Với nhận định trên, Em đã tìm hiểu hoạt động kinh doanh củaCông ty Trách nhiệm hữu hạn Dịch vụ Kiểm toán và Tư vấn UHY đểhiểu thêm về cách thức các doanh nghiệp kiểm toán đóng góp vào vi
Trang 1LỜI MỞ ĐẦU
Cùng với sự gia nhập WTO, sự bùng nổ của thị trường chứngkhoán và mới gần đây là hai cuộc khủng hoảng kinh tế quy mô lớn, nhucầu về thông tin tài chính minh bạch và đảm bảo được đặt ra ngày càngcao Vấn đề này đồng nghĩa với việc các công ty kiểm toán đang đứngtrước thử thách lớn để khẳng định vai trò của mình đối với đời sống kinh
tế xã hội, đặc biệt trong vấn đề quản trị rủi ro thông qua các báo cáokiểm toán và dịch vụ tư vấn
Với nhận định trên, Em đã tìm hiểu hoạt động kinh doanh củaCông ty Trách nhiệm hữu hạn Dịch vụ Kiểm toán và Tư vấn UHY đểhiểu thêm về cách thức các doanh nghiệp kiểm toán đóng góp vào việcquản trị rủi ro trong môi trường đầu tư cũng như quản lý thông qua cácdịch vụ và cách thức cung cấp dịch vụ của công ty Được sự hướng dẫncủa GS.TS Nguyễn Quang Quynh và các anh chị nhân viên tại công tyTNHH Dịch vụ Kiểm toán và Tư vấn UHY, Em đã hoàn thành Báo cáothực tập tổng hợp với các nội dung cụ thể như sau:
1 Lịch sử hình thành và phát triển của Công ty TNHH Dịch
vụ Kiểm toán và Tư vấn UHY
2 Đặc điểm hoạt động dịch vụ của Công ty
3 Tổ chức bộ máy quản lý của Công ty
4 Tổ chức công tác kiểm toán tại Công ty Dịch vụ Kiểm toán
Trang 21 LỊCH SỬ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA CÔNG TY
TNHH DỊCH VỤ KIỂM TOÁN VÀ TƯ VẤN
Công ty TNHH Dịch vụ kiểm toán và tư vấn UHY ( sau đây xinđược gọi tắt là UHY Co.Ltd.,) được tách ra từ Công ty Kiểm toán và Tưvấn tài chính quốc tế IFC
Từ năm 2006, với Giấy Phép Kinh doanh Số 0102027914 ngày
29 tháng 8 năm 2006 do Sở Kế hoạch và Đầu tư Thành phố Hà Nộicấp,thay đổi lần 3 vào ngày 17 tháng 9 năm 2008 với vốn điều lệ 2 tỷCông ty UHY đi vào hoạt động với tư cách là thành viên duy nhất củaHãng Kiểm toán quốc tế UHY tại Việt Nam
Công ty đặt trụ sở chính tại Tầng 5,6, Tòa nhà 136 Hoàng QuốcViệt, Phường Nghĩa Tân, quận Cầu Giấy, Hà Nội Đến đầu năm 2007,công ty đã thành lập thêm một chi nhánh tại Thành phố Hồ Chí Minh, tại
Số 62A Phạm Ngọc Thạch, phường 6, quận 3, Thành phố Hồ Chí Minh
và mở rộng văn phòng tại tầng 3, 136 Hoàng Quốc Việt
UHY Ltd chia sẻ với hệ thống toàn cầu của các thành viên UHYquốc tế với 198 văn phòng tại 66 quốc gia trên thế giới những dịch vụchuyên nghiệp theo các tiêu chí nhất quán cũng như mong muốn thấuhiểu khách hàng, tư vấn kịp thời nhằm đưa ra các quyết định đúng đắn,cạnh tranh hiệu quả và kinh doanh thành công Hiện nay, khách hàngcủa UHY Ltd có thể tiếp cận với mạng lưới hơn 7.000 chuyên gia giàukinh nghiệm của UHY quốc tế Cùng với UHY quốc tế, UHY Ltd camkết thực hiện phương châm: “ Mang tới khách hàng những giá trị đíchthực cùng dịch vụ vượt trội”
UHY Ltd thành lập trên cơ sở hội tụ các kiểm toán viên và cácchuyên gia tư vấn giàu kinh nghiệm tại các hãng kiểm toán và tư vấnhàng đầu Việt Nam Hiện nay, công ty UHY Ltd là 1 trong 10 công tykiểm toán có số lượng kiểm toán viên lớn và giàu kinh nghiệm nhấttrong số trên 160 công ty kiểm toán đang hoạt động tại Việt Nam Công
Trang 3ty cũng nằm trong số 34 công ty được UBCK Nhà nước cho phép kiểmtoán báo cáo tài chính năm 2007 cho các công ty niêm yết và các tổ chứcphát hành và kinh doanh chứng khoán tại Việt Nam theo Quyết định Số794/QĐ-UBCK ngày 27 tháng 11 năm 2008 Tháng 1 vừa qua, công tytiếp tục nằm trong danh sách các công ty được chấp nhận kiểm toán báocáo tài chính năm 2008 cho các công ty niêm yết và các tổ chức pháthành và kinh doanh chứng khoán.
