giáo an 12 cb HK II

1 vốn hiểu biết, nêu những mặt mạnh và hạn chế của nguồn lao động nước ta Bước 2: HS trình bày, GV giúp HS chuẩn kiến thức Hoạt động 2: Tìm hiểu cơ cấu lao động Bước 1:Căn cứ vào các bả

ĐỊA LÍ DÂN CƯ

Tiết19- Bài 16 ĐẶC ĐIỂM DÂN SỐ VÀ PHÂN BỐ DÂN CƯ NƯỚC TA

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức

- Trình bày được những đặc điểm cơ bản của dân số và phân bố dân nước ta.

- Xác định và phân tích được nguyên nhân dẫn đến sự gia tăng dân số và hậu quả của sự gia tăng dân số, phân bố dân cư không đều

- Trình bày được những chiến lược phát triển dân số và sử dụng hợp lí nguồn lao động

2 Kĩ năng

- Phân tích được các sơ đồ, lược đồ, các bảng số liệu thống kê

- Khai thác nội dung thông tin trong các sơ đồ, bản đồ phân bố dân cư.

3 Thái độ: Có nhận thức đúng đắn về vấn đề dân số, ủng hộ, tuyên truyền chính sách dân số của quốc gia và địa phương.

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

- Biểu đồ tỉ lệ gia tăng dân số trung bình năm qua các thời kì, biểu tháp dân số nước ta

- Bảng số liệu 15 nước đông dân nhất thế giới.

- Bản đồ phân bố dân cư Việt Nam

III HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

1.Ổn định lớp,kiểm tra sĩ số hs

2.Kiểm tra bài cũ Trả bài học kì

3.Bài mới

Hoạt động của GV và HS

Hoạt động l: Chứng minh Việt Nam là nước

đông dân, có nhiều thành phần dân tộc

Một HS đại diện trình bày trước lớp, các HS

khác nhận xét, bổ sung GV nhận xét phần trình

bày của HS và bổ sung kiến thức

Hoạt động 2: Chứng minh dân số nước ta còn

tăng nhanh, cơ cấu dân số trẻ (Nhóm).

Bước 1: GV chia nhóm và giao nhiệm vụ cho

từng nhóm

Nhóm 1 : Phiếu học tập 1

Nhóm 2: Phiếu học 2

nhóm 3: Phiếu học tập 3

Bước 2: HS trong các nhóm trao đổi, đại diện các

nhóm trình bày, các nhóm khác bổ sung ý kiến

Bước 3: GV nhận xét phần trình bày của HS,kết

luận các ý đúng của mỗi nhóm

- Khó khăn: phát triển KT, giải quyết việc làm

* Nhiều thành phần dân tộc:

- Có 54 dân tộc, dân tộc Kinh chiếm 86,2%, còn lại là các dântộc ít người

- Thuận lợi: đa dạng về bản sắc văn hoá và truyền thống dântộc

- Khó khăn: sự phát triển không đồng đều về trình độ và mứcsống giữa các dân tộc

2 Dân số còn tăng nhanh, cơ cấu dân số trẻ:

a Dân số còn tăng nhanh: mỗi năm tăng hơn 1 triệu người

- Tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên giảm

- Hậu quả của sự gia tăng dân số : tạo nên sức ép lớn về nhiềumặt

b Cơ cấu dân số trẻ

- Trong độ tuổi lao dộng chiếm 64%, mỗi năm tăng thêmkhoảng 1,15 triệu người

- Thuận lợi: Nguồn lao động dồi dào, năng động, sáng tạo

- Khó khăn sắp xếp việc làm

3 Phân bố dân cư chưa hợp lí

phân bố dân cư giữa đbằng với mnúi.

-Lẻ: Dựa vào bảng 16.3 và H16.2 nhận xét sự

phân bố dân cư giữa thành thị và nơng thơn.

-HS trong các cặp trao đổi, đại diện các nhóm

trình bày, các cặp khác bổ sung ý kiến

Bước 3: GV nhận xét phần trình bày của HS,kết

luận các ý đúng của mỗi cặp

Hoạt động4: Tìm hiểu chiến lược phát triển

dân số và sử dụng có hiệu quả nguồn lao động

và tài nguyên nước ta (Cả lớp)

-GV gọi HS trả lời ,các HS khác bổ sung GV

chuẩn kiến thức

- Đồng bằng tập trung 75% dân số

+ Nông thôn chiếm 73,1% dân số, thành thị chiếm 26,9% dân

số

* Nguyên nhân:

+ Điều kiện tự nhiên

+ Lịch sử định cư

+ Trình độ phát triển KT-XH, chính sách

4 Chiến lược phát triển dân số hợp lí và sử dụng có hiệu quả nguồn lao động nước ta ( SGK Tr 71)

IV Đánh giá

-Dân số nước ta có 3 vấn đề cơ bản:đông dân –tăng nhanh –phân bố chưa hợp lý.Từ đó nhà nước đã có chiến lược cụ thể để phát triển dân số hợp lý và sử dụng hiệu quả lao động

V Hướng dẫn học ở nhà.

a Bài vừa học: Học sinh về làm bài tập và trả lời các câu hỏi sau bài học

b.Bài sắp học: Phân tích các bảng số liệu trong SGK, đồng thời đưa ra nhận xét.

Ngày soạn:………… Ngày dạy:

Tiết 20 - Bài 17 LAO ĐỘNG VÀ VIỆC LÀM

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Chứng minh được nước ta có nguồn lao động dồi dào với truyền thống và kinh nghiệm sản xuất phong phú, chất lượng lao động được nâng lên.

- Trình bày được sự chuyển dịch cơ cấu lao động ở nước ta.

- Hiểu được vì sao việc làm đang là vấn đề kinh tế -.xã hội lớn, tầm quan trọng của việc sử dụng lao động trong quá trình phát

triển kinh tế theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá, vấn đề và hướng giải quyết việc làm cho người lao động '

2 Kĩ năng

- Phân tích các bảng số liệu.

- Xác lập mối quan hệ giữa dân số, lao động và việc làm.

3 Thái độ: Quyết tâm học tập để trở thành người lao động có chuyên môn nghiệp vụ.

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

- Các bảng số liệu về lao động và nguồn lao động qua các năm ởû nước ta.

III HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

1.Ổn định lớp,kiểm tra sĩ số

2.Kiểm tra bài cũ: Trả bài học kì

3.Bài mới

Ho

ạ t động của GV và HS

Hoạt động l: tìm hiểu về nguồn lao

động của nước ta

Bước 1: HS dựa vào SGK, bảng 17 1

vốn hiểu biết, nêu những mặt mạnh và

hạn chế của nguồn lao động nước ta

Bước 2: HS trình bày, GV giúp HS chuẩn

kiến thức

Hoạt động 2: Tìm hiểu cơ cấu lao động

Bước 1:Căn cứ vào các bảng số liệu

trong SGK, phân tích và trả lời các câu

hỏi kèm theo giữa bài.

Bước 2: trình bày kết quả Mỗi HS trình

bày về một loại cơ cấu, các HS khác bổ

sung, GV giúp HS chuẩn kiến thức dựa

trên nền các câu hỏi:

- Nêu những hạn chế trong sử dụng lao

động ở nước ta

Nội dung chính

1 Nguồn lao động

a) Mặt mạnh:

+ Dân số hoạt động kinh tế : 42,53 triệu người, chiếm 51,2% dân số

(năm 2005) -> Dồi dào

+ Mỗi năm tăng thêm trên 1 triệu lao động.

+ Người lao động cần cù, sáng tạo có kinh nghiệm sản xuất phong

phú

+ Chất lượng lao động ngày càng nâng lên.

b) Hạn chế

- Nhiều lao động chưa qua đào tạo

- Lực lượng lao động có trình độ cao còn ít

2 Cơ cấu lao động

a) Cơ cấu lao động theo ngành kinh tế

- Lao động trong ngành nông, lâm, ngư nghiệp chiếm tỉ trọng caonhất

- Xu hướng: giảm tỉ trọng lao động nông, lâm, ngư nghiệp; tăng tỉtrọng lao động công nghiệp, xây dựng và dịch vụ, nhưng còn chậm

b) Cơ cấu lao động theo thành phần kinh tế:

- Phần lớn lao động làm ở khu vực ngoài nhà nước

- Tỉ trọng lao động khu vực ngoài Nhà nước và khu vực Nhà nước ítbiến động, lao động khu vực có vốn đầu tư nước ngoài có xu hướngtăng."

c) Cơ cấu lao động theo thành thị và nông thôn:

- Phần lớn lao động ở nông thôn

- Tỉ trọng lao đọng nông thôn giảm, khu vực thành thị tăng

* Hạn chế

- Năng suất lao động thấp

- Phần lớn lao động có thu nhập thấp

Hoạt động 3: Tìm hiểu vấn đề việc làm

và hướng giải quyết việc làm (HS làm

việc cả lớp)

- Hỏi: Tại sao việc làm lại là vấn đề

kinh tế – xã hội lớn ởû nước ta?

- So sánh vấn đề việc làm ở nông thôn

và thành thị Tại sao có sự khác nhau

đó?

Một HS trả lời, các HS khác nhận xét,

bổ sung, Gv chuẩn kiến thức

- Phân công lao động xã hội còn chậm chuyển biến

- Chưa sử dụng hết thời gian lao động

3 Vấn đề việc làm và hướng giải quyết việc làm

a) Vấn đề v iệc làm

- Việc làm là vấn đề kinh tế - xã hội lớn

- Năm 2005, cả nước có 2,1% lao động thất nghiệp và 8, 1% thiếuviệc làm, ở thành thị tỉ lệ thất nghiệp là 5,3%, mỗi năm nước ta giảiquyết gần 1 triệu việc làm

b) Hướng giải quyết việc làm (SGK tr 75)

IV ĐÁNH GIÁ

Câu l: Dựa vào bảng 17.1 nhận xét về cơ cấu lao động có việc làm chia theo trình độ kỹ thuật của nước ta Câu 2: Trình bày các hướng giải quyết việc làm ởû nước ta

V Hướng dẫn học ở nhà:

A Bài cũ

Dựa vào bảng 17.3 :

a Vẽ biểu đồ thích hợp thể hiện cơ cấu lao động có việc làm phân theo khu vực kinh tế giai đoạn 2000 2005

-b Từ -biểu đồ đãõ vẽ, nêu nhận xét và giải thích

B.Bài mới:

Phân tích, so sánh sự phân bố các đô thị giữa các vùng trên bản đồ

Ngày soạn:………… Ngày dạy:

Tiết 21 -Bài 18 ĐÔ THỊ HOÁ

I MỤC TIÊU:

Sau bài hoc, HS cần:

1 Kiến thức

- Trình bày và giải thích được một số đặc điểm của đô thị hoá ở nước ta.

