TỔNG KẾT VỀ TỪ VỰNG

Theo em thế nào là từ tượng hình?Từ tượng hình là từ gợi tả hình ảnh,dáng vẻ, trạng thái của sự vật... Khái niệm aTừ tượng thanh : Gợi tả hình ảnh, dâng vẻ, trạng thâi của... Đố em biết

Các cách phát triển từ vựng

Thêm nghĩa Chuyển nghĩa

Tạo thêm từ mới Mượn tiếng NN

Em có nhớ thế nào

là “thuật ngữ”

không?

Thuật ngữ là những từ ngữ biểu thị khái niệm khoa học, công nghệ, thường được dùng trong các văn bản khoa học

công nghệ.

Tiết 53:TỔNG KẾT VỀ TỪVỰNG(tiếp)

I Từ tượng thanh vă từ tượng hình:

1 Khái niệm:

Theo em thế nào là từ tượng thanh?

Từ tượng thanh là từ mô phỏng

âm thanhcủa tự nhiên hay của con người.

Ví dụ: Rào rào, ríu rít v.v…

Theo em thế nào là từ tượng hình?

Từ tượng hình là từ gợi tả hình ảnh,dáng vẻ, trạng thái của sự vật.

Ví dụ: lom khom, lác đác v.v…

TIẾT 53: TỔNG KẾT VỂ TỪ VỰNG

I Từ tượng thanh vă từ tượng hình:

1 Khái niệm

a)Từ tượng thanh :

Gợi tả hình ảnh, dâng vẻ, trạng thâi của

Đố em biết được tên những loài vật là từ tượng thanh đấy?

2 Tìm những tên loài vật là từ tượng thanh:

2 Tìm những tên loài vật là từ tượng thanh:

Bo…o ò Còn tôi tên

là “bò”

2 Tìm những tên loài vật là từ tượng thanh:

Tắc…ke…è Chúng tôi được người ta gọi là “tắc

kè”

2 Tìm những tên loài vật là từ tượng thanh:

Cú…cú…

Trông tôi có xinh không? Tôi

là dòng dõi nhà

“ cú ” đấy!

3.Xác định từ tượng hình và giá trị sử

dụng của chúng trong đoạn trích sau:

Đám mây lốm đốm,xám như đuôi con sóc nối nhau bay quấn sát ngọn cây, lê thê đi mãi, bây giờ cứ loáng thoáng nhạt dần,

thỉnh thoảng đứt quãng, đã lồ lộ đàng xa một bức vách trắng toát.

(Tô Hoài)

TIẾT 53: TỔNG KẾT VỂ TỪ VỰNG

I Từ tượng thanh vă từ tượng hình:

a)Từ tượng thanh :

b)Từ tượng hình:

II.Một số phĩp tu từ từ vựng:

1.Khâi niệm:

14

Hãy sắp xếp các khái niệm sao cho phù hợp:

a)Là gọi tên sự vật hiện tượng nàybằng tên SV,HT khác

có nét tương đồng với nó để làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt

b)Là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác

có nét tương đồng để làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt

c)Là gọi tên sự vật hiện tượng nàybằng tên SV,HT khác

có quan hệ gần gũi với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

d)Là gọi , tả con vật, đồ vật, cây cối…bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người, làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối trở nên gần gũi với con người…

1)So sánh

2)Ẩn dụ

3)Nhân hóa

4)Hoán dụ

b)Là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác

có nét tương đồng để làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt

a)Là gọi tên sự vật hiện tượng nàybằng tên SV,HT khác

có nét tương đồng với nó để làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt

c)Là gọi tên sự vật hiện tượng này bằng tên SV, HT khác

có quan hệ gần gũi với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

d)Là gọi , tả con vật, đồ vật, cây cối…bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người, làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối trở nên gần gũi với con người…

Hãy sắp xếp các khái niệm sao cho phù hợp:

e) Là dùng cách diễn đạt tế nhị, uyển chuyển, tránh gây cảm giác đau buồn, ghê sợ, nặng nề; tránhsự thô tục, thiếu lịch sự…

f) Là biện pháp tu từ phóng đạimức độ, qui mô, tính chất Của sự vật, hiện tượng được miêu tả để nhấn mạnh, nhằm gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm…

g)Là lợi dụng đặc sắc về âm, về nghĩa của từ để tạo sắc thái

dí dỏm, hài hước…làm cho câu văn hấp dẫn, thú vị

f) Là biện pháp tu từ phóng đại mức độ, qui mô, tính chất Của sự vật, hiện tượng được miêu tả để nhấn mạnh, nhằm gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm…

g)Là lợi dụng đặc sắc về âm, về nghĩa của từ để tạo sắc thái

dí dỏm, hài hước…làm cho câu văn hấp dẫn, thú vị h)Là lặp lại từ ngữ (hoặc cả câu) để làm nổi bật ý, gây cảm xúc mạnh.