2 ĐẶC ĐIỂM HOẠT ĐỘNG DỊCH VỤ CỦA CÔNG TY
2.1 Đặc điểm dịch vụ cung cấp
Công ty chuyên cung cấp các dịch vụ kiểm toán, tư vấn,các dịch
vụ định giá, các dịch vụ liên quan về tài chính, kế toán, thuế và các dịch
vụ soát xét tài chính Ngoài ra công ty còn cung cấp dịch vụ thiết lập hệthống kiểm soát nội bộ cho khách hàng đồng thời thường xuyên cập nhậtthông tin cho khách hàng thực hiện kịp thời chính xác các văn bản phápquy nhà nước Hiện tại công ty cung cấp các dịch vụ chính sau:
Một là, Dịch vụ kiểm toán và dịch vụ đảm bảo: Kiểm toán báo
cáo tài chính, kiểm toán các dự án do quốc tế tài trợ; soát xét báo cáo tàichính, kiểm toán theo các thủ tục thỏa thuận trước; kiểm toán hoạt động,kiểm toán tuân thủ; Kiểm toán nội bộ, đánh giá hệ thống kiểm soát vàquản lý rủi ro; Kiểm toán quyết toán vốn đầu tư xây dựng hoàn thành;kiểm toán cho các mục đích đặc biệt
Hai là, Tư vấn tài chính doanh nghiệp trong đó gồm có: Tư vấn
chiến lược kinh doanh: gồm lập kế hoạch tài chính dài hạn, xác định cơcấu tài chính, chiến lược tài chính hợp lý và chính sách cổ tức tối ưu; Tưvấn quản lý dòng tiền và vốn lưu động: các dịch vụ này nhằm sớm pháthiện các nguy cơ tiềm ẩn và đưa ra gợi ý để tăng dòng tiền cho kinhdoanh; Tư vấn cổ phần hóa, tư nhân hóa và phát hành cổ phiếu lần đầu:
Trang 4dịch vụ trợ giúp trước niêm yết, soạn lập phương án chiến lược kinhdoanh và bản cáo bạch, xác định giá trị công ty, và tư vấn lựa chọnphương án tài chính phù hợp; Tư vấn mua bán, sáp nhập doanh nghiệp:gồm lựa chọn đối tác, tiếp cận ban đầu, điều tra kỹ lưỡng tình hình kinhdoanh (due dililgence), lên kế hoạch thời gian và thu hút vốn; Tư vấn sửdụng các công cụ phái sinh để bảo vệ và giảm rủi ro.
Ba là, Dịch vụ tư vấn Thuế bao gồm các dịch vụ: Đăng ký, kê
khai thuế cho Doanh nghiệp; Lập kế hoạch thuế thu nhập doanh nghiệp;soát xét việc tuân thủ luật thuế thu nhập doanh nghiệp; Tư vấn phươngpháp tính các loại thuế trực thu và gián thu; Tư vấn thuế thu nhập cánhân, Xử lý các vấn để thuế phát sinh với Cơ quan Thuế; Tư vấn ápdụng các chính sách thuế mới
Bốn là, Dịch vụ đào tạo chuyên nghiệp: chủ yếu cung cấp các
khóa đào tạo ngắn hạn theo yêu cầu của các công ty về việc áp dụng cácchuẩn mực kế toán Việt Nam và Quốc tế, các chính sách thuế, kế toán,tài chính; cập nhật các quy định mới của nhà nước về loại hình kinhdoanh của doanh nghiệp Ngoài ra còn tổ chức các khóa đào tạo về Phântích và quản lý tài chính, marketing và quản trị kinh doanh hiệu quả,hoàn thiện hệ thống kế toán và kiểm soát nội bộ
Năm là, Dịch vụ kế toán: thiết lập hệ thống kế toán, tư vấn xây
dựng và lựa chọn phần mềm; dịch vụ giữ sổ sách kế toán, Chuyển đổibáo cáo tài chính giữa VAS, IAS và các chuẩn mực kiểm toán
Đặc biệt, dịch vụ kiểm toán đánh giá toàn diện(Due Diligence) vàchuyển đổi báo cáo tài chính theo chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế(IFRS) do UHY Ltd cung cấp đã góp phần đáp ứng nhu cầu về minhbạch báo cáo tài chính cho doanh nghiệp trong quá trình hội nhập
Trang 5Bảng 2.1: Cơ cấu doanh thu các loại hình dịch vụ của UHY Ltd
Đơn vị : Tỷ đồng
Loại hình dịch vụ cung cấp Năm tài chính
kết thúc 30/9/2007
Năm tài chính kết thúc 30/9/2008
Kiểm toán quyết toán vốn đấu tư 0.8 2
Kiểm toán các dự án quốc tế 0.7 0.2
(Nguồn: báo cáo tổng kết năm 2008 của công ty UHY Ltd)
Bảng 2.1 cho thấy, doanh thu dịch vụ kiểm toán báo cáo tài chính
