Tiết 43 :TỔNG KẾT VỀ TỪ VỰNG doc

Mục tiêu cần đạt - Hs nắm vững hơn và biết vận dụng những kiến thức về từ vựng đã học từ lớp 6 → 9 từ đồng âm, đồng nghĩa, từ trái nghĩa, cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ, trường từ vự

Tiết 43 : TỔNG KẾT VỀ TỪ VỰNG

A Mục tiêu cần đạt

- Hs nắm vững hơn và biết vận dụng những kiến thức về từ vựng đã học từ lớp 6

→ 9 (từ đồng âm, đồng nghĩa, từ trái nghĩa, cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ, trường từ

vựng.)

B Chuẩn bị

- Hs lập bảng hệ thống

- Gv soạn bài

C Tiến trình các hoạt động

1 Kiểm tra : Hiện tượng chuyển nghĩa của từ

BT

2 Giới thiệu bài ôn tập

3 Bài mới

Hoạt động của giáo viên – h.S Nội dung cần đạt

Hoạt động 1

Hs nhắc lại k/n từ đồng âm

? Phân biệt hiện tượng đồng âm

với nhiều nghĩa

V Từ đồng âm

1 K/niệm : giống nhau về âm thanh nhưng nghĩa hoàn toàn khác nhau

* Phân biệt với hiện tượng từ nhiều nghĩa

- Từ nhiều nghĩa : một từ → các nét nghĩa có liên quan đến nhau

Hs đọc bài 2 Thảo luận nhóm 4

người

Hs cho thêm VD để phân biệt 2

hiện tượng

Hoạt động 2

Hs ôn lại k/niệm

Hs thảo luận nhóm 4 người bài 2

Hs thảo luận bài 3

VD : suy nghĩ chín, cơm chín

- Từ đồng âm : hai từ → các nghĩa không liên quan đến nhau

VD : đường ăn, đường đi

2

a Từ “lá” → hiện tượng từ nhiều nghĩa

b Từ “đường” → đồng âm

VI Từ đồng nghĩa

1 K/niệm : nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau dựa trên một cơ sở chung

2 Chọn cách hiểu đúng

a sai vì đồng nghĩa là hiện tượng phổ biến của ng2 nhân loại

b sai vì đồng nghĩa có thể là quan hệ giữa hai, ba hoặc

nhiều hơn 3 từ

c K0 thể chọn vì k0 bao giờ các từ đồng nghĩa cũng có nghĩa hoàn toàn giống nhau

d đúng

3 * Xuân : chỉ một mùa trong năm, khoảng thời gian tương ứng với một tuổi: lấy bộ phận thay cho toàn thể → chuyển nghĩa theo phương thức hoán dụ

Hoạt động 3

Hs nhắc lại khái niệm

Hs làm bài 2 _ cá nhân

Hs đọc bài 3 Thảo luận nhóm 4

Hoạt động 4

Hs ôn lại k/n

Thực chất cũng là vấn đề quan hệ

nghĩa giữa các từ đồng nghĩa và

trái nghĩa

Hs đọc bài 2 Hs điền vào sơ đồ

Hoạt động 5

* Xuân : thể hiện tinh thần lạc quan của tác giả, tác dụng tránh lặp từ

VII Từ trái nghĩa

1 K/n : nghĩa trái ngược nhau

2 Cặp từ trái nghĩa xấu - đẹp, xa – gần, rộng – hẹp

3 * Nhóm: sống – chết (trái nghĩa lưỡng phân) chẵn – lẻ, chiến tranh – hoà bình (k0 kết hợp được vơi từ chỉ mức độ : rất, hơi, quá, lắm.)

* Nhóm :già - trẻ (trái nghĩa thang độ) yêu – ghét, cao – thấp, nông – sâu, giàu – nghèo (kết hợp được với từ chỉ mức

độ rất, hơi, quá, lắm)

VIII Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ

1 Cấp độ kquát của nghĩa từ ngữ K/n : nghĩa của một từ ngữ có thể rộng hơn (khái quát hơn) hoặc hẹp hơn (ít khái quát hơn) nghĩa của từ ngữ ≠

2 Điền sơ đồ

IX Trường từ vựng

1 K/n : là tập hợp của những từ có ít nhất một nét chung về nghĩa

Hs thảo luận bài 2

VD Trường từ vựng về “tay”

- các bộ phận : bàn tay, cổ tay, ngón tay

- hình dáng : to, nhỏ, dày, mỏng, dài, ngắn

- hoạt động : sờ, nắm, cầm, giứ, bóp

2 a Hai từ “tắm” và “bể” cùng nằm trong một trường từ

vựng là “nước nói chung”

- nơi chứa nước : bể, ao, hồ, sông

- công dụng : tắm, tưới, rửa, uống

b Tác dụng: Dùng hai từ “tắm” “bể” khiến câu văn có h/ảnh

sinh động và có giá trị tố cáo mạnh mẽ hơn

D.Củng cố – dặn dò :

- Học kỹ lại các phần đã ôn tập

- Chuẩn bị cho trả bài viết số 2