- Phân tích được ảnh hưởng qua lại giữa đô thị hóa và phát triển kinh tế - xã hội - Hiểu được sự phân bố mạng lưới đô thị ở nước

ta

2 Kĩ năng

- Phân tích, so sánh sự phân bố các đô thị giữa các vùng trên bản đồ, Atlát

- Nhận xét bảng số liệu về phân bố đô thị

- Phân tích biểu đồ

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

- Bản đồ Dân cư Việt Nam, Atlát địa lí Việt Nam

- Bảng số liệu về phân bố đô thị ở các vùng của nước ta

III HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

1.ổn định lớp,Kiểm tra sĩ số hs

2.Kiểm tra bài cũ

Hãy nêu một số chuyển biến về cơ cấu lao động ,trong các ngành ktế quốc dân ở nước ta.

3.Bài mới

Hoạt động của GV và HS

Hoạt động l: Tìm hiểu đặc điểm đô thị hoá

ở nước ta

+ Dựa vào SGK, vốn hiểu biết chứng minh

rằng nước ta có quá trình đô thị hoá diễn ra

chậm chạp, trình độ đô thị hoá thấp

+Dựa vào hình 16.2, nhận xét về sự phân bố

các đô thị ở nước ta

+Dựa vào bảng 18.1 nhận xét về sự thay đổi

số dân thành thị và tỉ lệ dân thành thị trong

giai đoạn 1990 - 2005

+Dựa vào bảng 18 2 nhận xét về sự phân bố

đô thị và số dân đô thị giữa các vùng trong

nước.

Bước 2:

HS trình bày kết quả, chỉ bản đồ các vùng

có nhiều đô thị, vùng có số dân đô thị đông

nhất, thấp nhất, GV giúp HS chuẩn kiến thức

Hoạt động 2: Tìm hiểu về mạng lưới đô thị

ở nước ta (HS làm việc cả lớp)

Hỏi: Dựa vào các tiêu chí cơ bản nào để

phân loại các đô thị nước ta thành 6 loại?

Hỏi: Dựa vào SGK, nêu các loại đô thị ở

nước ta?

Hỏi: Xác định trên bản đồ 5 thành phố trực

thuộc Trung ương, 2 đô thị đặc biệt.

Hoạt động 3: Thảo luận về ảnh hưởng của

đô thị hoá đến phát triển kinh tế - xã hội.

(HS làm việc theo cặp hoặc nhóm)

Bước 1:

Liên hệ thực tiễn địa phương

Nội dung chính

1 Đặc điểm a) Quá trình đô thị hóa diễn ra chậm chạp, trình độ đô thị hóa thấp.

- Quá trình đô thị hoá chậm:

+ TK.III trước cơng nguyên cĩ đô thị đầu tiên (Cổ Loa)

+ Năm 2005: tỉ lệ dân đô thị mới là 26,9%

- Trình độ đô thị hóa, thấp: Cơ sở hạ tầng của các đô thị ở mức độthấp so với khu vực và thế giới

b) Tỉ lệ dân thành thị tăng c) Phân bố đô thị không đều giữa các vùng

- Số thành phố lớn còn quá ít so với số lượng đô thị

2 Mạng lưới đô thị

- Mạng lưới đô thị được phân thành 6 loại

- Năm 2007: có 5 thành phố trực thuộc Trung ương, 2 đô thị đặcbiệt

3 Aûnh hưởng cuả Đô thị hóa đến phát triển kinh tế – xã hội:

- Tích cực:

+ Tác động mạnh đến chuyển dịch cơ cấu kinh tế + Aûnh hưởng rất lớn đến phát tnển kinh tế - xã hội của địa phương,

các vùng

+ Tạo độïng lực cho sự tăng trưởng và phát triển kinh tế.

+ Tạo ra nhiều việc làm và thu nhập cho người lao động.

Bước 2:

HS trình bày kết quả, GV giúp HS chuẩn

kiến thức

- Tiêu cực:

+ Ô nhiễm môi trường

+ An ninh trật tự xã hội,…

Câu 2: Thời kỳ Pháp thuộc, hệ thống đô thị của nước ta không có cơ sở để phát triển vì

A Các đô thị thường có quy mô nhỏ

B Nước ta là nước thuộc địa

C Công nghiệp chưa phát triển

D Các đô thị có chức năng hành chính và quân sự

V Hướng dẫn học ở nhà:

a.Bài cũ:Học sinh trả lời các câu hỏi sau bài học

b.Bài mới:

Nghiên cứu các cách vẽ biểu đồ theo bảng số liệu SGKTR 80.

-Chuẩn bị dụng cụ :thước bút chì com pa

-Ngày soạn:…………-Ngày dạy:

Tiết 22 - Bài 19 THỰC HÀNH

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Nhận biết và hiểu được sự phân hoá về thu nhập bình quân đầu người giữa các vung.

- Biết được một số nguyên nhân dẫn đến sự khác biệt về thu nhập bình quân theo đầu người giữa các vùng.

2 Kĩ năng

- Vẽ biểu đồ và phân tích bảng số liệu

- So sánh và nhận xét mức thu nhập bình quân theo đầu người giữa các vùng

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

- Bảng số liệu về thu nhập bình quân theo đầu người của các vùng nước ta

- Các dụng cụ để đo vẽ (com pa, thước kẻ, bút chì, )

III HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:

1.Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số

2.Kiểm tra bài cũ: Phân tích những ảnh hưởng của quá trình đơ thị hố đvới phát triển KT-XH.

3 Bài mới

Khởi động:

GV kiểm tra sự chuẩn bị của HS

Hoạt động l: Xác định yêu cầu của bài thực hành (HS làm việc cả lớp)

BƯỚC 1 :

- GV gọi 1 HS đọc yêu Cầu Của bài tập 1 (vẽ biểu đồ thu nhập bình quân đầu người/tháng giữa các vùng

của nước ta, năm 2004)

- GV nói: Bảng số liệu có 3 năm, nhưng bài tập chỉ yêu cầu vẽ một năm 2004

- Hỏi: Loại biểu đồ nào là thích hợp nhất với số liệù yêu cầu của bài tập?

HS trả lời (biểu đồ cột, mỗi vùng một cột)

GV: Chúng ta đã xác đinh được loại biểu đồ cần vẽ, bây giờ mỗi em hãy vẽ nhanh biểu đồ vào vở CỐgắng trong 10 phút phải vẽ xong biểu đồ, sau đóchúng ta sẽ phân tích bảng số liệu

- GV yêu cầu 1 - 2 HS lên vẽ biểu đồ trên bảng

Bước 2: Cá nhân HS vẽ biểu đồ vào tập

BƯỚC 3: Cả lớp cùng quan sát biểu đồ đã vẽ trên bảng, nhận xét, chỉnh những chỗ chưa chính xác, chưa

đẹp; mỗi cá nhân HS tự nhận xét, chỉnh sửa biểu đồø đã vẽ

Hoạt động 2: Phân tích bảng số liệu (HS làm việc theo cặp)

Bước 1:

Các cặp HS làm bài tập 2 (so sánh, nhận xét mức thu nhập bình quân theo đầu người/tháng giữa các vùngqua các năm)

Gợi ý:

+ So sánh các chỉ số theo hàng ngang để biết sự thay đổi mức thu nhập biønh quân đầu người/tháng của

từng vùng qua các năm, cần tính tốc độ tăng để biết sự khác nhau về tốc độ tăng

+ So sánh các chỉ số theo hàng dọc để tìm sự khác nhau về mức thu nhập bình quân theo đầu người/tháng

giữa các vùng qua các năm, tính xem giữa tháng cao nhất và thấp nhất chênh nhau bao nhiêu lần

+ Nguyên nhân sự chênh lệch về mức thu nhập bình quân dầu người/tháng giữa các vùng

Bước 2:

HS trình bày kết quả, GV giúp HS chuẩn kiến thức

- Kết luận:

+ Mức thu nhập bình quân đầu người/tháng của các vùng đều tăng (Tây Nguyên có sự biến động theo chiều

hướng giảm vào giai đoạn 1999-2002) Tốc độ tăng không đều (dẫn chứng)

+ Mức thu nhập bình quân đầu người/ tháng giữa các vùng luôn có chênh lệch (dẫn chứng)

+ Nguyên nhân chênh lệch: Do các vùng có sự khác nhau về phát triển kinh tế và số dân.

IV ĐÁNH GIÁ

Gv gọi một số tập lên kiểm tra, lấy điểm để đánh giá kết quả làm việc của HS

V Hướng dẫn học ở nhà:

a Bài cũ :HS về nhà hoàn thiện bài thực hành.

b Bài mới

-Nắm và hiểu được các sự thay đổi trong cơ cấu ngành kinh tế- thành phàn kinh tế –lãnh thổ kinh tế ở nước

ta trong thời kì đổi mới

Ngày soạn:……… Ngày dạy:

Tiết 23 - Bài 20 CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU KINH TẾ

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Hiểu dược sự cần thiết phải chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá (CNH, HĐH)

- Trình bày được các thay đổi trong cơ cấu ngành kinh tế, cơ cấu thành phần kinh tế và cơ cấu lãnh thổ kinh tế nước ta trong thời

kì Đổi mới

2 Kĩ năng

- Biết phân tích các biểu đồ và các bảng số liệu về cơ cấu kinh tế

- Rèn luyện kĩ năng vẽ biểu đồ (cơ cấu kinh te).

3 Thái độ: thấy được sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế nước ta theo hướng tích cực.

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

- Phóng to biểu đồ: Cơ cấu GDP phân theo khu vực kinh tế Ơû nước ta,

đoạn 1990 - 2005 (hình 20.1)

- Phóng to bảng số liệu: Cơ cấu GDP phân theo thành phần kinh tế

III.HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

1.Ổn định lớp,Kiểm tra sĩ số hs

2.Kiểm tra bài õcũ:Bài thực hành

3.Bài mới

Hoạt động của GV và HS

Hoạt động 1: tìm hiểu sự chuyển dịch cơ cấu ngành

kinh tế (cá nhân/ cặp).

Bước 1 :

HS dựa vào hình 20 1 - Biểu đồ Cơ cấu GDP phân

theo khu vực kinh tế ở nước ta giai đoạn 1990 - 2005:

Phân tích sự chuyển dịch cơ cấu GDP phân theo khu

vực kinh tế.

+ HS dựa vào và bảng 20.1 - Cơ cấu giá trị sản xuất

nông nghiệp Hãy cho biết xu hướng chuyển dịch trong

nội bộ từng ngành kinh tế.

Bước 2: HS trả lời, chuẩn kiến thức

Hoạt động 2: Tìm hiểu về sự chuyển dịch cơ cấu theo

thành phần kinh tế (cá nhân/ lớp)

Bước 1: HS dựa vào bảng 20.2 :

+ Nhận xét sự chuyển dịch cơ cấu GDP giữa các thành

phần kinh tế.