là chủ yếu chiếm tỷ trọng lớn 54.67% năm 2007 và 79.5% năm 2008.Tiếp đó là doanh thu dịch vụ kiểm toán quyết toán vốn đầu tư 10,67%năm 2007 và 17.1% năm 2008 Doanh thu dịch vụ khác và kiểm toán các
dự án quốc tế giảm Điều này đặt ra vấn đề trong việc nỗ lực tìm kiếmhơn nữa khách hàng trong lĩnh vực này vì hiện xu hướng đầu tư vào ViệtNam vẫn không giảm dù kinh tế thế giới đang khủng hoảng, đặc biệt cácnguồn vốn FDI cho các dự án trung hạn và dài hạn trong năm 2009
2.2 Đặc điểm khách hàng
Với các dịch vụ cung cấp như trên, khách hàng mục tiêu của công
ty cũng được phân loại rõ ràng theo nhu cầu đối với loại hình dịch vụ màcông ty cam kết cung cấp Cụ thể như sau:
Đối với dịch vụ kiểm toán báo cáo tài chính và dịch vụ đảm bảo,nhóm khách hàng mục tiêu bao gồm các doanh nghiệp Nhà nước, cáccông ty cổ phần, các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và các dự
án do quốc tế tài trợ Với dịch vụ này, công ty đã tạo dựng được lòng tinvới nhiều khách hàng lớn Khách hàng tiêu biểu như Bưu điện thành phố
Hồ Chí Minh, Tổng công ty XDCT Giao thông 8(CIENCO 8), Tổngcông Chè Việt Nam, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam… đối với nhómdoanh nghiệp Nhà nước hay CTCP Hàng không Jetstar Pacific Airlines,CTCP Tập đoàn Hòa Phát… đối với loại hình doanh nghiệp là các công
Trang 6ty cổ phẩn, hoặc Công ty liên doanh Fuji – Alpha, Công ty liên doanhChè Phú Đa, Công ty phân phối toàn cầu Abacus…với loại hình doanhnghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và các nhóm dự án được tài trợ bởiVương quốc Đan Mạch, World Bank…
Dịch vụ tư vấn tài chính doanh nghiệp và xác định giá trị doanhnghiệp được cung cấp cho mọi loại hình doanh nghiệp, chủ yếu là cácdoanh nghiệp vừa và nhỏ, hoặc doanh nghiệp trong giai đoạn tái cơ cấu,mua bán, sáp nhập hoặc cổ phần hóa… Khách hàng tiêu biểu trong lĩnhvực dịch vụ này của Công ty cần kể đến Công ty Điện tử và Tin học ViệtNam, Công ty Điện lực I, CTCP Dịch vụ suất ăn Nội Bài…
Cuối cùng là dịch vụ kiểm toán quyết toán vốn đầu tư Dịch vụnày được cung cấp cho đối tượng khách hàng chính là các ban quản lý
dự án; tiêu biểu có Dự án cấp nước và vệ sinh môi trường Trà Vinh, Dự
án đầu tư 5 máy bay A321 của Tổng công ty Hàng không Việt Nam…
Có thể nhận thấy dịch vụ mà UHY Ltd cung cấp đa dạng vàphong phú cũng vì thế có thể phục vụ cho nhiều đối tượng khách hàng
và có khả năng cung cấp dịch vụ cho khách hàng một cách toàn diện
Chất lượng dịch vụ được cam kết đảm bảo bằng sự hợp tác vàchia sẻ nguồn lực thường xuyên của Uhy Ltd với các hãng thành viên củaHãng UHY quốc tế, đặc biệt là các chuyên gia cao cấp và chuỗi hệ thốg tiêuchuẩn quốc tế Sự tham gia của các chuyên gia hàng đầu của Hãng từ vănphòng UHY Mỹ, Anh, Australia, Singapo và Malaysia vào các hợp đồngdịch vụ tại Việt Nam đã tạo được ưu thế về chất lượng dịch vụ và nhân viên
Công ty đã tiến hành và triển khai chiến lược đa dạng hóa loạihình khách hàng gồm các tổng công ty, doanh nghiệp cổ phần hóa, công
ty tư nhân, doanh nghiệp FDI, dự án quốc tế tài trợ… Bên cạnh đó vẫnduy trì thế mạnh trong các ngành chú chốt của nền kinh tế như: Giaothông, Điện lực, Công nghiệp và dịch vụ
Theo số lượng tại bảng dưới, có thể nhận thấy khách hàng củacông ty tăng mạnh không chỉ về số lượng, loại hình khách hàng mà còn
Trang 7về các loại hình dịch vụ được lựa chọn sử dụng Trong đó: khách hàngkiểm toán Báo cáo tài chính chiếm tỷ lệ lớn, mang lại 75% doanh thucho Công ty;số lượng khách hàng sử dụng dịch vụ thuế, tài chính củaCông ty tăng 50% so với năm trước.
