Bài giảng bệnh thận và thai nghén

BỆNH THẬN VÀ THAI NGHÉN... Bệnh thận và thai nghén-Tiết niệu: Tử cung chèn n.q... Bệnh thận và thai nghén-CCĐ: ưcmc, lợi tiểu -Thuốc lưạ chọn: +alpha-metyldopa 1-2g/ng +Chẹn alpha, beta:

BỆNH THẬN VÀ THAI

NGHÉN

Bệnh thận và thai nghén

I.Thay đổi sinh lý ở phụ nữ có thai:

- tháng đầu ll máu thận 50-70%, Mx tuần 13 ure, creatinin máu :0,83- 0,73- 0,58- 0,50 mg/dl theo quí.

- Progesteron  máu: dãn cơ trơn đ.m, kháng

mạch, HA 10mmHg (24 tuần đầu), n q và khung chậu dãn, sau đẻ 2-4 ng về bt.

Bệnh thận và thai nghén

-Tiết niệu: Tử cung chèn n.q buồng trứng

phải  ứ nước tiểu,  nh.tr

II.Bệnh thận x.hiện khi mang thai:

2.1 Nh.tr tiết niệu:

-Ng.cơ: VTBT, thai chậm , đẻ non, chết lưu.2.1.1.NKTN không tr.ch LS:

- Đtr:KSTm hết sốt,ampi+gen,cepha3

-Không protein niệu

-THA thường 3 tháng cuối, dễ THA sau

Bệnh thận và thai nghén

2.2.2.THA mãn:

-T.ch: HA140/90 từ trước,khi có thai

tồn tại sau sinh

- khó vì Ko khám trước

- B/ch:phì đại thất, STim ứ huyết,

TBMN,tiền sản giật, rau bong non, chậm thai, thai lưu

-B/ch:hạ HA kéo dài STC trước thận

-H.ch HELLP: tan máu,  men gan, t.cầu ở b.nh tiền/sản giật,RL c.n gan

+Béo phì, châu mỹ, phi

- Tiền sản giật +THA mãn dễ nặng: Pr niệu>300,  nhanh, HA  đột ngột trước tuần 20

Bệnh thận và thai nghén

2.2.4.Sản giật:

-TTr co giật/sản giật, Ko ng.nh co giật

- Diazepam 10 mg Tm, TTm 5mg/ h, magie sulfat 1-2g TTm liên tục

- Dự phòng: th.dõi tốt trước đẻ

2.2.5.TR- đtr THA:

-Chế độ ăn: Ko giảm cân, hạn chế muối nhiều, nghỉ, Ko rượi

Bệnh thận và thai nghén

-CCĐ: ưcmc, lợi tiểu

-Thuốc lưạ chọn:

+alpha-metyldopa 1-2g/ng

+Chẹn alpha, beta: Labentalol

+ Chẹn beta:chú ý khi tim thai chậm, hạ Glu máu, suy HH

+Chẹn canxi: THA nặng, dễ đẻ non

Bệnh thận và thai nghén

2.3.STC:

2.3.1.Trước thận:

-Ng.nh V:máu, dịch tiêu hóa, thận, khoang

3, CO (ST, RLNh, van, cơ )

-Giãn mạch hệ thg: nh.kh, SPV,CIVD

-Nh.kh nạo phá thai: Clostridium

2.3.2.Tại thận:

Bệnh thận và thai nghén

2.3.2.Tại thận:

 Hoại tử ÔTC: hay gặp, sau thiếu máu cấp, nh.độc, LQ tắc mạch ối, chảy máu, bong rau, dễ thai chết lưu

 Gentamycin độc thận, hay sd khi NTTN

 Hoại tử vỏ thận, hay đi cùng HTÔTC

 Ko có đtr đặc hiệu,chỉ đtr tr.chứng

Bệnh thận và thai nghén

2.3.3.ST sau thận:

