Kiến thức: - HS cảm nhận được xúc cảm của nhà thơ trước mùa xuân thiên nhiên, đất nước và khát vọng đẹp đẽ muốn làm một mùa xuân nho nhỏ cống hiến cho cuộc đời.. Có người viết “Mùa xuâ
Trang 1TUẦN 24 Ngày soạn: / /2011
Ngày dạy: / /2011
TIẾT 116 Văn bản MÙA XUÂN NHO NHỎ
( - Thanh Hải - )
A Mục tiêu cần đạt:
1 Kiến thức: - HS cảm nhận được xúc cảm của nhà thơ trước mùa xuân thiên nhiên, đất nước và khát vọng
đẹp đẽ muốn làm một mùa xuân nho nhỏ cống hiến cho cuộc đời
2 Kĩ năng :- Rèn kĩ năng đọc ,cảm thụ, phân tích hình ảnh thơ trong mạch vận động của tứ thơ.
3.Thái độ:- Hiểu và thấy giá trị cuộc sống của cá nhân là sống có ích, sống là để cống hiến cho cuộc đời
chung
B.Chuẩn bị:
1 Gviên: Soạn bài chuẩn bị Một số câu thơ, bài thơ viết về mùa xuân.- Tích hợp với Tiếng Việt các biện
pháp tu từ và Tập làm văn các phương thức biểu đạt
2 Hsinh: Đọc soạn bài theo câu hỏi sách giáo khoa, sưu tầm các câu thơ về mùa xuân
C Tiến trình lên lớp:
1 Tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ: - Đọc thuộc lòng bài thơ Viếng lăng Bác?Nêu nội dung , nghệ thuật, ý nghĩa của bài
thơ?
3 Bài mới: Gviên giới thiệu bài: Mùa xuân, mùa của trăm hoa khoe sắc, mùa của vạn vật đâm Chồi nảy lộc.Vâng, đã có biết bao nhà văn, nhà thơ đã phải tốn rất nhiều giấy mực để viết về điều đó Có người viết “Mùa xuân chín”, Có người lại viết “Mùa xuân xanh” hay xuân ý,xuân Lũng….Cũn có một nhà thơ ông
sẽ đem đến cho chúng ta một điều mới mẻ, kì lạ đó là “Mùa xuân nho nhỏ’’.Tại sao lại là mùa xuân nho nhỏ, chúng ta sẽ tìm hiểu bài học hôm nay.
*Hoạt động 1: Đọc- Tìm hiểu chung văn bản:
- Giáo viên hướng dẫn Học Sinh đọc chú thích
SGK
- Nêu vài nét cơ bản về tác giả,tác phẩm
- GViên: nhấn mạnh hoàn cảnh sáng tác bài thơ
và một số sáng tác của ông
- Giải thích các từ khó :SGK
- Em có nhận xét gì về thể thơ,nhịp thơ?
- Tìm bố cục bài thơ, nêu ý mỗi phần?
( HS Thảo luận xác định 3 phút)
- Gviên: Khẳng định lại bố cục bài thơ
* Hoạt động 2: Tìm hiểu chi tiết văn bản:
- Học Sinh : Đọc lại đoạn 1
- Tín hiệu của mùa xuân được miêu tả qua những
chi tiết nào? (Mùa xuân được gợi ra bằng những
hình ảnh nào?)
- Ở những câu thơ trên tác giả sử dụng nghệ
thuật gì?
I.
Tìm hiểu chung văn bản:
1.Tác giả, tác phẩm SGK.
2 Đọc văn bản - Giải thích từ khó :
3 Thể thơ: Thể thơ 5 tiếng, nhịp 3/2 hoặc 2/3
4 Bố cục: 3 đoạn
- Đoạn1: 3 khổ thơ đầu:-> Cảm nghĩ về mùa
xuân đất nước
- Đoạn 2: 2 khổ tiếp: -> Suy nghĩ, ước nguyện
của tác giả
- Đoạn 3: khổ cuối: -> Lời ngợi ca quê hương
đất nước
II Tìm hiểu chi tiết văn bản:
1 Mùa xuân của thiên nhiên, mùa xuân của đất nước.
a Tín hiệu mùa xuân:
- Dòng sông xanh, =>:Đảo trật tự cú pháp
- Bông hoa tím biếc
- Con chim chiền chiện,hót vang trời => phép
Trang 2=> Nghệ thuật đảo trật tự cú pháp (câu 1),
Lẽ ra: một bông hoa mọc……
- Tác gỉa cảm nhận mùa xuân bằng các giác quan
nào?