TIẾT 53: TỔNG KẾT VỂ TỪ VỰNG

I Từ tượng thanh vă từ tượng hình:

a)Từ tượng thanh :

2.Phân tích nét nghệ thuật độc đáo của những câu thơ sau (trích Truyện Kiều):

a) Thà rằng liều một thân con,

Hoa dù rã cánh lá con xanh cây.

b) Trong như tiếng hạc bay qua,

Đục như tiếng suối mới sa nửa vời.

Tiếng khoan như gió thoảng ngoài,

Tiếng mau sầm sập như trời đổ mưa

c)Làn thu thủy nét xuân sơn,

Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh.

Một hai nghiêng nước nghiêng thành,

Sắc đành đòi một tài đành họa hai.

d)Gác kinh viện sách đôi nơi,

Trong gang tấc lại gấp mười quan san.

e)Có tài mà cậy chi tài,

Chữ tài liền với chữ tai một vần.

Hoa, cánhKiều và cuộc đời của nàng

Lá, câyGia đình Kiều và cuộc sống của họ

Tiếng đàn của Kiều-Âm thanh của tự nhiên

 Nhấn mạnh tài năng âm nhạc thiên phú.

Làm nổi bật, gây ấn tượng tài sắc vẹn toàn của Thúy Kiều

Cực tả sự xa cách về cảnh ngộ, thân phận

của Thúc Sinh và Thúy Kiều

Sự oái oăm của cuộc đời Quan niệm về thuyết “Tài mệnh tương đố”

TIẾT 53: TỔNG KẾT VỂ TỪ VỰNG

I Từ tượng thanh vă từ tượng hình:

a)Từ tượng thanh :

3.Phân tích nét nghệ thuật độc đáo của những câu (đoạn) sau:

a) Còn trời còn nước còn non,

Còn cô bán rượu anh còn say sưa.

(Ca dao)

b) Gươm mài đá, đá núi cũng mòn,

Voi uống nước, nước sông phải cạn.

(Nguyễn Trãi- Bình Ngô đại cáo)

c) Tiếng suối trong như tiếng hát xa,

Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.

Cảnh khuya như vẽ người chưa ngủ,

Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà.

(HCM - Cảnh khuya)

d) Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ,

Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ.

(HCM – Ngắm trăng)

e) Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi,

Mặt trời của mẹ em nằm trên lưng.

Miêu tả sắc nét và sinh động âm thanh của tiếng suối , sự huyền ảo của cảnh rừng và tâm trạng thao thức của nhân vật trữ tình dưới đêm trăng.

Thiên nhiên sống động, có hồn; sự giao cảm đầy lãng mạn giữa nhân vật trữ tình

và thiên nhiên.

Con là nguồn sống, là niềm tin , là niềm kiêu hãnh của mẹ.

Đ I

P N G Ư Ê

I

Đ I Ê P N G Ư

Đ I Ê P N G Ư Đ

I C H Ư Ơ

H C

K?

Hàng ngang số 1(gồm 4 ô chữ):

Biện pháp tu từ

Gọi tên sự vật hiện tượng này bằng tên

sự vật hiện tượng khác có nét tương đồng với nó nhằm tăng sức gợi hình gợi cảm

0

12 987654321

Hàng ngang số 3 (gồm 7 ô chữ):

Biện pháp tu từ

Gọi, tả con vật, đồ vật,cây cối…bằng những

từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả

con người, làm cho thế giới loài vật, đồ vật, cây cối…trở nên gần gũi với con người,

biểu thị được những suy nghĩ, tình cảm của con người.

0

12 987654321

Hàng ngang số 4(gồm 6 ô chữ):

Biện pháp tu từ

Gọi tên sự vật, hiện tượng, khái niệm…

bằng tên của sự vật, hiện tượng, khái niệm… khác có quan hệ gần gũi với nó nhằm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.

0

12 987654321

Hàng ngang số 6(gồm 15 ô chữ):

Biện pháp tu từ

Dùng cách diễn đạt tế nhị,uyển chuyển,

tránh gây cảm giác đau buồn, ghê sợ,

nặng nề; tránh thô tục, thiếu lịch sự.

0

12 987654321

Hàng ngang số 8(gồm 7 ô chữ):

Biện pháp tu từ

Lợi dụng đặc sắc về âm, về nghĩa của từ

để tạo sắc thái dí dỏm, hài hước… làm câu văn hấp dẫn, thú vị.

0

12 987654321

Hướng dẫn về nhà:

1 Nắm kĩ các khái niệm và cách vận dụng về từ tượng thanh, từ tượng hình và các biện pháp tu từ

từ vựng.

2 Phân tích các biện pháp tu từ từ vựng được

sử dụng trong bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá” của Huy Cận.

3 Soạn bài: Tập làm thơ tám chữ.

Tiết học đến đây kết thúc

xin chào

GIÁO VIấN: NGUYỄN VĂN KỲ LÂN