Ban Giám đốc đánh giá cao và khuyến khích các nỗ lực tiếp cận,tìm kiếm khách hàng của các phòng và từng nhân viên, đồng thờinghiêm túc tìm hiểu nguyên nhân không ký tiếp được hợp đồng của một
số khách hàng cũ để có biện pháp khắc phục
Bảng 2.2: Tổng kết tình hình phát triểnkhách hàng
kết thúc 30/9/2007
Năm tài chính kết thúc 30/9/2008
Khách hàng tư vấn kế toán, thuế 19 8
(Nguồn: Báo cáo tổng kết năm 2008 – Công ty UHY Ltd)
3 TỔ CHỨC BỘ MÁY QUẢN LÝ CỦA CÔNG TY
3.1 Tổ chức bộ máy
Công ty tổ chức bộ máy theo mô hình trực tuyến chức năng, tiêuthức phân chia là các lĩnh vực chuyên môn Sơ đồ 3.1 thể hiện bộ máy tổchức của công ty UHY
Bộ máy tổ chức của Công ty có chức năng nhiệm vụ cụ thể như sau:
Tổng giám đốc là người đại diện trước pháp luật của Công ty,trực
tiếp điều hành toàn bộ hoạt động của Công ty và chịu trách nhiệm trướcHội đồng thành viên và trước pháp luật về mọi hoạt động của công ty
Các Phó Tổng giám đốc là thành viên Ban giám đốc, chịu trách
nhiệm điều hành từng mảng công việc theo sự phân công và ủy quyềncủa Tổng Giám đốc công ty Có thể nhân danh Công ty ký kết các hợpđồng cung cấp dịch vụ trong phạm vi được phân công hoặc ủyquyền,thay mặt Công ty xử lý các công việc thuộc thẩm quyền đối với
Trang 8Các Giám đốc
Tư vấn
Tư vấn Quản trị tài chính doanh nghiệp Định giá DN, cổ phần hóa, tái cơ cấu, mua bán sát nhập DN
Phòng Tư vấn tài chính Chi Nhánh TP
Hồ Chí Minh
Phó TGĐ Phụ trách Tư vấn Thuế
Tư vấn Thuế Thu nhập doanh nghiệp
Tư vấn Thuế Thu nhập cá nhân
Tư vấn các loại thuế khác
Phòng Tư vấn thuế tại Chi nhánh TP Hồ Chí
Minh
Phòng Hành chính Nhân sự
Phòng Tài chính,
Kế toán
triển và kiểm soát chất lượng
Phòng PR và Marketing
Phòng IT và quản trị thông tin nội bộ
Phó TGĐ Phụ trách Hành chính Nhân sự
khách hàng và đối tác Chịu trách nhiệm trước Công ty và pháp luậttrong các quyết định của mình
Sơ đồ 3.1: Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý của UHY Ltd
Các thành viên Ban giám đốc là người trực tiếp đánh giá rủi rokiểm toán, quyết định ký hợp đồng kiểm toán và thực hiện các bướccông việc soát xét cuối cùng sau mỗi cuộc kiểm toán; đại diện cho Công
ty ký, ban hành Báo cáo kiểm toán(BCKT) và thư quản lý tới khách hàng
Tổ trợ lý và thư ký có nhiệm vụ trợ giúp Ban giám đốc Công ty
trong công tác điều hành và quản lý Công ty
Ban đào tạo, nghiên cứu và kiểm soát chất lượng trực tiếp do
Tổng Giám đốc điều hành, phụ trách việc nghiên cứu chuyển giao công
Trang 9nghệ và đào tạo cho các bộ phận nghiệp vụ trong công ty và ngoài côngty; có thể tham gia trực tiếp vào việc cung cấp dịch vụ với vai trò chuyêngia cao cấp, tổ chức soát xét chất lượng đối với dịch vụ đảm bảo: Kiểmtoán báo cáo tài chính, kiểm toán quyết toán vốn đầu tư và các dịch vụcông chứng khác… Nếu cần thiết, Ban nghiên cứu, phát triển và kiểmsoát chất lượng có thể huy động thêm các chuyên gia từ các bộ phậnkhác để thực hiện nhiệm vụ của mình.