- Em có nhận xét gì về bức tranh mùa xuân trên?
GViên Gợi: Không gian mùa xuân được miêu tả
là một không gian như thế nào?
- Cảnh gợi không gian phóng khoáng nhưng lại
đằm thắm , dịu dàng, tươi mát Mùa xuân Việt
Nam thật là tươi đẹp
? Trước cảnh sắc mùa xuân như vậy tác giả thể
hiện điều gì? Qua câu thơ nào?
láy
- Từng giọt long lanh rơi tôi hứng
=> Tác giả cảm nhận mùa xuân từ thị giác đến thính giác và xúc giác
=> Không gian cao rộng, màu sắc tươi thắm,
âm thanh vang vọng tươi vui Tác giả thể hiện niềm say sưa, ngây ngất của mình trước cảnh vật mùa xuân đất nước
- Từ mùa xuân của đất trời nhà thơ cảm nhận mùa
xuân của đất nước được thể hiện qua hình ảnh nào?
- Tác giả sử dụng NT gì? Hình ảnh nào độc đáo?
- Taị sao tác giả chỉ nói đến mùa xuân của người
cầm súng và người ra đồng?
- HS Thảo luận trình bày ý kiến
- GViên: Mùa xuân đến với con người: người cầm
súng, người ra đồng-Họ là hai lực lượng tiêu biểu
bảo vệ và dựng xây đất nước Họ đem lộc xuân
về, họ gieo lộc xuân, góp vào mùa xuân đất nước
- Nhịp điệu mùa xuân của đất trời, của con người,
của đất nước được thể hiện như thế nào?
GViên gợi: Sức sống của mùa xuân được cảm
nhận qua hình ảnh nào? Đất nước được hình dung
bằng hình ảnh so sánh nào?
HSinh: Suy nghĩ trả lời
- HSinh Đọc hai khổ thơ tiếp:
- Gviên: Từ mạch cảm xúc về mùa xuân mạch thơ
đó chuyển một cách tự nhiên để bày tỏ suy
ngẫm,ước nguyện của mình
- Nhà thơ đã ước nguyện điều gì?
- Ước nguyện đó được thể hiện qua những
hình ảnh nào?
- Em có nhận xét gì về những khát vọng của nhà
thơ?
* Hoạt động 3 : Tổng kết:
? Nhận xét về nghệ thuật bài thơ?
b.Mùa xuân của đất nước:
- Mùa xuân người cầm súng Lộc giắt đầy quanh lưng mùa xuân người ra đồng Lộc trải dài nương mạ -> NT điệp từ, điệp cấu trúc, hình ảnh độc đáo(Lộc xuân)
=>Hình ảnh người cầm súng và ra đồng biểu trưng cho nhiệm vụ chiến đấu và lao động dựng xây đất nước
-Tất cả: Hối hả, xôn xao.->Điệp ngữ, từ láy, so sánh)
=> Nhịp điệu khẩn trương, náo nức Đó là nhịp điệu của lịch sử, của thời đại, của đất nước đi lên phía trước không ngừng, không nghỉ
2 Suy nghĩ, ước nguyện của tác giả:
-Ta làm:
Con chim hót Một cành hoa > Điệp cấu trúc: Một nốt trầm xao xuyến
=> Khát vọng được hũa nhập vào cuộc sống đất nước, cống hiến phần nhỏ bé vào cuộc đời chung -“Ta” :Số ít mang sắc thái trang trọng, vừa là số nhiều, vừa nói được niềm riêng, vừa diễn đạt được cái chung Đó là tâm sự, ước vọng của nhiều cuộc đời, của một cuộc đời muốn gắn bó, cống hiến cho đất nước
+ Liên tưởng: Từ mùa xuân đất nước đến mùa xuân nho nhỏ của mỗi người
III.Tổng kết:
- NT: -Thể thơ năm chữ gần với dân ca
- Hình ảnh giản dị,giàu ý nghĩa biểu trưng
Trang 3- GV từ “Ta” là đại từ vừa số ít vừa là số nhiều
* Hoạt động 4 : Luyện tập
- Điệp ngữ, so sánh, ẩn dụ
- ND: Cảm hứng của nhà thơ trước mùa xuân của thiên nhiên, đất nước
IV Luyện tập 4 Củng cố, dặn dò - Nêu cách hiểu của em về nhan đề bài thơ? - Về nhà: Học bài và chuẩn bị trả bài TLV5 D Rút kinh nghiệm:………
………
………
………
********************************************************************
