Quá trình không thuận nghịch Là quá trình vật không thể tự quay về trạng thái ban đầu, nếu muốn xảy ra theo chiều ngược lại thì phải cần đến sự can thiệp của vật khác.. Quá trìn
Trang 1LỚP 10A4
TRƯỜNG THPT VĨNH THẠNH
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
?
nguyên lí I NĐLH?
? Trong các hệ thức sau, hệ thức nào diễn tả quá trình nung nóng khí trong một bình
kín khi bỏ qua sự nở vì nhiệt của bình?
A U = A
B U = 0
C U = Q + A
D U = Q
Trang 3nhiệt lượng và công.
C Q > 0 và A < 0
D Q < 0 và A < 0
Trang 5§33: CÁC NGUYÊN LÍ CỦA NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC
NGUYÊN LÍ II NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC
I
Trang 6§33: CÁC NGUYÊN LÍ CỦA NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC
A B
trạng thái ban đầu mà không cần
đến sự can thiệp của vật khác.
Trang 7§33: CÁC NGUYÊN LÍ CỦA NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC
NGUYÊN LÍ II NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC
I
1 Quá trình thuận nghịch
Là quá trình vật tự quay về
trạng thái ban đầu mà không cần
đến sự can thiệp của vật khác.
? Đặt một ấm nước nóng ra ngoài không khí thì có hiện
tượng gì xảy ra?
?
Vậy ấm nước có thể tự lấy nhiệt lượng mà nó đã truyền cho không khí để nóng lên như cũ được không?
Trang 8§33: CÁC NGUYÊN LÍ CỦA NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC
NGUYÊN LÍ II NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC
I
1 Quá trình thuận nghịch
Là quá trình vật tự quay về
trạng thái ban đầu mà không cần
đến sự can thiệp của vật khác.
Vật không thể tự lấy lại nhiệt lượng đã truyền cho không khí.
Trang 9§33: CÁC NGUYÊN LÍ CỦA NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC
NGUYÊN LÍ II NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC
I
1 Quá trình thuận nghịch
Là quá trình vật tự quay về
trạng thái ban đầu mà không cần
đến sự can thiệp của vật khác.
Quá trình như vậy được gọi
là quá trình không thuận nghịch.
2 Quá trình không thuận nghịch
Là quá trình vật không thể tự
quay về trạng thái ban đầu, nếu
muốn xảy ra theo chiều ngược lại
thì phải cần đến sự can thiệp của
vật khác.
Xét một hòn đá rơi từ trên cao xuống.
Trang 10§33: CÁC NGUYÊN LÍ CỦA NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC
NGUYÊN LÍ II NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC
I
1 Quá trình thuận nghịch
Là quá trình vật tự quay về
trạng thái ban đầu mà không cần
đến sự can thiệp của vật khác.
2 Quá trình không thuận nghịch
Là quá trình vật không thể tự
quay về trạng thái ban đầu, nếu
muốn xảy ra theo chiều ngược lại
thì phải cần đến sự can thiệp của
vật khác.
W
Trang 11§33: CÁC NGUYÊN LÍ CỦA NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC
NGUYÊN LÍ II NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC
I
1 Quá trình thuận nghịch
Là quá trình vật tự quay về
trạng thái ban đầu mà không cần
đến sự can thiệp của vật khác.
2 Quá trình không thuận nghịch
Là quá trình vật không thể tự
quay về trạng thái ban đầu, nếu
muốn xảy ra theo chiều ngược lại
thì phải cần đến sự can thiệp của
vật khác.
W Q
• Quá trình chuyển hoá năng lượng của
hòn đá là quá trình gì? Vì sao?
Trang 12§33: CÁC NGUYÊN LÍ CỦA NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC
Chú ý: trong tự nhiên có nhiều quá trình chỉ có thể
tự xảy ra theo một chiều xác định, không thể tự xảy
ra theo chiều ngược lại.
Nguyên lí II NĐLH sẽ cho chúng ta biết chiều mà hiện tượng có thể tự xảy ra.
Trang 13§33: CÁC NGUYÊN LÍ CỦA NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC
3 Nguyên lí II nhiệt động lực học
a Cách phát biểu của Clau-di-út
R.Clausius (1822-1888) Nhà vật lí người Đức
Nhiệt không thể tự truyền từ
một vật sang vật nóng hơn.
Trang 14§33: CÁC NGUYÊN LÍ CỦA NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC
3 Nguyên lí II nhiệt động lực học
a Cách phát biểu của Clau-di-út
Nhiệt không thể tự truyền từ
một vật sang vật nóng hơn.
Không vi phạm nguyên lí II vì nhiệt độ ngoài trời cao hơn trong phòng, do đó nhiệt không thể tự truyền từ trong phòng ra ngoài trời mà phải nhờ máy điều hoà nhiệt độ.