Các giám đốc chuyên môn là Thành viên Ban giám đốc phụ trách
về chuyên môn trong từng lĩnh vực dịch vụ cụ thể của công ty như: Dịch vụkiểm toán, tư vấn thuế, tư vấn tài chính, tư vấn quản trị và dịch vụ đào tạo
Các phòng nghiệp vụ kiểm toán(Phòng Nghiệp vụ 1, 2, 3) là các
bộ phận nhân viên chuyên nghiệp cung cấp dịch vụ kiểm toán và cácdịch vụ đảm bảo khác Trung bình mỗi phòng khoảng từ 20 – 30 nhânviên theo các lĩnh vực chuyên môn như: Kiểm toán BCTC cho các doanhnghiệp sản xuất; Kiểm toán BCTC cho các doanh nghiệp thương mại và dịch vụ;Kiểm toán BCTC cho các doanh nghiệp kinh doanh bất động sản, xây lắp; Kiểmtoán BCTC cho các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng,chứng khoán…; Kiểm toán hoạt động của dự án do các tổ chức quốc tế tài trợ vàkiểm toán tuân thủ khác; Kiểm toán báo cáo quyết toán vốn đầu tư…
Các phòng tư vấn tài chính là các bộ phân nhân viên chuyên nghiệp
cung cấp các dịch vụ tư vấn tài chính cho khách hàng Dịch vụ này đượcchia thành các mảng hoạt động cụ thể như sau:
Tư vấn quản trị tài chính doanh nghiệp, bao gồm: lập chiến lượctài chính dài hạn, kế hoạch tài chính dài hạn, tư vấn đánh giá hiệu quả dự
án đầu tư, tư vấn các giải pháp huy động vốn cho các dự án, tư vấn quảntrị rủi ro doanh nghiệp và các dịch vụ quản trị tài chính khác
Tư vấn định giá doanh nghiệp, định giá tài sản phục vụ cho việcmua bán doanh nghiệp, xác định giá trị doanh nghiệp phục vụ cổ phầnhóa các doanh nghiệp nhà nước, tư vấn tái cơ cấu doanh nghiệp cũng như
tư vấn hoạt động mua bán, sáp nhập doanh nghiệp…
Trang 10Các phòng tư vấn thuế là bộ phận chuyên cung cấp dịch vụ tư
vấn thuế cho các khách hàng, chủ yếu là các sắc thuế phổ biến như:Thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân, Thuế xuất nhậpkhẩu và các loại thuế khác Ngoải ra, bộ phận này còn tham gia soát xét
hồ sơ kiểm toán đối với phần hành thuế
Chi nhánh thành phố Hồ Chí Minh do một Phó Tổng giám đốc phụ
trách và điều hành Tuy nhiên, cấu trúc tổ chức được xây dựng theo từnglĩnh vực chuyên môn như : Bộ phận kiểm toán, bộ phận tư vấn tài chính và
bộ phận tư vấn thuế Các bộ phận này chịu sự chỉ đạo chuyên môn trực tiếp
từ các thành v`iên Ban Giám Đốc phụ trách các lĩnh vực tương ứng
3.2 Đặc điểm về tổ chức nhân sự
Cũng như hầu hết các công ty kiểm toán, Uhy Ltd ưu tiên và chútrọng phát triển nhân sự Không chỉ phát triển mạnh về số lượng, cơ cấu màchất lượng nhân viên cũng ngày một được nâng cao, thu hút được nhiềunhân viên được đào tạo tại nước ngoài( Úc, Hà Lan, Mỹ) Mức nhân viênchuyên nghiệp tăng nhanh trên 50% Tương đương với đó là tăng thànhviên ban giám đốc nhằm đáp ứng nhu cầu về kiểm soát quản lý quản lý chấtlượng dịch vụ khách hàng
Bên cạnh đó việc tái cơ cấu nội bộ công ty giúp cho hoạt động củatoàn công ty hiệu quả hơn: sáp nhập các phòng nghiệp vụ nhằm hợp lý hóa
cơ cấu tổ chức; cơ cấu lại chi nhánh theo hướng chủ động hoàn toàn, tăngcường cơ sở vật chất cũng như nguồn nhân lực
Cùng với đó, các vấn đề về cơ sở vật chất cũng được chú trọngtăng cường: trên 90% nhân viên chuyên nghiệp được trang bị máy tínhxách tay (năm 2007 – 60%); nâng cấp mạng LAN nội bộ, đảm bảo tracứu nhanh, lưu trữ thông tin an toàn, bảo mật số liệu ở mức cao nhất
Trang 11Tổng sổ nhân viên 70 100
(Nguồn: Báo cáo tổng kết cuối năm 2008 – Công ty UHY)
4 TỔ CHỨC CÔNG TÁC KIỂM TOÁN TẠI CÔNG TY TNHH DỊCH VỤ KIỂM TOÁN VÀ TƯ VẤN UHY