+ Cho biết chuyển dịch đó cóâ ý nghĩa gì ?

Bước 2: HS trình bày, GV nhận xét và chuẩn kiến thức.

Hoạt động 3: tìm hiểu chuyển dịch cơ cấu lãnh thổ

kinh tế (nhóm)

Bước 1:

+ GV chia nhóm và giao việc

+ Các nhóm dựa vào SGK, nêu những

biểu hiện của sự chuyển dịch cơ cấu

theo lãnh thổ .

Bước 2: Đại diện một nhóm trình bày, các nhóm khác

bổ sung, GV giúp HS chuẩn kiến thức.

Nội dung chính

1 Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế: ( GDP) a.Chuyển dịch giữa các ngành kinh tế:Tăng tỉ trọng khu

vực II, giảm tỉ trọng khu vực I và III

b.Chuyển dịch trong nội bộ ngành:

+NN: Giảm tỉ trọng trồng trọt và dịch vụ, tăng tỉ trọngcnuôi

+ CN: Giảm tỉ trọng khai thác, tăng tỉ trọng chế biến.+ Dvụ:

2 Chuyển dịch cơ cấu thành phần kinh tế

- Khu vực kinh tế Nhà nước giảm tỉ trọng nhưng vẫn giữvai trò chủ đạo

- Tỉ trọng của kinh tế tư nhân ngày càng tăng

- Thành phần kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài tăngnhanh, đặc biệt từ khi nước ta gia nhập WTO

3 Chuyển dịch cơ cấu lãnh thổ kinh tế

- Nông nghiệp: hình thành các vùng chuyên canh câylương thực, thực phẩm, cây công nghiệp

- Công nghiệp: hình thành các khu công nghiệp tập trung,

khu chế xuất có quy mô lớn

- Cả nước đã hình thành 3 vùng kinh tế trọng điểm:

+ VKT trọng điểm phía Bắc + VKT trọng điểm miền Trung

+ VKT trọng điểm phía Nam

IV ĐÁNH GIÁ

1 Trắc nghiệm

Khoanh tròn vào chữ cái đứng đầu câu ở một phương án trả lời đúng

Câu l: Một nền kinh tế tăng trưởng bền vững không chỉ đòi hỏi nhịp độ phát triển cao mà quan trọng hơn là:

A Phải có cơ cấu hợp lí giữa các ngành, các thành phần kinh tế và vùng lãnh thổ

B Thu hút nhiều nguồn vốn đầu tư nước ngoài

C Tập trung phát triển nền nông nghiệp nhiệt đới

D Tập trung phát triển các ngành công nghiệp trọng điểm

Câu 2: Cơ cấu nền kinh tế nước ta đang chuyển dịch theo hướng CNH-HĐH thể hiện như thế nào?

VI Hướng dẫn học ở nhà:

a Bài cũ:Học sinh trả lời các câu hỏi sau bài học

b Bài mới: Biết được đặc điểm của nền nông nghiệp nước ta đang chuyển dịch từ NN cổ truyền sang

NN hiện đại , sản xuất qui mô lớn

Ngày soạn: ………… Ngày dạy:

Tiết 24- Bài 21 ĐẶC ĐIỂM NỀN NÔNG NGHIỆP NƯỚC TA

I MỤC TIÊU

Sau bài học, HS cần:

1 Kiến thức

- Biết được những thế mạnh và hạn chế của nông nghiệp nhiệt đới nước ta.

- Biết được đặc điểm của nền nông nghiệp nhiệt đới nước ta đang chuyển từ nông nghiệp cổ truyền sang nông nghiệp hiện đại,

sản xuất hàng hoá quy mô lớn

- Biết được xu thế chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn ởû nước ta.

2 Kĩ năng

- Phân tích lược đồ hình 21.1

- Phân tích các bảng số liệu có trong bài học.

3 Thái độ: có ý thức khai thác sử dụng tài nguyên nông nghiệp mộït cách hợp lí.

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

- Bản đồ kinh tế Việt Nam

- Một số hình ảnh về hoạt động sản xuất nông nghiệp tiêu biểu

III HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

Hoạt động của GV và HS

*

Hoạt động l: tìm hiểu về sự ảnh hưởng của diều

kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên nước ta

đến sự phát triển nền nông nghiệp nhiệt đới (cá

nhân/cặp)

Bước 1: HS dựa vào kiến thức đã học và kiến thức

trong SGK cho biết điều kiện tự nhiên và tài

nguyên thiên nhiên nước ta có những thuận lợi và

khó khăn gì đối với phát triển nền nông nghiệp

nhiệt đới? (chú ý lấy các ví dụ chứng minh)

Bước 2: HS trả lời, GV giúp HS chuẩn kiến thức

Hoạt động 2: Tìm hiểu thực trạng khai thác nền

nông nghiệp nhiệt đới (cá nhân/1ớp).

Bước 1: GV đặt câu hỏi: Chúng ta đã làm gì để

khai thác có hiệu quả nền nông nghiệp nhiệt đới?

Bước 2: HS trả lời, GV chuẩn kiến thức, nhấn

mạnh việc áp dụng tiến bộ khoa học - công nghệ

là cơ sở để khai thác có quả nền nông nghiệp

nhiệt đới

Hoạt động 3: Tìm hiểu những đặc điểm cơ bản

của nền nông nghiệp cổ truyền và nền nông

nghiệp hàng hoá

Bước 1; GV chia nhóm và giao việc cho nhóm

+ Nhóm chẵn tìm hiểu những đặc điểm cơ bản của

nền nông nghiệp cổ truyền

+ Nhóm lẻ tìm hiểu những đặc cơ bản của nền

Nội dung chính

1 Nền nông nghiệp nhiệt đới:

a Điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên cho phép nước ta phát triển một nền nông nghiệp nhiệt đới

+ Địa hình và đất trồng cho phép áp dụng các hệ thống canhtác khác nhau giữa các vùng

- Khó khăn:

+ Thiên tai, sâu bệnh, dịch bệnh…

b Nước ta đang khai thác ngày càng có hiệu quả đặc điểm

của nền nông nghiệp nhiệt đới.

- Các tập đoàn cây trồng và vật nuôi được phân bố phù hợphơn với các vùng sinh thái

- Cơ cấu mùa vụ, giống có nhiều thay đổi

- Tính mùa vụ được khai thác tốt hơn

- Đẩy mạnh xuất khẩu các sản phẩm của nền nông nghiệpnhiệt đới:

2 Phát triển nền nông nghiệp hiện đại sản xuất hàng hóa góp phần nâng cao hiệu quả của nông nghiệp nhiệt đới :

- Nền nông nghiệp nước ta hiện nay tồn tại song song nềnnông nghiệp cổ truyền và nền nông nghiệp hàng hóa

- Đặc điểm chính của nền nông nghiệp cổ truyền và nền nôngnghiệp hàng hóa

nođng nghieôp haøng hoaù

Sau ñoù ñieăn caùc noôi dung vaøo phieâu hóc taôp.

Böôùc 2: giaùo vieđn gói ñái dieôn caùc nhoùm trình baøy

keât quạ thạoluaôn vaø chuaơn kieân thöùc

Hoát ñoông 4: tìm hieơu söï chuyeơn dòch KT nođng

thođn nöôùc ta (caù nhađn/1ôùp)

Böôùc 1: HS caín cöù vaøo bạng 21.1(ruùt ra nhaônxeùt

veă xu höôùng ña dáng hoùa hoát ñoông kinh teâ nođng

thođn

+ Cho bieât caùc thnaøh phaăn kinh teâ nođng thođn

+ Bieơu hieôn cụa söï chuyeơn dòch cô kinh teâ nođng

thođn theo höôùng sạn xuaât

haøng hoaù vaø ña dáng hoùa

Böôùc 2: HS trạ lôøi, GV chuaơn kieân thöùc

3 Neăn kinh teâ nođng thođn nöôùc ta ñang chuyeơn dòch roõ neùt

a Hoát ñoông nođng nghieôp laø boô phaôn chụ yeâu cụa kinh teâ nođngthođn

- Kinh teâ nođng thođn ña dáng nhöng chụ yeâu vaên döïa vaøo nođng-lađm- ngö nghieôp

- Caùc hoát ñoông phi nođng nghieôp ngaøy caøng chieâm tư tróng lôùn,ñoùng vai troø quan tróng ôû vuøng kinh teâ nođng thođn

b Kinh teâ nođng thođn bao goăm nhieău thaønh phaăn kinh teđ (SGK tr )

c Cô caâu kinh teâ nođng thođn ñang töøng böôùc chuyeơn dòch theo

höôùng sạn xuaât haøng hoùa vaø ña dáng hoùa

IV Ñaùnh giaù:

Khoanh troøn vaøo chöõ caùi ñöùng ñaău cađu ôû moôt phöông aùn trạ lôøi ñuùng

YÙ naøo khođng hoaøn toaøn ñuùng vôí ñaịc ñieơm neđn nođng nghieôp nhieôt ñôùi nöôùc ta

A Söï ña dáng veă cô caâu muøa vú

B Söï ña dáng veă cô caâu cađy troăng, vaôt nuođi

C Tính baâp beđnh, khođng oơn ñònh cụa moôt soâ sạn phaơm nođng nghieôp

D naíng suaât vaø sạn löôïng luođn taíng tröôûng oơn ñònh

-So saùnh neăn NN coơ truyeăn vôùi NN haøng hoaù

V Höôùng daện hóc ôû nhaø.

a.Baøi cũ:Trạ lôøi caùc cađu hoûi 1,2 SGK Tr 86

b Baøi môùi:Xaùc đònh tređn bạn ñoă caùc vuøng tróng điểm veă troăng cađy LT-TP_cađy CN

-Ñóc bạn ñoă vaø giại thích ñöôïc ñaịc ñieơm ngaønh chaín nuođi

Ngày soạn: ………… Ngày dạy:

Tiết 25 - Bài 22 VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN NÔNG NGHIỆP

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Hiểu được sự thay đổi trong cơ cấu ngành nông nghiệp (trồng trọt, chăn nuôi)

- Hiểu được sự phát triển và phân bố sản xuất cây lương thực – thực phẩm và sản xuất cây công nghiệp, các vật nuôi chủ yếu

2 Kỹ năng:

- Đọc và phân tích biểu đồ (SGK).

- Xác định trên bản đồ và trên lược đồ các vùng chuyên canh cây lương thực - thực phẩm và cây công nghiệp trọng điểm.

- Đọc bản đồ/ lược đồ và giải thích được đặc điểm phân bố ngành chăn nuôi

II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC

- Bản đồ Nông - lâm - thuỷ sản Việt Nam, Kinh tế Việt Nam.