Về mùa hè, người ta có thể dùng máy điều hòa nhiệt độ để truyền nhiệt từ trong phòng ra ngoài trời, mặc dù nhiệt độ ngoài trời cao hơn trong phòng Điều này có vi phạm nguyên lí II NĐLH không ?Tại sao ?
Trang 15§33: CÁC NGUYÊN LÍ CỦA NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC
3 Nguyên lí II nhiệt động lực học
a Cách phát biểu của Clau-di-út
Nhiệt không thể tự truyền từ
một vật sang vật nóng hơn.
b Cách phát biểu của Các-nô
Động cơ nhiệt không thể
chuyển hóa tất cả nhiệt lượng nhận
được thành công cơ học.
Sadi Carnot (1796-1832) Nhà vật lí người Pháp
Trang 16§33: CÁC NGUYÊN LÍ CỦA NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC
Hãy chứng minh rằng cách phát biểu của Các-nô
không vi phạm điịnh luật bảo toàn và chuyển hóa
và chuyển hoá năng lượng.
Trang 17§33: CÁC NGUYÊN LÍ CỦA NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC
4 Vận dụng
Nguyên lí II NĐLH có thể giải
thích nguyên tắc cấu tạo và hoạt
động của động cơ nhiệt.
Trang 18§33: CÁC NGUYÊN LÍ CỦA NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC
4 Vận dụng
Nguyên lí II NĐLH có thể giải
thích nguyên tắc cấu tạo và hoạt
động của động cơ nhiệt.
? Vậy cấu tạo của động cơ nhiệt phải gồm những
bộ phận cơ bản nào ?
Trang 19§33: CÁC NGUYÊN LÍ CỦA NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC
NGUỒN NÓNG
BỘ PHẬN PHÁT ĐỘNG
Q1
Q2
NGUỒN LẠNH
Trang 20§33: CÁC NGUYÊN LÍ CỦA NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC
4 Vận dụng
Nguyên lí II NĐLH có thể giải
thích nguyên tắc cấu tạo và hoạt
động của động cơ nhiệt.
Hiệu suất của động cơ nhiệt
1
2 1
1 Q
Q
Q Q
A
Trong đó:
+ Q 1 (J): Nhiệt lượng lấy từ nguồn nóng.
+ Q 2 (J): Nhiệt lượng nhường cho nguồn
Trang 21Một số hình ảnh gây ô nhiễm môi trường
Trang 22§33: CÁC NGUYÊN LÍ CỦA NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC
NGUYÊN LÍ II NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC
I
1 Quá trình thuận nghịch
Là quá tình vật tự quay về
trạng thái ban đầu mà không cần
đến sự can thiệp của vật khác.
2 Quá trình không thuận nghịch
Là quá tình vật không thể tự
quay về trạng thái ban đầu, nếu
muốn xảy ra theo chiều ngược lại
thì phải cần đến sự can thiệp của
vật khác.
3 Nguyên lí II nhiệt động lực học
b Cách phát biểu của Các-nô
a Cách phát biểu của Clau-di-út
Nhiệt không thể tự truyền từ
một vật sang vật nóng hơn.
NGUYÊN LÍ II NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC
I
1 Quá trình thuận nghịch
Là quá tình vật tự quay về
trạng thái ban đầu mà không cần
đến sự can thiệp của vật khác.
2 Quá trình không thuận nghịch
Là quá tình vật không thể tự
quay về trạng thái ban đầu, nếu
muốn xảy ra theo chiều ngược lại
thì phải cần đến sự can thiệp của
trạng thái ban đầu mà không cần
đến sự can thiệp của vật khác.
2 Quá trình không thuận nghịch
Là quá tình vật không thể tự
quay về trạng thái ban đầu, nếu
muốn xảy ra theo chiều ngược lại
thì phải cần đến sự can thiệp của
vật khác.
3 Nguyên lí II nhiệt động lực học
Nhiệt không thể tự truyền từ
một vật sang vật nóng hơn.
Nhiệt không thể tự truyền từ
một vật sang vật nóng hơn.
Động cơ nhiệt không thể
chuyển hóa tất cả nhiệt lượng nhận
3 Nguyên lí II nhiệt động lực học
b Cách phát biểu của Các-nô
Nhiệt không thể tự truyền từ
một vật sang vật nóng hơn.
a Cách phát biểu của Clau-di-út
NGUYÊN LÍ II NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC
I
1 Quá trình thuận nghịch
Là quá tình vật tự quay về
trạng thái ban đầu mà không cần
đến sự can thiệp của vật khác.
2 Quá trình không thuận nghịch
Là quá tình vật không thể tự
quay về trạng thái ban đầu, nếu
muốn xảy ra theo chiều ngược lại
thì phải cần đến sự can thiệp của
vật khác.
Trang 23§33: CÁC NGUYÊN LÍ CỦA NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC
NGUYÊN LÍ II NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC
I
1 Quá trình thuận nghịch
Là quá tình vật tự quay về
trạng thái ban đầu mà không cần
đến sự can thiệp của vật khác.