4.1 Phương pháp tiếp cận và quy trình kiểm toán chung tại Công ty
4.1.1 Phương pháp tiếp cận kiểm toán
Phương pháp kiểm toán UHY (UHY Audit Approach - UAA)
được xây dựng dựa trên các Chuẩn mực Kiểm toán Quốc tế, Chuẩn mựckiểm toán Việt Nam, và vận dụng chọn lọc các phương pháp kiểm toáncủa các hãng kiểm toán hàng đầu thế giới áp dụng tại Việt Nam Hệthống phương pháp luận được xây dựng dựa trên sự hiểu biết sâu sắc củachúng tôi về hoạt động kinh doanh và hệ thống kiểm soát nội bộ củakhách hàng UAA là phương pháp kiểm toán dựa trên rủi ro, cho phépkiểm toán viên tập trung nhiều vào các vùng rủi ro hơn là các khoản mụckhông trọng yếu UAA hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng kiểmtoán và tiết kiệm thời gian từ đó tăng cường hiệu quả của toàn bộ cuộckiểm toán UAA hướng dẫn kiểm toán viên thực hiện các yêu cầu kiểmtra trong quá trình cung cấp dịch vụ kiểm toán báo cáo tài chính
Đặc điểm của phương pháp kiểm toán này như sau:
Một là, Đáp ứng các chuẩn mực kế toán, kiểm toán Việt Nam và
các chuẩn mực kế toán, kiểm toán Quốc tế có liên quan, theo đó chúngtôi cung cấp dịch vụ kiểm toán chất lượng cao và hiệu quả dựa trên kỹ
Trang 12thuật phân tích, đánh giá, kiểm soát rủi ro và tuân thủ các chuẩn mực quốc gia
và quốc tế
Hai là, Tập trung vào các vấn đề quan trọng trong các quy trình
thử nghiệm cơ bản và các bước đánh giá rủi ro một cách hiệu quả, tăngcường các thử nghiệm đối với hệ thống kiểm soát nội bộ: UAA tập trungkiểm tra các khoản mục trên Báo cáo tài chính của khách hàng, xác địnhrủi ro có thể ảnh hưởng tới các khoản mục trong Báo cáo tài chính vànhững thủ tục kiểm toán cần áp dụng để hạn chế các rủi ro này Công tythực hiện đánh giá mức độ hiệu quả của hệ thống kiểm soát nội bộ trongviệc giảm thiểu các rủi ro được xác định trong cuộc kiểm toán, đánh giácác giao dịch và số dư các tài khoản có được tính toán và ghi chép đúngđắn không
Ba là, Sử dụng các chuyên gia có đầy đủ kiến thức, kỹ năng và
kinh nghiệm trong lĩnh vực hoạt động của khách hàng tham gia dịch vụ.Khả năng cung cấp dịch vụ kiểm toán chất lượng cao phụ thuộc vào sựhiểu biết của nhóm nhân viên trực tiếp cung cấp dịch vụ cho khách hàng
về quy trình kinh doanh, chính sách kế toán, chính sách tài chính, hệthống kiểm soát nội bộ và các vấn đề về Báo cáo tài chính đặc thù củakhách hàng Ngoài ra, nhóm nhân viên chuyên nghiệp về thuế, côngnghệ thông tin, pháp lý, quản lý rủi ro và soát xét chất lượng sẽ hỗ trợ cácnhóm cung cấp dịch vụ trực tiếp
Bốn là, Tạo cơ sở để Hãng UHY áp dụng thống nhất phương pháp
kiểm toán ở mọi nơi cung cấp dịch vụ, dễ dàng hợp tác với các hãngquốc tế lớn, các tổ chức nghề nghiệp trong, ngoài nước trong việc nghiêncứu, đào tạo và trao đổi thông tin nghề nghiệp Điều đó có nghĩa là kỹnăng và kỹ thuật kiểm toán thường xuyên được cập nhật theo xu hướngphát triển của nghề kiểm toán và kế toán trên thế giới Theo đó, ở bất kỳđâu và bất cứ lúc nào, dịch vụ của UHY LTD cung cấp cũng đảm bảochất lượng, thống nhất về quy trình và phương pháp luận, sử dụng côngnghệ tiên tiến, nhân viên của UHY LTD luôn là những nhân viên năng
Trang 13động, được đào tạo bài bản và có phong cách làm việc chuyên nghiệp
Cụ thể phương pháp tiếp cận kiểm toán UAA sẽ đặt ra các vấn đềcần thực hiện sau:
Một là, Thực hiện các hoạt động trước kiểm toán.