- Biểu đồ bảng số liệu về trồng trọt và chăn nuôi (phóng to)

- Một số hình ảnh có liên quan đến thành tựu trong nông nghiệp

III HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC

1.Ổn định lớp,kiểm tra sĩ số hs

2.Kiểm tra bài cũ

Nền NN nhiệt đới có những thuận lợi và khó khăn gì?Hãy cho ví dụ chứng minh rằng:nước ta đang phát triển ngày càng có hiệu quả nền NN nhiệt đới.

3.Bài mới

Hoạt động của GV và HS

Hoạt động l: (cá nhân/1ớp)

Bước 1:

+ GV yêu cầu HS xem lại bảng 20.1 nhận xét về tỉ trọng

của ngành trồng trọt trong cơ cấu giá trị sản xuất nông

nghiệp.

-HS trả lời GV chuẩn kiến thức.

Hoạt động 2: tìm hiểu ngành sản xuất lương thực (cá

nhân/ lớp)

Bước 1.GV đặt câu hỏi:

+ Hãy nêu vai trò của ngành sản xuất

Lương thực

+ Hãy nêu các điều kiện thuận lợi, khó khăn trong sản

xuất lương thực ở nước ta.

Bước 2: HS trả lời, GV chuẩn kiến thức.

Hoạt động 3: tìm hiểu tình hình sản xuất cây công

nghiệp và cây ăn quả (cặp/cá nhân).

Bước 1: GV đăt câu hỏi:

- Nêu ý nghĩa của việc phát triển cây công nghiệp

- Nêu các điều kiện phát triển cây công nghiệp ở nước ta

- Giải thích tại sao cây công nghiệp nhiệt đới lại là cây

công nghiệp chủ yếu ở nước ta.

- Tại sao cây công nghiệp lâu năm lại đóng vai tròquan

trọng nhất trong cơ cấu sản xuất cây công nghệp nước ta?

Nội dung chính

1 Ngành trồng trọt

Chiếm gần 75% giá trị sản lượng nông nghiệp

a Sản xuất lương thực:

- Việc đẩy mạnh sản xuất lương thực có tầm quan trọng

đặc biệt:

+ Đảm bảo lương thực cho nhân dân + Cung cấp thức ăn cho chăn nuôi + Làm nguồn hàng xuất khẩu + Đa dạng hoá sản xuất nông nghiệp

- Nước ta có nhiều điều kiện thuận lợi cho sản xuấtlương thực:

+ Điều kiện tự nhiên + Điều kiện kinh tế - xã hội

- Tuy nhiên cũng có những khó khăn

(thiên tai, sâu bệnh ) .'.

- Những xu hướng chủ yếu trong sản xuất lương thực

b Sản xuất cây thực phẩm (SGK tr 94)

c Sản xuất cây công nghiệp và cây ăn quả:

* Cây công nghiệp:

- Ý nghĩa của việc phát triển cây công nghiệp

- Điều kiện phát triển:

+ Thuận lợi (về tự nhiên, xã hội)+ Khó khăn (thị trường)

- Cây công nghiệp lâu năm:

Böôùc 2: HS trạ lôøi, GV giuùp HS chuaơn kieân thöùc

Hoát ñoông 4: tìm hieơu ngaønh chaín nuođi (cạ lôùp)

Böôùc 1: GV yeđu caău HS:

+ Xem lái bạng 20.1 cho bieât tư tróng cụa ngaønh chaín nuođi

vaø söï chuyeơn bieân cụa noù trong cô caâu ngaønh nođng

Böôùc 2: HS trình baøy, GV giuùp HS chuaơn kieân thöùc

Böôùc 3: Tìm hieơu tình hình phaùt trieơn vaø phađn boâ moôt soâ

gia suùc, gia caăm chính ôûû nöôùc ta

+ HS töï tìm hieơu trong SGK, sau ñoù trình baøy vaø chư bạn

ñoă veă söï phađn boâ moôt soâ gia suùc, gia caăm chính

+ Sau khi HS trình baøy veă söï phađn boâ xong, GV hoûi tái

sao gia suùc gia caăm lái phađn boâ nhieău ôû nhöõng vuøng ñoù?

+ Coù xu höôùng taíng cạ veă naíng suaât, dieôn tích,sạnlöôïng

+ Caùc cađy cođng nghieôp lađu naím chụ yeâu : caø pheđ, cao

su, hoă tieđu, döøa, cheø

- Cađy cođng nghieôp haøng naím: mía, lác, ñaôu töông,

bođng, ñay, coùi,, taỉm, thuoâc laù

- Cađy aín quạ (SGK tr 94- 95 )

2 Ngaønh chaín nuođi

- Tư tróng ngaønh chaín nuođi coøn nhoû (so vôùi troăng trót)nhöng ñang coù xu höôùng taíng

- Xu höôùng phaùt trieơn cụa ngaønh chaín nuođi hieôn nay:

+ Ngaønh chaín nuođi tieân mánh leđn sạn xuaât haøng hoaù + Chaín nuođi trang trái theo hình thöùc cođng nghieôp + Caùc sạn phaơm khođng qua gieât moơ

(tröùng, söõa) chieâm tư tróng ngaøy caøng cao

- Ñieău kieôn phaùt trieơn ngaønh chaín nuođi nöôùc ta:

+ Thuaôn lôïi

+ Khoù khaín + Tình hình phaùt trieơn

IV ÑAÙNH GIAÙ

Trình baøy ñaịc ñieơm phađn boâ trong ngaønh troăng trót cụa nöôùc ta

V.Höôùng daện hóc ôû nhaø:

a.Baøi cuõ: Hóc sinh trạ lôøi caùc cađu hoûi sau baøi hóc

b B.aøi môùi: Ñóc vaø nghieđn cöùu caùch laøm băi thöïc haønh, chuaơn bò dúng cú veõ biểu ñoă.

Ngày soạn: ……… Ngày dạy:

Tiết:26

BÀI 23: THỰC HÀNH

PHÂN TÍCH SỰ CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU NGÀNH TRỒNG TRỌTI.Mục tiêu:

- Biết tính toán số liệu và rút ra những nhận xét cần thiết

- Cũng cố kiến thức đã học ngành trồng trọt

II Phương tiện dạy học:

- Biểu đồ tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất của các nhóm cây trồng

- Các biểu đồ hỗ trợ

- Phiếu học tập

- Thước kẻ, bút chì, máy tính bỏ túi

III Hoạt động dạy và học

1.Ổn định lớp,kiểm tra sĩ số hs

2.Kiểm tra bài cũ

Nước ta có những thuận lợi và khó khăn gì trong sản xuất cây CN?Trình bày tình hình sản xuất.

3.Bài mới

Hoạt động 1: Tính tốc độ tăng trưởng

Phương tiện: Bảng trống để ghi kết quả sau khi

tính

Hình thức: Cả lớp

GV yêu cầu HS:

-Đọc nội dung bài và nêu cách tính

-HS tính và ghi kết quả lên bảng

-GV cho HS nhận xét kết quả tính, lưu ý thống

nhất làm tròn số

Hoạt động 2: Vẽ biểu đồ

Phương tiện : Bảng số liệu, biểu đồ mẫu( của GV)

Hình 30 SGK trang 118

Phiếu học tập

Hình thức: Cá nhân, cặp đôi

Bước 1: GV yêu cầu HS nêu cách vẽ

Cử 1 HS lên bảng vẽ, cá nhân toàn lớp

cùng vẽ

GV theo dõi, uốn nắn trong quá trình HS

vẽ( Chỉ vẽ một phần biểu đồ)

GV treo bảng đồ mẫu, HS so sánh sửa chửa

GV nhận xét, bổ sung biểu đồ HS vẽ

Bước 2: nhận xét ….

-GV cung cấp thêm thông tin: Dựa vào biểu đồ đã

vẽ, kién thức có liên quan kết hợp H.30 trang 118,

gợI ý cách nhận xét, phát phiếu học tập

-HS thảo luận viết nhận xét vào phiếu học tập,

trình bày kết quả nhận xét, thảo luận chéo

-GV chuẩn kiến thức… , nhận xét kết quả làm việc

Hoạt động 3: Phân tích xu hướng biến động …

Nêu mối liên quan ….

Phương tiện:

Bảng số liệu, treo hai biểu đồ hỗ trợ( tốc độ tăng

trưởng và cơ cấu hai nhóm cây công nghiệp của

GV chuẩn bị trước)

Hình thức: cá nhân (cặp )

Bước 1: Tính cơ cấu diện tích cây hai nhóm cây

công nghiệp

-GV yêu cầu HS: Tính kết quả 1 nhóm cây

Đưa bảng số liệu đã tính sẵn

+ Ngược lại tốc độ tăng của các nhóm cây còn lại chậm hơn tốc độ tăng chung vì vậy tỉ trọng của các nhóm cây này giảm trong cơ cấu trồng trọt

- Sự thay đổi trên phản ánh:

+ Trong sản xuất cây LTTP đã có sự phân hoá và đa dạng, cây rau đậu được đẩy mạnh SX

+ Cây công nghiệp tăng nhanh gắn với sự mở rộng diện tích vùng chuyên canh cây công nghiệp đặc biệt là nhóm cây công nghiệp nhiệt đới

IV ĐÁNH GIÁ:

Sử dụng câu hỏi trắc nghiệm viết sẵn trên bảng phụ

V HOẠT ĐỘNG NỐI TIẾP:

1 Bài vừa học: Hoàn thành phần còn lại của bài thực hành.

2 Chuẩn bị bài mới:

Đọc bản đồ nông nghiệp và thuỷ sản V Nam trong Aùt lát.

Ngày soạn:……… Ngày dạy:

Tiết: 27 - BÀI 24: VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN THỦY SẢN

VÀ LÂM NGHIỆP

I.MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Kiến thức:

- Phân tích được các điều kiện thuận lợi và khó khăn đối với phát triển ngành thủy sản.

- Hiểu được đặc điểm phát triển và phân bố ngành thủy sản

- Biết được các vấn đề chính trong phát triển và phân bố sản xuất lâm nghiệp nước ta.

2 Kĩ năng:

- Phân tích các bảng số liệu trong bài học

- Phân tích bản đồ nông – lâm – thủy - sản

3 Thái độ:

- Có ý thức bảo vệ môi trường

II.THIẾT BỊ DẠY HỌC

- Bản đồ nông –lâm – thủy sản VN

- Bản đồ kinh tế VN

III.HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

1.Ổn định lớp,kiểm tra sĩ số hs

2.Kiểm tra bài cũ:Bài thực hành

3.Bài mới

Hoạt động thầy- trò

Hoạt đôïng 1: tìm hiểu nhũng điều kiện

thuận lợi và khó khăn để phát triển thủy

sản

Hình thức: cá nhân/lớp

- Bước 1: Gv yêu cầu HS dựa vào

kiến thức SGK và kiến thức đã học,

hãy điền các thế mạnh và hạn chế

đối với việc phát triển ngành thủy

sản của nước ta.

