độc lập, làm việc theo nhóm
D KẾT THÚC VẤN ĐÈ
Tổng kết kỹ năng 3:
- tính toán khi chia độ vi sai
-Lắp bộ bánh răng vi sai lên đầu chia độ
-Phay được bánh răng trụ răng thẳng theo yêu cầu của bản vẽ
Tổng kết Lắng
nghe, ghi nhớ
Giảng giải
E HƯỚNG DẪN TỰ HỌC
-Học bài cũ
-Chuẩn bị bài mới: chuẩn bị các điều kiện để phay thanh răng
-Giai đoạn làm thử của học sinh, quá trình luyện tập trên máy
Giảng giải
7h
Trang 19- Hướng dẫn đọc tài liệu:
Nguồn tài liệu tham khảo:
1.Giáo trình Phay –Nguyễn Thị Quỳnh,Phạm Minh Đạo,Trần Thị Ninh-Nhà xuất bản Lao động- Xuất bản năm 2010
2.Kỹ thuật phay-Nhà xuất bản công nhân kỹ thuật Hà Nội-Người dịch: Trần Văn Địch-Nhà xuất bản thanh niên
3.Kỹ thuật Phay Phạm Quang Lê-Nhà xuất bản khoa học và kỹ thuật-năm 1971
4.Hỏi và đáp kỹ thuật Phay-Phạm Quang Lê-Nhà xuất bản khoa học và kỹ thuật-năm 1971
5 Giáo trình Máy cắt kim loại-
*TỰ RÚT KINH NGHIỆM, TỔ CHỨC, THỰC HIỆN
………
………
TRƯỞNG KHOA
(Ký duyệt)
TỔ MÔN
(Ký duyệt)
Ngày 21 tháng 3 năm 2012
CHỮ KÍ CỦA GIÁO VIÊN
Vũ Thị Thuận
.