Trong bước này, KTV sẽ thực hiện việc đánh giá và xử lý rủi rokiểm toán tùy theo 3 mức độ : trung bình, cao hơn trung bình, rấtcao.Trường hợp mức rủi ro được đánh giá là cao hơn trung bình hoặc rấtcao thì các thủ tục xử lý rủi ro phải được xác định trước khi chấp nhậnhợp đồng kiểm toán và áp dụng các thủ tục này trong suốt quá trình lập
kế hoạch và thực hiện kiểm toán
Thực chất trong bước này, Ban giám đốc là người đưa ra nhậnđịnh và đánh giá tổng quan về rủi ro kiểm toán với đối tượng khách hàngmới từ đó chấp nhận thực hiện hay không thực hiện hợp đồng kiểm toán.Việc đánh giá và xử lý được thể hiện qua các “Bản phê duyệt thực hiệnkiểm toán” đối với khách hàng mới và “Bản phê duyệt tiếp tục thực hiệnkiểm toán” với khách hàng cũ đã được phê duyệt
Tiếp theo đó, Ban giám đốc tiến hành lựa chọn nhóm kiểm toántrong mối tương quan với hiểu biết kinh nghiệm của từng cá nhân đểđảm bảo được yêu cầu chất lượng dịch vụ ; thiết lập các điều khoản hợpđồng và xác định các yêu cầu phục vụ khách hàng : phải xác định vàthống nhất được với khách hàng về các nội dung sau:mục đích, phạm vicủa cuộc kiểm toán; trách nhiệm của các bên; form báo cáo; các yêu cầu
cụ thể khác
Hai là, Thực hiện lập kế hoạch sơ bộ
Trong bước này, KTV tiến hành tìm hiểu hoạt động kinh doanhcủa khách hàng cũng như xác định các sự kiện, các nghiệp vụ kinh tế màtheo xét đoán của kiểm toán viên có thể ảnh hưởng lớn tới báo cáo tàichính hoặc cuộc kiểm toán Kết quả cụ thể được thể hiện trên giấy tờlàm việc có tên “Đánh giá rủi ro kiểm toán và môi trường kiểm soát”, dotrưởng nhóm kiểm toán lập ngay sau khi ký kết hợp đồng và được cập
Trang 14nhật liên tục trong quá trình kiểm toán Phương pháp kỹ thuật được ápdụng chủ yếu là phỏng vấn và thu thập tài liệu Với khách hàng mới,KTV thực hiện thu thập các tài liệu có liên quan đến ngành nghề hoạtđộng kinh doanh cũng như thông qua phỏng vấn các nhân viên có liênquan để xác định được quá trình hình thành phát triển, cơ cấu tổ chứccũng như đặc điểm hoạt động kinh doanh của công ty khách hàng và cónhững nhận định ban đầu về rủi ro tiềm tàng trong ngành nghề kinhdoanh của khách hàng Với các khách hàng cũ, KTV tiến hành cập nhậtnhững thay đổi quan trọng về tổ chức quản lý, cơ cấu nhân sự, sản phẩmchính sản xuất … và liên hệ tác động của những thay đổi này tới tìnhhình kinh doanh hiện tại của công ty khách hàng.
Thường là các vấn đề sau của khách hàng sẽ được thu thập thôngtin: cơ cấu tổ chức và các quá trình lập kế hoạch giám sát, kiểm soát ;phân loại các luồng nghiệp vụ và tìm hiểu các nhân tố ảnh hưởng đếnhoạt động kinh doanh của khách hàng; tìm hiểu hệ thống môi trườngkiểm soát nhằm đánh giá hiệu quả của HTKSNB, tìm hiểu hệ thống kếtoán tập trung vào các yếu tố sau: phân loại việc sử dụng máy tính củakhách hàng, xác định các chu trình kế toán chủ yếu, các hoạt động kinhdoanh cơ bản trong chu trình kế toán
Tiếp theo, KTV thực hiện thủ tục phân tích sơ bộ báo cáo tàichính (dự thảo của công ty khách hàng) nhằm phát hiện số dư bất thương
và mối quan tương quan để có thể chỉ ra các rủi ro với số dư tài khoảnđồng thời cũng xem xét rủi ro liên quan đến giả định hoạt động liên tụccủa khách hàng trong lập BCTC Tiến tới xác định mức trọng yếu chomục tiêu lập kế hoạch và mức độ sai sót trọng yếu dựa trên một trongnhững chỉ tiêu: Lợi nhuận trước thuế, doanh thu, hoặc tổng tài sản.Thông thường sẽ là 2% trên tổng tài sản đối với các doanh nghiệp khôngphải công ty đại chúng Mức trọng yếu được tính toán phù hợp và đượcđánh giá lại sau khi thực hiện việc điều chỉnh một số chỉ tiêu, khoản mụccần thiết theo kết quả cuộc kiểm toán Trong quá trình này, kiểm toán
Trang 15viên sử dụng các kỹ thuật phân thích để có được các nhận định ban đầu