- Bước 2: HS trình bày, GV chuẩn

kiến thức

Hoạt động 2: tìm hiểu sự phát triển và

phân bố ngành thủy sản

Hình thức: cá nhân, cặp

Nội dung chính

1 Ngành thủy sản a) Những điều kiện thuận lợi và khó khăn để phát triển thủy sản.

b.Sự phát triển và phân bố ngành thủy sản.

Tình hình chung:

- Ngành thủy sản có bước phát triển đột phá

- Nuôi trồng thủy sản chiếm tỉ trọng ngày càng caoKhai thác thủy sản:

- Sản lượng khai thác liên tục tăng

- Tất cả các tỉnh giáp biển đều đẩy mạnh đánh bắt hải sản, nhất

l là các tỉnh duyên hải NTB và Nam BộNuôi trồng thủy sản:

- Hoạt động nuôi trồng thủy sản phát triển mạnh do:

+ Kết hợp sgk và bản đồ nông – lâm – ngư

nghiệp của VN, cho biết tình hình phát triển

và phân bố của ngành khai thác

- Bước 2: HS trả lời, GV chuẩn kiến

thức.

+ GV đặt câu hỏi: tại sao hoạt động nuôi

trồng thủy sản lại phát triển mạnh trong

những năm gần đây và ý nghĩa của nó?

- Bước3: HS trả lời, GV chuẩn kiến

thức

Hoạt động 3: tìm hiểu ngành lâm nghiệp

(HS làm việc cá nhân)

- HS trả lời, GV chuẩn kiến thức

+ Tiềm năng nuôi trồng thủy sản còn nhiều+ Các sản phẩm nuôi trồng có giá trị khá cao và nhu cầu lớn trênthị trường

2 Ngành lâm nghiệp a) Ngành lâm nghiệp ở nước ta có vai trò quan trọng về mặt kinh tế và sinh thái.

Sinh thái:

+ Chống xói mòn đất+ Bảo vệ các loài động vật, thực vật quí hiếm+ Điều hòa dòng chảy sông ngòi, chống lũ lụt và khô hạn+ Đảm bảo cân bằng sinh thái và cân bằng nước

b) Tài nguyên rừng nước ta vốn giàu có nhưng đã bị suy thoái nhiều:

c) Sự phát triển và phân bố lâm nghiệp (SGK tr 104)

IV.ĐÁNH GIÁ:

1 Rừng nước ta hiện nay tập trung nhiều nhất ở đâu, vì sao phải bảo vệ rừng?

2 Những khó khăn để phát triển thủy sản của nước ta?.

V.HOẠT ĐỘNG NỐI TIẾP

1 Bài vừa học: HS làm bài tập 2 SGK

2 Bài mới:

Đọc bản đồ Nnghiệp tìm hiểu về sự phân hoá lãnh thổ NN của nước ta.

- Phân tích được thuận lợi, khó khăn trong vấn đề phát triển thủy hải sản nước ta.

- Năm, hiểu được sự phân bố ngành thủy hải sản gồm đánh bắt, nuôi trồng thủy hải sản

- Biết được các vấn đề chính trong việc phát triển và phân bố sản xuất lâm nghiệp ở nước ta

2 Kỹ năng

- Nhận xét, đánh giá về hiện trạng phát triển, phân bố ngành thủy sản qua bảng số liệu, kết hợp bảng sốliệu và lí thuyết nhằm nắm vững kiến thức bài học

- Kĩ năng đọc và hệ thống hóa kiến thức qua các nội dung trong SGK

II Chuẩn bị hoạt động

- Bản đồ nông lâm thủy hải sản nước ta (nếu có)

- Bản đồ kinh tế nói chung

- Hình ảnh về sản xuất thủy hải sản, lâm nghiệp nếu có

III Tiến trình hoạt động

1 Kiểm tra bài cũ (3’)

GV kiểm tra việc hoàn thành bài thực hành của học sinh

2 Vào bài

“Vấn đề phát triển nuôi trồng, khai thác thủy hải sản nước ta ra sao? Vì sao vấn đề phát triển, nuôi trồng thủy hải sản nước ta có sự phân hóa khác nhau giữa các vùng miền? Các em sẽ làm rõ vấn đề này qua bài học”

3 Hoạt động nhận thức bài mới

10

’

* Hoạt động 1

- GV: Tiến hành đàm thoại với HS

về các điều kiện thuận lợi, khó

khăn trong quá trình phát triển

ngành thủy sản ở nước ta

- HS: Tiến hành xác định, trình bày

các nội dung

- GV: Sử dụng phương pháp giải

thích minh họa kết hợp với đàm

thoại để cho HS mở rộng, phát

triển kiến thức, từ đó nắm vững các

thuận lợi, khó khăn của ngành thủy

- Nước ta có những bãi triều, đầm phá…, là điều kiệnthuận lợi để nuôi trồng thủy, hải sản Có nhiều eo,vụng, vịnh là môi trường thuận lợi cho các loài cá sinhsản

- Nước ta có nhiều sông suối, ao hồ, kênh rạch…, tạonên nhiều thuận lợi cho chăn nuôi tôm, cá

- Dân cư có kinh nghiệm trong việc khai thác, nuôitrồng thủy sản

+ Các phương tiện đánh bắt ngày càng được cải tiến,trang bị tốt hơn phục vụ cho việc khai thác

+ Hoạt động khai thác, nuôi trồng của ngành ngày cànghiệu quả nhờ các dịch vụ và công nghiệp chế biến

- Thị trường trong, ngoài nước ngày càng được mở

’

* Hoạt động 2

* GV: Tiến hành tổ chức cho HS

thảo luận, làm rõ hiện trạng phát

triển, phân bố ngành khai thác,

chăn nuôi thủy hải sản nước ta, như

sau:

+ Nêu được sự phát triển của

ngành khai thác thủy sản nước ta

bằng cách nêu, phân tích, xử lí số

liệu làm rõ gia tăng giá trị sản

lượng

+ Phân bố ngành khai thác thủy hải

sản

+ Lý giải vì sao có sự phát triển,

phân bố như trên

- HS; Tiến hành hoạt động thảo

+ HS: Kết hợp kiến thức phần a, và

các kiến thức đã học về tự nhiên,

lập luận để làm rõ sự phân bố

ngành

* GV: Cho HS kết hợp kiến thức lí

thuyết phần nuôi trồng thủy sản và

kiến thức ở bảng số liệu 24.2, rồi

làm rõ hiện trạng phát triển (gia

tăng giá trị sản lượng của ngành)

- Tàu thuyền, phương tiện đánh bắt còn chậm được cảitiến, khâu chế biến bảo quản còn yếu…, làm ảnh hưởnglớn đến năng suất, sản lượng khai thác

b Sự phát triển và phân bố ngành thủy sản

Trong những năm gần đây, ngành thủy hải sản đã cóbước phát triển đột phá: giá trị sản lượng ngành thủy,hải sản không ngừng tăng lên và chiếm tỷ trọng ngàycàng cao trong khu vực I

* Khai thác thủy sản:

- Sản lượng khai thác hải sản năm 2005, đạt 1791000

tấn (gấp 2,7 lần năm 1990)

- Sản lượng khai thác nội hạt khoảng 200.000 tấn

- Ngành khai thác, đánh bắt hải sản phát triển ở nhiềutỉnh thành ven biển, nhất là các tỉnh phía Nam Dẫn đầuvề sản lượng khai thác là Kiên Giang, Bà Rịa – VũngTàu, Bình Thuận và Cà Mau ( 4 tỉnh này chiếm 38%sản lượng của cả nước)

* Nuôi trồng thủy sản:

- Hiện nay, nhiều loại thủy hải sản đã được nuôi trồng,

trong đó quan trọng và phát triển mạnh nhất là nuôitôm Việc nuôi tôm đã có bước phát triển từ quảng canhsang quảng canh cải tiến, bán thâm canh và thâm canhcông nghiệp

- Đồng bằng sông Cửu Long là vùng nuôi tôm lớn nhất,nổi bật nhất là các tỉnh: Cà Mau, Bạc Liêu, Sóc Trăng,Bến Tre, Trà Vinh và Kiên Giang

- Nghề nuôi cá phát triển mạnh nhất ở ĐBSH vàĐBSCL, trong đó An Giang nổi tiếng về việc nuôi cá ba

sa, cá tra (179000 tấn, nắm 2005)

’

- HS: Làm rõ vùng, tỉnh thành nào

có giá trị sản lượng (phát triển

mạnh nhất) Lí giải vì sao ở các

vùng, tỉnh đó lại phát triển mạnh

trong khi các tỉnh, vùng khác lại có

giá trị sản lượng thấp hơn

- HS: Trình bày kết quả hoạt

động…

- GV: Nhấn mạnh các điểm cần lưu

ý khi làm rõ nội dung ngành nuôi

trồng thủy sản

* Hoạt động 3

- GV: Dùng phương pháp đàm

thoại nêu lên các câu hỏi màu xanh

trong sách để cho HS làm rõ vai

trò, ý nghĩa của rừng và lâm

nghiệp Làm rõ sự suy thoái tài

nguyên rừng nước ta (HS xem lại

bài 14)

- GV: Rừng nước ta có những loại

nào? Mỗi loại rừng có vai trò gì?

- GV: Cho HS nêu lên cơ cấu và

hiện trạng phát triển của ngành lâm

nghiệp với các hoạt động chính:

Lâm sinh, khai thác và chế biến gỗ

- Nước ta còn có một hệ thống rừng đặc dụng, như: CúcPhương, Bạch Mã…(có vai trò chủ yếu là bảo tồn đadạng sinh học)

- Cả nước có khoảng 5,4 triệu ha rừng sản xuất, trong

đó phần lớn đã được giao và cho thuê

c Sự phát triển và phân bố lâm nghiệp

Các hoạt động lâm nghiệp bao gồm : Lâm sinh, khaithác, chế biến gỗ và lâm sản khác

- Trồng rừng: Cả nước có 2,5 triệu ha rừng trồng tậptrung, hàng năm trồng trên dưới 200.000 ha rừng Tuynhiên bên cạnh đó mỗi năm lại có hàng nghìn ha rừng

bị chặt phá và bị cháy

- Khai thác, chế biến gỗ và lâm sản:

+ Mỗi năm nước ta khai thác khoảng 2,5 triệu m3…, vớicác sản phẩm quan trọng như: gỗ bi, ván sàn, gỗ xẻ…, + Cung cấp gỗ củi và than đốt

4 Hoạt động tiếp theo (5’)

Tiết 28

I Mục tiêu

Qua bài học này, HS cần phải:

- Phân tích được các nhân tố ảnh hưởng đến tổ chức lãnh thổ nông nghiệp ở nước ta

- Hiểu được đặc trưng chủ yếu của các vùng nông nghiệp

- Biết được các xu thế chính trong việc thay đổi tổ chức lãnh thổ nông nghiệp theo các vùng

II Chuẩn bị hoạt động

- Bản đồ nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy hải sản Việt Nam

- Bản đồ kinh tế chung của Việt Nam

III Tiến trình hoạt động

1 Kiểm tra bài cũ (5’)

- Nêu và đánh giá những thuận lợi và khó khăn của ngành thủy sản nước ta

- Trình bày hiện trạng phát triển và phân bố ngành khai thác, nuôi trồng thủy hải sản ở nước ta

2 Vào bài

“ Tổ chức lãnh thổ nông nghiệp có vai trò quan trọng như thế nào trong quá trình phát triển các ngành

nông lâm ngư nghiệp? Tổ chức lãnh thổ nông nghiệp chịu tác động của những nhân tố nào? , Qua bài học này các em sẽ rõ”

3 Hoạt động nhận thức bài mới

12

’

8’

* Hoạt động 1

- GV: Cho HS nêu lên các nhân tố ảnh

hưởng đến sự phân hóa tổ chức lãnh

thổ công nghiệp

- GV: Yêu cầu HS giải thích, minh họa

làm rõ các ảnh hưởng của các nhân tố

đến phân hóa tổ chức LTNN

- GV: giải thích, minh họa cho HS hiểu

về ảnh hưởng của các nhân tố

* Hoạt động 2

- GV: Nước ta có bao nhiêu vùng nông

nghiệp? Việc phân vùng các vùng

nông nghiệp như trên dựa vào những

tiêu chí nào?