 Ng.n: tắc nghẽn, không g quyết,  khó

 CĐ dãn n.q thứ phát = SÂ, khó nhìn

 Chụp bể thận ngược dòng, UIV ah thai

3 Mang thai có bệnh thận trước:

Dễ làm thận nặng lên và cần TNT

STM/TNT sinh con khỏe thấp

Bệnh thận và thai nghén

3.1 STmãn có thai  thận mãn

3.1.1.Mang thai a.h ch.n thận

 C.n thận xấu nhanh: phụ th HA, Pro niệu

 ST nhẹ:c.n thận được bảo tồn (cre<1.5),6% tiến triển STM

 ST trung bình (cre 1,5-2,4): 20% STM

 ST năg>2,5 mg 45% sau 1 năm ST cuối

Bệnh thận và thai nghén

3.1.STmãn: có thai  thận mãn

3.1.1.Mang thai a.h ch.n thận

 C.n thận xấu nhanh: phụ th HA, Pro niệu

 ST nhẹ:c.n thận được bảo tồn (cre<1.5),6% tiến triển STM

 ST trung bình (cre 1,5-2,4): 20% STM

 ST năg>2,5 mg 45% sau 1 năm ST cuối

Bệnh thận và thai nghén

3.1.STmãn: có thai  thận mãn

3.1.1.Mang thai a.h ch.n thận

 C.n thận xấu nhanh: phụ th HA, Pro niệu

 ST nhẹ:c.n thận được bảo tồn (cre<1.5),6% tiến triển STM

 ST trung bình (cre 1,5-2,4): 20% STM

 ST năg>2,5 mg 45% sau 1 năm ST cuối

Bệnh thận và thai nghén

3.1.2.Thận mãn t.đ lên nữ có thai:

 Tỉ lệ thai sống:> 95%

 B.ch: đẻ non, thai lưu

 Y.tố LQ đẻ non, tử vog chu sinh: THA sớm, THA AT, Pro niệu nhiều HCTH

 Đtr:khám 2 tuần/1, sau 28 t: hàng tuần, HA, Pro niệu, NKTN, tư vấn,erythropo

Bệnh thận và thai nghén

3.2 Thai/TNT chu kỳ:

.Khả năg có thai, erythropoietine có thai

Nhìn chung không nên có thai: trẻ đẻ non, khó sống, mẹ b.c, dễ tử vong

Bêta-HCG  đang TNT, có thai khó c.đ

 tần số lọc, ure<50mg, tránh đa ối, KS HA,

dd mẹ tốt

3.3 thai ở BN sau ghép thận:

 Khả năng có thai sau ghép 12%

 Các y.tố a.h Tiên lượng: THA, Pro nhiều Thuốc ức chế m.d: Pred: mẹ-rau 1-10, thai: STh.thận,  sản tuyến ức, < 15 mg Ko gặp Thải ghép cấp phải dùng liều cao

Bệnh thận và thai nghén

Đặt ống thông TMTT

Chỉ định - chống chỉ định

 Chỉ định:

- Sốc, TD ALTMTT

- Nuôi dưỡng dài ngày

- Đặt máy tạo nhịp để kích thích tim

- Đặt ống thông TMTT dưới đòn thất bại+ Chống CĐ:

- Phẫu thuật ở cổ

Chuẩn bị dụng cụ

 ống thông dài 25 cm

 Kim chọc TM dài 5-6 cm

 Bơm tiêm chứa 2 ml NaCl 0.9%

 Săng, găng vô khuẩn, d/c khử khuẩn

 Kim khâu da, băng dính

 Chai dd: G5%, NaCl 0.9%

Chuẩn bị bn – thầy thuốc

+ BN:

- Nằm ngửa, đầu thấp, nghiêng sang trái nếu chọc kim bên phải

- Có thể chọc bên trái nhưng nhiều bc hơn

- Khử khuẩn vùng đầu cổ và mặt phải

+ Thầy thuốc:

- Khử khuẩn tay, đội mũ, đi găng, áo choàng

Tiến hành

 Kỹ thuật 1:

- Vị trí: 2 khoát ngón tay trên xương đòn, thẳng góc cơ ƯĐC bên bờ ngoài cơ

- Vừa chọc vừa hút, máu trào vào bơm

- Bịt tay đầu kim, luồn nhanh catheter, rút kim, giữ catheter khỏi tuột

- Nối với ambu của dây truyền

- Cố định catheter

Tiến hành

 Kỹ thuật 3: Daily

- Điểm chọc: đỉnh tam giác Sediliot

- Hướng kim từ đỉnh xuống đáy tam giác

(xương đòn) và làm một góc 30 độ với mp ngang của bn

- Hiện ít dùng hơn kỹ thuật 2

Tai biến khi làm thủ thuật

 Tắc mạch phổi gây suy hh cấp

 TKMP và TK dưới da: ít găp và dễ phát

hiện

 Tụ máu chỗ chọc, nhất là khi chọc vào ĐM:

ấn ĐM phía dưới và băng ép

 Tắc catheter do cục máu đông: hút bằng

bơm tiêm

Biến chứng

 Nhiễm khuẩn: sau vài ngày bn đột ngột sốt cao rét run Cần cấy máu, rút catheter và cắt một đoạn catheter cấy tìm VK

 Nhìn chung sau khi rút là bn hết sốt, nếu 2 ngày bn không hết sốt mới cần dùng KS