Có nên sử dụng câu rút gọn trong trường hợp dưới đây không?. Đú là cõu rỳt gọn, lược bỏ chủ ngữ, vị ngữ.. Đú là cõu khụng thể cú chủ ngữ, vị ngữ.. -> Câu đặc biệt Là loại câu không có cấ
Trang 1Trong các câu sau, câu nào là câu rút gọn?
a) Mùa xuân đến rồi!
b) Ngày mai, tôi đi chợ.
c) Học ăn, học nói, học gói, học mở.
d) Nam là học sinh giỏi.
KI M TRA B I C Ể À Ũ
ThÕ nµo lµ c©u rót gän?
Trang 2Có nên sử dụng câu rút gọn trong trường hợp dưới đây không? Vì sao?
Thầy giáo gọi Nam lên bảng kiểm tra bài cũ, Nam chần chừ không muốn lên.
- Thầy: Em đã học bài cũ chưa?
- Nam: Chưa.
Trang 3TiÕt 82
Trang 4I/ Thế nào là cõu đặc biệt
1.Ví dụ:
ễi, em Thuỷ! Tiếng kờu sửng sốt của cụ giỏo làm em
tụi giật mỡnh Em tụi bước vào lớp.
Hóy lựa chọn cõu trả lời đỳng?
a Đú là cõu bỡnh thường cú đủ chủ ngữ- vị ngữ.
b Đú là cõu rỳt gọn, lược bỏ chủ ngữ, vị ngữ.
c Đú là cõu khụng thể cú chủ ngữ, vị ngữ.
-> Câu đặc biệt
Là loại câu không có cấu tạo theo mô hình chủ ngữ - vị ngữ
Trang 5* Lưu ý phõn biệt hai kiểu cõu
Cõu rỳt gọn
Cấu tạo theo mụ hỡnh C/V, nhưng lược
bỏ đi một số thành phần
Cú thể dựa vào ngữ cảnh và hoàn cảnh
giao tiếp để khụi phục lại thành phần bị
lược bỏ
Cõu đặc biệt
Cấu tạo khụng theo mụ hỡnh C/V
Khụng thể khụi phục thành cõu đầy đủ thành phần thành câu
đầy đủ
Vớ dụ
Thấy đúi bụng, tụi cũng tạt vào quỏn
làm vài nhỏnh cỏ lút dạ Đụng khỏch
quỏ Chõu Chấu, Cào Cào rậm rịch ra
vào, chố chộn
(Tụ Hoài)
Vớ dụ
Mưa và rột! Vắt rừng! Đoàn quõn vượt suối băng rừng tiến
về phớa trước
(Nguyễn Đỡnh Thi)
Đụng khỏch
quá
Mưa và rột!Vắt rừng!
Trang 6An gào lên:
- Sơn! Em Sơn!
Sơn ơi!
-Chị An ơi!
Sơn đã nhìn thấy
chị
“ Trời ơi!”, cô giáo
tái mặt và nước mắt
giàn giụa…
Đoàn người…
Tiếng reo Tiếng
vỗ tay.
Một đêm mùa
xuân Trên dòng
sông êm ả, cái đò
cũ của bác tài…
Gọi đáp
Xác định thời gian, nơi chốn
Liệt kê thông báo về sự tồn tại của sự vật, hiÖn tu¬ng
Bộc lộ cảm xúc
Tác dụng
Câu
đặc biệt
Trang 7Ghi nhớ
Câu đặc biệt thường được dùng để:
- Nêu lên thời gian, nơi chốn diễn ra sự việc được nói
đến trong đoạn.
- Liệt kê, thông báo về sự tồn tại của sự vật, hiện tư ợng.
- Bộc lộ cảm xúc.
- Gọi đáp.
Trang 8Luyện tập
Bài 1: Tìm câu rút gọn và câu đặc biệt?
a - Câu rút gọn:
“Có khi được trưng bày … dễ thấy”, “Nhưng cũng có
khi … trong hòm”, “Nghĩa là … kháng chiến.”
- Không có câu đặc biệt.
b - Câu đặc biệt:
“Ba giây … Bốn giây … Năm giây … Lâu quá!”.
- Không có câu rút gọn.
Trang 9c Câu đặc biệt:
“Một hồi còi.”
Không có câu rút gọn.
d Câu đặc biệt:
“ Lá ơi!”
“Hãy kể chuyện cuộc đời bạn cho tôi nghe đi!”;
“Bình thường lắm, chẳng có gì đáng kể đâu.”
Trang 10Bài 2) Tác dụng của câu rút gọn và câu đặc biệt
ở bài tập (1):
+ Câu a:
- Câu rút gọn:
-> Làm cho câu gọn hơn, tránh lặp lại những từ ngữ đã xuất
hiện trong câu trước “tinh thần yêu nước”
- Câu đặc biệt:
+ Câu b: “Ba giây …Bốn giây … Năm giây …Lâu
quá!”.
->xác định thời gian; bộc lộ cảm xúc
+ Câu c: “Một hồi còi.”
-> liệt kê, thông báo sự tồn tại của sự vật
+ Câu d:“ Lá ơi!” :
-> gọi đáp
Trang 11Bài tập 3
Viết một đoạn văn ngắn(5-7 cõu) tả cảnh quờ hương em, trong đú
cú sử dụng cõu đặc biệt.
Ví dụ tham khảo:
Nắng! Nắng chan hoà xóm núi Những triền dốc Những
dòng suối và mảng rừng Chợ vùng cao xôn xao trong nắng mới Chợ Đồng Văn Ngựa thồ thon vó và đẹp mã từ các dốc
đá, ngả đường ùn ùn kéo tới chợ Tiếng khèn Tiếng ngựa hí
Náo nức lòng người
Trang 14Hướng dẫn về nhà
1 Học bài cũ:
-Học ghi nhớ.
- Làm bài tập 3.
2 Chuẩn bị bài mới:
- Soạn bài: “Bố cục và phương pháp lập luận trong văn nghị luận”.