- GV: Các em hãy so sánh các vùng

sau để làm rõ đặc trưng của các vùng

nông nghiệp: TD – MNBắc Bộ so với

Tây Nguyên, Đông Nam Bộ ĐBSH và

ĐBSCL, BTB và DH Nam Trung Bộ

1.Các nhân tố tác động tới tổ chức lãnh thổ nông nghiệp ở nước ta

- Sự phân hóa tổ chức lãnh thổ nông nghiệp ở nước

ta chịu tác động tổng hợp của nhiều nhân tố lên cáchoạt động nông nghiệp: điều kiện tự nhiên, kinh tế –xã hội…, làm cơ sở cho tổ chức LTNN

- Sự phân hóa các ĐKTN, TNTN tạo ra nền tảngchung cho sự phân hóa LTNN

- Các nhân tố kinh tế – xã hội, lịch sử…có nhữngảnh hưởng, tác động mạnh mẽ đến TCLT nôngnghiệp, nhất là trong điều kiện sản xuất hàng hóa,điều này làm cho TCLT nông nghiệp nước ta có sựchuyển biến

2 Các vùng nông nghiệp ở nước ta

- Ở nước ta hiện nay, tổ chức lãnh thổ nông nghiệpđược xác định theo 7 vùng nông nghiệp và côngnghiệp chế biến Các vùng gồm: TD và MN BắcBộ, ĐBSH, Bắc Trung Bộ, DH NTB, Tây Nguyên,Đông Nam Bộ, ĐBSCL

- Mỗi vùng có những đặc trưng riêng về điều kiệnsinh thái nông nghiệp, điều kiện KT – XH, trình độthâm canh, chuyên môn hóa sản xuất

3 Những thay đổi trong tổ chức lãnh thổ nông nghiệp ở nước ta

a Tổ chức lãnh thổ nông nghiệp nước ta trong những năm qua thay đổi theo hai hướng chính

’

* Hoạt động 3

- GV; Tổ chức cho HS thảo luận theo

nhóm và làm rõ các vấn đề sau:

+ Nêu rõ các hướng thay đổi tổ chức

lãnh thổ nông nghiệp

+ Vì sao có sự thay đổi đó?

+ Xử lý bảng số liệu 25.2 để làm rõ sự

tăng giảm các sản phẩm nông nghiệp,

làm rõ sự chuyên môn hóa và đa dạng

hóa sản phẩm nông nghiệp

- GV: Cho HS làm việc với bảng số

liệu 25.3 và hình 25, từ đó nêu lên

những bước phát triển mới của trang

trại, biến đổi của nông, lâm, thủy sản

theo các năm về số lượng, tỷ trọng

trong cơ cấu khu vực I

- GV; Cho HS trình bày…

- GV: Nhận xét hoạt động, bổ sung,

hoàn thiện và nêu ra hướng, cách làm

cho HS về nhà hoàn thiện

- Tăng cường chuyên môn hóa sản xuất, phát triểncác vùng chuyên canh quy mô lớn đối với các sảnphẩm nông nghiệp chủ yếu Được hình thành trênthế mạnh của mỗi vùng, VD, năm 2005: Tâynguyên (chiếm 89,5% S cà phê cả nước), ĐNB(63,5% S cao su cả nước), ĐBSCL (Chiếm 52,2 %

S lúa cả nước, và 71,4% S nuôi trổng thủy sản cảnước)

- Đẩy mạnh đa dạng hóa nông nghiệp, đa dạng hóakinh tế nông thôn Điều này đã tăng cường thêm sựphân hóa lãnh thổ nông nghiệp

b Kinh tế trang trại có những bước phát triển mới, thúc đẩy sản xuất nông – lâm nghiệp và thủy sản theo hướng sản xuất hàng hóa

- Kinh tế trang trại nước ta phát triển từ kinh tế hộgia đình nhưng có sự chuyển dịch theo hướng hànghóa

- Số lượng trang trại không ngừng tăng nhanh.Trong đó trang trại nuôi trồng thủy sản tăng nhanh

và chiếm tỉ lệ cao nhất trong cơ cấu trang trại vàonăm 2005 (30,1%)

- ĐBSCL đứng đầu cả nước về gia tăng trang trại và

số lượng trang trại

4 Hoạt động tiếp theo (5’)

a Củng cố:

- Hãy nêu và đánh giá điều kiện để phát triển tổ chức lãnh thổ nước ta

- Qua kiến thức đã học, các em hãy trình bày đặc trưng của một số vùng nông nghiệp nước ta

- Những thay đổi trong trang trại ở nước ta trong thời gian qua là gì?

b Dặn dò:

Về phân tích, xử lí số liệu ở các bảng 25.2, 25.3 để làm rõ them về tình hình phân hóa tổ chức lãnh thổ nông nghiệp ở nước ta, cụ thể là làm rõ đặc trưng của các vùng nông nghiệp và chuyển dịch trong kinh tế trang trại ở nước ta

MỘT SỐ VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN VÀ PHÂN BỐ CÔNG NGHIỆP

- Hiểu được cơ cấu ngành công nghiệp của nước ta với sự đa dạng của nó, cùng một số ngành công

nghiệp trọng điểm, sự chuyển dịch cơ cấu trong từng giai đoạn và hướng hoàn thiện

- Hiểu được sự phân hóa lãnh thổ công nghiệp và giải thích được sự phân hóa đó

- Phân tích được cơ cấu công nghiệp theo thành phần kinh tế cũng như sự thay đổi của nó và vai trò củamỗi thành phần

2 Kỹ năng

- Phân tích được biểu đồ chuyển dịch cơ cấu công nghiệp.

- Xác định được trên biểu đồ công nghiệp chung các khu vực tập trung công nghiệp chủ yếu của nước

ta và các trung tâm công nghiệp chính cùng với cơ cấu ngành của chúng trong mỗi khu vực

II Chuẩn bị hoạt động

- Bản đồ công nghiệp chung

- Bảng biểu số liệu, sơ đồ, biểu đồ các loại

- Tranh ảnh về hoạt động sản xuất công nghiệp

III Tiến trình hoạt động

1 Kiểm tra bài cũ (6’)

Hãy trình bày và chứng minh rằng tổ chức lãnh thổ nông nghiệp nước ta trong những năm quan có sựthay đổi theo hướng tăng cường chuyên môn hóa sản xuất, đẩy mạnh đa dạng hóa nông nghiệp và đadạng hóa kinh tế nông thôn Theo các em vì sao có sự thay đổi đó?

2 Vào bài

“ Công nghiệp là một trong những ngành đóng vai trò rất quan trọng trong nền kinh tế nước ta, nhất

là trong giai đoạn phát triển hiện nay Tuy nhiên, đặc điểm công nghiệp nước ta về cơ cấu ngành, chuyển dịch cơ cấu ngành và tổ chức lãnh thổ như thế nào? Có lẽ đây là vấn đề mà các em còn nhiều băn khoăn, thắc mắc Vậy mời các em vào tìm hiểu các vấn đề của bài học”

3 Hoạt động nhận thức bài mới

12

’

* Hoạt động 1

- GV: TIến hành sử dụng phương

pháp đàm thoại gợi mở, cho HS làm

rõ đặc điểm cơ cấu công nghiệp

nước ta

- GV Hướng dẫn: các em cần nêu lên

được những thành tựu của cơ cấu

công nghiệp nước ta, xem cơ cấu đa

dạng không, có chuyển dịch không…

và xem xét, đánh giá những hạn chế

1 Cơ cấu công nghiệp theo ngành

- Cơ cấu ngành công nghiệp nước ta tương đối đadạng và đầy đủ các ngành

- Trong cơ cấu công nghiệp hiện nay đang nổi lên một

số ngành trọng điểm (ngành có thế mạnh lâu dài,mang lại hiệu quả cao về kt – xh và có tác động mạnhmẽ đến việc phát triển các ngành kinh tế khác)

- Cơ cấu CN nước ta đang có sự chuyển dịch rõ rệtnhằm thích nghi với tinh hình mới và hội nhập khuvực, quốc tế

’

của công nghiệp nước ta

- HS: Hoạt động, …trình bày…

- GV: Công nghiệp trọng điểm là gì?