2 Quá trình không thuận nghịch
Là quá tình vật không thể tự
quay về trạng thái ban đầu, nếu
muốn xảy ra theo chiều ngược lại
thì phải cần đến sự can thiệp của
vật khác.
3 Nguyên lí II nhiệt động lực học
b Cách phát biểu của Các-nô
a Cách phát biểu của Clau-di-út
Nhiệt không thể tự truyền từ
một vật sang vật nóng hơn.
4 Vận dụng
Nguyên lí II NĐLH có thể giải thích nguyên tắc cấu tạo và hoạt động của động cơ nhiệt.
Hiệu suất của động cơ nhiệt
1
2 1
1 Q
Q
Q Q
+ H (%): Hiệu suất của động cơ nhiệt
trạng thái ban đầu mà không cần
đến sự can thiệp của vật khác.
2 Quá trình không thuận nghịch
Là quá tình vật không thể tự
quay về trạng thái ban đầu, nếu
muốn xảy ra theo chiều ngược lại
thì phải cần đến sự can thiệp của
trạng thái ban đầu mà không cần
đến sự can thiệp của vật khác.
2 Quá trình không thuận nghịch
Là quá tình vật không thể tự
quay về trạng thái ban đầu, nếu
muốn xảy ra theo chiều ngược lại
thì phải cần đến sự can thiệp của
vật khác.
3 Nguyên lí II nhiệt động lực học
Nhiệt không thể tự truyền từ
một vật sang vật nóng hơn.
Nhiệt không thể tự truyền từ
một vật sang vật nóng hơn.
Động cơ nhiệt không thể
chuyển hóa tất cả nhiệt lượng nhận
3 Nguyên lí II nhiệt động lực học
b Cách phát biểu của Các-nô
Nhiệt không thể tự truyền từ
một vật sang vật nóng hơn.
a Cách phát biểu của Clau-di-út
NGUYÊN LÍ II NHIỆT ĐỘNG LỰC HỌC
I
1 Quá trình thuận nghịch
Là quá trình vật tự quay về
trạng thái ban đầu mà không cần
đến sự can thiệp của vật khác.
2 Quá trình không thuận nghịch
Là quá trình vật không thể tự
quay về trạng thái ban đầu, nếu
muốn xảy ra theo chiều ngược lại
thì phải cần đến sự can thiệp của
vật khác.
Trang 24Củng cố
a Cách phát biểu của Clau-di-út
Nhiệt không thể tự truyền từ một vật sang vật nóng hơn.
b Cách phát biểu của Các-nô
Động cơ nhiệt không thể chuyển hóa tất cả nhiệt lượng nhận được thành công
cơ học.
Trang 25Khi nói về động cơ nhiệt(ĐCN), điều nào sau đây là đúng?
A Trong ĐCN, nội năng có thể chuyển hóa thành
Trang 26Câu 2: Các câu sau đây, câu nào đúng,
câu nào sai?
1 Nhiệt không thể tự truyền từ vật nóng hơn sang vật lạnh
hơn
2 Cơ năng có thể tự chuyển hoá thành nội năng
3 Động cơ nhiệt chỉ có thể chuyển hoá một phần nhiệt lượng nhận được thành công cơ học
4 Khi nói, động cơ nhiệt chỉ chuyển hoá một phần nhiệt lượng nhận được thành công cơ học là đã vi phạm định luật bảo toàn và chuyển hoá năng lượng
5 Quá trình truyền nhiệt là quá trình thuận nghịch.
S
Đ
Đ
S
S
Trang 27Câu 3 : Một ĐCN, mỗi giây nhận từ nguồn nóng nhiệt lượng 3,6.104 J đồng thời nhường cho nguồn lạnh nhiệt lượng 3,2.104 J Khi đó hiệu suất của
động cơ là:
B.4%
Trang 28Dù nhiệt độ không khí trong
phòng rất nóng, vẫn có thể làm
mát quả dưa leo bằng cách bọc
quả dưa vào một khăn ướt rồi đặt trước quạt máy đang chạy Điều
này có vi phạm nguyên lí II NĐLH không? Tại sao?
Theo nguyên lí II “ Nhiệt không thể tự truyền từ một vật sang vật nóng hơn” Ở hiện tượng trên, nhiệt không tự truyền từ quả dưa leo sang không khí nóng hơn, mà phải nhờ sự can thiệp của các vật bên ngoài là khăn nhúng nước và quạt máy đang chạy Do đó không vi phạm nguyên lí II.
Trang 29Bài tập: Một động cơ nhiệt nhận từ
nguồn nóng nhiệt lượng 5000J mỗi
giây và có công suất 1,5 kW Hãy tính: a) Nhiệt lượng toả ra cho nguồn lạnh b) Hiệu suất của động cơ.