về rủi ro kiểm toán, chủ yếu sử dụng phân tích dọc và phân tích ngangtrong mối liên hệ với những hiểu viết về tình hình kinh doanh của kháchhàng Khi thiết lập được kế hoạch kiểm toán sơ bộ, công ty sẽ trao đổi kếhoạch phục vụ khách hàng trong mối quan tâm đúng mức đến chất lượngcủa cuộc kiểm toán và mong muốn của khách hàng
Ba là, Lập kế hoạch kiểm toán
Trong giai đoạn này, KTV cần thực hiện các công việc sau:
Một là, Đánh giá rủi ro đối với số dư tài khoản và mức độ sai sóttiềm tàng trên cơ sở xem xét rủi ro xảy ra gian lận hoặc sai sót đối vớicác số dư trọng yếu,rủi ro phát hiện ảnh hưởng đến các sai sót tiềm tàngnào; xác định độ tin cậy tiềm tàng bằng 0 đối với các sai sót tiềm tàngnếu có rủi ro phát hiện liên quan đến sai sót tiềm tàng đó(trường hợpnày phải kiểm toán gần như 100% - toàn diện)
Tiếp theo là, Lập kế hoạch tiếp cận kiểm toán theo 1 trong các phươngpháp sau: phương pháp tiếp cận dựa vào kiểm tra chi tiết; phương pháp tiếpcận dựa vào hệ thống kiểm soát nội bộ; phương pháp tiếp cận dựa vào bảngcân đối số phát sinh; phương pháp tiếp cận dựa vào rủi ro kiểm toán; phươngpháp tiếp cận dựa vào rủi ro kinh doanh của khách hàng
Phương pháp tiếp cận dựa vào hệ thống kiểm soát nội bộ chỉđược áp dụng khi hệ thống kiểm soát nội bộ của khách hàng được xácđịnh đạt mức độ tin cậy Nhưng thông thường kiểm toán viên đều đánhgiá mức độ tin cậy này thấp và tăng cường thêm các thủ tục kiểm tra chitiết dù KTV tin rằng hệ thống kiểm soát nội bộ của khách hàng đạt mứctin cậy cao
Phương pháp tiếp cận dựa vào rủi ro kiểm toán sẽ được tiến hànhtheo cách thức là chỉ tập trung kiểm toán những khoản mục được đánhgiá là rủi ro, các khoản mục khác sẽ không tiến hành kiểm tra
Phương pháp tiếp cận dựa vào rủi ro kinh doanh đưa ra một phạm
vi kiểm toán hẹp hơn nhưng đòi hỏi KTV phải nhận định chính xác rủi
ro tiềm tàng của khách hàng là gì, liên hệ được bản chất của các rủi ro
Trang 16đó với các khoản mục cần xây dựng chương trình kiểm toán cụ thể.
Tuy nhiên, trong một cuộc kiểm toán, phương pháp thường được
áp dụng sẽ tổng hợp các phương pháp trên tùy theo từng đối tượngkhách hàng và bản chất của khoản mục
Cuối cùng là tổng hợp và trao đổi với khách hàng về kế hoạchkiểm toán cũng như trao đối với nhóm kiểm toán thực hiện để đảm bảocác yêu cầu về tiến độ cũng như chất lượng của cuộc kiểm toán
Bốn là, Thực hiện kiểm toán theo kế hoạch với các bước kiểm tra hệ
thống và đánh giá kết quả, kiểm tra chi tiết và đánh giá kết quả nhằm xácđịnh mức độ tin cậy kiểm soát và mức độ tin cậy chi tiết Kết quả này ảnhhưởng đến việc lựa chọn hình thức đưa ra ý kiến trên báo cáo kiểm toán
Trong bước này, các nhận định về hệ thống kiểm soát nội bộ củakhách hàng liên quan chi tiết đến các chu trình kế toán chính được tìm hiểu
cụ thể và thể hiện trên các ghi chú về hệ thống trong hồ sơ kiểmtoán(XX30) Từ các nhận định cụ thể này mà KTV quyết định lựa chọn sốlượng mẫu chọn để kiểm tra chi tiết cũng như mở rộng hay thu hẹp phạm
vi cần đi sâu và các thủ tục kiểm toán cần tiến hành thêm trên cơ sở kếthợp với giá trị trọng yếu được xác định tại bước lập kế hoạch
Năm là, Tổng hợp, kết luận và lập báo cáo
Sau khi soát xét báo cáo tài chính một lần nữa, KTV tổng hợp kếtquả kiểm toán, đưa ra kết luận phù hợp về rủi ro phát hiện, cũng như đánhgiá chung về rủi ro kiểm toán nhằm xác định có thể tiến hành kiểm toánnăm tiếp theo hay không Cuối cùng, kiểm toán viên lập và phát hành báocáo kiểm toán sau khi đã thực hiện trao đổi với khách hàng
Sáu là, Thực hiện các hoạt động sau kiểm toán nhằm đánh giá chất lượng
cuộc kiểm toán trên các mặt sau: chất lượng dịch vụ cung cấp, phản hồi củakhách hàng, mức độ đạt yêu cầu với các chỉ tiêu của cuộc kiểm toán
4.1.2.Quy trình kiểm toán chung tại UHY Ltd
Tuy rằng Công ty không có phần mềm kiểm toán được thiết kế riêng nhưng
hệ thống thiết lập trên ứng dụng Excel nằm trong bộ ứng dụng MS Office để tính