Cho ví dụ về công nghiệp trọng điểm

nước ta

- GV: Chốt lại, nhấn mạnh các điểm

cơ bản

* Hoạt động 2

- GV: Use phương pháp thảo luận,

mỗi nhóm có 4 em làm rõ sự phân

hóa cơ cấu công nghiệp nước ta theo

lãnh thổ như sau:

+ Nêu lên được các khu vực có mức

độ tập trung công nghiệp cao

+ Nhấn mạnh ĐBSH và vùng phụ

cận có mức độ tập trung công nghiệp

như thế nào? Tổ chức sản xuất,

hướng sản xuất CN ra sao? Nêu lên

các hướng CMH từ Hà Nôi tỏa đi các

tuyến CMH chính

+ ĐNB có mức độ tập trung công

nghiệp ra sao?, gồm trung tâm CN

- Hạn chế: Trong cơ cấu công nghiệp nước ta, chuyểndịch CNCB còn chậm, công nghiệp khai thác cònchiếm tỷ lệ lớn, hiệu quả sản xuất chưa cao, chấtlượng còn kém, công nghệ chậm đổi mới…, đã tạođiều kiện cho hàng ngoại xâm nhập

- Để đáp ứng được nhu cầu mới của đất nước, vấn đềđặt ra là cần hoàn thiện cơ cấu ngành công nghiệptheo hướng sau đây;

+ Xây dựng được một cơ cấu CN linh hoạt

+ Đẩy mạnh CNCB nông, lâm thủy sản, CN hàng tiêudùng…

+ Đầu tư theo chiều sâu, đổi mới thiết bị và công nghệsản xuất…

2 Cơ cấu công nghiệp theo lãnh thổ

Hoạt động công nghiệp chỉ tập trung chủ yếu ở một

số khu vực:

- Ở Bắc Bộ: ĐBSH và vùng phụ cận là khu vực cómức độ tập trung công nghiệp vào loại cao nhất cảnước Từ Hà Nôi, hoạt động công nghiệp với hướngchuyên môn hóa khác nhau lan tỏa theo nhiều hướngdọc các tuyến giao thông huyết mạch:

+ HN – Hải Phòng, Hạ Long , Cẩm Phả (CMH: Cơkhí, khai thác than, VLXD)

+ HN – Đông Anh, Thái Nguyên (CMH: cơ khí, luyệnkim)

…

- Ở Nam Bộ: hình thành nên một dải công nghiệp,trong đó nổi bật lên các trung tâm công nghiệp hàngđầu của nước ta như; TP HCM, Biên Hòa, Đồng Nai,Vũng Tàu, Bình Dương với hướng CMH rất đa dạng,trong đó có một vài ngành non trẻ nhưng phát triển rấtmạnh

- Dọc Duyên hải miền Trung, Đà Nẵng là trung tâm

CN quan trọng nhất và một số trung tâm CN khácnhư: Vinh, Quy Nhơn, …

- Các vùng còn lại, nhất là miền núi công nghiệp pháttriển chậm, quy mô nhỏ, rời rạc…

- Nguyên nhân: Do tác động tổng hợp của nhiều nhân

+ Các vúng, lãnh thổ còn lại mức độ

tập trung ra sao? (mật độ, quy mô

các trung tâm CN, cơ cấu ngành

CN…?)

+ nhận định đánh giá chung

- Các nhóm theo hướng dẫn của HS,

trình bày kết quả…

- GV: Nhận xét, bổ sung và nhấn

mạnh các điểm cần lưu ý

* Hoạt động 3

- Cơ cấu công nghiệp theo thành

phần kinh tế nước ta có sự thay đổi

sâu sắc, vậy thay đổi đó là gì?

3 Cơ cấu công nghiệp theo thành phần kinh tế.

- Cơ cấu công nghiệp theo thành phần kinh tế đã cónhững thay đổi sâu sắc

+ Hiện nay cơ cấu CN theo thành phần kinh tế khá đadạng: Khu vực nhà nước, ngoài nhà nước và khu vực

có vốn đầu tư nước ngoài

+ Giảm tỷ trọng khu vực Nhà nước, tăng tỷ trọng khuvực ngoài Nhà nước, nhất là khu vực có vốn đầu tưnước ngoài

4 Hoạt động tiếp theo (5’)

a Củng cố:

- Nêu khái quát về đặc điểm cơ cấu ngành công nghiệp nước ta

- Chứng minh rằng cơ cấu công nghiệp nước ta đang có sự phân hóa rõ rệt theo lãnh thổ

- Nêu và nhận xét về cơ cấu công nghiệp nước ta theo thành phần kinh tế

b Dặn dò: Về nhà dựa vào hình 26.2 làm rõ về sự phân hóa công nghiệp nước ta theo lãnh thổ về quy

mô, cơ cấu ngành công nghiệp

Tiết 30

Bài 27: VẤN ĐỀ PHÁT TRIỂN MỘT SỐ NGÀNH CÔNG NGHIỆP TRỌNG

- Xác định được trên bản đồ các vùng phân bố than, dầu khí cũng như các nhà máy thủy điện, nhiệt

điện chính đã hoạt động và đang xây dựng, đường dây cao áp 500kv

- Xác định trên bản đồ các vùng nguyên liệu chính và các trung tâm công nghiệp chế biến lương thực,thực phẩm chính của nước ta

- Phân tích được sơ đồ cấu trúc, biểu đồ và số liệu về ngành công nghiệp năng lượng và công nghiệpchế biến lương thực, thực phẩm

II Chuẩn bị hoạt động

- Bản đồ công nghiệp Việt Nam.

- Atlat Địa lí Việt Nam

- Bảng, biểu đồ các loại có liên quan…

III Tiến trình hoạt động

1 Kiểm tra bài cũ (4’)

Hãy trình bày các đặc điểm cơ cấu công nghiệp nước ta theo lãnh thổ Theo em vì sao cơ cấu côngnghiệp nước ta theo lãnh thổ có sự phân hóa như trên?

2 Vào bài “ Công nghiệp trọng điểm nước ta gồm những ngành nào? Hiện trạng phân bố và phát

triển ra sao? Qua bài học này các em sẽ rõ”

3 Hoạt động nhận thức bài mới

10’ * Hoạt động 1

- GV: Cho HS trình bày sơ đồ

công nghiệp năng lượng

- GV: Qua kiến thức mục a

Các em hãy cho thầy biết cơ

cấu công nghiêp khai thác

nguyên, nhiên liệu gồm những

ngành nào? Công nghiệp khai

thác than ở nước ta có thế mạnh

ra sao? Kết hợp với hình vẽ

27.2 hãy cho biết tình hình sản

xuất, phân bố ngành khai thác

1 Công nghiệp năng lượng

Công nghiệp năng lượng nước ta gồm có 2 phân ngành:khai thác nguyên, nhiên liệu và sản xuất điện

a Công nghiệp khai thác nguyên, nhiên liệu

* Công nghiệp khai thác than:

- Tình hình sản xuất: sản lượng tăng lên liên tục và đạt 34

than ở nước ta

- HS: Xem kiến thức mục a,

phân tích hình 27 trình bày…

- GV: Điều nào chứng tỏ công

nghiệp dầu khí nước ta có nhiều

thế mạnh? Hiện trạng phát

triển, phân bố ngành công

nghiệp dầu khí nước ta như thế

nào?

- HS: Kết hợp lí thuyết và hình

27.2 trình bày về sản lượng dầu

mỏ ở nước ta

=> GV: Kết luận các điểm HS

cần làm rõ

* Hoạt động 2

- GV: Công nghiệp điện lực ở

nước ta có thế mạnh ra sao?

Hiện nay ngành công nghiệp

điện lực nước ta phát triển như

thế nào?

- HS: Trình bày…

- GV: Cơ sở nào để nói về lí

thuyết công suất có thể đạt 30

triệu Kw, sản lượng từ 260 –

270 kWh?

- HS: Suy nghĩ trả lời…

- GV: Hãy trình bày một số nhà

máy thủy điện đã hoạt động và

đang xây dựng ở nước ta

- HS: Kết hợp lí thuyết và hình

27.3 để trình bày…

- GV: Về ngành nhiệt điện, ở

miền Bắc và Nam nước ta có sự

triệu tấn (2005)

* Công nghiệp khai thác dầu khí:

- Với trử lượng khoảng 2 tỷ tấn dầu và hàng trăm tỷ m3 khí,tập trung nhiều nhất ở bể Cửu Long và Nam Côn Sơn

b Công nghiệp điện lực

* Nước ta có nhiều tiềm năng để phát triển công nghiệpđiện lực

* Sản lượng điện tăng rất nhanh trong vòng 15 năm qua

Cơ cấu sản lượng điện theo ngành đang có sự thay đổi rõrệt Các hệ thống đường dây tải điện đã và đang được xâydựng, hoàn thiện

* Công nghiệp thủy điện:

- Nước ta có tiềm năng rất lớn về thủy điện

- Hàng loạt nhà máy thủy điện đã đi vào hoạt động và đangđược xây dựng

* Công nghiệp nhiệt điện:

- Nước ta có nguồn nguyên liệu dồi dào cho phát triểnngành Phía Bắc nguồn nguyên liệu từ than đá, phía Namtừ khí đốt khai thác và nhập khẩu

- Các nhà máy nhiệt điện đã đi vào hoạt động với công suấtlớn

Phía Bắc: có nhà máy nhiệt điện Phả lại 1,2 (công suất 440

MW và 600 MW), Uông Bí (150 MW, 300 MW )…chạybằng than đá Phía Nam có các nhà máy nhiệt điện Phú My1,2,3,4 (4164 MW ), Bà Rịa ( 411 MW )…

2 Công nghiệp chế biến lương thực, thực phẩm

- Đây là một trong những ngành công nghiệp trọng điểm

quan trọng của nước ta với cơ cấu ngành đa dạng…

- Gồm có 3 nhóm ngành: chế biến sản phẩm trồng trọt, chếbiến sản phẩm chăn nuôi và nhóm chế biến thủy hải sản

phát triển khác nhau như thế

nào?

* Hoạt động 3

- GV: Vì sao nói công nghiệp

chế biến lương thực, thực phẩm

là ngành công nghiệp trọng

điểm của nước ta?

- HS: Xem bài trước và kết hợp

với hiểu biết của mình để trình

bày…

- GV: Cơ cấu ngành công

nghiệp lương thực, thực phẩm

nước ta có những ngành nào?

- HS: Trả lời…

- GV: Tiến hành cho HS hoạt

động theo nhóm 4 người,

Thông qua bảng 27 và kiến

thức tự nhiên, kinh tế – xã hội,

hãy nêu lên các sản phẩm của

công nghiệp chế biến lương

thực, thực phẩm và đặc điểm

phân bố Lí giải về đặc điểm

phân bố các sản phẩm trên

a Chế biến sản phẩm trồng trọt:

- Xay xát: Tập trung chủ yếu ở Hà Nội, ĐBSH, ĐBSCL…

- Đường mía: ĐBSCL, ĐNB

- Chè: Tây Nguyên, TDMN Bắc Bộ

- Cà phê: Tây Nguyên, ĐNB

…

b Chế biến sản phẩm chăn nuôi:

- Sữa và sản phẩm từ sữa:Các đô thị lớn và địa phươngchăn nuôi bò

- Thịt và sản phẩm từ thịt: Hà Nội và TP HCM

c Chế biến thủy hải sản:

- Nước mắm: Cát Hải, Phan Thiết, Phú Quốc

- Tôm, cá: ĐBSCL…

4 Hoạt động tiếp theo (5’)

a Củng cố:

- Hãy trình ngành công nghiệp khai thác than, dầu khí nước ta có sự phân bố, phát triển như thế nào?

- Vì sao nói nước ta có nhiều thế mạnh để phát triển công nghiệp điện lực? Hiện trạng phát triển côngnghiệp điện lực nước tar a sao?

- Tại sao nói công nghiệp chế biến lương thực, thực phẩm là công nghiệp trọng điểm của nước ta? Nêu

và giải thích hiện trạng phân bố các sản phẩm của ngành công nghiệp chế biến lương thực, thực phẩm

- Hiểu được khái niệm TCLTCN và vai trò của nó trong công cuộc đổi mới kinh tế – xã hội ở nước ta.

- Nhận biết được các nhân tố chủ yếu ảnh hưởng tới TCLTCN của nước ta

- Biết được các hình thức TCLTCN chính ở nước ta hiện nay và sự phân bố của chúng

2 Kỹ năng

- Xác định trên bản đồ các hình thức tổ chức lãnh thổ công nghiệp ở nước ta

- Phân biệt các trung tâm công nghiệp với quy mô hoặc ý nghĩa khác nhau trên bản đồ

II Chuẩn bị hoạt động

- Bản đồ công nghiệp chung của Việt Nam

- Atlat Địa lí Việt Nam

- Bảng số liệu, tranh ảnh…

III Tiến trình hoạt động

1 Kiểm tra bài cũ (5’)

- Hãy trình bày tiềm năng và hiện trạng phát triển ngành công nghiệp dầu khí nước ta

- Vì sao nói công nghiệp chế biến lương thực, thực phẩm là công nghiệp trọng điểm của nước ta? Trìnhbày sự phân bố và lí giải sự phân bố một số sản phẩm của công nghiệp chế biến ở nước ta

2 Vào bài

“ Tổ chức lãnh thổ công nghiệp là gì? Tổ chức lãnh thổ công nghiệp ở nước ta có vai trò như thế nào

trong quá trình phát triển kinh tế – xã hội nước nhà? Mời các em vào tìm hiểu bài học”

3 Hoạt động nhận thức bài mới

7’

8’

* Hoạt động 1

- GV: Cho HS trình bày về

khái niệm, nêu và phân tích

vai trò của TCLTCN

…Điều kiện tự nhiên và tài

nguyên, công nghệ, thị

trường, dân cư, lao động…

ảnh hưởng đến TCLTCN như

1 Khái niệm và vai tro

* Tổ chức lãnh thổ công nghiệp: là sự sắp xếp, phối hợp giữacác quá trình và cơ sở sản xuất công nghiệp trên một lãnh thổnhất định để sử dụng hợp lí các nguồn lực sẵn có nhằm đạthiệu quả cao về các mặt kinh tế, xã hội và môi trường

* TCLTCN có vai trò đặc biệt quan trọng đối với quá trìnhđổi mới kinh tế – xã hội của nước ta

2 Các nhân tố ảnh hưởng tới tổ chức lãnh thổ công nghiệp

Gồm các nhân tố bên trong và bên ngoài

- Nhóm nhân tố bên trong: Vị trí địa lí, tài nguyên thiênnhiên, điều kiện kinh tế xã hội

- Nhóm nhân tố bên ngoài gồm: Thị trường, hợp tác quốc tếvề khoa học – công nghệ, vốn…

=> Trong điều kiện, chừng mực nhất định, nhóm nhân tố bênngoài có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thậm chí quyết địnhđến TCLTCN

3 Các hình thức chủ yếu về tổ chức lãnh thổ công nghiệp

a Điểm công nghiệp: Nước ta có nhiều điểm công nghiệp,

phổ biến các điểm công nghiệp đơn lẻ ở Tây Nguyên, TâyBắc

b Khu công nghiệp

- Là hình thức tổ chức công nghiệp mới, được hình thành ởnước ta từ những năm 1990

- Đặc điểm: Có ranh giới rõ ràng, sản xuất công nghiệp, cócác dịch vụ hổ trợ, không có dân cư sinh sống…

- Đến tháng 8 – 2007, nước ta có 150 khu công nghiệp tậptrung với 32,3 nghìn ha, trong đó có 90 khu công nghiệp đã

đi vào hoạt động, 60 khu công nghiệp đang trong giai đoạn

- GV: Tổ chức cho HS tiến

hành các hoạt động nghiên

cứu về đặc điểm, hiện trạng

phát triển các tổ chức lãnh thổ

công nghiệp ở nước ta:

quan trọng nhất? Vì sao?

- HS: Tiến hành các hoạt động

nghiên cứu

- GV: Cho HS kết hợp với các

câu hỏi xanh lá cây làm rõ các

đặc điểm của TCLTCN nước

ta

xây dựng

- Các khu công nghiệp phân bố không đồng đều giữa cácvùng, lãnh thổ

c Trung tâm công nghiệp

- Phân theo vai trò đối với quá trình phân công lao động theolãnh thổ, gồm có:

+ Có ý nghĩa quốc gia (TP HCM , HN)

+ Có ý nghĩa vùng: Đà Nẵng, Cần Thơ…

+ Có ý nghĩa địa phương: Vinh, Nha trang, Thái Nguyên…

- Căn cứ vào giá trị sản xuất công nghiệp: Trung tâm côngnghiệp rất lớn: TP HCM, lớn : Hà Nội, Biên Hòa, Vũng Tàu,Thủ Dầu Một, Hải Phòng, trung tâm công nghiệp trung bình:

Đà Nẵng, Cần Thơ…

d Vùng công nghiệp

- Vùng 1: Các tỉnh TDMN Bắc Bộ (trừ Quảng Ninh)

- Vùng 2: Các tỉnh ĐBSH, Q Ninh, Thanh Hóa, Nghệ An và

Hà Tĩnh

- Vùng 3: Từ Quảng Bình đến Ninh Thuận

- Vùng 4: Các tỉnh Tây Nguyên (trừ Lâm Đồng)

- Vùng 5: Các tỉnh ĐNB, Bình Thuận, Lâm Đồng

CHUYỂN DỊCH CƠ CẤU CÔNG NGHIỆP

I Mục tiêu

Qua bài học này, HS cần phải:

1 Kiến thức

- Củng cố kiến thức về cơ cấu ngành công nghiệp của nước ta

- Bổ sung thêm kiến thức về cơ cấu công nghiệp theo vùng lãnh thổ

2 Kỹ năng

- Vẽ được biểu đồ cơ cấu dựa trên số liệu cho trước

- Phân tích, nhận xét số liệu, biểu đồ

- Giải thích được một số hiện tượng kinh tế - xã hội trên cơ sở đọc Atlat Địa lí Việt Nam hoặc bản đồgiáo khoa

II Chuẩn bị hoạt động

- HS chuẩn bị compa, thước, máy tính, bút chì màu…

- GV: Chuẩn bị bản đồ treo tường hoặc hình 26.2 phóng to

III Tiến trình hoạt động

1 Kiểm tra bài cũ (5’)

- Nêu và phân tích các nhân tố ảnh hưởng tới tổ chức lãnh thổ công nghiệp ở nước ta

- Khu công nghiệp tập trung có đặc điểm gì khác và giống với trung tâm công nghiệp? Nêu tình hìnhphát triển các khu công nghiệp tập trung hiện nay ở nước ta

2 Hoạt động nhận thức bài mới

Tg Hoạt động của GV & HS

5’

20’

10’

* Hoạt động 1: Đinh hướng hoạt động thực hành

- GV: Cho HS nêu nội dung, yêu cầu bài học thực hành

- GV: Định hướng cho HS tiến hành các bước thực hành

+ Chuyển đổi số liệu

+ Vẽ và hoàn thiện biểu đồ (chú ý chọn biểu đồ, kích thước tỷ lệ biểu đồ…)

Số liệu của năm 1996 lớn hơn số liệu 2005 nhiều lần nên dựa vào tỷ số của tổng số liệu 2 năm

để tính toán, vẽ cho đúng về kích thước, tỷ lệ

+ So sánh, nhận xét biểu đồ, lí giải về sự diễn biến, biến động các đối tượng địa lí thông quabiểu đồ

+ So sánh, nhận xét về cơ cấu và chuyển dịch cơ cấu giá trị sản xuất công nghiệp Đưa ranhận định chung, sau đó so sánh, nhận xét để làm rõ nhận định đó

* Hoạt động 2: Tiến hành hoạt động thực hành

- HS: Tiến hành các hoạt động thực hành theo nhóm

- GV: Cho 3 HS lên bảng thực hành với 3 phần nội dung của bài thực hành

- GV: Theo dõi, chỉ dẫn cho các nhóm thực hành

* Hoạt động 3: Trình bày kết quả thực hành

1 Kết quả vẽ biểu đồ:

Biểu đồ biểu diễn cơ cấu giá trị sản xuất công nghiệp phân theo thành phần kinh tế ở nước ta

năm 1996 và 2005.

* Nhận xét:

Khu vực nhà nước (QD) giảm mạnh còn khu vực có vốn đầu tư nước ngoài và ngoài nhà nước tăng nhanh.

3 Hoạt động tiếp theo (5’) Dặn dò: Xem các bài học để bổ sung kiến thức cho phần nhận xét, phân tích

và lí giải các nội dung thực hành trong bài

Tiết 33

THÔNG TIN LIÊN LẠC

I Mục tiêu

Qua bài học này, HS cần phải:

1 Kiến thức

- Trình bày được sự phát triển và các tuyến đường chính của các loại hành vận tải nước ta

- Nêu được đặc điểm phát triển của các ngành Bưu chính và viễn thông

2 Kỹ năng

- Đọc bản đồ Giao thông vận tải Việt Nam

- Phân tích bảng số liệu về phân bố máy điện thoại theo các vùng

II Chuẩn bị hoạt động

- Bản đồ giao thông vận tải Việt Nam

- Atlat địa lí Việt Nam

III Tiến trình hoạt động

1 Kiểm tra bài cũ (4’)

Kiểm tra việc hoàn thành bài thực hành của học sinh

2 Vào bài “ Giao thông vận tải và thông tin liên lạc nước ta đã đang phát triển và đạt được những

thành tựu đáng kể Hôm nay thầy trò ta sẽ vào tìm hiểu về những đặc điểm, thành tựu của hai ngành nói trên”

3 Hoạt động nhận thức bài mới

20

’ * Hoạt động 1- GV có thể cho một vài HS nêu thử

một số vai trò của GTVT, từ đó GV

lấy hứng thú đi vào ngành GTVT

- GV: Cho HS nhận xét về loại hình

vận tải và mạng lưới GTVT nước

ta…

- HS: …

1 Giao thông vận tải

a Đường bộ

- Được chú trọng đầu tư

- Về cơ bản, nước ta có mạng lưới đường ô tô đã phủkín các vùng

- Các tuyến đường chính:

Có hai trục đường bộ xuyên quốc gia Đường quốc lộ

1, dài 2300km (chạy từ cửa khẩu Hữu Nghị , LạngSơn về đến Năm Căn, Cà Mau) và Đường Hồ ChíMinh

- Ngoài ra nước ta còn có nhiều tuyến đường nối liềnĐông – Tây và một số tuyến đường xuyên Á

b Đường sắt

Nước ta 3143 km đường sắt, trong đó có tuyến đườngsắt Thống Nhất (HN – TP HCM) dài 1726 km chạy